Zorgpact Teylingen 2015-2016 In 2013 zijn de verschillende partijen gestart met het uitvoeren van het Zorgpact. In het Zorgpact werken de gemeente Teylingen, de huisartsen, Woonstichting Vooruitgang, Warmunda, STEK, Welzijn Teylingen, ActiVite en Marente met elkaar samen. In het Zorgpact willen al deze partijen afspraken maken zodat de oudere inwoners van Teylingen zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven wonen. Om dit te bereiken werken de betrokken organisaties samen en stemmen, voor zover mogelijk, hun Activiteiten op elkaar af. Alle partijen zijn enthousiast over de samenwerking binnen het Zorgpact. Na 1,5 jaar is het Zorgpact geëvalueerd. De partijen hebben met elkaar afgesproken om op de ingeslagen weg door te gaan. Wel wordt het Zorgpact op een aantal onderdelen aangescherpt en aangevuld. Afgesproken is om het Zorgpact op projectbasis te gaan vormgeven. Op deze manier is er meer duidelijkheid over de te bereiken doelstellingen en de te verwachten resultaten van het Zorgpact. De projecten zijn deels een vervolg op de acties uit het huidige Zorgpact, maar daarnaast is ook een nieuw project toegevoegd (beginnend dementerenden). In de projecten van het Zorgpact houden we uiteraard rekening met alle ontwikkelingen waar de partners mee te maken hebben: de WMO decentralisatie, Wet Langdurige Zorg, wijkverpleegkundigen, wijzigen in de zorgverzekering en de wijzigingen voor corporaties voor het ontwikkelen van (nieuw)bouw van maatschappelijke voorzieningen. de verschillende ontwikkelingen waar de deelnemers mee te maken hebben: de WMO decentralisatie, Wet Langdurige Zorg, wijkverpleegkundigen, wijzigen in de zorgverzekering en de wijzigingen voor corporaties voor het ontwikkelen van (nieuw)bouw van maatschappelijke voorzieningen. In deze notitie worden de verschillende projecten beschreven. In de gemeentelijke begroting is een bedrag opgenomen voor de uitvoering van de projecten. Daarnaast leveren alle partijen een bijdrage aan de uitvoering van het Zorgpact (qua inzet in personeel en/of financiële middelen). 1. Aanpak Pilot Kwetsbare Ouderen In de pilot willen de deelnemende organisaties kwetsbare ouderen beter in beeld krijgen en een integraal aanbod doen van zorg vanuit de AWBZ (vanuit 2015: Zorgverzekeringswet) en de WMO. In de pilot sluiten we aan op de bestaande samenwerking in het HomeTeam Sassenheim om de pilot concreet vorm te geven. De volgende partijen nemen deel: Welzijn Teylingen consulent Huisartsen Sassenheim (Team Rusthoflaan en Team overige huisartsen) Zorgaanbieders ActiVite en Marente (coördinerend verpleegkundige) Maatschappelijk Werk / Kwadraad Fystiotherapie Op basis van het cliëntenbestand van de huisartsen wordt in kaart gebracht welke oudere inwoners mogelijk een hulpvraag hebben. Vervolgens gaan de partijen met hen en/of hun familieleden in gesprek om te zoeken naar een oplossing. Belangrijk is daarbij te achterhalen wat de ouderen, hun familie en/of omgeving zelf kunnen, wat hun wensen zijn, welke hulp en zorg zij nodig hebben en hoe de zorgpartijen het aanbod aan hulp en zorg kunnen vormgeven en afstemmen. Het is de bedoeling dat dit zo goed mogelijk voor en met de inwoner wordt voorbereid, zodat een integraal en op maat gemaakt pakket aan diensten kan worden samengesteld. Het hoofddoel van de pilot is met elkaar ervaring op te doen in het leveren van maatwerk en het integraal afstemmen van zorg en welzijn tussen de verschillende partijen. Ook wordt met de pilot de omvang van de problematiek met betrekking tot kwetsbare ouderen in beeld gebracht. De privacy van de cliënten is een blijvend aandachtspunt voor alle partijen. ZORGPACT TEYLINGEN 2015-2016 Pagina 1
pilot en evaluatie De pilot heeft de volgende doelstellingen: Inzicht verkrijgen in de vraag of oudere inwoners door de pilot daadwerkelijk beter in beeld komen met de huidige werkwijze. Inzicht verkrijgen in de vraag of de inwoners een integraal en individueel zorgrecept ontvangen, dat gedragen wordt door alle deelnemende partijen? Inzicht verkrijgen in de vraag of het individuele zorgrecept een meerwaarde biedt voor inwoners. Kunnen zij hierdoor langer zelfstandig wonen? Is er verschil in doelgroep benadering? Inzicht verkrijgen in de financiële afwikkeling van het zorgrecept en de effecten op de verschillende organisaties. Inzicht verkrijgen in de meerwaarde van de aanpak? Zo ja, wat is dan die meerwaarde? Is de werkwijze van het Hometeam ook te gebruiken in de kernen Voorhout en Warmond? Input verkrijgen voor de inzet van de wijkverpleegkundige. Op basis van de uitkomsten van de pilot zal besloten worden of en hoe de pilot wordt voorgezet. Wordt de pilot een structurele werkwijze en kan deze worden uitgebreid naar de andere kernen in Teylingen. De pilot loopt van oktober 2014 tot januari 2015. Begin 2015 wordt de pilot geëvalueerd. Deelnemers: Projectleiding: Welzijn Teylingen Huisartsen, Marente, ActiVite, gemeente. 2. Comfortabel en Veilig Wonen Dit meerjarig project is erop gericht dat ouderen (zowel zorgvragers als actieve ouderen) zich bewust worden van de noodzaak van aanpassingen in hun (particuliere) woning. Die aanpassingen kunnen variëren van klassieke bouwkundige aanpassingen tot kleine slimme woontechnieken. Brandveiligheid en inbraakpreventie zijn onderdelen van het project. We richten ons op de doelgroepen zorgontvangers, mantelzorgers en actieve en vitale levensgenieters. We benaderen voor dit project ook de Teylingse ondernemers. In dit project zullen we gebruik maken van cursussen voor professionele contactpersonen, mantelzorgers en vrijwilligers, een digitale thuistest, vrijwillige woningadviseurs, een inspiratiebijeenkomst van de Kamer van Koophandel voor ondernemers, zorgaanbieders, woningcorporaties, collegagemeenten e.d. en verdiepende workshops voor de ondernemers. Het project heeft de volgende doelstellingen: - Oudere zorgontvangers zijn zich bewust van de noodzaak van aanpassingen in hun huis en komen in actie om zo langer zelfstandig thuis te kunnen wonen. - Actieve en vitale ouderen in Teylingen zijn op de hoogte zijn van de mogelijkheden om hun woning comfortabel en veilig te maken. - Inwoners kunnen hun woning laten checken op comfort en veiligheid via een huistest. - Ondernemers stimuleren we om hun aanbod in te zetten voor huisaanpassingen voor oudere inwoners. ZORGPACT TEYLINGEN 2015-2016 Pagina 2
De voorbereiding van dit project is in 2014. De uitvoering start begin 2015 en loopt tot en met 2018. Er vindt een jaarlijkse evaluatie plaats van het project. Deelnemers: Projectleiders: Welzijn Teylingen, Gemeente Teylingen Welzijn Teylingen, ActiVite, Marente, Woonstichting Vooruitgang, ondernemers, Gemeente Teylingen (Maatschappelijke Ontwikkeling, Ruimte, Communicatie en Veiligheid) 3. Tijdelijke woonunit Binnen het Zorgpact zien alle deelnemende partijen kansen voor nieuwe woonvormen voor mensen die zorg thuis nodig hebben. De deelnemers aan het Zorgpact willen er gezamenlijk voor zorgen dat ouderen zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijve n wonen. Om dit mogelijk te maken moet er voldoende zorg en ondersteuning geboden worden aan huis en/of in de nabijheid van de woning. De corporaties merken dat het soms lastig is voor huurders dat de ruimte in een huis beperkt is. Dit komt vaak doordat de slaap- en douchegelegenheden op de eerste verdieping gesitueerd zijn. Uiteraard zijn hier voorzieningen voor (bijv. trapliften), maar dit is niet voor iedereen de oplossing. Voor sommige inwoners zou een Zorgunit, een op maat gemaakte unit die aan de achterzijde van de gevel geplaatst wordt, een oplossing zijn. De unit maakt als het ware deel uit van de woonkamer, ook wat de inrichting betreft. De oudere cliënt in kwestie kan zo op een min of meer natuurlijke en volwaardige manier deel blijven nemen aan de dagelijkse routine van het huishouden cq. gezinsleven. Daarnaast is deze pilot een mogelijkheid om te bezien of het leveren van de zorg op deze manier een meerwaarde biedt voor de cliënten en de zorgorganisaties. In de bijlage zijn enkele financiële doorrekeningen opgenomen over kosten en baten van een mantelzorgwoning. Het project heeft de volgende doelstellingen: Is er (meer) behoefte aan een dergelijke zorgunit? Waar zit het financiële voordeel van een dergelijke unit? Wat zijn de exploitatiekosten en de businesscase op de lange termijn van een tijdelijke woonunit? Wat zijn de voor- en nadelen van een dergelijke unit? Is het project breed te implementeren in Teylingen? Zodra het budget beschikbaar is, kan gestart worden met de uitvoering. ZORGPACT TEYLINGEN 2015-2016 Pagina 3
Deelnemers: Projectleiders: Woonstichting Vooruitgang ActiVite, Marente, Woonstichting Vooruitgang, Gemeente Teylingen (Maatschappelijke Ontwikkeling, Ruimte) 4. Zorg- en welzijnsdiensten Vanaf 2015 komen er veel wijzigingen in de WMO en de AWBZ. Dit betekent dat inwoners, met een zorgvraag, langer thuis blijven wonen in plaats van te gaan wonen in een Zorgcentrum. Dit betekent dat het voor de gemeente van belang is om de zorg- en welzijnsdiensten voor ouderen op orde te hebben in de gemeente Om te komen tot een goed palet van diensten moet op een aantal vragen een antwoord worden geformuleerd. Een dringende vraag is of het aanbod van zorg- en welzijnsdiensten voldoende georganiseerd is in Teylingen om in de behoeften van de oudere inwoners te kunnen voorzien en of deze op de juiste plekken zijn gesitueerd. Bij dit project willen we in eerste instantie contact opnemen met de Ouderenbonden om he n te betrekken bij deze vraagstukken. We willen inzicht verkrijgen in het huidige aanbod aan zorg- en welzijnsdiensten in de drie dorpen en in de wensen die er bestaan bij ouderen ten aanzien van deze diensten. Tenslotte willen we inzicht verkrijgen in welke diensten nog waar gerealiseerd zouden moeten worden en in hoeverre dat mogelijk is. Ook moet worden bekeken wie deze diensten aanbiedt. Naast bestaande diensten wordt aandacht gevraagd voor innovatie. Dit vraagstukken zetten we uiteraard in het licht van de Kanteling en de uitgangspunten in het nieuwe WMO beleid en de WMO decentralisatie. Als het overzicht compleet is van de gewenste zorg- en welzijnsdiensten zal verder overleg plaatsvinden over de realisatie van de diensten. De doelstellingen van dit project zijn: We brengen in kaart welke zorg- en welzijnsdiensten in Teylingen gewenst zijn. Het overzicht van de gewenste zorg- en welzijnsdiensten sluit aan bij de behoeften van de oudere inwoners. De voorbereidingen vinden plaats in 2014. Het overleg met de partners in Teylingen vindt plaats in 2015. Het overzicht van de gewenste zorg- en welzijnsdiensten wordt in het 1 e kwartaal van 2015 opgeleverd. ZORGPACT TEYLINGEN 2015-2016 Pagina 4
Deelnemers: Projectleiders: Welzijn Teylingen en Gemeente Teylingen ActiVite, Marente, Gemeente Teylingen (Maatschappelijke Ontwikkeling, Ruimte), Welzijn Teylingen. 5. Beginnend dementerenden De doelgroep beginnend dementerenden neemt toe. Daarnaast blijft deze doelgroep langer wonen in de thuissituatie. De zorgpartijen geven echter aan dat de familie vaker verder weg woont, waardoor het sociale netwerk rond deze doelgroep (te) klein is. Daarnaast worden zorgorganisatie geconfronteerd met bezuinigingen op hun zorg voor thuiswonende dementerenden. Dit is recent als problematiek ingebracht binnen het Zorgpact. In Nederland is inmiddels ervaring opgedaan met het project van Alzheimer Nederland Dementie vriendelijke gemeenten, Binnen het Zorgpact willen we de komende periode, in nauwe samenwerking met het (subregionale) WMObeleid, deze problematiek verder in kaart brengen en een plan van aanpak opstellen. Hierin spelen de huisartsen ook een centrale rol aangezien zij vaak in een vroegtijdig stadium al zicht hebben op beginnend dementerenden in de thuissituatie. De doelstellingen van dit project zijn: Teylingen ontwikkelt een plan van aanpak voor het zelfstandig kunnen wonen en participeren van beginnend dementerenden in samenspraak met alle partners. Het plan van aanpak sluit aan bij de behoeften van de doelgroep, de mantelzorgers, de zorgaanbieders, huisartsen en Welzijn Teylingen. De uitvoering van de diensten is belegd bij de juiste verantwoordelijke partner (gemeente, Welzijn Teylingen, zorgpartijen enz). Dit project wordt gestart in 2014. Deelnemers: Projectleiders: Marente en ActiVite en gemeente ActiVite, Marente, Welzijn Teylingen, huisartsen en gemeente. ZORGPACT TEYLINGEN 2015-2016 Pagina 5
Bijlage Zorgunit Financiën RIGO heeft een onderzoek gedaan naar diverse aspecten rond het plaatsen van mantelzorgwoningen in Nederland. ZORGPACT TEYLINGEN 2015-2016 Pagina 6
Quickscan mantelzorgwoningen, RIGO (2010) ZORGPACT TEYLINGEN 2015-2016 Pagina 7