Transcriptie

1 Inhoud VOORWOORD LIJST VAN GEBRUIKTE AFKORTINGEN V XV 1 DE FASE VOOR DE SCHEIDING Scheiden of niet Inschakeling van een advocaat Verzoening Gescheiden wonen Risico s bij het verlaten van de echtelijke woning Het begin van de zaak 14 2 VERSCHILLEN TUSSEN ECHTSCHEIDING, SCHEIDING VAN TAFEL EN BED, ONTBINDING VAN HET HUWELIJK NA SCHEIDING VAN TAFEL EN BED, NIETIGVERKLARING VAN HET HUWELIJK EN EINDE GEREGISTREERD PARTNERSCHAP Algemeen Echtscheiding Scheiding van tafel en bed Ontbinding van het huwelijk na scheiding van tafel en bed Nietigverklaring van het huwelijk Einde geregistreerd partnerschap Flitsscheiding 32 3 VOORLOPIGE VOORZIENINGEN Algemeen Welke voorzieningen zijn mogelijk Toewijzing van de echtelijke woning Beschikbaarstelling goederen tot dagelijks gebruik Voorzieningen ten aanzien van minderjarige kinderen Alimentatie voor de andere echtgenoot Procedure Duur van de voorlopige voorzieningen 48 4 NEVENVOORZIENINGEN Nevenvoorzieningen ten aanzien van gevolgen van de scheiding Alimentatie voor de andere echtgenoot 52

2 X Inhoud Voorzieningen met betrekking tot verdeling van gemeenschap en verrekening Regelingen met betrekking tot kinderen Voortgezet gebruik echtelijke woning en de daarin aanwezige inboedel Huurrecht van de echtelijke woning Andere voorzieningen Procedure 58 5 HET VERLOOP VAN DE PROCEDURE Inleiding De duur van de procedure Internationale rechtsmacht: echtscheiding Inleiding Brussel II-bis verordening Nationale bronnen Litispendentie-connexiteit Absolute en relatieve bevoegdheid Internationale rechtsmacht: ouderlijke verantwoordelijkheid Inleiding Hoofdregel Uitzonderingen Internationale kinderontvoering Verwijzing naar een ander recht Haags Kinderbeschermingsverdrag Nationale bronnen Internationale rechtsmacht: alimentatie Inleiding Bevoegdheidsgronden Internationale rechtsmacht: huwelijksvermogensrecht Inleiding Samenhangende verzoeken Zelfstandige procedures Toepasselijk recht Echtscheiding Ouderlijke verantwoordelijkheid en bescherming kinderen Alimentatie Huwelijksvermogensrecht Erkenning van Nederlandse uitspraken in het buitenland en van buitenlandse beslissingen in Nederland Inleiding Echtscheiding Ouderlijke verantwoordelijkheid en bescherming van kinderen Alimentatie Het verloop van de procedure in eerste instantie Het verzoekschrift Gemeenschappelijk verzoek Eenzijdig verzoek Algemeen Indiening en betekening 88

3 Inhoud XI De wederpartij voert geen verweer/referte De wederpartij voert verweer Mogelijk verweer tegen verzoek tot echtscheiding; het pensioenverweer Scheiding van tafel en bed Ontbinding van het huwelijk na scheiding van tafel en bed Procedures na scheiding Hoger beroep Cassatieberoep Wijziging Wanneer is de scheiding definitief. De inschrijving van de beschikking KINDEREN Algemeen Voorlopige voorzieningen Definitieve voorzieningen Ouderlijk gezag Hoofdverblijfplaats De verdeling van de zorg- en opvoedingstaken en omgang Informatie en raadpleging Co ouderschap Het ouderschapsplan Nakoming van zorg- en opvoedingstaken, omgang, informatie en raadpleging Procedures Processuele bevoegdheden van de minderjarige Nevenvoorzieningen in de scheidingsprocedure Afzonderlijk verzoek zorg- en opvoedingstaken/omgang, informatie en raadpleging; omgang niet-ouders Wijziging gezag en gezagsuitoefening of omgangsregeling en andere beslissingen Ouderlijk gezag na overlijden Naamswijziging kinderen Heffingskortingen en persoonsgebonden aftrek Nakomende kinderen ALIMENTATIE Algemeen Wie heeft recht op alimentatie? Kinderen De ex-echtgenoot Voorwaarden voor aanspraak op levensonderhoud Wangedrag Nieuw huwelijk of duurzaam samenlevingsverband van de alimentatiegerechtigde; proefsamenleving Fiscale aspecten Alimentatie aftrekbaar? Persoonsgebonden aftrek 157

4 XII Inhoud Heffingskorting Afkoop van alimentatie Eigen woning Omvang van de kinderalimentatie Omvang van de alimentatie voor de ex-echtgeno(o)t(e) Draagkracht Nieuw huwelijk of samenlevingsverband van de alimentatieplichtige Behoefte Overlijdensrisico alimentatieplichtige De alimentatiegerechtigde en een nieuwe partner Alimentatienormen Indexering Wijziging van alimentatie Limitering van de alimentatieduur Einde van de alimentatieplicht De alimentatieovereenkomst Duur, afbouw- en kortingsregelingen Beding van niet-wijziging Wijziging bij overeenkomst van door de rechter vastgestelde alimentatie Niet-wijziging bij nieuwe partner Afkoop van alimentatie Aandachtspunten Bijstand en verhaal Hoe wordt de alimentatie vastgesteld? Voorlopige voorzieningen Nevenvoorziening in de scheidingsprocedure Afzonderlijke alimentatierekesten Wijziging van alimentatie Inning van uitkeringen van levensonderhoud. Beslag. Lijfsdwang GOEDERENGEMEENSCHAP EN HUWELIJKSE VOORWAARDEN Algemeen Inschakeling van notaris Gemeenschap van goederen, koude uitsluiting en tussenvormen Belang van het vermogensregime Wijziging van huwelijksgoederenregime Huwelijksgoederenregime bij internationale echtscheidingen Ontbinding van de goederengemeenschap Opheffing van de gemeenschap bij beschikking Gevolgen van de ontbinding van de gemeenschap Problemen bij uitsluiting goederengemeenschap Verdeling van de goederengemeenschap Methode van verdeling Wat moet worden verdeeld? Wat behoort wel/niet tot de gemeenschap? Recht op informatie 256

5 Inhoud XIII Opbrengsten en gebruiksvergoeding. Rente.Vergoedingsrechten Wie krijgt wat? Peildatum samenstelling en omvang Benadeling van de goederengemeenschap Tegen welke waarde? Peildatum waardering Vorm en procedure. Uitvoering van de verdeling. Vernietiging Huwelijkse voorwaarden, vergoedingsrechten en verrekenbedingen Koude uitsluiting Vergoedingsrechten Verrekenbedingen De stand van zaken met betrekking tot verrekenbedingen Peildatum en vertragingsrente Verjaring Procedure Kosten van de huishouding Schulden. Afstand van de gemeenschap De woning Maritaal beslag Erfrechtelijke aspecten Verzekeringen PENSIOENVEREVENING EN PENSIOENVERREKENING Algemeen Scheindingen vanaf 1 mei Scheidingen in de periode van 27 november 1981 tot 1 mei Scheidingen voor 27 november HET CONVENANT Algemeen De inhoud van de overeenkomst De basis van een echtscheidingsconvenant Checklist of model? Doel van de overeenkomst Grenzen van de overeenkomst Hulpovereenkomsten; deelovereenkomst en vaststellingsovereenkomst Sideletter? Derdenwerking Derdenbeding De uitleg van de overeenkomst Het Haviltex-criterium Geschillen over de overeenkomst Gezag van gewijsde Slotbepalingen Vernietigingsacties bij vermogensrechtelijke benadeling 329

6 XIV Inhoud 11 VERZOENING EN HERTROUWEN WAT KOST DE SCHEIDING Algemeen Gefinancierde rechtsbijstand De kosten komen voor eigen rekening Griffierechten Veroordeling in de proceskosten Hoe de kosten te beperken BEËINDIGING SAMENLEVING Algemeen Kinderen Relatievermogensrecht Partneralimentatie Pensioenrechten 351 Literatuurlijst 353 Trefwoordenregister 359 Jurisprudentieregister 389 Recht en Praktijk 419