Wijkveiligheidsprogramma Zuid 2014 1. Analyse veiligheidssituatie Veiligheid in cijfers De algehele veiligheidssituatie in Zuid is het afgelopen jaar verbeterd. In 2013 is het totaal aantal misdrijven met 9% gedaald in Zuid ten opzichte van 2012 tegen 2% stijging voor de totale stad. Als we kijken naar de ontwikkeling van de laatste 3 jaar zien we een afname van 18%. Voor wat betreft de beleidsprioriteiten autokraak, woninginbraak en geweld (exclusief huiselijk geweld) is de situatie in Zuid in 2013 relatief gunstig te noemen. Tabel 1 Ontwikkeling veiligheid in Zuid Geregistreerde criminaliteit 2010 2011 2012 2013 '10-'13 '12 - '13 Totaal aantal misdrijven 1.991 1.784 1.805 1.641-18% -9% - woninginbraak 215 196 164 160-26% -2% - autokraak 536 378 352 257-52% -27% - inbraak in bedrijven 54 41 55 63 17% 15% - diefstal uit winkels 71 59 74 80 13% 8% - geweldsdelicten 193 183 190 162-16% -15% - geweldsdelicten exclusief 144 133 133 113-22% -15% huiselijk geweld Veiligheidsbeleving 2010 2011 2012 2013 '10-'13* 12 - '13* - alg. onveiligheidsgevoelens (% vaak onveilig) 1,9% 2,3% 3,8% 4,4% 2,5% 0,6% - onveiligheidsgevoelens in eigen buurt (% wel eens onveilig) 29% 30% 33% 33% 3% 0% - ervaren jongerenoverlast (% vaak) 17% 16% 25% 17% -1% -8% Bron: BVH Politie Midden Nederland; Inwonersenquête Utrecht (Onderzoek) * in procentpunten Veiligheidsbeleving Gevoelens van onveiligheid zijn in Zuid, ondanks de inzet, het afgelopen jaar gelijk gebleven op 33%. Als we kijken naar de ontwikkeling van de laatste 3 jaar zien we een toename van 4%. Op het gebied van de ervaren jongerenoverlast zien we het afgelopen jaar een d aling van 8%. In 2012 ondervond 25% vaak overlast van jongeren terwijl dit in 2013 17% is. Ontwikkelingen woninginbraak, autokraak en geweld (exclusief huiselijk geweld) Voor de wijk Zuid is het percentage woninginbraak met 2% gedaald ten opzichte van 2012. Stedelijk is er een daling van 9% op het delict woninginbraak. Als we kijken naar de ontwikkeling van woninginbraak de afgelopen drie jaren dan is woninginbraak met 26% afgenomen. Ook bij het delict autokraak is een afname van 27% te zien ten opzichte van 2012. Stedelijke zien we een afname van 12%. Als we kijken naar de ontwikkeling van de afgelopen 3 jaar zien we een forse afname van 52%. Bij geweld (exclusief huiselijk geweld) zien we een afname van 16% ten opzichte van 2012 terwijl we stedelijk een afname zien van 10%. - 1 -
2. Doelstellingen Missie en doelstellingen De zorg voor veiligheid is één van de kerntaken van de overheid. Een veilig gevoel in huis, buurt en stad is een voorwaarde voor een prettig leven. Utrecht streeft daarom naar een stad waarin bewoners en gebruikers van de stad veilig zijn en zich veilig voelen. Dat doen we als gemeente samen met talrijke partners waaronder Openbaar Ministerie, politie, bewoners, ondernemers, welzijnsorganisaties, jongerenwerk, brandweer en scholen. Onze missie hebben we vertaald in drie hoofddoelstellingen: Geregistreerde criminaliteit neemt af Incidenten en verstoring van de openbare orde zijn voorkomen en/of bestreden Bevorderen gevoel van veiligheid Prioriteiten Bij het werken aan een stad waar iedereen veilig is en zich veilig voelt, behoren het handhaven van de openbare orde en voorkomen van maatschappelijke onrust én het voorkomen en bestrijden van incidenten tot de kerntaken van de gemeente en de politie. Daarbij hebben de veiligheidspartners gemeente, politie en Openbaar Ministerie een aantal prioriteiten gesteld in de veiligheidsaanpak. Voor de periode 2014 en 2015 zijn dat: 1. Jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit (aanpak jeugdgroepen) 2. Woninginbraak 3. Veel voorkomende criminaliteit waaronder winkelcriminaliteit en autokraak 4. Geweld 5. Georganiseerde criminaliteit In onderstaande tabel zijn de doelstellingen voor 2014 voor wat betreft de prioriteiten van de aanpak en de veiligheidsbeleving opgenomen. Tabel 2 Doelstellingen voor 2013 2010 2011 2012 2013 Doelstelling 2014 Geregistreerde criminaliteit Totaal aantal misdrijven 1.991 1.784 1.805 1.641-13% tov 2010 1.732 - woninginbraak 215 196 164 160-14% tov 2010 185 - autokraak 536 378 352 257-23% tov 2010 413 - geweldsdelicten (excl. huiselijk geweld) 144 133 133 113-10% tov 2010 130 Veiligheidsbeleving - alg. onveiligheidsgevoelens (% vaak) 1,9% 2,3% 3,8% 4,4% - ervaren jongerenoverlast (% vaak) 17% 16% 25% 17% Bron: BVH Politie Midden Nederland; Inwonersenquête Utrecht (Onderzoek) Uitgangspunten veiligheidsaanpak We hanteren bij ons veiligheidsbeleid en de aanpak ervan de uitgangspunten dat professionele veiligheidspartners intensief samenwerken. Met alle relevante partners in de stad voeren we het beleid en de aanpak preventief waar dat kan, en repressief waar het moet. We werken met een gebiedsgerichte én persoonsgericht aanpak. Daarbij vinden we het van groot belang om het publiek vertrouwen te vergroten. Vertrouwen in de overheid en het accepteren van de veiligheidsaanpak draagt bij aan het gevoel van veiligheid van onze inwoners. - 2 -
3. Overzicht belangrijkste interventies Dossier Project/maatregel/activiteit Resultaat Geregistreerde criminaliteit algemeen Aanpak EOG (ernstig overlastgevende gezinnen met politie- en justitiecontacten) Woonoverlast Als reguliere inzet van instanties niet voldoende blijkt om overlast en criminaliteit van een gezin met een negatieve uitstraling op de buurt afdoende aan te pakken, biedt de EOG - aanpak voor tien gezinnen per jaar in de stad Utrecht een extra impuls om dit wel voor elkaar te krijgen. Binnen de aanpak worden overlast, criminaliteit en zorgproblematiek van gezinnen in samenhang benaderd. De gebiedsmanager veiligheid draagt in samenspraak met de wijkveiligheidspartners een gezin voor aan de projectleider voor deze aanpak. Er is continue inzet van buurtbemiddeling in de wijk. Coördinator ernstige woonoverlast ziet toe op goede informatieoverdracht bij verhuizing van gezinnen naar Zuid en informeert de juiste en indien nodig. / projectleider EOG Vooruit Coördinator Vooruit Bewonersparticipatie buurtveiligheid Een keer per kwartaal hebben de coördinator en de gebiedsmanager een overleg waarbij lopende zaken en eventuele risicozaken worden doorgenomen. De gebiedsmanager ontvangt daarnaast van elke vergadering de notulen. Veiligheidsaanpakken: bewoners worden actief betrokken bij de aanpak van een hardnekkig veiligheidsprobleem bij hen in de buurt. Bewoners nemen actief deel aan het opstellen en uitvoeren van een plan van aanpak. Coördinator Vooruit / / politie Waaks!: Vorig jaar is gestart met het invoeren van Waaks! in de wijk Zuid. Hier hebben zich 25 kandidaten aangemeld. Waaks is een samenwerking tussen hondenbezitters, wijkbureau en politie. Hondenbezitters worden door het wijkbureau actief geïnformeerd over de veiligheid in de wijk. Hondenbezitters fungeren als extra ogen en oren in de wijk en informeren de politie direct bij verdachte situaties. De politie informeert ten alle tijde de melder over de afloop. Workshops / clinic Herkennen Verdacht Gedrag: bewoners (waaronder deelnemer Waaks!) krijgen tekst en uitleg van rechercheurs over de kenmerken van verdachte gedragingen die Wijkbureau / politie - 3 -
de voorboden kunnen zijn van criminele acties. Deze workshop wordt n.a.v. het aantal aanmeldingen in de stad georganiseerd. Weerbaarheid senioren: Op verzoek van ouderen gaan we kijken of er behoefte is aan weerbaarheidstraining voor ouderen en kwetsbare bewoners in de wijk. Er worden eerst informatiebijeenkomsten georganiseerd waar o.a. de babbeltruc bespoken wordt. WhatsApp-groep: Naar aanleiding van de reeks autobranden in de wijk heeft een bewoner uit Hoograven een WhatsApp-groep gestart. De WhatsApp-groep bestaat op dit moment uit 156 deelnemers en wordt ook ingezet tegen woning- en autoinbraken. De groep is verdeeld in meerdere subgroepen en is ook actief Hoograven en Lunetten. Het is een burgerinitiatief dat wij als afdeling veiligheid Zuid en politie ondersteunen. / politie / politie Springlevend Nieuw Hoograven: is een projectformule waarbij vier studenten wonen in Nieuw / Politie Hoograven om zich in te zetten voor de leefbaarheid en veiligheid door relevante projecten te starten. Die projecten begeleiden zij dan weer in de rol van studentcoördinatoren. Doordat de studenten wonen in de wijk, zijn zij spin in het web van bewoners, de woningcorporatie en afdeling veiligheid. Vanuit veiligheid hebben we regelmatig contact met de studenten. Handhavingsoverleg Tweewekelijks wordt de operationele inzet op de thema s schoon, heel en veilig a fgestemd en vastgesteld. De afgesproken acties worden uitgevoerd en op het volgende overleg beoordeeld. Deelnemers THOR, THBO, Politie, Brandweer en SW. Veilig ondernemen Er zijn 3 integrale samenwerkingsverbanden Keurmerk Veilig Ondernemen in de wijk. / EZ Gezamenlijk weken we aan het convenant veilig ondernemen voor winkelcentrum Smaragdplein, winkelcentrum Lunetten en winkelcentrum Hart van Hoograven. Private en publieke en ondernemers, politie, gemeente en andere instellingen, dragen gezamenlijk zorg voor een veilig ondernemers- en leefklimaat op de locaties. Parkeeroverlast Politie handhaaft in beginsel enkel op parkeerexcessen (doorstromingsproblemen, dubbel Politie parkeren, zichtontnemende voertuigen en parkeren voor een uitrit). Uitgangspunt is dat handhaving het sluitstuk is van het maatregelenpakket om parkeeroverlast tegen te gaan. Toezicht en Handhaving bepaalt op basis van bewonersklachten de prioriteit en inzet voor parkeerhandhaving. VTH Communicatie Thema's rond veiligheid worden gecommuniceerd via de wijkmedia (zoals wijkberichten, - 4 -
huis-aan-huisbladen maar ook middels twitter en internet). De wijkraad wordt actief geïnformeerd over en betrokken bij actuele veiligheidsthema's. Jeugdoverlast en criminaliteit Aanpak jeugdgroepen Meldingen bewoners Aanpak jeugdoverlast Voor alle jeugdgroepen waar een integrale aanpak nodig is wordt een plan van aanpak opgesteld die gericht is op de groep, het domein en op een selectie van individuen uit die groep. De integrale aanpak varieert van licht tot zwaar. De uitvoering van de aanpak per groep wordt vanuit de wijk gevolgd en waar nodig bijgestuurd. De plannen van aanpak bevatten acties gericht op het betrekken van ouders en bewoners. Betrekken ouders: Waar nodig en mogelijk worden ouders door de gezamenlijke partners aangesproken op het gedrag van hun kind en betrokken bij het leefbaar houden van de wijk. Broertjes zusjes aanpak Onderzoeken of er een nieuw overleg opgezet moet gaan worden waarbij broertjes en zusjes van jongeren uit jeugdgroepen besproken worden en waarvan een leerkracht een 'niet-pluis' gevoel heeft. 100% van de meldingen volgen we op. De meldingen jongerenoverlast worden besproken en onderling afgestemde acties op uitgezet. Bewoners die melden stimuleren we om zelf mede bij te dragen in het beheersbaar krijgen c.q. verminderen van de overlast. Afdeling veiligheid op het wijkbureau onderhoudt contact met de melder, zet melding bij partners uit, coördineert en bewaakt de uitvoering van acties. Koppelt terug naar melder en voert (telefonisch) afsluitend gesprek. In kaart brengen van jongerenoverlast: Elke week worden de cijfers van politie in kaart gebracht. In het tweewekelijks handhavingsoverleg wordt naar aanleiding van de jongerenoverlast de inzet van de partners bepaald. Bewustwording overlastgevend gedrag : Jongerenwerk probeert jeugd bewust te maken van het feit dat ze overlast veroorzaken. Daarnaast stimuleert zij de jeugd om zich ook van een positieve kant te laten zien in de wijk door inzet op activiteiten voor kinderen, schoonmaakacties en hulp bij straatfeesten. Verder proberen zij jongeren toe te leiden naar het activiteiten- en begeleidingsaanbod van het jongerenwerk. Politie/ JOU/ JoU - 5 -
Voorlichting door Bureau Halt, Victas en stichting M. Terugdringen alcohol - en drugsgebruik door jongeren Vreedzame wijk Tenuitvoerlegging taakstraffen door jongeren Stoplichtrapportage: Politie, toezichthouders, en ambulante jongerenwerkers nemen de zogenaamde stoplichtrapportage als uitgangspunt voor hun (surveillance)rondes. In de stoplichtrapportage staan de locaties vermeld die speciaal zijn ingericht voor jongeren (groen), de overige locaties waar jongeren zich in beginsel ook mogen ophouden (oranje) en de locaties waar jongeren weggestuurd moeten worden (rood). Betrekken buurtbewoners: Sociaal makelaars zijn actief om bewoners te leren samenleven met buurtjeugd en hen alert te maken op de manier hoe ze zich opstellen naar jeugd. Uitdragen eenduidige boodschap: Alle samenwerkende en dragen dezelfde boodschap uit naar jeugd en bewoners: iedereen die in de wijk woont mag hier ook op straat zijn. Overlast wordt niet getolereerd. Realiseren voorzieningen: Waar nodig worden sport- en speelvoorzieningen voor jongeren in de openbare ruimte gecreëerd. Daarnaast worden ook maatregelen in de openbare ruimte getroffen juist tegen overlastgevende aanwezigheid van jongeren. Victas richt zich op voorlichtingsactiviteiten rond gebruik van genotmiddelen. In de wijk, op individueel niveau maar ook op VO-scholen tijdens lessen en/of ouderavonden. Op alle basisscholen en middelbare scholen worden voorlichtingslessen verzorgd door Bureau HALT. Inzet van veldwerkers Victas ihkv overlast jeugd gerelateerd aan alcoholgebruik. Voorlichting door Victas en JOU aan jongeren. In 2012 is gestart met invoering van het concept Vreedzame Wijk. Samen werken alle en aan een opvoedkundige aanpak waarin de kwaliteiten van kinderen optimaal tot hun recht komen. Vijf basisscholen in Hoograven, de kinderopvang, de bibliotheek, het jongerenwerk, kinderwerk, het wijkbureau, de politie en VV Hoograven slaan de handen ineen om kinderen een pedagogisch duwtje in de rug te geven. In Hoograven werd al langer samengewerkt aan het bevorderen van een "pedagogisch klimaat" in de wijk. Er wordt gewerkt in zogenaamde leerteams waar professionals hun ervaringen met het werken met de kinderen uitwisselen en zo nodig afspraken maken over gewenste interventies. De vreedzame school- en wijkaanpak sluit hier goed op aan. Taakgestrafte jongeren verrichten dit jaar onder begeleiding van Actium 12 dagen schoonmaakwerkzaamheden in de openbare ruimte in de wijk. Dit gebeurt o.a. op winkelcentra en bij hangplekken waar vuil wordt achtergelaten. Vooruit Allen Wijkbureau / Bureau Halt / Victas / Stg. M. / / Victas / JoU MO / Wijkbureau / Actium / / SW - 6 -
Woninginbraak Aanpak hotspots Bezoek aan slachtoffers van woninginbraak Subsidieregeling PKVW Veilig Wonen Avonden of schouwen In buurten met een verhoogde kans op inbraak wordt geanalyseerd welke woningen de meeste risico's lopen en hoe daar wordt ingebroken. Op basis daarvan wordt bepaald welke maatregelen gewenst zijn (fysiek en communicatie met bewoners). Bij hotspots met overwegend corporatiebezit, wordt samengewerkt met de woningbouwcorporaties. Deze aanpak richt zich niet alleen op woningen en wooncomplexen, maar ook op de openbare ruimte (verlichting, achterpaden, snoeien groen, etc.). Alle slachtoffers van woninginbraak worden bezocht door medewerkers van Toezicht en Handhaving. Zij wijzen bewoners op de kans op herhaling en op mogelijkheden om de inbraakkans te verkleinen. In kaart brengen woninginbraken: Elke week worden de cijfers van politie in kaart gebracht. In het tweewekelijks Handhavingsoverleg wordt naar aanleiding van de kaart de inzet van de partners bepaald. Tevens worden buren van slachtoffers van inbraak benaderd vanwege het besmettingsrisico van hun woning. Ook in diverse wijkmedia (zoals wijkberichten, wijkkranten) worden bewoners voortdurend geïnformeerd over deze onderwerpen. Particuliere woningeigenaren kunnen subsidie krijgen van de gemeente als zij hun woning laten verbeteren tot het niveau van het Politie Keurmerk Veilig Wonen (PKVW). Bewoners krijgen een gratis PKVW-scan aangeboden. PKVW-informatie wordt o.m. verstrekt via: Website gemeente Utrecht; Wijkwebsite Zuid; Toezichthouders verstrekken de informatie tijdens hun bewustwordingsacties; De politie verstrekt de informatie als zij bij slachtoffers van woninginbraak de aangifte komt opnemen. In buurten waar veel wordt ingebroken worden bewonersavonden of schouwen georganiseerd. Daar krijgen bewoners uitleg over de inbraakrisico's die zij lopen en wat ze er tegen kunnen doen. Eigenaar bewoners krijgen daar ook informatie over de subsidieregeling PKVW en hoe zij die subsidie kunnen aanvragen. Huurders krijgen het advies om contact op te nemen met hun verhuurder. VTH / VTH VTH / REO / - 7 -
Veilig wonen overleg Autokraak Hotspots Preventieacties Geweld Periodiek worden analyses gemaakt van autokraaklocaties en wordt deze informatie gedeeld met de partners waarna de inzet wordt bepaald. De inzet kan bestaan uit extra toezicht, de inzet van lokauto's. Daarnaast verspreiden van informatie over risicovolle autokraaklocaties. Op risicolocaties worden preventief gerichte acties uitgevoerd om autobezitters bewust te maken van het risico van het laten liggen van waardevolle spullen in de auto. Kentekenplaatactie: In gebieden waar veel kentekenplaten worden gestolen ontvangt de omgeving gerichte preventietips. VTH VTH / Straatroof Periodiek worden analyses gemaakt van straatroof en wordt deze informatie gedeeld met de partners waarna de inzet wordt bepaald. De inzet kan bestaan uit extra toezicht, preventieve voorlichting campagnes maar ook zal er gekeken worden naar de openbare ruimte (verlichting, achterpaden, snoeien groen, etc.). Openbare orde en maatschappelijke onrust VTH / / Politie Coördinatieteam incidentenmanagement Aanpak jaarswisseling Ramadan Het initiëren en coördineren van de benodigde acties in geval van incidenten. Het betrekken van partners en het informeren van management, bestuur en communicatieafdelingen. Op basis van een draaiboek wordt de jaarwisseling voorbereid en uitgevoerd. O.a. schouws openbare ruimte, opstellen hotspotoverzicht, faciliteren activiteiten jongeren oudejaarsavond, extra inzet JoU, THOR en politie. Op basis van de jaarlijkse evaluatie wordt het draaiboek bijgesteld indien noodzakelijk. Er wordt toezicht op bekende overlastlocaties ingezet en indien nodig kan een aanvullend beroep worden gedaan op het jongerenwerk(jou) en de wijkwelzijnsorganisatie (Vooruit). Ook dit thema zal besproken worden met de aangrenzende wijken ZW en West en kijken we naar mogelijkheden tot samenwerking. - 8 -
Wijkspecifiek Samenwerking Primair Onderwijs Samenwerking Voortgezet Onderwijs Buurtaanpakken In 2014 Uitvoering geven aan de samenwerkingsafspraken tussen de directeuren van de basisscholen in Zuid. Uitvoeren van acties met partners ter voorkoming en terugdringing van onveiligheid(gevoel) in school en de directe omgeving. Afspraken maken met VO-school (De Passie) in Zuid ism politie, gemeente, bureau Halt en OM. Sinds 2013 is er een stedelijk convenant 'Veilig in en Om School'. Deze is door alle stedelijke Schoolbesturen getekend en de andere partners. In de omgeving van de Huize de Geerlaan, Oudegeinlaan en Rietveldbuurt speelt veel op veiligheidsgebied. Toch komen er weinig tot geen meldingen binnen van bewoners. Om de meldingsbereidheid door bewoners te verbeteren, zijn politie en wijkbureau en afdeling veiligheid in gesprek om een participatietraject op te zetten. We willen een netwerk opbouwen in de buurt om vroegtijdig signalen te inventariseren en vervolgens de problemen aan te pakken in samenwerking met de buurt. Door het wijkbureau wordt een aanpak opgesteld. / politie / schoolbestuur / politie / schoolbestuur Wijkbureau / / politie / corporaties Buurtvaders Hoograven De buurtvaders van Hoograven komen elke woensdag samen in het buurthuis Ravelijn. De groep buurtvaders bespreekt eerst het nieuws uit de wijk en vervolgens de problemen die zij gesignaleerd hebben. Daarna gaan ze in groepjes de straat op om in gesprek te gaan met de jongeren in de wijk. Komend jaar zal politie en wijkbureau frequenter met buurtvaders in gesprek gaan om hun rol in de aanpak van overlast op straat te verstevigen. Ook wordt er gekeken naar nieuwe leden. Vooruit / buurtvaders // politie Bondgenoten netwerk Het Netwerk Bondgenoten bestaat uit betrokken bewoners, bestuurders van de Moskee en professionals die wonen en of werken in de wijk en een redelijk groot cultureel netwerk achter zich hebben. Op uitnodiging kunnen er gasten aanschuiven bij dit overleg. Het doel van de bijeenkomsten zijn:hoe kunnen we leren en inspireren van "good pratices", cultuur van aanspreken binnen de buurt, bewoners en professionals weten elkaar te vinden, Informatie uitwisselen over de ontwikkelingen met betrekking tot de veiligheid. Tevens is een doel dat bij maatschappelijke onrust of calamiteiten we snel kunnen reageren en een goed werkend netwerk hebben waarop we kunnen vertrouwen. Dit culturele netwerk kan signalen van bewoners snel oppakken en doorgeven en eventuele berichten aan de gemeenschap snel verspreiden. / poltie/ bestuur Moskee - 9 -
Stichting M: Stichting M. biedt moeders van Marokkaanse jeugd een workshop aan om hen wegwijs en vertrouwd te maken met het (anoniem) melden van midaad in hun eigen buurt. Dit vanuit het gegeven dat veel criminaliteit wordt gepleegd in de buurt. Vaak weten ouders waardevolle informatie over deze gepleegde delicten. Angst en onwetendheid hoe en of hiervan melding te doen weerhoudt hen van melden. Stichting M heeft speciaal voor deze doelgroep een voorlichtingscampagne ontwikkeld. Stichting M. / / JOU / Politie - 10 -