Pinot noir Nebbiolo - Grenache Blinde degustatie Doel van de degustatie 1. Zijn er organoleptische gelijkenissen tussen de drie druivenrassen? 2. Kun je ze in een blindproef herkennen? 3. Zijn er toch duidelijke verschillen? 4. Behoren de 3 druivenrassen tot de nobele cépages? 1
PINOT NOIR Historiek Een van de oudste druivenrassen Bij de Romeinen, 1 ste eeuw na Chr. Algemeen erkend als kwaliteitsdruif Namen: pinot noir, blauburgunder of spätburgunder, pinot nero Eerste naamvermelding van pinot noir: 1375 PINOT NOIR Kenmerken van pinot noir Moeilijk druivenras Reflecteert de invloed van het terroir Genetisch onstabiel Zeer gevoelig voor ziekte en aandoeningen Pierce s disease: bacterie Bladrol virus 46 erkende klonen in Dijon, wereldwijd: 200 à 1000 Dunne schil; weinig kleur Bodem: kalkrijk zoals in Bourgogne Klimaat: gemiddelde seizoentemperatuur: 14,5 16,7 C Produceert 3 tot 4 maal meer resveratrol 2
Bladrol virus glassy-winged sharpshooter (GWSS) 3
PINOT NOIR Kenmerken van de wijn Charmerende druif: zachte en fluwelige textuur Geen hoge zuurgraad Laag tot gemiddeld tanninegehalte Soepel tot krachtig Een van de moeilijkst te vergisten druiven; 18 aminozuren Complexe aroma s Jeugd: aardbei, kers, framboos, floraal, Evolutie: champignons, boerenerf, truffel, leder, zoethout 4
PINOT NOIR Bourgogne VROEGER Bourgogne NU Wisselende kwaliteit vrij constante kwaliteit Chaptalisatie algemeen nog zelden chaptalisatie Hoge rendementen lagere opbrengst, betere klonen Gebruik van meststoffen meer ecologische wijnbouw Négociants tot meer dan 80% zelfstandige wijnbouwers Gekend bij wijnliefhebbers wereldwijde reputatie prijs PINOT NOIR 5
PINOT NOIR NEBBIOLO Historiek Afkomstig uit Lombardije 1ste eeuw na Chr. Eerste naamvermelding 1268 Vanaf 18de eeuw: interesse vanuit Engeland Naam afgeleid van nebbia (=mist) 6
NEBBIOLO Kenmerken van nebbiolo Kieskeurig qua bodemtype en expositie: zuidelijke en ZW-hellingen Lange vegetatiecyclus: vroege botvorming en late rijping Gevoelig voor ziekten Gevoelig voor coulure Veeleisend druivenras: onderhoud in wijngaard Bodem: voorkeur voor kalk en mergel Genetisch instabiel, muteert gemakkelijk 40-tal klonen geïdentificeerd 3 voornaamste klonen: Lampia: geschikt voor diverse bodems, gevoelig voor ziekten Michet: minder geschikt voor diverse bodems, kleinere trossen Rosé: nog weinig gebruikt NEBBIOLO Klonen 7
Michet Lampia NEBBIOLO Kenmerken van de wijn Moeilijke wijn, wijn voor gevorderden Hoge zuurgraad Veel tannine Vrij hoog alcoholgehalte Lichte kleur Aroma s: kersen, framboos, truffel, floraal (rozen), aards (teer) 8
NEBBIOLO Traditionalisten versus modernisten Lange maceratie 20-30 dagen Grote foeders (botti) Moeilijke temperatuurcontrole Opvoeding tot 5 jaar (barolo) korte maceratie: 7-10 dagen kleine vaten, tot 100% nieuw temperatuurcontrole 28-30 C opvoeding tot 2 jaar NEBBIOLO 9
GRENACHE Historiek Een van de oudste druivenrassen Niet zo gekend als pinot noir of nebbiolo Spaanse origine: eerste registratie in 12 de eeuw in Aragon Productie vermindert de laatste jaren Namen: grenache, garnacha, granacha, granaxa, andere namen in Frankrijk 10
GRENACHE Kenmerken van de grenache Mediterraan druivenras Lange vegetatiecyclus: vroege botvorming en late rijping Verdraagt zeer goed de droogte, heeft weinig water nodig Goede regeling van de verdamping 350 klonen van grenache, onderstok (porte greffe) heel belangrijk Zeer productieve plant Genetisch niet zo stabiel Wisselende opbrengst van 20 tot 80 hl/ha Gevoelig voor meeldauw en grijze verrotting (black rot) Vooral in assemblages gebruikt Snoei: geen geleiding nodig ; meestal gobelet-snoei Bodem: keien, leisteen, graniet, kalk GRENACHE 11
GRENACHE snoeiwijze 12
GRENACHE Kenmerken van de wijn Dunne schil, matige kleur Gevoelig voor kleurverlies boven de 45hl/ha Gevoelig voor oxidatie Hoog alcoholgehalte Vrij lage zuurgraad Matig tanninegehalte Soepel en vineus Grote aromatische complexiteit Aroma s: sterk afhankelijk van 2 factoren: Vinificatie: hoeveelheid zuurstof Terroir Type aroma s: Fruitig: braambessen, kersen en aardbeien Evolutie: kruiden (venkel, peper, kaneel, laurier), chocolade, cacao, vijgen 13
GRENACHE Wereldwijde productie 4 e meest aangeplante druivenras (voor rode wijn) Frankrijk: 95 000 ha, Spanje 82 300 ha (maar was in 1980 170 000ha!) Deze 2 landen hebben samen 85% van de wereldwijde aanplant. Degustatie 3 reeksen van telkens 3 wijnen: Pinot noir, Nebbiolo en Grenache 14
Reeks 1 Pinot noir: Weingut Wieninger Pinot noir select 2014 Oostenrijk Nebbiolo: L.A. Cetto Nebbiolo reserva 2012 - Mexico Grenache: Zerberos A + P Garnacha 2010 Sierra de Gredos - Spanje Reeks 2 Pinot noir: Fürst Centgrafenberg 2014 Franken - Duitsland Nebbiolo: Az. Agr, Matteo Correggia La Val dei Preti 2010 Roero DOCG - Italië Grenache: G 2012 Clos des Frères AOC Côtes du Rhône - Frankrijk 15
Reeks 3 Pinot noir: Volnay 1er Cru Carelle sous la Chapelle 2014 Domaine Jean-Marc Boillot Nebbiolo: Barolo 2012 Vigneto Garetti Az. La Spinetta Grenache: Centpourcent RR 2010 - sélection égoïste Domaine des Escaravailles AOC Rasteau 16