16wonenetc.
Woningbezitters over oud worden in eigen huis Een huis om 113 in te worden Waar breng je je oude dag door, nu de verzorgingstehuizen vol raken: in een noviteit als de Krasse Knarrenhof? De meeste mensen blijven liefst thuis. En dat kan ook, vertellen woningbezitters die daartoe hun huis verbouwden. TEKST SANDER VAN DER PLOEG EN GONNIE OUSSOREN FOTOGRAFIE PETER ARNO BROER ILLUSTRATIE ROEL SMIT De tijd is voorbij dat ouderen, vroeg of laat gewoon naar een zorgappartement in Huize Avondrood verhuizen. In 2030 is ruim een kwart van de Nederlandse bevolking 65-plus. Niet iedereen kan meer naar een verzorgingshuis de zorgkosten lopen dan te hoog op. Daarom moeten ouderen creatiever nadenken over hun woonsituatie. Veel van hen hebben dat al lang gedaan. Het liefst blijven ze gewoon thuis, bleek onlangs uit een onderzoek naar de woonwensen van 55-plussers van het Kenniscentrum Wonen en Zorg van Aedes en Actiz, een samenwerkingsverband van de brancheorganisaties van zorgaanbieders en woningcorporaties. Bijna 70 procent van de respondenten overweegt pas te verhuizen als de gezondheid zienderogen verslechtert. Zij zouden dan liefst naar een aanleun- of seniorenwoning gaan, zegt Penny Senior, adviseur bij het Kenniscentrum. Maar die zijn niet altijd voorhanden. Er is inmiddels wel meer mogelijk aan alternatieve woonvormen. Die noemden 55-plussers bij het onderzoek nauwelijks, een geval van onbekend maakt onbemind. Eén nieuwe woonvorm voor ouderen is bijvoorbeeld de zogeheten Krasse Knarrenhof. In deze incarnatie van de oude begijnhof, wonen ouderen in leeftijden van 65 tot 95 jaar bij elkaar, maar zelfstandig in hun eigen woningen. Ik verwacht veel van deze woonvorm, zegt Senior. In Groningen en Zwolle worden nu de eerste Krasse Knarrenhoven gebouwd. De jongere bewoners anticiperen op hun oude dag, terwijl ze ouderen helpen met alledaagse zaken. Zie het als een woongemeenschap van zelfredzame ouderen. Ze hoeven hun kinderen minder te belasten en hoeven niet naar een verzorgingshuis. De ultieme oplossing voor de vergrijzing is het echter niet, zegt Senior. En misschien is die er überhaupt niet. Massaal seniorenwoningen bouwen bijvoorbeeld heeft geen zin, tenzij die woningen ook voor andere doelgroepen zijn te gebruiken. Anders zitten we met die huizen als de vergrijzingsgolf over pakweg vijftig jaar voorbij is. Alleen een waaier van woonvormen biedt een antwoord. Voor veel individuele woningbezitters zal de oplossing neerkomen op: zo lang mogelijk thuis wonen. Dat kan vaak ook. Ouderen redden zichzelf over het algemeen prima, zegt Senior. Als ze tenminste in staat zijn mantelzorg of professionele thuiszorg te regelen. Als het meezit hoeven ze dan helemaal niet te verhuizen. En als ze de nodige technische aanpassingen aan hun huis laten doen, zoals de woningbezitters die op de volgende pagina s hun verhaal doen. Met een traplift, een slaap- en badkamer op de begane grond, drempelloze deuropeningen en verhoogde toiletten kunnen veel fysieke gebreken worden ondervangen, en maken woningbezitters hun huis levensloopbestendig. Iets meer bekendheid zou alleen wel helpen. Volgens het Kenniscentrum voor Wonen en Zorg heeft maar een kleine dertig procent van de ondervraagden van de mogelijkheden gehoord. Lees op de volgende pagina s hoe woningbezitters hun huis voorbereiden op hun oude dag eigen huis magazine maart 2016 17
Verhuizen is nooit een gespreksonderwerp geweest Koos (75) en Margret (75) Bieler Huis: twee-onder-een-kap uit 1955 Woonplaats: Voorschoten Koos: Verhuizen? Dat is bij ons nooit een gespreksonderwerp geweest. Al 37 jaar wonen we met veel plezier in dit huis. Natuurlijk houden we er rekening mee dat we ouder worden. Zo hebben we onze toiletten laten verhogen, één toiletruimte is verbreed, en ons huis is drempelvrij. Mocht een van ons ooit in een rolstoel terechtkomen, dan hoeft dat geen belemmering te zijn. We slapen op de bovenverdieping. Maar als het moet, kunnen we verhuizen naar de begane grond. Van de garage kunnen we een slaapkamer maken. En in de woning kan een traplift worden geplaatst. Ik vind wel dat ouderen het momenteel financieel moeilijker hebben dan pakweg twintig jaar geleden. Het verhogen van ons eerste toilet konden we aftrekken van de belasting. Maar bij het tweede toilet dat we vorig jaar lieten verhogen was dat niet meer mogelijk omdat hulpmiddelen sinds 2014 niet meer aftrekbaar zijn. De overheid wil wel dat ouderen langer zelfstandig thuis blijven wonen, maar er staat weinig compensatie tegenover. 18 eigen huis magazine maart 2016
Ik heb het natuurlijk riant, dat besef ik' Liesbeth Dijkstra (60 jaar) Huis: Hoekwoning uit 1971 Woonplaats: Heerhugowaard Liesbeth: Mijn man is zeven jaar geleden overleden. Na zijn dood besloot ik het huis flink te renoveren, want ik wil hier dolgraag oud worden. Op de eerste verdieping heb ik van een kast op de overloop een toilet laten maken. Ik moet er s nachts vaak uit en wil niet het risico lopen van de trap te vallen. Eén slaapkamer is omgebouwd tot comfortabele badkamer. Het is een grote open doucheruimte geworden met antisliptegels op de vloer en handvatten op de wanden. De toiletruimte op de begane grond is een steenlengte naar buiten uitgebouwd. Ik heb daar nu meer bewegingsruimte. Of ik vind dat ik eigenlijk plaats zou moeten maken voor een gezin met kinderen? Nee. Ik ken een stel in de buurt met zeven kinderen dat in een soortgelijk huis woont en dan besef ik natuurlijk wel dat ik het heel riant heb. eigen huis magazine maart 2016 19
We kunnen straks rollend door de badkamer Theo (69) en Marieke (55) van Hamond Huis: semi-bungalow uit 1993 Woonplaats: Boxtel Theo: Toen we hier acht jaar geleden kwamen wonen, snakte het huis naar groot onderhoud. We pakten onder meer de badkamer en keuken aan, waarbij we alvast nadachten over later. Geen drempels in de badkamer bijvoorbeeld zodat we daar, mocht het nodig zijn, ook makkelijk rollend doorheen konden. Anderhalf jaar geleden hebben we nog eens kritisch naar onze woning gekeken. Ik ben actief in het ouderenwerk en weet dat in Boxtel te weinig geschikte woningen zijn voor senioren. Wat was er nodig om hier onbezorgd te kunnen blijven wonen? Met behulp van een architect hebben we een plan gemaakt. We lieten een berging aanbouwen. Vanaf de stoep is die eenvoudig met een scootmobiel of rolstoel toegankelijk. In de berging zit een brede deur naar de uitgebouwde huiskamer. Ook hebben we een slag gemaakt met de bovenverdieping. Zo hebben we onder meer de dakpannen en kozijnen vernieuwd. De komende 25 jaar hebben we daar geen omkijken naar. Wij kunnen hier onbezorgd blijven wonen. eigen huis magazine maart 2016 21
We hadden er een ingrijpende verbouwing voor over' Heinz (75) en Machteld (76) Ollig Wolterbeek Huis: bungalow uit 1959 Woonplaats: Landgraaf Heinz: Als echte natuurliefhebbers zijn we zielsgelukkig in dit bosgebied. Daarvoor hadden we wel een ingrijpende verbouwing aan onze bungalow over. Machteld zit in een rolstoel na een beenamputatie. Daarom hebben we onder meer een traplift geplaatst, zodat de garage en de kelder met de wasmachine onder het huis ook voor haar bereikbaar zijn. Buiten is een plateaulift die uitkomt op het terras. Normaliter bereik je dat vanuit huis via een paar traptreden. De slaapkamer en badkamer zijn rolstoeltoegankelijk gemaakt. In de badkamer hadden we achter het bad nog een stukje ruimte over. Ik heb dat stuk gelijk getrokken met het bad, een gat in de vloer gemaakt en daarin een buis geplaatst. Die buis komt uit in de kelder. Machteld doet daar de vuile was in en die komt beneden in de wasmand terecht. Het heeft ons veel geld gekost om de bungalow aan te passen, maar spijt? Geen seconde. Wij blijven hier nog heel lang wonen, want mijn vrouw wil 113 worden. eigen huis magazine maart 2016 23