Internationaal Privaatrecht 2017/2019 Verordeningen, Verdragen & Wetten Redactie Prof. Dr. K. Boele-Woelki & Mr. R. ter Rele Ars Aequi Libri Nijmegen 2017
Woord vooraf Het Nederlandse internationaal privaatrecht (IPR) is verspreid over vele verordeningen, verdragen en wetten. In de onderhavige uitgave is de voor het onderwijs belangrijkste regelgeving bijeengebracht. De inhoud van de bundel is daarnaast voor de rechtspraktijk waardevol. Bij de selectie van de relevante regelgeving is uitgegaan van het materiële en formele IPR. Tot het formele IPR behoort het internationale procesrecht. De belangrijkste onderdelen daarvan zijn het internationale bevoegdheids-, erkennings- en executierecht. Tot het materiële IPR worden de conflictof verwijzingsregels gerekend, die het op een rechtsverhouding met buitenlandse elementen toe te passen recht aanwijzen. In deze bundel zijn naast het geldende recht ook enkele wets- en verordeningsvoorstellen, waaronder Brussel IIbis herschikking, opgenomen. Deze zijn cursief gedrukt. De bundel is als volgt toegankelijk gemaakt. Het geheel van rechtsregels valt in vier delen uiteen: ALGEMEEN en PERSOONLIJKE STAAT FAMILIE- EN ERFRECHT VERMOGENSRECHT PROCESRECHT Ieder deel bestaat uit verschillende hoofdstukken. Verordeningen, verdragen en wetten die tot hoofdonderwerp hebben de internationale bevoegdheid en/of de erkenning en tenuitvoerlegging van buitenlandse uitspraken in familierechtelijke kwesties, zijn in het deel FAMILIE- EN ERFRECHT opgenomen. Voor zover de hiervoor bedoelde verordeningen, verdragen en wetten echter betrekking hebben op vermogensrechtelijke onderwerpen, zijn zij opgenomen in het deel PROCESRECHT. Niet alle verordeningen, verdragen en wetten zijn integraal afgedrukt. Er is een keuze gemaakt voor de voor deze uitgave relevante bepalingen. De teksten zijn doorgenummerd in Arabische cijfers. Deze volgnummers zijn bovenaan de bladzijden terug te vinden. De bepalingen zijn voorzien van trefwoorden in de marge en bij de verdragen en verordeningen wordt onder meer aangegeven voor welke staten het verdrag respectievelijk de verordening in werking is getreden. De verdragsgegevens zijn hoofdzakelijk ontleend aan de verdragenbank van het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Tevens zijn de websites van de relevante internationale organisaties (HAAGSE CONFERENTIE VOOR IPR, EUROPESE UNIE, INTERNATIONALE COMMISSIE VOOR DE BURGERLIJKE STAND, RAAD VAN EUROPA, UNCITRAL, UNIDROIT en VERENIGDE NATIES) geraadpleegd. Van opname van de gehele considerans en voor zover toepasselijk modelformulieren van de verschillende verordeningen is vanwege plaatsgebrek afgezien. Zie hiervoor het Publicatieblad van de Europese Unie waarin de betreffende verordening is gepubliceerd. Deze elfde druk is geheel herzien. Nieuw zijn de Insolventieverordening herschikking, de Legali sa tieverordening, de Verordening Geregistreerde partnerschappen, de Verordening Huwelijksver mogensstelsels, het Verdrag van Kaapstad, de Consulaire Wet, de Uitvoeringswet Haags Verdrag Toegang tot V
Rechter en de Uitvoeringswet verordening Europees bevel tot conservatoir beslag op bankrekeningen. Wijzigingen in de teksten van andere verordeningen en wetten en toetredingen tot verdragen zijn verwerkt. De uitgave is bijgewerkt tot en met 1 januari 2017, alleen de Rijkswet op het Nederlanderschap is bijgewerkt tot en met 1 maart 2017. Hamburg/Nijmegen, april 2017 prof. dr. Katharina Boele-Woelki mr. Roderic ter Rele VI
Inhoudsopgave Voorwoord................................................................................ v Inhoudsopgave............................................................................ vii Afkortingen............................................................................... xi ALGEMEEN en PERSOONLIJKE STAAT 1. Verdrag van Wenen inzake het verdragenrecht, Wenen 23 mei 1969, art. 28, 30-33 (Weens Verdragenverdrag)... 1 2. Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, Lissabon 13 december 2007 art. 49, 54, 67, 81, 114, 216, 267, 272, 326-334 (VWEU)... 3 3. Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden, art. 3, 11 lid 5, 14 lid 4, 23, 38-40...................... 8 4. Grondwet, art. 93-94, 107... 9 5. Burgerlijk Wetboek Boek 10... 10 6. Vaststellings- en Invoeringswet Boek 10 Burgerlijk Wetboek, art. IV, VI... 38 7. Wet algemene bepalingen, art. 9, 13a... 39 8. Consulaire Wet... 39 9. Rijkswet op het Nederlanderschap... 42 10. Verdrag betreffende de status van vluchtelingen, Genève 28 juli 1951, art. 1, 12 (Vluchtelingenverdrag).. 59 11. Verdrag betreffende de status van staatlozen, New York 28 september 1954, art. 12 (Staatlozenverdrag).. 62 12. Overeenkomst betreffende de erkenning van beslissingen inzake de vaststelling van een geslachtswijziging, Wenen 12 september 2000 (ICBS-Verdrag Wijziging Geslacht)... 62 13. Burgerlijk Wetboek Boek 1, art. 18 lid 3, 18c, 20-20c, 21, 25-27c... 64 14. Wet op de rechterlijke organisatie, art. 79-80, 146... 70 FAMILIE- EN ERFRECHT Naam 15. Overeenkomst inzake veranderingen van geslachtsnamen en voornamen, Istanbul 4 september 1958 (ICBS-Naamswijzigingsverdrag)... 73 16. Overeenkomst inzake het recht dat van toepassing is op geslachtsnamen en voornamen, München 5 september 1980 (ICBS-Namenverdrag)... 74 17. Burgerlijk Wetboek Boek 10, art. 18-26... 76 18. Besluit geslachtsnaamswijziging, art. 3 lid 4, 3a... 76 Huwelijk 19. Verdrag inzake de voltrekking en de erkenning van de geldigheid van huwelijken, s-gravenhage 14 maart 1978 (Haags Huwelijksverdrag)... 77 20. Burgerlijk Wetboek Boek 1, art. 49a... 81 21. Burgerlijk Wetboek Boek 10, art. 27-34... 82 HUWELIJKSBETREKKINGEN EN HUWELIJKSVERMOGENSRECHT 22. Verordening (EU) 2016/1103 van de Raad van 24 juni 2016 tot uitvoering van de nauwere samenwerking op het gebied van de bevoegdheid, het toepasselijke recht en de erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen op het gebied van huwelijksvermogensstelsels (Verordening Huwelijksvermogensstelsels)... 82 23. Verdrag betreffende de wetsconflicten met betrekking tot de gevolgen van het huwelijk ten opzichte van de rechten en verplichtingen der echtgenoten in hun persoonlijke betrekkingen en ten opzichte van hun goederen, s-gravenhage 17 juli 1905 (Haags Huwelijksgevolgenverdrag)... 95 24. Verdrag inzake het recht dat van toepassing is op het huwelijksvermogensregime, s-gravenhage 14 maart 1978 (Haags Huwelijksvermogensverdrag)... 96 25. Rijkswet van 20 november 1991, houdende goedkeuring van het op 14 maart 1978 te s-gravenhage tot stand gekomen Verdrag inzake het recht dat van toepassing is op het huwelijks vermogensregime (Goedkeuringswet Haags Huwelijksvermogensverdrag)... 101 VII
26. Burgerlijk Wetboek Boek 10, art. 35-53... 102 27. Wet verevening pensioenrechten bij scheiding, art. 1 lid 7-8... 102 Ontbinding huwelijk 28. Verordening (EG) nr. 2201/2003 van de Raad van 27 november 2003 betreffende de bevoegdheid en de erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen in huwelijkszaken en inzake de ouderlijke verantwoordelijkheid, en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1347/2000 (Brussel IIbis)... 102 29. Verordening van de Raad betreffende de bevoegdheid, de erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen in huwelijkszaken en inzake de ouderlijke verantwoordelijkheid, en betreffende internationale kinderontvoering (Brussel IIbis herschikking)...119 30. Verdrag inzake de erkenning van beslissingen betreffende de huwelijksband, Luxemburg 8 september 1967 (ICBS-Verdrag Erkenning Beslissingen Huwelijksband)... 141 31. Verdrag inzake de erkenning van echtscheidingen en scheidingen van tafel en bed, s-gravenhage 1 juni 1970 (Haags Echtscheidingsverdrag)... 142 32. Burgerlijk Wetboek Boek 10, art. 54-59... 147 33. Overgangswet nieuw Burgerlijk Wetboek, art. 270, slotartikel... 148 Geregistreerd partnerschap 34. Verordening (EU) 2016/1104 van de Raad van 24 juni 2016 tot uitvoering van de nauwere samenwerking op het gebied van de bevoegdheid, het toepasselijke recht en de erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen op het gebied van de vermogensrechtelijke gevolgen van geregistreerde partnerschappen (Verordening Geregistreerde partnerschappen)... 148 35. Burgerlijk Wetboek Boek 10, art. 60-91... 161 Afstamming 36. Overeenkomst betreffende de vaststelling van de familierechtelijke betrekking tussen het onwettige kind en zijn moeder, Brussel 12 september 1962 (ICBS-Verdrag Moederlijke Afstamming)... 162 37. Overeenkomst inzake wettiging door huwelijk, Rome 10 september 1970 (ICBS-Wettigingsverdrag)... 163 38. Burgerlijk Wetboek Boek 10, art. 92-102... 165 Adoptie 39. Verdrag inzake de bescherming van kinderen en de samenwerking op het gebied van de interlandelijke adoptie, s-gravenhage 29 mei 1993 (Haags Adoptieverdrag)... 166 40. Wet van 14 mei 1998 tot uitvoering van het op 29 mei 1993 te s-gravenhage tot stand gekomen verdrag inzake de bescherming van kinderen en de samenwerking op het gebied van de interlandelijke adoptie en, in verband daarmee, wijziging van de Wet opneming buitenlandse pleegkinderen en enige andere wetten (Uitvoeringswet Haags Adoptieverdrag)... 174 41. Europees Verdrag inzake de adoptie van kinderen (herzien), Straatsburg 27 november 2008 (RvE-Adoptieverdrag)... 176 42. Burgerlijk Wetboek Boek 10, art. 103-112... 182 43. Wet opneming buitenlandse kinderen ter adoptie............................................. 183 Kinder- en volwassenenbescherming 44. Verordening (EU) nr. 606/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 12 juni 2013 betreffende de wederzijdse erkenning van beschermingsmaatregelen in burgerlijke zaken (Beschermingsverordening)... 191 45. Uitvoeringswet verordening wederzijdse erkenning van beschermingsmaatregelen in burgerlijke zaken...196 46. Verordening (EG) nr. 2201/2003 van de Raad van 27 november 2003 betreffende de bevoegdheid en de erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen in huwelijkszaken en inzake de ouderlijke verantwoordelijkheid, en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1347/2000 (Brussel IIbis)... 197 47. Verordening van de Raad betreffende de bevoegdheid, de erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen in huwelijkszaken en inzake de ouderlijke verantwoordelijkheid, en betreffende internationale kinderontvoering (herschikking) (Brussel IIbis herschikking)... 197 48. Verdrag inzake de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning, de tenuitvoerlegging en de samenwerking op het gebied van ouderlijke verantwoordelijkheid en maatregelen ter bescherming van kinderen, s-gravenhage 19 oktober 1996 (Haags Kinderbeschermingsverdrag 1996)... 197 49. Uitvoeringswet internationale kinderbescherming... 209 50. Verdrag betreffende de burgerrechtelijke aspecten van internationale ontvoering van kinderen, s-gravenhage 25 oktober 1980 (Haags Kinderontvoeringsverdrag)... 216 VIII