(Echt)scheiding en internationaal privaatrecht

Transcriptie

1 (Echt)scheiding en internationaal privaatrecht mr. dr. A.R. van Maas de Bie 5e gewijzigde druk S d u U itg ev ers D e n H aag, 2014

2 Inhoudsopgave Voorwoord / 11 Afkortingenlijst / 17 i ï.i De rechtsmacht van de Nederlandse rechter in internationale scheidingszaken / 21 Algemene opm erkingen / 21 Echtscheiding, scheiding van tafel en bed o f nietigverklaring van het huwelijk: rechterlijke bevoegdheid onder Brussel Ilbis / 23 Inleidende opm erkingen / 23 Brussel IIbis en art. 4 Rv / 24 De hoofdregels van Brussel Ilbis: art. 3 lid 1 onder a en onder b nader beschouwd / 25 Algemeen / 25 Het begrip gewone verblijfplaats / 26 Het peilen van de gewone verblijfplaats in de tijd / 27 De echtgenoten hebben allebei gewone verblijfplaats in dezelfde lidstaat / 28 De echtgenoten hadden allebei hun laatste gewone verblijfplaats in dezelfde lidstaat en één van de echtgenoten bevindt zich daar nog / 28 De verwerende echtgenoot heeft gewone verblijfplaats in de lidstaat waar de verzoekende echtgenoot wenst te procederen / 28 Een van de echtgenoten heeft gewone verblijfplaats in de lidstaat waar de scheidingsprocedure w ordt gestart en er is sprake van een gemeenschappelijk verzoek / 28 De verzoekende echtgenoot heeft gewone verblijfplaats in de lidstaat waar w ordt geprocedeerd én verblijft daar sedert ten m inste een jaar onm iddellijk voorafgaand aan het verzoek / 29 De verzoekende echtgenoot heeft gewone verblijfplaats in de lidstaat waar w ordt geprocedeerd én verblijft daar sedert ten m inste zes m aanden onm iddellijk voorafgaand aan het verzoek, terwijl de verzoekende echtgenoot bovendien onderdaan van deze lidstaat is o f in het geval van het Verenigd K oninkrijk o f Ierland daar zijn dom icile heeft / 29 De echtgenoten zijn beide onderdaan van de lidstaat waarin de scheidingsprocedure w ordt gevoerd / 31 Tegenvorderingen / 31 5

3 INH O U D SO I'G AV i: V an scheiding van tafel en bed tot echtscheiding: bevoegdheid tot om zetting / Exclusieve aard van de in art. 3 tot en m et 5 opgenom en bevoegdheidsregels / Spoedeisende gevallen / Relatieve bevoegdheid / Toetsing van de bevoegdheid / V erstekzaken / L itispendentie en connexiteit / Internationale scheidingszaken in het perspectief van art. 4 Rv / Algemeen / Ruim er m aterieel toepassingsgebied dan Brussel Ilbis / Art. 4 lid 1 en lid 4 Rv: koppeling aan de bevoegdheidsgronden van Brussel Ilbis / Art. 4 lid 2 en lid 3 Rv: voorlopige en bew arende m aatregelen én nevenvoorzieningen in het kader van scheidingszaken / Exceptie van onbevoegdheid (art. 11 Rv), litispendentie (art. 12 Rv) en connexiteit / Interregionaal geharrew ar : het K oninkrijk der N ederlanden / A lim entatie in de A lim entatie-v o, de EEX-Vo, het EVEX en Rv / Algemeen, afbakening van de verdragen en verordeningen tot elkaar / De A lim entatie-v o / Art. 4 A lim entatie-v o: forum keuze / Art. 5 Alim entatie: verschijning schept internationale bevoegdheid / Art. 3 Alim entatie-vo: de hoofdregel van de EEX-Vo / Art. 6 A lim entatie-v o: subsidiaire bevoegdheid voor gerecht gem eenschappelijke nationaliteit / Art. 7 Alim entatie-v o: forum necessitatis / Art. 8 A lim entatie-v o: beperking rechtsm acht bij wijzigingsverzoek alim entatie / Art. 14 Alim entatie-vo: alim entatie als voorlopige voorziening / Am btshalve toetsing rechtsm acht / Litispendentie, aanhangigheid en ontvankelijkheid / E E X -V o / A lg e m e e n / Forum keuze krachtens art. 23 EEX-Vo / Art. 24 EEX-Vo: verschijning schept internationale bevoegdheid / Art. 2: de hoofdregel van de EEX-Vo, forum rei / Art. 5 sub 2 EEX-Vo: alternatief forum voor de hoofdregel van art. 2 E E X -V o / Alim entatie als voorlopige voorziening: art. 31 EEX-Vo / 53 6

4 I N H O U n S O I H i A V I A lim entatie en internationale bevoegdheid in het com m une IPR / Algemeen / Internationale alim entatiezaken in het kader van een scheidingsprocedure / Internationale alim entatiezaken buiten het kader van een scheidingsprocedure / Huw elijksgoederenrecht en internationale bevoegdheid / EEX-Vo, EVEX en het huwelijksgoederenrecht / Nederlands-Belgisch Executieverdrag 1925 / Internationale bevoegdheid van de N ederlandse rechter voor huwelijksverm ogensrechtelijke geschillen in het com m une IPR / Algemeen / H uw elijksverm ogensrechtelijke issues onder de rechtsm achtregeling van art. 1 t/m art. 14 Rv / Gezag en om gang bij echtscheiding en internationale bevoegdheid / Algemeen / Brussel Ilbis / Het Haags Kinderbescherm ingsverdrag 1996 / Het Haags K inderbescherm ingsverdrag 1961 / De rechtsm achtregeling in art. 1 t/m art. 14 Rv / 75 2 Het in Nederland voor internationale echtscheidingen geldende conflictenrecht / Algemene opm erkingen / Scheiding en conflictenrecht / Art. 10:56 B W / Europese ontwikkelingen / Echtscheidings-Vo / Alim entatie en conflictenrecht / Algemene opm erkingen / De Alim entatie-v o en het Haags A lim entatie Protocol 2007 / Het Haags Kinderalim entatieverdrag 1956 / Het Haags A lim entatieverdrag 1973 / Huw elijksverm ogensrecht en conflictenrecht / Inleiding / Rechtsbronnen / Het Haags Huwelijksgevolgenverdrag 1905 / Het Haags Huw elijksverm ogensverdrag 1978 / C om m une conflictenrecht ( Chelouche/Van Leer) / Art. 42 t/m 53 Boek 10 BW / Europese ontwikkelingen / Pensioenverrekening en pensioenverevening / 121 7

5 INHOUD so p t; AVI; 2.5 Gezagsvoorziening en conflictenrecht / Algemeen / Het Haags Kinderbescherm ingsverdrag 1996 (HKV 1996) / Het Haags Kinderbescherm ingsverdrag 1961 (HKV 1961) / Erkenning en tenuitvoerlegging van buitenlandse beslissingen in scheidingszaken / Algemene opm erkingen / Erkenning van buitenlandse scheidingen in N ederland / Relevante regelgeving / De erkenningsregeling van Brussel Ilbis in vogelvlucht / De erkenningsregeling van het CIEC-V erdrag in vogelvlucht / De erkenningsregeling van het Haags V erdrag inzake de erkenning van echtscheidingen en scheidingen van tafel en bed in vogelvlucht / Erkenning volgens het Nederlands-Belgisch Bevoegheids- en Executieverdrag / Erkenning volgens het N ederlands-italiaans Executieverdrag / Erkenning volgens Boek 10 BW / Erkenning volgens de W et conflictenrecht echtscheiding / Erkenning en tenuitvoerlegging van buitenlandse alim entatiebeslissingen in N ederland / Relevante regelgeving / Erkenning en tenuitvoerlegging van alim entatiebeslissingen in N ederland onder de Alim entatie-vo / Erkenning en tenuitvoerlegging van alim entatiebeslissingen in N ederland onder de EEX-Vo en het EVEX / Erkenning en tenuitvoerlegging van alim entatiebeslissingen in N ederland onder de EET-Vo / Erkenning en tenuitvoerlegging van alim entatiebeslissingen in N ederland onder de EBB-Vo / Erkenning en tenuitvoerlegging van alim entatiebeslissingen in N ederland onder het HEX 1973 / Erkenning en tenuitvoerlegging van kinderalim entatiebeslissingen in N ederland onder HEX 1958 / Verhaal in het buitenland van uitkeringen tot o nderhoud (het V erdrag van New York) / Erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen op huwelijksverm ogensrechtelijk terrein in N ederland / Relevante regelgeving / Erkenning en tenuitvoerlegging van buitenlandse gezagsvoorzieningen in Nederland / Relevante regelgeving / 177 8

6 ln H O U l ïs O l CiAVK Brussel IIbis / Het Haags Kinderbescherm ingsverdrag 1996 / Erkenning en tenuitvoerlegging in geval van kinderontvoering / Het Haags Kinderbescherm ingsverdrag 1996 (vervolg) / Het Haags Kinderbescherm ingsverdrag 1961 / 184 Literatuur / 185 Trefwoordenregister / 193 Jurisprudentieregister / 195 Artikelsgewijs register / 199 9