Feiten & Cijfers OV 2011-2012 www.regioutrecht.nl/ovcijfers
60000 50000 40000 30000 20000 10000 Omvang dienstregeling Maandelijks worden in de regio Utrecht circa 140.000 ritten gereden, goed voor ongeveer 80.000 dienstregelinguren (dru s*). Voor de tram is de omvang redelijk constant, voor het busvervoer wisselt de omvang. Dat wordt veroorzaakt door de vakantiedienstregelingen: er zijn minder reizigers en dus hoeven er minder bussen te rijden. Dat gebeurt met name in de stadsconcessie. In het regiovervoer is het onwenselijk om de frequenties van de reguliere dienstregeling in vakantieperiodes verder te verlagen. Aantal dienstregelinguren (DRU) per maand stad (2011) regio (bus) incl. spits (2011) regio (tram) (2011) stad (2012) regio (bus) incl. spits (2012) regio (tram) (2012) In de periode september tot en met december 2012 werd aan het tramspoor in Nieuwegein gewerkt. De tram kon op een deel van het traject niet rijden. Deze afname bij het tramvervoer wordt gecompenseerd door de toename van de inzet van regiolijnen voor het vervangend busvervoer. In 2012 is het vervoer, met name in de stad, in totaal iets afgenomen vanwege de ingevoerde besparingsmaatregelen. Omvang & Opbrengsten 0 * Dienstregelinguren (dru s) omvatten de totale rijtijd opgenomen in de dienstregeling. Instappers In de regio Utrecht worden jaarlijks ruim 55 miljoen tram- en busreizigers vervoerd, gemiddeld 185.000 per dag. Het grootste deel reist binnen de stad Utrecht. Aantal instappers per jaar 60.000.000 50.000.000 40.000.000 30.000.000 20.000.000 10.000.000 stad regio + spits, incl. tram totaal Tot 2011 groeide het aantal instappers, maar in 2012 is een daling te zien. De meest voor de hand liggende oorzaken zijn de economische crisis en de invoering van de OV-chipkaart. Ook de stremming in het tweede halfjaar van 2012 heeft reizigersverlies opgeleverd. - 2009 2010 2011 2012
Ontwikkeling opbrengsten De kostendekkingsgraad in de BRU-regio is circa 55%. De inkomsten voor de vervoerders bestaan dus voor minder dan de helft uit subsidies (exploitatiebijdrage). 120 100 80 Ontwikkeling opbrengsten vervoerder (x 1 miljoen euro) reizigersopbrengsten excl. OV studentenkaart opbrengsten OV studentenkaart exploitatiebijdrage 40 39 Omvang & Opbrengsten 60 21 22 40 20 43 44-2011 2012 In de OV-visie stelt BRU dat de kostendekkingsgraad toeneemt tot 60% in 2020. Om dat te bereiken is in 2011 en 2012 al ingezet op het dragende netwerk. Deze lijnen worden efficiënter gemaakt door snellere routes te rijden en de doorstroming te verbeteren. Rustige lijnen worden geïntegreerd met drukke lijnen of opgeheven.
8 7,9 7,8 7,7 7,6 7,5 7,4 7,3 7,2 7,1 Klantwaardering De klanttevredenheid in het openbaar vervoer van de regio Utrecht neemt langzaam weer toe. Dat sluit aan bij de landelijke trend. Opvallend is de grote stijging in 2012. Klantwaardering spitsvervoer regiovervoer stadsvervoer sneltram landelijk gemiddelde 7 2009 2010 2011 2012 bron: KpVV Inspanningen op het gebied van toegankelijke trams en bussen, betere (actuele) reisinformatie, schonere bussen en betere opleidingen voor chauffeurs werpen hun vruchten af. Een deel van de stijging kan ook veroorzaakt worden door een andere vorm van enquêteren: eenvoudiger formulier, minder vragen. Ontwikkeling aantal klachten per concessie 25000 spits regio (tram) regio (bus) stad Klanttevredenheid & Veiligheid 20000 401 1494 Klachten Eind 2011 / begin 2012 is een flinke piek te zien in het aantal klachten. Deze piek is direct toewijsbaar aan de definitieve invoering van de OV-chipkaart. Aantal klachten per maand totaal (2011) totaal (2012) 15000 10000 5000 0 6515 427 1434 4759 11893 6928 2011 2012 4000 3500 3000 2500 2000 1500 1000 500 0 Reizigers moesten wennen aan de nieuwe kaart en mogelijkheden. Bovendien kwamen veel klachten binnen over de restitutiemogelijkheden wegens vergeten uit te checken. Verbeteringen van en gewenning aan de OV-chipkaart hebben weer voor een daling van het aantal klachten in de loop van 2012 gezorgd.
8 7,9 7,8 7,7 7,6 7,5 7,4 Klantwaardering sociale veiligheid Sociale veiligheid in het OV in onze regio scoort hoog in het klanttevredenheidsonderzoek. De komst van de OV-chipkaart, en daarmee vermindering van het aantal zwartrijders (niet betaald) en grijsrijders (niet voldoende betaald), heeft onder andere voor deze hoge score gezorgd. De waardering van sociale veiligheid is in bussen traditiegetrouw hoger dan in trams. De voornaamste reden daarvoor is het directe contact met de bestuurder. Klantwaardering sociale veiligheid 7,3 spitsvervoer 7,2 regiovervoer stadsvervoer 7,1 sneltram landelijk gemiddelde 7 2009 2010 2011 2012 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% Aantal incidenten per jaar regio, incl. spits tram stad 276 452 174 247 337 109 2011 2012 Klanttevredenheid & Veiligheid Zwart- en grijsrijden Het aantal zwartrijders (niet betaald) en grijsrijders (niet voldoende betaald) ligt in bussen onder de 2%. Het hogere percentage in de tram, 8-9%, wordt veroorzaakt door het open-instapregime. Bij bussen geldt dat regime alleen op de lijnen 11 en 12(s). 12% 10% 8% 6% 4% 2% 0% Aandeel zwart- en grijsrijders tram (2011) tram (2012) bus (2011) bus (2012) Percentage zwart- en grijsrijden 2,8% totaal 1,8% 8,4% tram 8,2% 3,3% spits 0,9% 3,3% regio 2,2% 1,7% stad - open instap 1,5% 0,5% 2011 stad - gesloten instap 0,3% 2012 0% 1% 2% 3% 4% 5% 6% 7% 8% 9%
Reisinformatie In het BRU-gebied zijn circa 350 haltes met een reisinformatiepaneel. Op dit paneel is actuele reisinformatie te zien die wordt aangeleverd via boordcomputers in trams en bussen. Alle actuele reisinformatie, ook die van haltes zonder paneel, is verkrijgbaar via een smartphone applicatie. Voorwaarde voor een goed werkend reisinformatiesysteem, is een correct functionerende boordcomputer in bussen en trams. Opvallend in 2011 en 2012 was: Reisinformatie over de trams scoort goed. In de oude GVU-bussen vallen boordcomputers relatief vaak uit. Relatief veel uitval op lijnen 11 en 12 met dubbel geleed materieel. Er zijn weinig reservebussen beschikbaar om bij een storing ander materieel in te zetten. BRU scoort met 91% niet hoog vergeleken met andere regio s (rond de 99%). 100% 98% 96% 94% 92% 90% 88% 86% 84% 82% 80% Correcte informatiestroom naar (fysieke en virtuele) reisinformatiepanelen correct weergegeven op de halte (2011) correct weergegeven op de halte (2012) Data wordt doorgegeven t.b.v. applicaties. Kwaliteit & Punctualiteit Voertuigberichten Data bovenstaande grafiek is gebaseerd op voertuigberichten. Data wordt doorgegeven t.b.v. de haltepanelen. Incomplete OV-chipkaarttransacties Het percentage incomplete transacties met de OV-chipkaart ligt onder de norm die door het ministerie van IenM is opgelegd. 1,8% 1,6% 1,4% 1,2% 1,0% Percentage mislukte OV-chipkaarttransacties Connexxion 2011 Connexxion 2012 GVU 2011 GVU 2012 0,8% 0,6% 0,4% 0,2% 0,0%
200 180 160 140 120 100 80 60 40 20 0 Aantal voertuigen per emissieklasse 2011 / 2012 Weens, bijwagen 59 Weens, motorwagen SIG Overig (LPG) 17 EEV EURO V EURO III 142 117 10 15 26 Stadsvervoer Regio, incl. spits Tram bron: Bestuur Regio Utrecht Emissieklassen Het wagenpark van het stadsvervoer is relatief oud, de oudste bussen komen uit 1997. Deze bussen leggen een flinke druk op de luchtkwaliteit in de binnenstad. De gele regiobussen zijn veel nieuwer (2008) en daarmee ook schoner. Deze bussen voldoen aan de EEV-norm, destijds de hoogste norm die geleverd konden worden. Duurzaamheid & Milieu Stiptheid per concessie (2012) Stiptheid Sinds begin 2012 wordt stiptheid heel nauwkeurig gemeten met een GPS-systeem. Wanneer een bus te vroeg vertrekt, is dat met name de chauffeur aan te rekenen. Te laat vertrekken wordt vaak veroorzaakt door de verkeerssituatie. 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 8% 22% 24% 18% 29% 30% 28% 20% 11% 12% veel te laat (meer dan 3 minuten) te laat (1 tot 3 minuten) op tijd te vroeg (0 tot 1 minuten) veel te vroeg (meer dan 1 minuut) 20% 23% 24% 14% 19% stad regio spits tram totaal 7% 22% 38% 27% 6% 16% 24% 23% 16% 22% bron: GOVI Rituit val per concessie stad (2011) regio (bus) incl. spits (2011) regio (tram) (2011) totaal (2011) Rituitval 0,70% 0,60% stad (2012) regio (bus) incl. spits (2012) regio (tram) (2012) 0,65% 0,63% totaal (2012) Rituitval wordt bijvoorbeeld veroorzaakt door: 0,50% 0,40% 0,30% 0,20% 0,10% 0,00% 0,43% 0,39% 0,36% 0,33% 0,42% 0,39% stad regio (bus), incl. spits regio (tram) totaal De norm in de stadsconcessie voor rituitval is 0,5%. Waar het percentage rituitval bij bussen ruim onder de norm blijft, is dat bij het tramvervoer niet het geval. Dat kan veroorzaakt worden door relatief veel uitval van de spitstrams en meer algemeen door de staat van de trambaan (vóór vervanging) en materieel (vóór revisie). defect materieel; ongeval; grote vertragingen; weersomstandigheden; personeel niet beschikbaar. Kwaliteit & Punctualiteit
Verwachtingen voor de nabije toekomst Omvang dienstregeling In 2013 zal de omvang van de dienstregeling in het gehele BRU gebied lager zijn dan in 2012. Dit vanwege de besparingen die stapsgewijs worden ingevoerd. Omvang vervoerde reizigers Vanwege bezuinigingen en voortduring van de crisis is een daling van het aantal reizigers niet ondenkbaar. Cijfers zullen dit moeten uitwijzen. Stiptheid De huidige vervoerder is een verbetertraject gestart. BRU kijkt met gemeenten naar mogelijkheden voor betere doorstroming. Actuele reisinformatie Er wordt in 2013 extra op toegezien dat door vervoerders juiste data wordt verzonden voor actuele reisinformatie. Nieuwe vervoerder Qbuzz is vanaf 8 december 2013 de nieuwe vervoerder in het BRU gebied. Stad- en streekvervoer wordt geïntegreerd. Reisinformatie wordt in een nieuw jasje gestoken. Er komen nieuwe bussen. Veel veranderingen, veel uitdagingen. Werkzaamheden Er zijn grote werkzaamheden in 2014 met een negatief effect op het OV. Twee grote zijn de Leidseveertunnel die tijdelijk dicht gaat en de tramlijn die tijdelijk gedeeltelijk buiten gebruik is.ft op dagbasis circa Bestuur Regio Utrecht juni 2013 Postbus 14107 3508 SE Utrecht www.regioutrecht.nl info@regioutrecht.nl @RegioUtrecht Colofon Meer weten? Kijk op www.regioutrecht.nl/ovcijfers Tekst: Bestuur Regio Utrecht, beeldmateriaal: BRU en GVU Ontwerp brochure en analyse data en grafieken: inno-v, Amsterdam Bestuur Regio Utrecht (BRU) is een samenwerkingsverband van negen gemeenten in de regio Utrecht. Bunnik, De Bilt. Houten, IJsselstein, Nieuwegein, Stichtse Vecht, Utrecht, Vianen en Zeist werken aan de verbetering van de bereikbaarheid, de leefbaarheid en de economische ontwikkeling van het gebied.