Rendement in een laagrentende omgeving

Transcriptie

1 Rendement in een laagrentende omgeving FIN bijeenkomst, 9 april 2015 Hendrik Zonnenberg (Multifund B.V.)

2 Inhoud Lage verwachte lange termijn rendementen 3 Implicaties laag renderende omgeving 6 Impact op beleggingsbeleid 9 Conclusie 10 2

3 Lage verwachte lange termijn rendementen Einde monetaire super-cyclus in Westerse wereld Normale/korte business cycle: enkele jaren, gedreven door veranderingen in rentevoet, corrigeert zichzelf Lange termijn credit cycle: decennia, versterkt zichzelf totdat teveel schuld is ontstaan Deleveraging van lange termijn credit cycle begonnen in 2007 (Verenigde Staten) Bron: Bridgewater Associates 3

4 Lage verwachte lange termijn rendementen De (re)actie van centrale banken Beleidsrentes verlaagd tot 0% Onvoldoende om normale/korte business cycle te stimuleren: deleveraging lange termijn credit cycle veel krachtiger Volgende stap: drukken van geld Uitkomst VS: positieve inflatiecijfers en reële groeicijfers, k.t. rentes van 0% Gezonde deleveraging: nominale groei > nominale rente -> totale schuld als percentage van BBP daalt, terwijl economie doorgroeit heeft de verwachte lange termijn rendementen doen dalen Nominaal rendement (bijna) cash bedraagt 0% (reëel negatief) Na overwinnen risico-aversie worden beleggers verder risicocurve opgeduwd Door present value effect worden toekomstige rendementen naar voren gehaald, verwachte toekomstige rendementen voor alle assets dalen In transitiefase worden fantastische rendementen behaald (illusie!?) 4

5 Lage verwachte lange termijn rendementen Bron: Bridgewater Associates 5

6 Implicaties laag renderende omgeving Funding van lange termijn verplichtingen vormt uitdaging Gemiddeld rendement traditionele 60/40 portefeuille bedraagt 9,4% sinds 1970 Verwachte lange termijn rendement van deze portefeuille ligt momenteel <4% Beleggers met uitgaven/verplichtingen gebaseerd op historische rendementen zullen bedrogen uitkomen Bron: Bridgewater Associates 6

7 Implicaties laag renderende omgeving 7

8 Implicaties laag renderende omgeving Laag renderende omgeving beperkt zich niet alleen tot liquide asset categorieën Beleggers worden risicocurve opgeduwd, komen vanzelf uit bij illiquide assets Gevolg: risicopremies voor vastgoed en private equity nemen ook af Voldoende compensatie voor illiquiditeit? Wat als liquiditeit opdroogt? Centrale banken hebben minder tools om economieën te stimuleren indien nodig, kans op tail risks neemt toe Wisselkoersen spelen momenteel een belangrijke rol in het monetaire beleid Significante divergentie economische omstandigheden tussen landen Omvang valutabewegingen naar verwachting groot, zeker in verhouding tot rendement onderliggende belegging De valuta waarin belegging genoteerd staat minstens zo belangrijk als belegging zelf (valutarisico toegenomen) 8

9 Impact op beleggingsbeleid Totaal rendement = risicovrij rend. + beta + alpha Traditionele 60/40 portefeuille Sinds 1970: 9,4% = 5,5% + 3,8% +? Komende 10 jaar: 3,5% = 0,5% + 3,0% +? Drie keuzes Niets doen, lage rendementen accepteren Meer risico nemen Efficiënter omgaan met risico Efficiënter omgaan met risico Diversificatie: meer gebalanceerde beta en alpha portefeuille Gebalanceerde beta: aandelen, inflatie geïndexeerde obligaties, nominale obligaties, bedrijfsobligaties, emerging market credits, grondstoffen Gebalanceerde alpha: samenstellen goede, ongecorreleerde rendement reeksen (lage correlatie belangrijker dan aantal, maar: zero-sum game, let op impliciete beta!) 9

10 Conclusie Wees bewust van lagere verwachte lange termijn rendementen Dit geldt ook voor meer illiquide asset categorieën Kans op tail risks neemt toe Valutarisico's nemen toe Diversifieer beta exposures en zoek ongecorreleerde alpha Eventueel aangelegde buffer op langere termijn hard nodig Wees bereid minder uit te keren Opeten kernkapitaal? 10

11 Although without interest: we live in interesting times! 11