Feiten en cijfers OV

Transcriptie

1 Feiten en cijfers OV

2 Inleiding In de brochure Feiten en Cijfers OV schetsten we de omvang en het functioneren van het openbaar vervoer in het gebied van Bestuur Regio Utrecht (BRU). In deze uitgave zijn gegevens uit de periode januari 2013 tot en met juni 2014 verwerkt. Het afgelopen half jaar is er een van veel veranderingen. In december 2013 is een nieuwe concessie gestart in de regio Utrecht. Met ingang van deze nieuwe concessie draagt niet alleen een nieuwe vervoerder zorg voor het OV (Qbuzz), maar ook is er een nieuw vervoerderonafhankelijk OV-merk ingevoerd: U-OV. Daarnaast zijn drie concessies (stadsvervoer (bus), regiovervoer (bus) en tramvervoer) sinds 8 december 2013 vervangen door een geïntegreerde concessie. Al deze veranderingen maken het lastig om cijfers van voor en na 8 december 2013 met elkaar ter vergelijken. Om te kunnen vergelijken moeten veel cijfers omgerekend worden en soms is een vergelijking niet goed mogelijk. De wisseling van vervoerder en de nieuwe dienstregeling zorgt altijd voor wat onrust onder de reizigers en dit is soms in de cijfers terug te zien. Voor elke grafiek telt dat de meest recente cijfers meegenomen zijn. 2 Inhoud 1. Instappers 3 2. Omvang dienstregeling 3 3. OV-Chipkaart opbrengsten 4 4. Klantwaardering 4 5. Klachten 5 6. Klantwaardering Sociale veiligheid 5 7. Zwart- en grijsrijden 6

3 Inhoud Omvang & Opbrengsten 1. Instappers 4 2. Omvang dienstregeling 4 3. Opbrengsten OV-chipkaart 5 Klanttevredenheid & Veiligheid 4. Klantwaardering 5 5. Klachten 6 6. Klantwaardering sociale veiligheid 6 7. Zwart- en grijsrijden 7 8. Aantal incidenten 8 Kwaliteit & Punctualiteit 9. Reisinformatie Incomplete OV-chipkaarttransacties Rituitval Stiptheid 11 3 Duurzaamheid & Milieu 13. Voertuigen: bussen Voertuigen: trams 12

4 1. Instappers In deze grafiek worden alleen de OV-chipkaartgebruikers meegenomen, de gegevens zijn dus exclusief wagenverkoop en zichtabonnementen. Die verkoopcijfers zijn pas later dit jaar bekend. Toch geven de cijfers in deze grafiek al een goed beeld van het aantal reizigers. Duidelijk is de gebruikelijke daling in de zomermaanden te zien, dan reizen minder mensen met het OV. Daarnaast is een piek te zien tijdens de strenge winter van 2012/2013. De winter van 2013/2014 was milder en dus was het minder druk in het OV. Bij het aantal instappers in de tram is een daling te zien vanaf april Die daling valt samen met de inkorting van de tramlijn tot halte Jaarbeursplein. Het aantal reizigers op de tram lijkt inmiddels weer stabiel. Instappers - Aantal check-ins per modaliteit jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec jan feb mrt apr mei jun Tram Bus 4 2. Omvang dienstregeling Het totaal aantal dienstregelingsuren is redelijk stabiel. De wisselingen in omvang zijn met name een gevolg van de vakantiedienstregelingen bij de vervoerder. Er reizen in vakantieperiodes minder mensen met het OV en dus hoeven er minder bussen en trams ingezet te worden. Omvang dienstregeling - Aantal dienstregelinguren (DRU) per maand jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec jan feb mrt apr mei jun Tram Bus

5 3. Opbrengsten OV-chipkaart Bij de opbrengsten van de OV-chipkaart is, net zoals bij het aantal instappers, het verschil te zien tussen de koude winter van 2012/2013 en de milde winter van 2013/2014. Ook is de gebruikelijke daling te zien in de zomermaanden, dan reizen minder mensen met het OV. Onderstaande opbrengsten zijn exclusief abonnementen en wagenverkoop. Die verkoopcijfers zijn later dit jaar bekend. Opbrengsten - Opbrengsten OV-chipkaart per maand per modaliteit 4. Miljoenen 3,0 2,5 2,0 1,5 1,0 0,5 0,0 jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec jan feb mrt apr mei jun Tram Bus Klantwaardering Volgens de KpVV Klantenbarometer 2013 ligt de klanttevredenheid over het OV in de regio Utrecht rond het landelijk gemiddelde. In aanvulling hierop laat BRU sinds 2014 per kwartaal zelf ook de klanttevredenheid meten door een onafhankelijk onderzoeksbureau. Dit cijfer staat in de laatste kolom. Uit dat onderzoek komt gemiddeld een zeer fraaie 7,7. De hernieuwde energie waarmee de concessie van start is gegaan en de vernieuwing van het wagenpark zorgt voor deze hoge waardering. Aan BRU en U-OV de uitdaging om de klantwaardering op dit hoge niveau te houden. In november worden de cijfers van de KpVV Klantenbarometer 2014 bekendgemaakt. Dan weten we hoe deze cijfers zich verhouden tot de cijfers van ons eigen onafhankelijke onderzoek. 5 Klantwaardering - Rapportcijfers : KpVV-Klantenbarometer, 2014 Q2: Eigen onderzoek uitgevoerd door Goudappel Coffeng 8,0 7,8 7,6 7,4 7,2 7, (Q2) Tram Bus Landelijk Eigen onderzoek

6 5. Klachten De nieuwe dienstregeling in december zorgt ieder jaar voor een stijging in het aantal klachten in die periode. In december 2013 heeft ook de komst van U-OV voor flink wat veranderingen gezorgd. Hier is actief op ingesprongen met voorlichting en aanpassingen. Het aantal klachten is inmiddels weer gedaald naar een lager niveau. Klachten - Aantal klachten per maand jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec jan feb mrt apr mei jun Aantal klachten 6 6. Klantwaardering sociale veiligheid Uit de cijfers van het landelijke klanttevredenheidsonderzoek van het KpVV blijkt dat in de regio Utrecht sociale veiligheid in de bus hoger scoort dan het landelijk gemiddelde. Helaas geldt dat niet voor de tram, die in onze regio altijd lager scoort dan de bus. Het open-instap-regime en het ontbreken van direct contact met de trambestuurder zijn hier waarschijnlijk de oorzaak van. Klantwaardering sociale veiligheid - Rapportcijfers 8,0 7,8 7,6 7, : KpVV 7,2 7, Tram Bus Landelijk

7 7. Zwart- en grijsrijden Het percentage zwart- en grijsrijders is het aantal reizigers dat reist zonder geldig vervoerbewijs ten opzichte van het totaal aantal gecontroleerde reizigers. Het aandeel zwartrijders (niet betaald) en grijsrijders (niet voldoende betaald) daalt. Opvallend is wel dat door het open-instap-regime het aantal zwart- en grijsrijders in de tram altijd fors hoger is dan in de bus. Hetzelfde beeld is overigens te zien bij de cijfers van buslijn 12, waar ook een open-instap-regime geldt. De piek van het aandeel zwart-en grijsrijden (bus én tram) in september 2013 is veroorzaakt door intensieve controles in die maand. In december 2013 daarentegen is niet meer gecontroleerd. De oude vervoerders GVU en Connexxion hebben deze maand gebruikt voor het inleveren van de apparatuur en het afsluiten van de boeteadministratie. Dit was nodig voor de overgang van de concessie naar Qbuzz. Zwart- en grijsrijden - Percentage reizigers zonder geldig vervoerbewijs van het totaal aantal gecontroleerde reizigers 10% 9% 8% 7% 6% 5% 4% 3% 2% 1% 0 jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec 7 Tram 2013 Tram 2014 Bus 2013 Bus 2014

8 8. Aantal incidenten De grafiek toont het aantal incidenten dat wordt gemeld en geregistreerd door personeel van de vervoerder. De incidenten worden geregistreerd in het landelijk daarvoor opgestelde format met A-,B- en C -incidenten. A-incidenten (strafrecht en APV) zijn bijvoorbeeld mishandelingen of berovingen. B-incidenten (overtredingen Wet personenvervoer 2000) zijn bijvoorbeeld beledigingen. C-incidenten (huisregels) zijn bijvoorbeeld voeten op de bank of roken in de bus. De meeste incidenten vinden plaats in categorie B. Opvallend is de piek in maart en april In deze maanden zijn in samenwerking met de politie grootschalige controleacties gehouden in de tram. Een controle kan zorgen voor meer verbale agressie, waardoor het aantal incidenten in met name de B categorie kan stijgen. Aantal incidenten - Aantal incidenten per maand per categorie Qbuzz dec-13 jan-14 feb-14 mrt-14 apr-14 mei-14 jun-14 jul-14 Categorie A: Strafrecht en APV Categorie B: Overtredingen Wp2000 Categorie C: Overtredingen Besluit personenvervoer en huisregels

9 9. Reisinformatie De kwaliteit van de dynamische reisinformatie systemen (DRIS) is in 2014 verbeterd ten opzichte van eerdere jaren. Grootste en meest zichtbare verbetering is de plaatsing van reisinformatieschermen op Utrecht Centraal. Ook is alle data nu Open Data, waardoor de informatie door eenieder vrij te gebruiken is, voor bijvoorbeeld het verbeteren van verkeersmodellen. Vanaf juni 2014 is rechtstreekse communicatie tussen bussen en DRIS-palen mogelijk, waardoor bussen die vertrokken zijn versneld worden verwijderd van het scherm. Eerder bleven deze 30 tot 60 seconden na vertrek nog op de schermen staan. Van steeds meer ritten wordt data beschikbaar gesteld. Van gemiddeld 89% van alle ritten in 2013 naar gemiddeld 93% in de eerste helft van De norm van 98% wordt echter nog niet bereikt. Het is daarom het belangrijkste verbeterpunt, waarbij er specifiek aandacht wordt gegeven aan de DRIS op Utrecht Centraal. Ook het communiceren over vervallen ritten en het bieden van extra informatie via DRIS is nog een verbeterpunt. Dynamische reisinformatie (DRIS) - Beschikbaarheid data per rit 9 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0 jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec 2013 (Connexxion en GVU) 2014 (U-OV)

10 10. Incomplete OV-chipkaarttransacties Uit de cijfers blijkt dat vanaf april 2013 het aantal incomplete transacties stijgt. Deze stijging valt samen met de verplaatsing van het eindpunt van de tram naar het Jaarbeursplein. De apparatuur op de nieuwe halte heeft vervolgens enige tijd niet goed gefunctioneerd. Ook in juli en augustus 2013 zijn er nog relatief veel incomplete transacties. Dit heeft vermoedelijk te maken met de tijdelijke overstap van de tram op de bus vanwege onderhoud aan de trambaan. Beide effecten zijn destijds opgemerkt en reizigers zijn er vervolgens actief op gewezen dat ze geld kunnen terugvragen. Wel moeten alle betrokken partijen goed blijven samenwerken om dergelijke situaties in de toekomst te vermijden. Incomplete OV-chipkaarttransacties - Percentage transacties zonder check-out 3,0% 2,5% 2,0% 1,5% 1,0% 0,5% 0,0% jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec jan feb mrt apr mei jun Gemiddelde bus en tram Rituitval De rituitval is in de zomer van 2013 te hoog geweest, dit was voornamelijk het gevolg van personeelsproblemen bij de vervoerder (Connexxion). De uitval van de tram werd voornamelijk veroorzaakt door de spittrams, die gevoelig bleken voor storingen. Nu deze trams uit de dienstregeling zijn gehaald is de verwachting dat deze cijfers snel verbeteren. Rituitval - Percentage ritten dat niet op het eindpunt arriveert 3,0% 2,5% 2,0% 1,5% 1,0% 0,5% 0,0% jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec jan feb mrt apr mei jun Tram Bus

11 12. Stiptheid In het bestek van de nieuwe concessie is vastgelegd volgens welke meetmethode de nieuwe vervoerder wordt beoordeeld. Deze nieuwe meetmethode gaat uit van veertig belangrijke haltes in het OV-netwerk. Dit zijn alle beginhaltes en de haltes bij de bus- en treinstations. Onderstaande grafiek is gebaseerd op deze nieuwe meetmethode. Opvallend is dat de stiptheid in 2014 verslechterd is ten opzichte van het jaar ervoor. Naar verwachting laten de cijfers echter snel verbeteringen zien omdat twee belangrijke oorzaken worden aangepakt: 1. Tot medio augustus 2014 werden bussen verkeerd geregistreerd op Utrecht Centraal en busstation Vianen Lekbrug. Het systeem registreerde de aankomst van een bus bij deze haltes ten onrechte als vertrek. De tijd die de bus nodig heeft om van uitstaphalte naar opstaphalte te rijden, wordt daardoor verwerkt als te vroeg vertrekken. Vervoerder Qbuzz heeft het systeem inmiddels aangepast. 2. De boordcomputer geeft 20 seconden voor het daadwerkelijke vertrekmoment een vertreksignaal, zodat de chauffeur zich kan voorbereiden. Deze tijd bleek in de praktijk te ruim waardoor bussen vaak te vroeg vertrokken. Deze tijd wordt nu teruggebracht. Het op tijd rijden in de regio Utrecht is een hele opgave, alleen al door de drukte van het verkeer die een stad als Utrecht met zich meebrengt. BRU heeft daarom ook gekozen voor een meetmethode waarbij haltes worden gebruikt waarop de vervoerder invloed kan uitoefenen als het gaat om stiptheid. Het uitgangspunt van BRU is dat bussen nooit te vroeg mogen vertrekken. BRU en vervoerder Qbuzz delen die prioriteit en verwachten dat met bovengenoemde aanpassingen het aantal bussen dat te vroeg vertrekt snel zal afnemen. Verbetering van de stiptheidscijfers in het algemeen is een belangrijk aandachtspunt voor BRU in het komende jaar, want ook het aantal bussen dat te laat vertrekt moet omlaag. De vervoerder doet daarvoor aanpassingen aan de dienstregeling maar er zijn ook verbeteringen mogelijk in bijvoorbeeld de afstelling van verkeerlichten. BRU is daarover in gesprek met de verschillende wegbeheerders. 11 Stiptheid - Stiptheid gemeten op veertig belangrijke haltes 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec jan feb mrt apr mei jun Te vroeg (reeds bij 1 seconde te vroeg) Op tijd Te laat (meer dan 120 seconden)

12 13. Voertuigen: bussen Er heeft zich een sterke vergroening voorgedaan binnen de bussenvloot. Dit is een direct gevolg van de hoge eisen die BRU gesteld heeft aan de nieuwe bussen. Voertuigen - Aantal bussen en minibussen per emissieklasse Elektrisch Euro VI EEV Euro V Voertuigen: trams Euro III LPG 12 Het aantal trams is gedaald door de verkoop van de spitstrams en de bijwagens, ook bekend als de Weense trams. Overgebleven zijn de 26 reguliere (Zwitserse) trams van de firma SIG. Deze zijn in dienst gekomen in 1983 en zijn recentelijk volledig gerenoveerd. Voertuigen - Aantal trams Bestuur Regio Utrecht Reguliere tram Spitstram, motorwagen Spitstram, bijwagen

13 Colofon Bestuur Regio Utrecht september 2014 Postbus SE Utrecht Tekst: Bestuur Regio Utrecht Beeldmateriaal: Ramon Mosterd Eric van t Woud (pagina 8) Ontwerp: INNOV Vormgeving: Pier19, Utrecht Bestuur Regio Utrecht (BRU) is een samenwerkingsverband van negen gemeenten in de regio Utrecht. Bunnik, De Bilt, Houten, IJsselstein, Nieuwegein, Stichtse Vecht, Utrecht, Vianen en Zeist werken aan de verbetering van de bereikbaarheid, de leefbaarheid en de economische ontwikkeling van het gebied.

14