Lessen ontwerpen langs concepten en contexten Woudschoten hemie 4 november 2011 Berenice Michels Lucia Bruning
o-co: what's in a name?
oncepten Definitie: Mentale beelden die verwijzen naar belangrijke ideeën uit het vakgebied Kernconcepten 'gewone' concepten vakbegrippen
ontexten Definitie: Omgeving waarin leren plaatsvindt Voor leerlingen betekenisvolle situatie of probleem Onderverdelingen ontext in een vak kan voor ander vak concept zijn en v.v.
Waarom oo? Waartoe leren zij? Wat leren zij? Hoe leren zij? Visie Leerdoel Leerinhoud
Waartoe? Non scholae sed vitae Transfer
Wat? Wendbaar toepassen van (voorgeschreven) concepten in (wisselende, al dan niet voorgeschreven) contexten Eindtermen
Eindtermen nieuwe scheikunde Domeinindeling: Vaardigheden (A) onceptuele basis (B-D) ontextuele toepassing (E-G) 8
Hoe? Wisselwerking concepten - contexten concepten worden wendbaar toegepast in geven betekenis aan contexten
Betekenisvol onderwijs ontext K K K ontext ontext
oco-model (Bruning & Michels) Doel: laten zien dat er vele mogelijkheden zijn om te komen tot contextconcept onderwijs Gebruik als handvat voor een discussie over oo in de (les)praktijk ontwikkelaars bij het vormgeven van lesmateriaal docenten bij de keuze van lesmateriaal Model: vereenvoudigde weergave van de werkelijkheid!
Modelontwikkeling: materiaalontwikkeling K K K ontext ontext
Model: twee vragen, vier kwadranten Twee vragen: Wat bepaalt de inhoudselectie van het materiaal? context of conceptuele vakstructuur / conceptenlijst Wat bepaalt de inrichting van het materiaal (oa. leerlingactiviteiten)? context of conceptuele vakstructuur / conceptenlijst Vier antwoorden, vier kwadranten, een venster Inhoudselectie: boven onder Inrichting materiaal: links- rechts
Selectie van de leerinhoud: onceptueel (vakstructuur) Selectie: conceptueel Selectie: conceptueel Inrichting: conceptueel Inrichting: contextueel ontexten: voorbeelden, toepassingen, illustratie Inrichting van de leerinhoud: onceptueel (vakstructuur) Inrichting van de leerinhoud: ontextueel Selectie: contextueel Selectie: contextueel Inrichting: conceptueel Inrichting: contextueel oncepten: gereedschap Selectie van de leerinhoud: ontextueel
Selectie van de leerinhoud: onceptueel (vakstructuur) Inrichting van de leerinhoud: onceptueel (vakstructuur) Inrichting van de leerinhoud: ontextueel SLO, 2011: Berenice Michels, Lucia Bruning Selectie van de leerinhoud: ontextueel
Inrichting van de leerinhoud: onceptueel (vakstructuur) Het oo Venster Selectie van de leerinhoud: onceptueel (vakstructuur) onceptuele vakstructuur centraal; Meerdere contexten als voorbeeld bij concepten Illustratieve context ontext op afstand oncepten volgen uit context; oncepten uit verschillende vakken of deelgebieden; Eén context maar ook concepten buiten de context; Vakstructuur herkenbaar in inrichting A D B ontext volgt uit concepten; Eén context maar ook concepten buiten de context; entrale context herkenbaar in inrichting; Vakstructuur herkenbaar in selectie Verbindende context entrale context oncepten volgen uit context; oncepten uit verschillende vakken of deelgebieden; Eén context, alle concepten binnen de context; entrale context herkenbaar in inrichting; Vakstructuur losgelaten. Inrichting van de leerinhoud: ontextueel SLO, 2011: Berenice Michels, Lucia Bruning Selectie van de leerinhoud: ontextueel
Werkgroep - vervolg Analyse van een of meer modules (Nieuwe Scheikunde en evt. NLT), indeling in kwadranten: instrument Uitgaande van een bestaande module of een eindterm Nieuwe Scheikunde: opzet maken van een lessenserie binnen verschillende kwadranten: Vakbegrippen ontext(en) Opbouw serie / module Ideeën voor leerlingactiviteiten Leerdoelen en toetsvorm
Meer informatie: www.betanova.nl ontact: Lucia Bruning l.bruning@slo.nl Berenice Michels b.michels@slo.nl