26-11- 14 Gouverneur Kremers Centrum Vooraf Hoe keken we naar mensen met een beperking? van Defectmodellen van verstandelijke beperking Probleem in de persoon - syndroom - geneesche afwijking - ontwikkelingsstoornis centraal zenuwstelsel - intelligeneetekort - ontwikkelingsachterstand - tekort aan vaardigheden weinig tot niet beïnvloedbaar à verzorging in tehuizen 2 Vooraf Hoe kijken we naar mensen met een beperking? naar Sociaal- ecologische modellen Probleem in de interac:e persoon- omgeving - verhouding tussen competenees van de persoon en verwachengen van de omgeving - funceoneren is dynamisch, akankelijk van de selng - kwaliteit omgeving bepaalt mee (kansen, belemmeringen) het funceoneren beïnvloedbaar met ondersteuning! 3 1
Hoe verschillen mensen met een v.b. van andere mensen in de samenleving? Mensen met een verstandelijke beperking hebben behoepe aan méér en aan andere ondersteuning om te funceoneren als persoon en als lid van de samenleving CompetenEes Eisen omgeving BehoePe aan individuele ondersteuning 4 158 landen hebben ondertekend (België en Nederland op 30 maart 2007) 150 landen hebben geraeficeerd (België op 2 juli 2009 - Nederland????) Universeel waardenkader voor polieeke, sociale, wetenschappelijke en professionele aceviteiten Ar:kel 1 Bevorderen en beschermen van het gelijkheidsbeginsel in de maatschappelijke parecipaee van alle personen met een handicap. Ar:kelen 2 en 3 DefiniEes en een aantal algemene principes. Ar:kelen 4 tot 32 Belichten verschillende domeinen van de samenleving, van gezondheid en inclusief onderwijs over werk tot socio- culturele aceviteiten. In elk van deze domeinen wordt toegelicht welke streefdoelen voorop gesteld worden om in dat domein de parecipaeemogelijkheiden van personen met een beperking op gelijkwaardige basis mogelijk te maken. Ar:kelen 33 tot 39 monitoringorganisaees op verschillende niveaus en rapportering over gemaakte vooruitgang in elke betrokken regio. h_p://www.rijksoverheid.nl/documenten- en- publicaees/kamerstukken/2008/03/18/vn- verdrag- inzake- de- rechten- van- personen- met- een- handicap.html Hoe verschillen mensen met een v.b. van andere mensen in de samenleving? Begrijpen van mensen met een verstandelijke beperking verloopt via het begrijpen van hun ondersteuningsbehoepen. Ondersteuning met als doel: een goed en gelukkig leven te kunnen hebben kwaliteit van bestaan te bevorderen Persoonlijke ontwikkeling Zelgepaling (eigen regie) Interpersoonlijke relaees Sociale inclusie en parecipaee Uitoefenen rechten - belangenbehareging EmoEoneel welzijn Fysiek welzijn (gezondheid) Materieel welzijn (huisveseng inkomen) 6 2
Twee vragen: 1. Hoe komen we achter iemands ondersteuningsbehoepen? 2. Waar halen we ondersteuning vandaan? 7 Twee vragen: 1. Hoe komen we achter iemands ondersteuningsbehoepen? Vooraf: Bij wie? Met welk doel? Vanuit welk perspeceef (persoon zelf of professioneel)? Bij mensen met een verstandelijke beperking Doel: Breed onderzoek t.b.v. ondersteuningsplan Specifiek voor bekosegingsvraag Beide 8 Supports Intensity Scale mensen met een verstandelijke beperking Domeinen: Huiselijke aceviteiten, AcEviteiten in de samenleving, Leren en ontwikkeling, Arbeid, Gezondheid en veiligheid, Sociale aceviteiten, BelangenbeharEging, Speciale Medische en GedragsmaEge behoepen 3
I- Can schaal - mensen met een verstandelijke beperking Domeinen: Gezondheid, fysiek en geestelijk welzijn, gedragsproblemen (26 items) AcEviteiten en parecipaee (gebruik van kennis, algemene taken, communicaee, ADL, huiselijke aceviteiten, mobiliteit, interpersoonlijke interacees en relaees, samenleving (34 items) Persoonlijke doelen (5 open velden). RAS: Resource AllocaEon System - mensen met een verstandelijke beperking Domeinen: Persoonlijke verzorging Eten en drinken (voeding) ADL aspecten Lichamelijk en geestelijk welzijn RelaEes en parecipaee Kiezen en eigen regie Veiligheid en omgaan met risico s Werken en leren Ondersteuning van vrienden, familie en samenleving KATZ schaal - verpleegzorg Domeinen: zorgbehoevendheid met betrekking tot zes elementen AcEviteiten Dagelijks Leven (ADL) wassen, kleden, zich (kunnen)verplaatsen, toiletbezoek (met of zonder hulp), (in) conenenee, eten 4
BEL schaal (Beoordeling Eerste Lijn) - gezinszorg - thuiszorg Domeinen: de lichamelijke ADL, de huishoudelijke ADL, de sociale ADL (bv. sociaal verlies, administraee...) geestelijke gezondheid (bv. desoriëntaee in Ejd, neerslachege stemming...) CIZ B Formulier GZ - mensen met een verstandelijke beperking Domeinen (Deel 2): OriëntaEestoornissen Psychosociale funcees Motorische funcees Gedragsproblemen VerslavingsproblemaEek Psychosociaal welbevinden Sociale redzaamheid Mobiliteit Persoonlijke zorg (ADL) Huiselijk leven Sociale relaees en maatschappelijk leven Deelname aan onderwijs en opvoeding Deelname aan werk Informele zorg (aanwezige hulp van anderen) Wonen ZZI mensen met een verstandelijke beperking Instrumenten De Schaal Intensiteit van OndersteuningsbehoePen (Supports Intensity Scale - SIS) De Barthel ADL- Index en de ELIDA schaal (geïntegreerd vragenlijst zelfredzaam- heid ) De Storend Gedragsschaal voor Zwakzinnigen (SGZ) De Schaal Vanermen (hoofdzakelijk EMB relevante informaee) De screeningslijst sociaal- emoeoneel funceoneren 5
Zelfredzaamheid- Matrix mensen met een (verstandelijke) beperking Domeinen Financiën, Dagbesteding, HuisvesEng, Huiselijke relaees, Geestelijke gezondheid, Lichamelijke gezondheid, Verslaving, ADL vaardigheden, Sociaal netwerk, Maatschappelijke parecipaee, JusEEe. Twee vragen: 2. Waar halen we ondersteuning vandaan? Model Ondersteuningsbronnen (wáár ondersteuning halen?) Natuurlijke bronnen Speciale bronnen 4. Algemene diensten 3. Informele ondersteuning 2. Familie&vrienden 1. Persoon zelf Eigen Kracht 5. Gespecialiseerde diensten 6
26-11- 14 Model Ondersteuningsbronnen (wáár ondersteuning halen?) Natuurlijke bronnen Speciale bronnen 5. Gespecialiseerde diensten 4. Algemene diensten 3. Informele ondersteuning 2. Familie&vrienden 1. Persoon zelf Eigen Kracht Een budget op maat Hoe ondersteuningsbehoepen en hulpbronnen (budget) koppelen? CompetenEes?? Eisen omgeving Spreiding van intensiteit ondersteuningsbehoefte (SIS Index) over de niveau's van verstandelijk functioneren 140.00 SIS Index 120.00 Gemiddelde ondersteuningsbehoefte 100.00 80.00 60.00 Licht Matig Ernstig Zeer ernstig Verstandelijk Niveau 21 7
26-11- 14 Gouverneur Kremers Centrum Bijlage Samenleving algemene diensten winkelen gezondheidszorg wonen onderwijs familie en relaties vrije tijdsbesteding werk 8
26-11- 14 Samenleving algemene diensten winkelen gezondheidszorg wonen onderwijs familie en relaties vrije tijdsbesteding werk Model A algemene diensten Instelling professionals winkelen gezondheidszorg wonen wonen werk ontspanning gezondheidszorg onderwijs onderwijs Dagcentra famile en relaees Wooncentra ontspanning werk Beschermd werken Model B algemene diensten winkelen gezondheidszorg wonen onderwijs familie en relaties vrije tijdbesteding Professionele ondersteuning faciliteert werk 9
Model B+ algemene diensten gezondheidszorg winkelen wonen Familie en relaties Professionele ondersteuning vrije tijd onderwijs faciliteert werk 10