A.O.C. SAINT-CHINIAN Spreker : Sam Eeman Code : 7.1 Datum : 2/10/01 Inleiding Als men in Frankrijk vol lof spreekt over de wijnen van de Languedoc-Roussillon dan fronst men al vlug z n wenkbrauwen en antwoord droogjes ; Ja, niet slecht voor een tafelwijntje. Het is meteen duidelijk dat deze wijnen een zware erfenis met zich meedragen en toegegeven dit is ook wel terecht. In het midden van de jaren 60 stond hier alles in het teken van de kwantiteit, zo was een ongeoorloofde opbrengst van 150 hl/ha of meer geen uitzondering (vb. voor een Gigondas bedraagt dit maximum 35 hl/ha). Dit resulteerde dan tot inhoudsloze rode wijntjes die voor het overgrote deel werden gebruikt als mengwijn. Maar wat hier de laatste 10 jaar op wijngebied gerealiseerd is grenst aan het ongelooflijke. Zo zijn er in die periode een aantal idealisten opgestaan, of zeg maar degelijk geschoolde, jonge oenologen die een heuse revolutie ontketend hebben. De grote hoeveelheid wijnstokken met een hoge opbrengst werden vervangen door meer aromatische druivenrassen en de prehistorische kelderinstallaties maakten plaats voor de modernste wijnbouwtechnieken. Deze vooruitgang blijkt ook uit de exportcijfers naar België die vervijfvoudigde in de afgelopen 10 jaar. Ook de toekomst ziet er rooskleurig uit want zonder dat de wijnbouwers uit de Bordeaux het beseffen geven ze hun collega s uit de Languedoc-Roussillon nog een extra duwtje in de rug. Want nu de grote bordeauxwijnen afschuwelijk duur worden is de consument op zoek naar een aanvaardbaar alternatief dat hij vooral vindt in de crus van de Languedoc-Roussillon. Dat dit effectief zo is hebben wij eerder dit jaar zelf mogen ondervinden tijdens de degustatie van Yves van de wijnen uit de Côtes de Roussillon Villages welke ons toch een 2-tal ontdekkingen heeft opgeleverd. Daar ik mij de laatste jaren niet meer kan vinden in de soms exorbitante prijzen die men in de Bordeaux durft vragen, en moet betalen voor hun goed flesje wijn, heb ik besloten mij meer en meer te gaan verdiepen in de appellations uit de Languedoc streek. Zo zal ik jullie de eerst komende jaren mee laten genieten van wat ook voor mij een ontdekkingstocht zal zijn doorheen de wijngaarden van de Languedoc met tot doel jullie er trachten van te overtuigen dat we ook een mooie wijnkelder kunnen opbouwen zonder een fortuin kwijt te zijn voor enkele flesje bordeaux of bourgogne. Vandaag beginnen we aan onze tocht met de ontdekking van de A.O.C. Saint-Chinian. A.O.C. Saint Chinian pagina 1 / 9
1. Ligging en streek Het wijngebied van de Saint-Chinian is terug te vinden in de Languedoc-Roussillon streek in het zuidwesten van Frankrijk, het is het grootste wijnproducerend gebied van Frankrijk. Languedoc en Roussillon zijn 2 vroegere Franse provincies die nu 1 regio vormen: Languedoc- Roussillon. Toch vinden ze het niet zo leuk om in 1 adem vernoemd te worden en leggen ze steeds meer het accent op hun eigen identiteit. De Languedoc neemt het grootste deel van de regio in, met de 4 departementen : - Gard - Hérault - Aude - Lozère De wijngaarden van de Languedoc liggen geprangd tussen Nîmes en het departement Pyrenées Orientales waarin zich de stad Perpignan bevindt. De streek herbergt in totaal 10 appellations d origines controlèes, die ook terug te vinden zijn op bovenstaande overzichtsmap, het zijn: A.O.C. Saint-Chinian A.O.C. Cabardes A.O.C. Minervois A.O.C. Coteaux du Languedoc A.O.C. Fitou A.O.C. Malpere A.O.C. Corbières A.O.C. Faugères A.O.C. Clairette du Languedoc A.O.C. Limoux Ook op toeristisch vlak is de Languedoc niet te versmaden. Men kan er zijn passie voor wijn zelfs combineren met een dagje strand wat bij onze vrouwen de doorslag kan geven bij het kiezen van de vakantiebestemming. Ook zijn er nog vele andere mogelijkheden waaronder; Steden zoals Montpellier, Sète, Narbonne, Carcassonn en Beziers, de hoofdstad van de wijn. Trektochten doorheen het natuurreservaat van de Haut-Languedoc. A.O.C. Saint Chinian pagina 2 / 9
Een uitgebreide keuze aan fietstochten, men beschikt er over meer dan 200km bewegwijzerde fietsroutes. Ook een cruise op het Canal du Midi behoort tot de mogelijkheden. Dit kanaal was van groot economisch belang voor de handel in deze streek, omdat via de Garonne de Atlantische Oceaan nu in verbinding stond met de Middellandse Zee. 2. Geschiedenis Saint Chinian heeft zijn naam te danken aan de benedictijner monnik Anhan die in 794 de stichter was van het klooster Saint-Laurent, gelegen op de linkeroever van de Vernazobres. In de 12 de eeuw wordt dit klooster genoemd naar diezelfde monnik en krijgt de naam Saint Anhan, wat in de middeleeuwen Saint-Chinian wordt. Het spreekt dan ook voor zich dat diezelfde monniken de wijnbouw in deze streek geïntroduceerd hebben. Doorheen de eeuwen heen is dit gebied het strijdtoneel geweest van eerst enkele feodale twisten en veel later van bloedige godsdienstoorlogen tussen de kerk en de calvinisten. Toch heeft de wijnbouw hier niet echt onder te leiden gehad en is het pas na de Franse revolutie van 1789 met de opkomst van de industrialisering dat de wijnbouw plaats moet ruimen voor de weverijen en de leerlooierijen. In 1875 wordt de streek getroffen door een verwoestende overstroming welke het definitief einde inluidt voor de industrie in deze contreien. Vanaf toen waas men weer aangewezen op de natuur en begon men terug met het aanplanten van talloze wijnranken. Gelukkig blijft men er gespaard van de phylloxera plaag dit mede door de aanplanting van Amerikaanse geënte wijnstokken die bestand bleken te zijn tegen deze beruchte en vernietigende insecten. Na de 2 de wereldoorlog begint men meer en meer aan de kwaliteit te werken en vooral in de laatste 20 jaar is er op dit vlak een enorme vooruitgang geboekt. Dit heeft er voor gezorgd dat de Saint Chinian wijnen in 1982 hun eigen A.O.C. kregen en dat ze de dag van vandaag bekend staan als 1 van de cru s van de Languedoc. 3. Bespreking AOC Onder de A.O.C. Saint Chinian vallen zowel de rode als rosé wijnen. In deze bespreking concentreren we ons vooral op de rode wijnen. 3.1 Geografische en geologische ligging Saint Chinian Het appellatiegebied Saint Chinian situeert zich ten noorden van de stad Beziers in het departement Herault. Het ligt aan de voet van het Massief van Caroux en de Epinouse en groepeert in totaal 20 dorpen die je op onderstaande kaart kan terugvinden; De terroir wordt in 2 delen gesplitst door 2 stromen met name de Venazabres en de l Orb. A.O.C. Saint Chinian pagina 3 / 9
De Saint Chinian wijnen zijn sinds de middeleeuwen gereputeerd toch is het moeilijk om een Saint Chinian wijn te omschrijven omdat het gebied verdeeld is in 2 totaal verschillende geologische deelgebieden die ook leiden tot verschillende wijnen. Zo maakt men een onderscheid tussen het noordelijke en zuidelijke gedeelte. In het noorden Zone Schisteuse. Hier overheersen des schistes (leisteen) en zandsteen uit het primair zij maken vanaf 40 cm bodemdiepte 90% uit van het bodemvolume. Het is dan ook vanzelfsprekend dat de zeer zure bodem moeilijk water opneemt en deze zich dient aan te passen aan periodes van uitzonderlijke droogte. Dit geeft vooral levendige, ronde en subtiele wijnen. In het zuiden Zone Argilo-calcaire (klei-kalk). Hier hebben we vooral te maken met kalkgesteente, afgezet door de zee in het secundair, in harmonie met de reeds aanwezige bauxiet en klei. We treffen er een geheel aan van kleinere plateaus. Deze opeenvolging van rotsachtige banken geeft aan het landschap zijn specifieke kenmerken namelijk het lichtgevende wit van de kalkrotsen met de talrijke rozeroodachtige nuances van het bauxiet. Deze wijnen zijn ruwer en gecorseerd, ze hebben enkele jaartjes kelderrust nodig om aan souplesse te winnen. 3.2 Het klimaat We hebben hier te maken met een typisch Middellands zeeklimaat gekenmerkt door warme en droge zomers met zeer weinig regen. De nodige regen valt vooral in de lente en herfst, in de herfst kunnen deze regenbuien zeer hevig zijn. Gemiddeld kent men er 80 regendagen per jaar en de gemiddelde jaar-temperatuur ligt er hoger dan 14 C. Dit zijn bijna de perfecte klimatologische omstandigheden voor een wijngaard waardoor de wijngaarden van de Saint Chinian een grote reputatie genieten onder de zuidelijke wijngebieden. A.O.C. Saint Chinian pagina 4 / 9
3.3 Druivenrassen De 6 toelaatbare druivenvariëteiten werden vastgelegd in het appllatiedecreet en zijn in willekeurige volgorde : Grenache Syrah Mourvèdre Carignan Cinsault-noir Lladoner Pelut geeft een koppige en levendige wijn met een mooie rood, goudbruine kleur zorgt voor kleur en structuur, voor het peperige en de toets van viooltjes levert de tannines en tijdens het verouderingsproces zorgt deze druif voor de kruidige aroma s van het kreupelhout geeft zijn traditioneel karakter aan de Saint Chinian vooral wanneer deze druif afkomstig is van zeer oude wijnstokken bij een gelimiteerd rendement zorgt voor het afronden van de zware wijnen dit door zijn delicaat en fruitig karakter levert licht gekleurde wijnen op welke vergelijkbaar zijn met grenache Syrah, grenache en mourvédre maken het merendeel uit van de beplanting (± 60%) en worden het meest gecombineerd met carignan als het om rode wijn gaat en bij de rosé wijnen wordt er vooral gemengd met cinsault. 3.4 Productiegegevens Totale productieoppervlakte : 3.000 ha beplant met wijnstokken. Gemiddeld rendement : 42 hl/ha Opbrengst : 130.000 hl (± 173.333 flessen) 92 % Rood : ± 159.400 flessen 8 % Rosé : ± 13.900 flessen Aantal producenten : 510 Coöperatieven : 10 Particuliere wijnhuizen : 92 Vinificatie : - de wijnbouwers uit de Saint Chinian maken meestal gebruik van de traditionele vinificatiemethode met als enig onderscheid de maceratietijd. 6 tot 10 dagen voor soepele wijntjes 10 tot 30 dagen voor bewaarwijnen - in sommige gevallen maakt men ook gebruik van de maceration carbonique waarbij de druiven met de hand geplukt moeten worden. Wordt vooral toegepast bij carignan en syrah. Elevage (opbrenging) : Gebeurt in grote wijnvaten en kuipen waarna de bewaarwijnen dikwijls voor vele maanden op houten vaten wordt getrokken. A.O.C. Saint Chinian pagina 5 / 9
Bewaring : De bewaartijd wordt bepaald door de wijnstijl : De jonge en soepele wijnen worden in de eerste 2 tot 3 jaren geconsumeerd De bewaarwijnen, meer structuur en sterke tannines, vragen meer maturitieteit. Men moet van 5 tot 10 jaar geduld hebben alvorens deze wijnen tot hun volle recht komen. Kwaliteit Millésime: 1994 Goed nu drinken (is aan het uitdrogen) 1995 Zeer goed rijp en vol 1996 Goed rijp maar iets meer aciditeit 1997 Middelmatig (vrij zwak) 1998 Topjaar zeer goed bewaarpotentieel 1999 Zeer goed rond Montpellier iets minder maar hoe meer naar het zuiden hoe beter 2000 Wordt zeer goed 3.5 Classificatie De Saint Chinian heeft geen classificatiesysteem. Wel werkt men aan een vorm van classificatie. Zo zijn de wijnbouwers er 4 jaar geleden begonnen met de identificatie van hun beste terroirs die zich op langere termijn zullen gaan onderscheiden door een meer specifieke afkomstbenaming (naar voorbeeld van de A.O.C. Coteaux du Languedoc). Hierbij zijn in 1998 enkele verplichtingen geformuleerd waaronder de druivensamenstelling van de wijn die moet voor minimum 60% bestaan uit syrah, grenache en mourvèdre. Hieronder vindt je een overzicht van de betere wijnhuizen. Guide Hachette 1999 : Clos Bagatelle La Gloire de mon Pére 1995 Canet Valette Fût de chêne 1996 Château Milhau-Lacugue Les Truffiers 1996 Dom. Des Pradels 1996 Château Soulie des Joncs 1996 Château de Villespassans 1996 Guide Hachette 2000 : Dom. Sorteilho 1998 Château Maurel Fonsalade Cuvée Frédéric 1997 Dom. Rimbert Le Mas au schiste 1998 Guide Hachette 2001 : Dom. Navarre Cuvée Olivier 1999 Dom. De Trianon 1998 Volgens Magnum Vinum zijn de tophuizen : Clos Bagatelle (Donnadieu) Château Cazal-Viel Domaine Canet-Valette Domaine Borie La Vitarèle Canet Valette Le vin Maghani 1998 Château Cazal-Viel Larmes des Fées 1998 Mas Champart Causse du Bousquet 1998 Château Maurel Fonsalade La fonsalade 1997 + nog 6 anderen A.O.C. Saint Chinian pagina 6 / 9
3.6 Kenmerken Onder het etiket Saint chinian vindt de amateur rijke, genereuze, rasechte rode wijnen en delicate, fruitige rosé wijnen. Voor de nieuwsgierige kenner kan het een zoektocht zijn naar : de specifieke smaak van een aangename terroir de warmte van een bepaald microklimaat de nervositeit van stevige tannines de dominante aroma s van één bepaalde druif de souplesse en geuren van een bepaalde vinificatie Kortom er is voor elk wat wils. Ook ik zelf heb in mijn zoektocht naar lekkere wijnen al volop kunnen genieten van de diversiteit die de Saint Chinian heeft te bieden. Wat de typische kenmerken van de wijn betreft, maken we ook hier het onderscheid tussen de wijnen van het noorden en zuiden. Noorden Zuiden Bodem vooral zand- en leisteen Kalksteen met kleigrond Het oog In het algemeen donker van kleur Levendige kleur Aroma s Algemeen Variërend van gerookt tot het zuivere van gebrande koffie zelfs toetsen van cacao, zoethout en garrigue (woest braakland kenmerkend voor de Languedoc) Door de geringe zuurheid en de snel rijpende tannines geeft dit fluweelzachte wijnen die men een paar jaartjes kan bewaren Vooral de kenmerken van vers fruit zoals cassis, framboos en kers. Elegant gestructureerde wijnen met een goed bewaarpotentieel. 3.7 Serveertips Schenktemperatuur : tussen 15 en 17 C De Saint Chinian wijnen zijn aan te bevelen bij : Stoofpotje van kip of konijn Hazerug Kalfsniertjes Uitgelezen bij rundvlees : Entrecote Feestelijke rosbief Filet met sterke sauzen zoals peper en gorgonzola A.O.C. Saint Chinian pagina 7 / 9
4. Gedegusteerde wijnen(allemaal AOC Saint Chinian) Wijn 1 Wijn 2 Château Roquebrun 1996 Domaine La Madura 1999 Tradition Cora 259 BEF Cette cuvée issue de cépages grenache, Mourvèdre et syrah est produit sur les sols schisteux de Roquebrun. Vinification : macération en grappes entières et élevage de 12 mois en fûts de chêne. Une belle robe rouge grenat. Des arômes complexes de vanille et de cacao, rond et étoffé Médaille d or 1999 : Concours des grands vins à Macon Magnus 366 BEF Hoofdzakelijk gemaakt met grenache en carignan, aangevuld met wat syrah en mourvèdre. Elegante aroma s van rood fruit en wat gerookte toetsen. In de mond nuances van kersen en zijdezachte tannines. Wijn 3 Wijn 4 Château Cazal-Viel 1998 Cuvée des Fées Wijnhandel De Kok 296 BEF Bestaat uit overwegend Syrah aangevuld met wat Viognier. Une belle robe grenat profond et reflets violacés. Elle posséde une bouquet de bonne intensité avec une jolie présence de fruits rouges et d épices Guide Hachette 2000 - Domaine Moulinier 1998 Les Sigillaires Cavens 462 BEF Hier gebeurde een parcellaire selectie van de mooiste syrah- en grenache wingerds. Deze wijn kent een zeer lange maceratie. Zwart, onwaarschijnlijk harmonieus en elegant ondanks zijn grote concentratie; romig, vet, een spetter van formaat. Wijn 5 Wijn 6 Domaine Rimbert 1999 Le Mas au Schiste Domaine Moulinier 1998 Les Terrasses Grillées Wijnhandel De Kok 392 BEF Druiven afkomstig van oude wijngaarden ingeplant op schistes. Samenstelling: 40% Carignan, 25% syrah, 20% grenache en 15% mourvèdre. Een donkerrode kleur met een zeer specifieke neus; enorm gerookt en gebrand. Een evenwichtige ronde mond met een harmonieuze finale. Guide Hachette 2002 - «La découverte» in La revue du Vin de France 99 Cavens 985 BEF Gemaakt van de topselectie Syrah, afkomstig van 2 specifieke wijngaarden. De wijn rijpt gedurende 12 maanden op nieuw eikenhout. Zwart, kruidig met lichte animale toon, getoast; enorm vet en diep in de mond met massa s zwart fruit; presente maar versmolten tannines, uitzonderlijk van lengte. Deze wijn werd reeds vergeleken met enkele van s werelds grootste syrah-wijnen. A.O.C. Saint Chinian pagina 8 / 9
Begeleiding bij degustatie : NAAM :.. Karaf : Karaf : Druiven afkomstig van oude wijngaarden ingeplant op schistes. Samenstelling: 40% Carignan, 25% syrah, 20% grenache en 15% mourvèdre. Een donkerrode kleur met een zeer specifieke neus; enorm gerookt en gebrand. Een evenwichtige ronde mond met een harmonieuze finale. Hier gebeurde een parcellaire selectie van de mooiste syrah- en grenache wingerds. Deze wijn kent een zeer lange maceratie. Zwart, onwaarschijnlijk harmonieus en elegant ondanks zijn grote concentratie; romig, vet, een spetter van formaat. Karaf : Karaf : Cette cuvée issue de cépages grenache, Mourvèdre et syrah est produit sur les sols schisteux de Roquebrun. Vinification : macération en grappes entières et élevage de 12 mois en fûts de chêne. Une belle robe rouge grenat. Des arômes complexes de vanille et de cacao, rond et étoffé Gemaakt van de topselectie Syrah, afkomstig van 2 specifieke wijngaarden. De wijn rijpt gedurende 12 maanden op nieuw eikenhout. Zwart, kruidig met lichte animale toon, getoast; enorm vet en diep in de mond met massa s zwart fruit; presente maar versmolten tannines, uitzonderlijk van lengte. Deze wijn werd reeds vergeleken met enkele van s werelds grootste syrah-wijnen. Karaf : Karaf : Hoofdzakelijk gemaakt met grenache en carignan, aangevuld met wat syrah en mourvèdre. Elegante aroma s van rood fruit en wat gerookte toetsen. In de mond nuances van kersen en zijdezachte tannines. Bestaat uit overwegend Syrah aangevuld met wat Viognier. Une belle robe grenat profond et reflets violacés. Elle posséde une bouquet de bonne intensité avec une jolie présence de fruits rouges et d épices A.O.C. Saint Chinian pagina 9 / 9