Trends op de woningmarkt Peter Boelhouwer 20-11-2013 Delft University of Technology Challenge the future
Inhoud Demografische ontwikkelingen Ontwikkelingen op de nieuwbouwmarkt Was de crisis op de Nederlandse koopwoningmarkt onafwendbaar? Is er sprake van herstel op de koopwoningmarkt? Verandert de koopwoningmarkt in de toekomst wezenlijk van karakter? Oplossingsrichtingen crisis: lokale partijen Trends op de woningmarkt 2 20-11-2013
Huishoudensontwikkeling 2011-2040 Bron: CBS, in minbzk (2013) Trends op de woningmarkt 3 20-11-2013
Aandeel 65+, 2011-2060 Bron: CBS, in minbzk (2013) Trends op de woningmarkt 4 20-11-2013
Huishoudensontwikkeling per gemeente; 2010-2025 Bron: PBL/CBS Regionale bevolkings- en huishoudensprognose 2011 2040 (2011) Trends op de woningmarkt 5 20-11-2013
Aantal huishoudens, omvang woningvoorraad en omvang nieuwbouwproductie 1995-2012 en prognose aantal huishoudens 2012-2029 Bron: Monitor Koopwoningmarkt Q3, OTB Trends op de woningmarkt 6 20-11-2013
Verwachte en gewenste woningvoorraad Bron: Cijfers over Wonen en Bouwen 2013, minbzk Trends op de woningmarkt 7 20-11-2013
Verkochte nieuwe koopwoningen 2001-2013 Q2 Bron: Monitor Nieuwe Woningen Trends op de woningmarkt 8 20-11-2013
Verleende bouwvergunningen 2006-2013 Q2 Bron: Monitor Nieuwe Woningen Trends op de woningmarkt 9 20-11-2013
Vijvermodel nieuwbouw koopwoningen 2013 Q2 Bron: Monitor Nieuwe Woningen Trends op de woningmarkt 10 20-11-2013
Was de crisis op de Nederlandse koopwoningmarkt onafwendbaar? Trends op de woningmarkt 11 20-11-2013
Nominale en reële koopprijsontwikkeling 1965-2013 Q3 Bron: NVM Trends op de woningmarkt 12 20-11-2013
Woningprijs en Bouwkosten, 1920-2013 Bron: CBS Trends op de woningmarkt 13 20-11-2013
Ontwikkeling nominale woningprijzen in Europa 1995-2012 140,0 120,0 100,0 80,0 60,0 40,0 Nederland VK Ierland Duitsland Belgie Zweden Spanje 20,0 0,0 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 Q1 Bron: Diverse landen statistieken 2012 Q2 Trends op de woningmarkt 14 20-11-2013
Reële woningprijzen en hypotheekrente, 1965-2013 Q3 Bron: CBS, NVM Trends op de woningmarkt 15 20-11-2013
Maximale leencapaciteit en koopprijsontwikkeling 1982-2012 Bron: Woononderzoek, CBS, NVM, berekeningen OTB Trends op de woningmarkt 16 20-11-2013
Waargenomen en voorspelde reële koopprijsontwikkeling 1971-2011 (t.o.v. 2006) Bron: OTB Trends op de woningmarkt 17 20-11-2013
Is er sprake van herstel op de koopwoningmarkt? Trends op de woningmarkt 18 20-11-2013
Vereniging Eigen Huis Marktindicator Bron: Vereniging Eigen Huis/ CBS Trends op de woningmarkt 19 20-11-2013
Aantal verkopen bestaande woningen Bron: Kadaster, NVM Trends op de woningmarkt 20 20-11-2013
Gemiddelde verkoopprijs en prijsindex bestaande woningen 2006-2013 Q3 Bron: Kadaster, NVM Trends op de woningmarkt 21 20-11-2013
Ontwikkeling nominale verkoopprijs, werkelijk en model Bron: XXXXX Trends op de woningmarkt 22 20-11-2013
Verandert de koopwoningmarkt wezenlijk van karakter? Trends op de woningmarkt 23 20-11-2013
Structuur van de koopwoningmarkt: Dynamische en speculatieve markten Nieuwe en bestaande woningen in competitie Prijs van bestaande woningen is bepalend voor de prijs van nieuwbouwwoningen (voorraadmarkt) Deelsectoren woningmarkt zijn verbonden door transacties van eigenaar-bewoners Veel nadruk op promotie Wonen is investeringsgoed Speculatieve woningbouwproductie (Spanje en Ierland) Trends op de woningmarkt 24 20-11-2013
Structuur van de koopwoningmarkt: Statische markt Variëteit aan deelmarkten en differentiatie naar regio en sector Lage mobiliteit in eigen-woningsector en dominantie eerste koper Zelfbouw en particulier opdrachtgeverschap Wonen is consumptiegoed Bouw- en grondkosten zijn sterk gecorreleerd met de woningprijzen Trends op de woningmarkt 25 20-11-2013
Oplossingsrichting crisis Rijksoverheid Stimulering binnenlandse vraag door aanjagen bouwproductie: verlaging BTW tarief voor nieuwbouw en grond, aanpassen verhuurderheffing richting investeringsheffing, verhoging en uniforme startersregeling in gemeenten Laag rentende leningen voor energiebesparing en funderingsherstel Versoepeling in plaats van aanscherping LTI en LTV gedurende de crisis Trends op de woningmarkt 26 20-11-2013
Oplossingsrichting crisis lokale partijen (1) Richt je op een goede betaalbare kwaliteit Kies voor traditionele woonproducten waar de markt om vraagt: dus niet voor beton en staal Besteed aandacht aan de plek en de inrichting van de openbare ruimte Denk aan het belang van de menselijke maat: kleinschaligheid en buurtgevoel hooggewaardeerd in met name stedelijke woonmilieus Zorg dat stedenbouwkundige eisen in overeenstemming zijn met de marktvraag; ambitieniveau met name binnenstedelijk niet marktconform (bv parkeernormen) Meng Streef naar authenticiteit Trends op de woningmarkt 27 20-11-2013
Oplossingsrichting crisis: Lokale partijen (2) Houdt op met ballast: verzwaar bouwen niet onnodig Raak schieten helpt: ontwikkelen met een specifieke doelgroep voor ogen; kies voor leefstijlen Houd niet alle ballen in de lucht en wees selectief met het maken van plannen Betrek ook maatschappelijk vastgoed bij gebiedsontwikkeling Probeer gezamenlijk het woningbouwproces te stroomlijnen: flexibele bestemmingsplannen, toets plannen niet dubbel en heb oog voor de positie en belangen van de diverse partijen (bouwsom nu ongeveer 50% van stichtingskosten) Gemeenten moeten grondbedrijven saneren, provincies als gebiedsregisseur en intergemeentelijke afstemming Trends op de woningmarkt 28 20-11-2013
EINDE 20-11-2013 Delft University of Technology Challenge the future