Astma en Longrevalidatie Dominique Vaessen, verpleegkundig specialist longziekten 24 mei 2016 Isala
Inhoud Astma Astma en longrevalidatie Longrevalidatie in Nederlands Astmacentrum Davos pagina 2
Astma Astma is een chronische ontsteking in de luchtwegen Optimale astmacontrole: geen klachten overdag en s nachts, geen beperkingen, normaal longfunctieonderzoek met zo min mogelijk medicatie en bijwerkingen, afgestemd op persoonlijke behandeldoelen. Behandeldoelen: 1. Medicamenteus: ontstekingsremmers en luchtwegverwijders 2. Niet-medicamenteus: Stoppen met roken Dagelijks 30 minuten matig intensief bewegen Evenwichtige voeding Vermijden van prikkels
Astma in Nederland In Nederland 370.000 patiënten met astma (volwassenen) 17% moeilijk behandelbaar astma 3,6% ernstig astma Ernstig astma: Ondanks optimale behandeling met inhalatiemedicatie en hoge dosering ontstekingsremmers, zijn de klachten niet onder controle
Stappenplan astma 1. Bevestig diagnose astma 2. Beoordeel of therapie adequaat is / beoordeel reactie op therapie 3. Breng frequentie en aard van klachten in beeld (ACQ/ACT) 4. Breng astma verergerende factoren in kaart en verbeter waar mogelijk 5. Verwijs door voor (mede)behandeling door een astmaspecialist 6. Overweeg behandeling in een astmacentrum of hooggebergtebehandeling
Astma Controle Vragenlijst (ACQ) 1. Hoe vaak bent u per nacht gemiddeld wakker geworden door uw Astma in de afgelopen week? 1. Nooit 2. Bijna nooit 3. Een paar keer 4. Verscheidene keren 5. Vaak 6. Heel vaak 7. Kon niet slapen vanwege astma 2. Hoe ernstig waren uw astmaklachten bij het 's morgens wakker worden gemiddeld in de afgelopen week? 1. Geen klachten 2. Heel lichte klachten 3. Lichte klachten 4. Matige klachten 5. Vrij ernstige klachten 6. Ernstige klachten 7. heel ernstige klachten 3, In welke mate werd u over het algemeen in de afgelopen week door uw astma beperkt bij uw activiteiten? 1. Helemaal niet beperkt 2. Nauwelijks beperkt 3. Een beetje beperkt 4. Tamelijk beperkt 5. Erg beperkt 6. Heel erg beperkt 7. Volledig beperkt 4. In welke mate heeft u zich over het algemeen kortademig gevoeld in de afgelopen week ten gevolge van uw astma? 1. Helemaal niet 2. Nauwelijks 3. Een beetje 4. Middelmatig 5. Vrij ernstig 6. Ernstig 7. Heel ernstig 5. Hoe vaak had u in de afgelopen week over het algemeen een piepende ademhaling? 6, Hoe veel Puffs/inhalaties van een Kortwerkend luchtwegverwijdend middel (bijv. ventolin,bricanyl, salbutamol of airomir) heeft u op de meeste dagen genomen in de afgelopen week? (Als u niet zeker weet hoe u deze vraag moet beantwoorden, vraag dan a.u.b. om uitleg) 1. Nooit 2. Zelden 3. Af en toe 4. Geregeld 5. Vaak 6. Meestal 7. Altijd 1. Geen 2. 1-2 puffs/inhalaties 3. 3-4 puffs/inhalaties 4. 5-8 puffs/inhalaties 5. 9-12 puffs/inhalaties 6. 13-16 puffs/inhalaties 7. meer dan 16 puffs/inhalaties App: levinas astma zelfcheck
Astma verergerende factoren Allergische en omgevingsfactoren: Allergeenexpositie Sigarettenrook Luchtverontreiniging Psychosociale factoren: Educatie Geschreven actieplan Therapietrouw Somatische factoren: Allergische kno-klachten Dysfunctionele ademhaling
Astma en longrevalidatie Doel longrevalidatie: Longrevalidatie leidt tot een verbeterde kwaliteit van leven, verbetering van kracht en uithoudingsvermogen van de ademhalingspieren, en minder benauwdheid bij inspanning. Ook belangrijk is dat de angst om je in te spannen minder wordt.
Longrevalidatie poliklinisch Doel: Lichamelijke fitheid neemt toe en meer controle over de ademhaling Omgaan met de ziekte Leren waar de grenzen liggen, deze herkennen en zo nodig maatregelen nemen. Waar: Gecertificeerde fysiotherapiepraktijken, ziekenhuis of astmacentrum
Longrevalidatie klinisch Naast de doelen van poliklinische revalidatie, komen er meerdere aspecten aanbod: Medische behandeling van de luchtwegklachten Voorlichting over de aandoening Instructie over de inname van medicijnen Fysiotherapie, oefentherapie en bewegingstherapie Zelfmanagement Leefregels, dieet
Nederlands Astmacentrum Davos
Historie 1865: gunstig effect TBC behandeling 1879: verblijf hooggebergte gunstig effect astma 1957: Sanatorium wordt NAD 1967: Orale inhalatiecorticosteroïden kunnen gestopt worden bij kinderen in hooggebergte 1971: Ontdekking: geen huisstofmijt in hooggebergte 2012: Effect hooggebergtebehandeling ongeacht allergische sensibilisatie bij volwassenen
Voordelen hooggebergte Allergeenarm: Geen huisstofmijten Minder pollen Minder schimmels Prikkelarm IJlere lucht Meer UV straling
Huidige situatie Sinds dec 2014: Nederlands Astmacentrum in Davos Clavadel Samenwerking Zȕrcher Rea Zentrum Davos 35 bedden: 20 volwassenen, 15 kinderen Opnameduur 12 weken Nauwe samenwerking met Heideheuvel in Hilversum Combinatiebehandeling: meerdere disciplines Clustering kinderopnames sinds 2016
Criteria opname astmacentrum Patiënt heeft een ernstig astma, waarbij onder gebruik van hoge dosering ontstekingsremmers en luchtwegverwijders, sprake is van tenminste 2 van de 3 onderstaande criteria: 1. Slechte astmacontrole 2. 2 verslechteringen/jaar 3. Noodzaak tot onderhoudsbehandeling met Prednison
Belangrijke voorwaarden Optimale inhalatie techniek Therapietrouw is geoptimaliseerd Minimale blootstelling aan prikkels Eventueel andere ziektes/aandoeningen zijn maximaal behandeld Patiënt is een niet-roker, en 6 maanden ex-roker Patiënt wordt gedurende tenminste 6 maanden behandeld door longarts, kinderarts, verpleegkundig specialist en longverpleegkundige
De intake procedure (kinder) Longarts verwijst patiënt Opname Indicatie gesteld Machtiging verzekeraar Regelt arts NAD Intakegesprek Gegevensverzameling
Multi- en interdisciplinair werken (kinder)longarts Verpleegkundige Psycholoog Diëtist Psychomotoor therapeut Zorgcoördinator Leerkracht Maatschappelijk werk Bewegingsagoog Fysiotherapeut
Vergoeding longrevalidatie Machtiging ziektekostenverzekeraar Klinische of poliklinische longrevalidatie via uw longarts
Astma Isala informatieavond 24 mei 2016 pagina 20
Ervaringsdeskundige Mw. Wijnolts Astma Isala informatieavond 24 mei 2016