Toekomstvisie farmacie Inhoud Trends en verandering farmaceutisch landschap Openbare farmacie Ziekenhuisfarmacie Strategie op basis van visie
Algemene ontwikkelingen in de gezondheidszorg Trends die ook de apotheek raken Algemene uitdaging: Hoe houden we de zorg betaalbaar en toegankelijk? 3 Beleid zorgt voor verschuiving van farmaceutische zorg Cijfers 2011 Ziekenhuismarkt Openbare farmacie Waarvan dure gnm Marktwaarde 1.5 miljard (schatting; alleen gnm) 3.720 miljoen (gnm) 1.180 miljoen (WMG) Groei 10% 0% afgelopen 4 jaar 16% 1 miljard Rol ZV Via MSZ Preferentiebeleid Ondersteunen overheveling Mix gnm Rond 60% dure gnm 66% generiek > 500 per recept Wie levert zorg Ziekenhuizen Openbare farmacie Unieke leveranciers/politheken en apotheken declaratiesyst eem Kenmerk markt Geneeskundige zorg GVS Nu nog GVS Intransparant Crisis Verdere overheveling gepland 500 mj; Co-medicatie? Gedeelte extramurale kanaal wordt verschoven naar ziekenhuizen 4
En ontwikkeling in de farmaceutische industrie versterkt het beleid Ontwikkelingen aan de farmaceutische kant Extramurale farmacie Nieuwe introducties steeds complexer Personilized medicine Niche markt gericht Toegevoegde waarde nieuwe producten moeten meer worden aangetoond Blockbuster model uit de tijd Aandeel generieke middelen neemt toe Uitholling van productpakket Intramurale farmacie Aandeel dure geneesmiddelen neemt toe; risicoprofiel en impact op ziekenhuis Inzet duur middel bij juiste patiënt Monitoring effect therapie 5 Er moet iets gebeuren in de extramurale markt Extramurale farmacie scoort Europees zeer goed Maar...dus op zoek naar nieuwe verdienmethoden Goede kwaliteit Kosten per persoon per jaar 341; 14% lager dan Europees gemiddelde (SFK) verklaring Preferentiebeleid Terughoudendheid in voorschrijfgedrag Financiële positie niet rooskleuring Ongelijk speelveld Doorgeschoten in succes van het systeem: Brocacef levert 1.000 middelen niet meer Mediq herstructureert nogmaals 200.000 medicijnen met een leveringsprobleem per week Marge model komt niet meer terug Focus zal doelmatige inzet geneesmiddelen moeten zijn Vergoeding op basis van afleveringen niet beste oplossing Zorgprestaties maken dit mogelijk, maar worden massaal genegeerd door verzekeraars Extramurale markt zal op ander verdienmodel moeten steunen 6
De toekomst draait om compliance; uitdaging zit in betaalmodel Ontwikkeling Observatie Potentieel Toename van de vraag Spreiding & concentratie Meer chronische zieken Meer ziekten chronisch Leeftijdsverwachting Vergrijzing Basiszorg dichtbij huis Samenwerking 1 e en 2 e lijn Verdienmodel ter discussie Gemiddeld 30% van de chronische patiënten niet compliant HARM: 5% spoedopnames gnm gerelateerd Verrichtingenmodel niet optimaal Kaiser Permanente; betere compliance bij diabetes reduceert hospitalisaties met 45% Booz: Zelfmanagement cursus COPD 90% minder hospitalisaties Booz: besparingspotentieel van 9-13 miljard als arbeidsproductiviteit wordt meegenomen Patiënt empowerment E health ontwikkelingen Patiënt wil meebeslissen EPD/LSP niet van de grond gekomen Patiënt wil eigen beheer over dossier Op afstand ondersteunen Medicatiereview via app; patiënt naar apotheek trekken Samenwerking cruciaal; minder fysieke apotheeklocaties, maar meer apothekers nodig 7 Trends en verandering farmaceutisch landschap Openbare farmacie Ziekenhuisfarmacie Strategie op basis van visie
Wat doet een ziekenhuisapotheek? ZAPO 1. Distributie 2. Productie 3. ASP Aflevering op naam Bevoorrading afdelingen Medicatiebewaking Cytostatica TPV Voorraad VTGM 4. Backoffice activiteiten Opnameverificatie Ontslagrecepten Bedrijfsbureau Inkoop ICT Projectmanagement Kwaliteitsbeheer Laboratorium Formulariumbeleid Inkoop geneesmiddelen is 90% van de kosten apotheek (inclusief TNF) Kosten farmaceutische zorg 2011 is 10% van totale kosten apotheek Totale markt farmaceutische zorg rond 200 miljoen Totale markt geneesmiddelen rond 2 miljard (inclusief TNF) 9 ~40% van kosten Deels planbaar Efficiëntie Visie op farmaceutische zorg Ketenvorming kan kosten backoffice en productie verlagen 1. Distributie ZAPO 2. Productie 3. ASP ~30% van kosten Grotendeels planbaar Schaal zal kwaliteit verhogen Centralisatie en ketenvorming Spillagekosten Aflevering op naam Bevoorrading afdelingen Medicatiebewaking Cytostatica TPV Voorraad VTGM Opnameverificatie Ontslagrecepten Bedrijfsbureau Inkoop ICT Projectmanagement 4. Bedrijfsbureau activiteiten ~30% van kosten Kwaliteitsbeheer Laboratorium Formulariumbeleid Ketenvorming en centraliseren noodzakelijk Nu klein, maar wordt grote kostenpost Persoonlijk Planbaar Is een declarabele prestatie 10
Toegevoegde waarde van de ziekenhuisapotheek na centralisatie Huidige focus Pre klinisch Klinische fase Post klinisch 1. Medicijnverificatie 2. Advies mbt gnm 3. Medicatiebewaking 4. Medication review 5. Interventies 6. Geneesmiddelbeleid 7. Behandelprotocollen 8. Individualisatie (gentyping, tdm, formulering, geneesmiddeladvies) 12. Voorlichting 13. Zelfmanagement 14. Medicatiebewaking 15. Bereiden/VTGM 16. Toedien/doseerschema s 17. Geneesmiddeldistributie 18. Terhandstelling 19. Toedienen 20. Voorlichting (eu + hulpmiddel) 21. Voorlichting (groepen) 22. Dosiseffect begeleiding 23. Begeleiding bijwerking 24. Begeleiding therapietrouw 25. Begeleiding monitoring 26. Planning, controle en vervolg 27. Overdracht naar 1 e lijn 28. Distributie thuis 29. Toediening thuis Toekomstige focus: Meer nadruk op doelmatigheid; keuze en dosering geneesmiddelen voor de juiste patiënt Meer aanwezigheid in de kliniek voor alle activiteiten die met medicatie te maken hebben Evaluatie van uitkomsten van therapie Opname en ontslag verificatie Meer klantcontact; zowel voorschrijvers, verpleging als de patiënt (voorlichting) 11 Ontwikkelingen voor ziekenhuisapotheek Achtergrond Kans 1 2 Overheveling dure geneesmiddelen Thuisbehandeling zal toenemen ziekenhuis krijgt regie over dure geneesmiddelen comfort & veiligheid in de thuissituatie Relatie opbouwen met patiënten Regionale farmaceutische specialistische zorgverlener Juist gebruik dure middelen Relatie patiënt opbouwen Coördinatie via ZAPO Protocollering en veiligheid Training verpleegkundigen 3 4 Richtlijnen en data Vervaging intra-en extramurale farmacie doelmatige inzet van geneesmiddelen cruciaal ziekenhuisapotheek wordt apotheek van het ziekenhuis Juiste keuze therapie (kosten) Compliance monitoren Outcome en medicatiegebruik Verzamelen data op patientniveau Ziekenhuis een klant van apotheek ASP is schakelpunt Declarabele extramurale prestaties Ziekenhuisapotheek steeds meer extramuraal 12
Inhoud Trends en verandering farmaceutisch landschap Openbare farmacie Ziekenhuisfarmacie Strategie op basis van visie Toekomstplannen binnen ziekenhuis Productie Uitbesteden bereidingen aan ZytoService in Duitsland; in goed overleg met IGZ Ondersteunen visie van centrale bereidingsunits voor Nederlandse markt Daardoor personeel vrijmaken andere activiteiten Verzelfstandiging Apotheek onderbrengen in zelfstandige unit Ketenvorming met andere ziekenhuisapotheken Regionale samenwerking Samenwerken met 1 e lijn op chronische zorg gebieden; COPD en diabetes Integratie met poli-apotheek en openbare farmacie 14
ZytoService Duitsland Company Profile Opgezet in 2002 Nieuwe faciliteit sinds 2009; GMP gecertificeerd 2.500 m2 1.000-1.500 bereidingen per dag > 200 medewerkers (20 apothekers) Levering door heel Duitsland > 70 oncologie klinieken en > 25 ziekenhuizen Met name cytostatica, dure gnm, TPV 15 Een duidelijke positieve business case voor uitbesteden Opbrengsten Kosten GMP kwaliteit Afrekenen op mg basis geen spillage!! Geen investering in nieuwe GMP-z ruimte Minder personeel in apotheek Personeel inzetten voor met name ASP activiteiten Minder flexibiliteit Kosten per bereiding Transportkosten Gedetailleerde prescriptie informatie Ondanks hogere Duitse inkoopprijzen toch een positieve balans 16
Uitrol strategie Geïnteresseerden voor uitbesteden productie Geïnteresseerden voor ketenvorming 17