Inter- en intramarkt Technische Analyse Cees Quirijns Inhoud <Learning by doing: wat valt er de komende drie maanden van de aandelenmarkten te verwachten? < Tekortkomingen van momentum & ommekeerpatronen < Intermarkt Analyse < Intramarkt Analyse <Conclusies 1
De aandelenmarkten (AEX) De aandelenmarkten (DJ Stoxx 50) 2
De aandelenmarkten (FTSE) De aandelenmarkten (Dow Jones) 3
De aandelenmarkten (S&P 500) Aandelenmarkten Are we in a trend (FTSE, STOXX) or likely to bend (Dow, AEX) 4
Key question <Heeft de massa gelijk en vormt er zich een trend OF <Overdrijft de massa en mag een ommekeer van de trend verwacht worden? Traditionele indicatoren & patronen Wachten op ommekeerpatroon duurt te lang (ruim 10% onder de high een verkoopsignaal) 5
Traditionele indicatoren & patronen Trendvolgende techniek laat flink wat van opgebouwde winst liggen (afgezien van whipsaws) Traditionele indicatoren & patronen Momentum goede voorspeller voor topvorming, maar zit verkeerd in sterke trend 6
Een andere momentumindicator dan? TABEL 1: CORRELATIE VERSCHILLENDE INDICATOREN RSI Momentum %Change Stochastics RSI 1 0.64 0.77 0.83 Momentum 0.64 1 0.91 0.61 %Change 0.77 0.91 1 0.73 Stochastics 0.83 0.61 0.73 1 Dus. <Technische indicatoren en technieken zijn goed in staat om de onderliggende trend aan te geven. <Een ommekeer van die trend detecteren ze echter vaak (veel) te laat ommekeerpatronen- of (veel) te vroeg momentumindicatoren-. <Het stelselmatig toepassen van deze technieken lijkt op autorijden door de achteruitkijkspiegel; dit gaat goed zolang er zich geen bochten in de weg bevinden. Een bocht wordt echter pas aangegeven als deze gepasseerd is. <We moeten zoeken naar indicatoren die aangeven welke bochten VOOR ons liggen! 7
Intermarkt en Intramarkt Analyse < Intermarkt: relaties TUSSEN markten < Aandelen en Obligaties < Aandelen en Commodities <Aandelen en Valuta < Intramarkt: relaties BINNEN markten < Aandelen en Aandelenmarkten < Sectorperformance < Cash- en optiemarkten < Krachtmeters (volume, breath ) Intermarkt en Intramarkt Analyse Uitgangspunten: <Staan de neuzen dezelfde kant op ga dan trendvolgend te werk. <Ontstaan er divergenties tussen en binnen verschillende markten, verwacht dan een ommekeer van de trend. 8
Intermarkt Analyse (Obligaties) Intermarkt Analyse (Obligaties) Correlatie tussen Obligaties en Aandelen negatief de laatste twee jaren. Dus hogere obligatieprijzen slecht voor aandelen. 9
Intermarkt Analyse (Commodities: CRB) Intermarkt Analyse (Commodities: Brent Crude Oil) 10
Intermarkt Analyse (Correlatie) Correlatie tussen Olie en Aandelen negatief dit jaar. Dus hogere olieprijzen slecht voor aandelen. Intermarkt Analyse (Valuta: EUR/USD) 11
Intermarkt Analyse (Valuta: correlatie) Correlatie tussen EUR/USD en Aandelen licht negatief dit jaar. Dus hogere EUR/USD slecht voor aandelen. Intermarkt Analyse (Asset rotation) Aandelen/obligaties Obligaties outperformen aandelen; Commodities outperformen aandelen. Commodities/ Aandelen 12
Intramarkt Analyse (Aandelen & Aandelen) O.a. Stoxx 50 en FTSE laten positieve trends zien, Dow en AEX bijvoorbeeld nog steeds neergaande trends Intramarkt Analyse ( Sectorperformance) S&P 500 RELATIVE S&P EUROPE 350 RELATIVE Sector Wght Est. P/E Div. Yld Memb Rank RS l.t RS l.t Rank Wght Est. P/E Div. Yld Memb Consumer Discretionary 11.1% 19 0.94% 86 7 - - 7 9.5% 17 2.59% 64 Consumer Staples 10.6% 18 2.04% 37 8 - - 9 9.2% 17 3.01% 32 Energy 7.6% 13 1.81% 27 1 + + 1 12.2% 13 3.28% 10 Financials 20.8% 13 2.38% 80 6 + - 6 28.9% 12 3.45% 80 Health Care 12.7% 18 1.51% 55 9 - + 4 9.5% 19 2.24% 16 Industrials 11.6% 20 1.69% 58 4 + + 5 6.6% 17 2.37% 60 Information Technology 15.9% 23 0.47% 80 10 - - 10 3.9% 22 1.16% 20 Materials 3.1% 18 2.02% 33 5 + + 3 6.2% 15 2.82% 32 Telecom 3.8% 19 3.30% 11 3 + - 8 9.0% 27 2.31% 17 Utilities 2.9% 15 3.66% 33 2 + + 2 5.0% 14 4.04% 19 Energie, Industrials, Basis materialen en Utilities outperformers Consument Cyclisch, Consument Duurzaam en Technologie underperformers Financials, Healthcare en Telecom middle of the road THEMA S BELANGRIJKER DAN CYCLISCH/NIET-CYCLISCH 13
Intramarkt Analyse (Cash vs Derivatenmarkten) Intramarkt Analyse (Breath) 14
Conclusie Factor Trend Impact op AEX AEX Trend - - Intermarkt Indicatoren Obligaties + - Commodities + - Valuta + - Aandelen/obligaties - - Commodities/Aandelen + - Intramarkt Indicatoren Amerikaanse aandelen - - Europese aandelen + + Sectorperformance divers = Implied volatilities + - Volumes - - Advance/Decline + + OVERALL - 15