WERKPLAN Open Academie 2016 Audiovisueel beeldend dans theater muziek - erfgoed Als wij niet meer geloven dat het kan Als wij er niet komen met een plan Als wij er niet voor zorgen Dat de toekomst is geborgen Voor de kinderen van morgen Als wij onszelf niet dwingen Een gat in de lucht te zingen Waar zij in kunnen springen (Paul van Vliet)
WERKPLAN Open Academie 2016 Audiovisueel beeldend dans theater muziek - erfgoed Bemmel, september 2015 Kinderen zijn de toekomstige cultuurdragers van Lingewaard Hoe ziet de toekomst van de Open Academie Lingewaard op korte en middellange termijn eruit: De Open Academie heeft vanaf 2013 samen met het Ministerie, de Provincie en de schoolbesturen, ondanks de bezuinigingen van de gemeente fors geïnvesteerd in het onderwijs. Vanaf dat moment gaf de gemeente Lingewaard alleen nog subsidie voor kinderen en jongeren voor de vrije tijd en deze werd jaarlijks afgebouwd met 30% tot een bedrag van 39.047,00 voor 2016. Om het instituut bestaansrecht te geven is het van belang dat de gemeente Lingewaard de subsidie na 2016 verhoogt naar 80.000,00. Dit is noodzakelijk omdat het Ministerie, de Provincie en de schoolbesturen de CMK subsidie willen voortzetten voor de Open Academie als lokale basisvoorziening voor kunsteducatie en daarbij als voorwaarde stellen dat de gemeente Lingewaard ook een bijdrage blijft leveren in de vorm van subsidie. Het succes van het uitgevoerde beleid sinds 2013 is groot. Schoolbesturen, directies, leerkrachten en ouders alsmede de deelnemende amateurinstellingen zijn enthousiast over de koppeling van onderwijs en buitenschoolse cultuureducatie. Zij willen dit ook continueren en bestendigen in de schoolwerkplannen. Het schooljaar 2015/2016 zal wederom succesvol zijn, maar zoals reeds aangegeven in de notitie aanbevelingen voor het gemeentelijke cultuurbeleidsplan Lingewaard 2015/2019 van november 2014, is het van essentieel belang dat de gemeente Lingewaard voor 1 juni 2016 zekerheid geeft voor aanvullende subsidies vanaf 2017. Zo niet, dan ziet het bestuur van de Open Academie zich genoodzaakt passende maatregelen te nemen om de instelling Open Academie met het in dienst zijnde personeel op een zorgvuldige wijze voor te bereiden op beëindiging van het instituut. In het bijgaande werkplan en de bijgaande begroting is aangegeven wat de voorwaarden en activiteiten zijn in 2016 en 2017 en welke financiële middelen noodzakelijk zijn om het instituut in zijn huidige omvang (peildatum 1-1-2016) voor de komende 4 jaren te kunnen continueren. Tijdens de jaarlijkse tussen-evaluatie met wethouder en ambtenaren is uitdrukkelijk door de wethouder
uitgesproken dat hij zeer veel waardering heeft voor het werk dat de Open Academie samen met de partners voor het onderwijs en de amateurkunst heeft gerealiseerd. Hij heeft aangegeven dat dit in de beleidsuitgangspunten 2015/2019 opgenomen zou moeten worden. Uitgangspunten van het programma van de Open Academie in de 5 deelgebieden, kunsteducatie en amateurkunst: 1. Het in stand houden van een beperkt vrijetijdspakket voor kinderen en jongeren na schooltijd, gefinancierd door de gemeente Lingewaard gekoppeld aan het binnenschoolse CMK-programma. Een beperkt vrijetijdspakket voor volwassenen volledig kostendekkend. 2. Onderwijs: de Open Academie vervult een bemiddelingsfunctie voor 80% van de basisscholen/leerlingen. Dit wordt gefinancierd uit de cepo-cultuurgelden en de bemiddeling zal in de toekomst door gemeentelijke subsidie betaald moeten worden. 3. Onderwijs: Cultuur met Kwaliteit: De Open Academie voert een pilot tot en met 2016 uit voor alle basisscholen programma s. In het kader van de leerlijnen kunst en cultuur voor alle leerjaren worden ondersteuningsactiviteiten/in the job trainingen uitgevoerd, zodat de leerkrachten zelfstandig deze activiteiten in hun groepen kunnen uitvoeren. De financiering hiervan zal na 2016 definitief met nieuwe middelen vanuit het Ministerie vorm krijgen. De vakken dans, theater en zang worden in de toekomst ook gefinancierd uit de provinciale- en rijksmiddelen. De basisscholen betalen een beperkte eigen bijdrage. De verwachting is dat de programma s compatibel zijn aan het programma dat momenteel door het merendeel van de scholen in het kader van het leerlingvolgsysteem gebruikt wordt (Parnassys). Door de provinciale- en rijksoverheid is besloten dat de kosten van huisvesting, management en organisatie gefinancierd zouden moeten worden uit de bijdrage van de gemeente. 4. Onderwijs/erfgoed: momenteel wordt door de Open Academie samen met de Provinciale Gelderse erfgoedinstellingen in nauwe samenwerking met een groot aantal Lingewaardse/Overbetuwse instellingen een pilot uitgevoerd voor de leerjaren 1 tot en met 8. Het betreft hier de digitale leerlijn met de titel Reizen in de tijd die door de leerkrachten zelfstandig in de groepen kan worden uitgevoerd. Voor de leerjaren 5, 6, 7 en 8 zijn programma s in voorbereiding op locatie van lokale erfgoedinstellingen. De verwachting is dat de huidige financiering door het Ministerie en de Provincie wordt teruggebracht naar 50% van de huidige bijdrage. Het bestuur van de Open Academie is in 2014 verzocht deze programmafinanciering op zich te nemen als taakstelling m.i.v. 2017. Het betreft de scholing van vrijwilligers en het toegankelijk en onderwijsgeschikt maken van materialen en voorzieningen. Deze pilot zorgt ervoor dat m.i.v. 2015/2016 programma s door de instellingen uitgevoerd kunnen worden op hun eigen locaties en in de scholen. De programma s worden digitaal vormgegeven, waardoor deze op ieder willekeurig moment voor leerkrachten toegankelijk zijn. TOELICHTING:
ALGEMEEN, Bereik en deelname De oorspronkelijke begroting van de Open Academie werd gevormd door subsidie van de gemeente Lingewaard. Dit is inmiddels niet meer zo. Diverse nieuwe fondsen zijn bereid gevonden nieuwe subsidies voor nieuwe doelgroepen beschikbaar te stellen en de Open Academie heeft een positie verworven als netwerkorganisatie tussen de verschillende cultuurinstellingen, waardoor zij samen met die partners een integrale regie over de kunsten cultuursector op het gebied van cultuureducatie, amateurkunst en onderwijs kan uitvoeren en/of realiseren en wil dit ook in de toekomst blijven uitvoeren. 1. Vrije tijd Momenteel worden er beperkt centraal en decentraal in de vrije tijd circa 320 mensen per week bereikt d.m.v. cursusactiviteiten in de 3 kunstdisciplines. Beeldende kunst voor kinderen/jongeren, theater en muziek. Voor volwassenen muziek en beeldende kunst (kostendekkend). Decentraal worden d.m.v. clinics op de scholen binnen en buiten schooltijd kinderactiviteiten aangeboden. Hierbij zijn 185 kinderen betrokken. Een grote groep kinderen die hieraan deelnemen zijn betrokken geweest bij de lessen binnen schooltijd. 2. Onderwijs / bemiddelingsfunctie Voor het basisonderwijs vervult de Open Academie een bemiddelingsfunctie in de verschillende kunstdisciplines, het zgn. kunstmenu. Dit betekent dat leerlingen 1 keer per jaar kennis maken met een professionele theater/dans/muziek -en beeldende kunst activiteit op school of in het theater. Momenteel maken 12 basisscholen gebruik van deze bemiddeling met alle leerlingen en leerkrachten van hun school. (2800 3500 leerlingen per jaar). De bekostiging hiervan wordt door het onderwijs zelf gefinancierd uit de CEPO- en cultuurgelden en bemiddeling door onderwijs en gemeente Lingewaard. Momenteel wordt samen met de gemeente OverBetuwe een plan van aanpak opgesteld om de bemiddelingsfunctie ook voor de scholen in OverBetuwe in te zetten. Het bestuur stelt voor de organisatiekosten van deze bemiddeling te financieren uit de subsidie van de gemeente Overbetuwe. 3. Onderwijs/ Cultuur Met Kwaliteit / uitvoering en coaching on the job/talentontwikkeling De Open Academie is er in geslaagd met de 3 schoolbesturen en alle basisschooldirecties meerjaren afspraken te maken omtrent de implementatie/leerroute van de kunstvakken. Dit betekent dat binnen de wettelijke kaders alle deelnemende scholen een programma op maat krijgen aangeboden, wat ook in relatie tot de andere vakken een cross-over betekent en nieuwe synergie van binnen naar buiten schooltijd in zich draagt. En voorbeeld hiervan is de blazersbende. Dit zijn 16 lessen binnen schooltijd op 6 verschillende instrumenten, 2 schoolconcerten en het verder opleiden /enthousiasmeren van leerkrachten en kinderen naar het buitenschoolse muziekonderwijs in het kader van talentontwikkeling. De Open Academie heeft zo ook een structurele samenwerking tussen het onderwijs en de verenigingen tot stand gebracht. Momenteel zijn 6 muziekverenigingen actief betrokken bij het vervolg aanbod.
Jaarlijks nemen 18 basisscholen deel op het gebied van muziek, instrumentale muzikale vorming, zang, theater met taal en dans. Ook hierbij gaat het om trajecten van 8 tot 16 weken waarin les wordt gegeven samen met de leerkracht, aan de hand van op het niveau van de kinderen ontwikkeld materiaal. Ook voor de disciplines theater, zang en dans worden na schooltijd werkvormen uitgevoerd die leiden tot een verdere talentontwikkeling van kinderen zoals schooltheatergroep, kinderkoor en dansgroep. In het schooljaar 2014/2015 kregen 153 groepen variërend 8 of 16 lessen. In totaal zijn daar 4141 leerlingen en 162 leerkrachten bij betrokken die door de aangeboden scholing in staat worden gesteld gedeeltes van het programma zelf uit te voeren. De verwachting is dat de programma s compatibel zijn aan het programma dat momenteel door het merendeel van de scholen in het kader van het leerlingvolgsysteem gebruikt wordt (Parnassys). De Open Academie draagt zorg voor inhoudelijke, organisatorische en financiële ondersteuning en voor de samenwerking met de lokale partners. Momenteel wordt samen met de gemeente OverBetuwe, de provincie Gelderland en CultuurMij Oost een plan van aanpak opgesteld om ook deze uitvoerings -en scholingsfunctie voor de scholen in de OverBetuwe in te zetten. 4. Cultureel erfgoed reizen in de tijd N.a.v. een uitvoerige inventarisatie onder erfgoedinstellingen, historische kringen en het onderwijs in Lingewaard en Overbetuwe is duidelijk geworden dat het noodzakelijk wordt gevonden dat het lokale culturele erfgoed structureel onder de aandacht komt van leerkrachten en kinderen, zodat dit opgenomen gaat worden in het school curriculum. In het door de Open Academie ontwikkelde plan zijn de wensen van het onderwijs en de mogelijkheden en inzet van professionals en vrijwilligers geïnventariseerd, zodat leerkrachten, kinderen en belangstellenden maximaal gebruik kunnen maken van deze lokale cultuurvoorzieningen. Momenteel zijn afspraken gemaakt met 7 organisaties, om samen met de Open Academie en het Gelders Erfgoed de betrokken vrijwilligers te scholen en materiaal (leskisten/site) te maken voor het onderwijs en de vrije tijd. Deze instellingen zijn: Fort Pannerden, Kasteel Doornenburg, streekmuseum Huissen, Mea Vota, oorlogsmuseum Islande, Smalspoor museum en het kerkmuseum Elst. In januari 2015 gaan bovenstaande organisaties een scholing volgen om kinderen in het onderwijs op locatie goede lessen te kunnen geven (methodische, didactische en pedagogische bijscholing). M.i.v. mei 2015 is er een nieuwe site beschikbaar waarop voor de vernoemde organisaties materiaal te downloaden is, die het onderwijs kan gebruiken. Het project is uitgezet voor een periode van 3 jaar. De verwachting is dat de onderwijsprogramma s m.i.v. 2015/2016 als pilot in de twee gemeenten geïntroduceerd kunnen worden. Toekomst Open Academie
De bijgaande begroting 2016 & 2017 gaat uit van de veronderstelling dat de verschillende opgenomen projecten worden uitgevoerd. Duidelijk is dat wanneer na 2017 de basissubsidie van de gemeente Lingewaard op een zelfde niveau blijft als in 2016 de instelling geen overlevingskansen meer heeft en dat de financiering van het onderwijs vanuit het ministerie en de provincie zal worden beëindigd. Dit betekent dat in een breed overleg met het bestuur en de gemeente Lingewaard gesproken moet worden over de toekomst, gerelateerd aan de synergie van nu. De werkzaamheden die de Open Academie op dit moment realiseert, waarvan met enige zekerheid mag worden vastgesteld dat de betreffende partners ook na 2016 bereid zijn de financiering te continueren, is het van belang dat de gemeente Lingewaard nu reeds met het bestuur over de toekomst in gesprek gaat aan de hand van deze aanvraag. Voor het bestuur is het van belang dat het huidige niveau en de inzet van het management en het ondersteunende personeel minimaal noodzakelijk is voor een verantwoorde continuïteit in de toekomst. De externe partners w.o. het Ministerie, de Provincie Gelderland en de schoolbesturen zijn op dit moment al met elkaar in gesprek over de financiering van de kunst- en cultuureducatie na 2016 m.a.w. na afloop van deze pilots. Het bestuur rekent erop dat de gemeente Lingewaard bereid is om op het financiële niveau van 2014 de Open Academie te blijven subsidiëren (zie bijgaande begrotingen). Het spreekt voor zich dat voor de doelgroepen waar de Open Academie zich samen met het onderwijs en de instellingen voor amateurkunst in Lingewaard momenteel voor inzet, het evident is dat deze activiteiten de basis vormen van een lokale culturele infrastructuur. Hierdoor vinden kinderen en jongeren, wanneer zij volwassen zijn, hun weg in hun vrije tijd naar de culturele voorzieningen. Zo worden de kinderen de nieuwe cultuurdragers van de toekomst van Lingewaard. Kinderen worden op deze manier vertrouwd gemaakt met deze culturele voorzieningen en laten zich er door inspireren en het geeft hen de mogelijkheid anders -wellicht met een ruimere blik- te kijken naar hun omgeving. Deze basis kan zorgen voor een blijvende betrokkenheid bij cultuur in het algemeen en de culturele voorzieningen in de directe omgeving. Bijlagen: - Meerjarenbegroting Open Academie 2016/2017 - Programma s vrije tijd kinderen, jongeren & volwassenen (downloaden via de site: www.openacademie.nl) - Programma CMK - Cultuurprogramma PO (Kunstmenu)