Geluid en gezondheid Transformatie kantoorgebouwen Slaap lekker Voorstellen Lex Groenewold GGD milieu & gezondheid Landelijke GGD werkgroep geluid Vakgroep M&G Programmacollege M&G GGD GHOR Nederland 1
Inhoud Milieu en Gezondheid Geluid en gezondheid Berekenen effecten (HIA) Bouwbesluit Ervaringen met de markt Standpunt GGD Milieu & Gezondheid Luchtkwaliteit Groen Stoffen Geluid Int. veehouderij Uit VTV RIVM 2014 2
Milieu gerelateerde ziektelast Verkeersgeluid 7% (zonder Ernstige Hinder) Effecten geluid 3
Effecten geluid (Erns&ge) hinder Lden>42 db buiten Slaapverstoring Lden>42 db buiten Ervaren gezondheid Lden>50 db buiten Bloeddruk LAeq,16h>50 db buiten Hart- en vaatziekten Lden>55 db buiten Cogni&eve effecten LAeq>50 db buiten (vlt) Dus ook effecten < voorkeursgrenswaarde Maximale ontheffing van 63 db: alle effecten Effecten slaap Slaapstructuur LAmax>35 db binnen EEG ontwakingen LAmax>35 db binnen Gebruik slaapmiddelen Lnight>40 db buiten Wakker worden LAmax>42 db binnen (vlt) SEL >53 db Meer bewegen Lnight>42 db buiten Subjec&eve slaapkwal. Lnight>42 db buiten Stemming LAeq,06-22h>50 db buiten 4
Gezondheid in planvorming Berekenen effecten Kwalita&ef Afstand bron - gevoelige bestemmingen Blootstelling kwan&ficeren (o.a. GES Stad & Milieu) Gezondheidseffecten kwan&ficeren per milieufactor Disability Adjusted Life Years (DALY s) Gezondheidseffectscha^ng (HIA) HIA proces Bepalen blootstelling Analyse rela&e (milieu)factor- gezondheids- effect Blootstelling doorrekenen in ziektelast Evt. doorrekenen naar DALY s Evt. monetariseren van ster`e en/of DALY s 5
Begrip DALY Disability adjusted life years Indica&e (verwachbe) hoeveelheid poten&eel verloren gezonde levensjaren ten gevolge van ziekte (YLD) en vroeg&jdige ster`e (YLL) in een popula&e. DALY = YLL + YLD DALY = YLL + YLD Begrip DALY YLL = Nm x LLE (years life lost) Nm = Aantal sterfgevallen in de popula&e per jaar LLE = Loss of Life Expectancy YLD = I x DW x L (years life with disability) I = Aantal incidente cases (uit een PAR berekening) DW = Disability Weight met range 0 1 L = Duur van de aandoening in jaren (tot beterschap of overlijden) 6
DW : Range van 0 tot 1 (ster`e) Begrip DALY 1 jaar eerder dood staat gelijk aan: 2,5 jaar leven met de gevolgen van een har&nfarct (DW = 0,405) 14 jaar leven met erns&ge slaapverstoring (DW = 0,07) 50 jaar leven met erns&ge geluidhinder (DW = 0,02) DW: betwistbaar en niet voor alle aandoeningen beschikbaar In rekentool: DW conform WHO (EBD studies) Gee` daarmee de ziektelast per jaar Monetariseren DALY Willingness to pay (incl medische kosten en inkomstenderving) Cost of Illness (Collec&eve kosten: Medische kosten en produc&viteitsverlies) WTP > COI Waarde: Europese Commissie: 70.000 Ander gebruikt getal: 80.000 7
Bouwbesluit 2012 Transforma&e van kantoor naar (studenten)woningen Vaak op plaatsen met hoge geluidbelas&ng Daarom is juist des&jds gekozen voor kantoor Rechtens verkregen niveau Geen of minimale eis geluidwering Geen eisen geluidisola&e vloeren en wanden Verschil tussen nieuwbouw en verbouw te groot Toekoms&ge huurders geen par&j in bouwfase Marktwerking gee` geen garan&e voor maatregelen Maatregelen aoankelijk goodwill ontwikkelaar Bouwbesluit 2012 (2) Stel: Lden=68 db! Gak=20 db " Lbinnen=48 db Gevolg: alle eerder genoemde gezondheidseffecten Daarnaast: burenlawaai in top 3 hinderbronnen Uitrukincidenten poli&e vaak gerelateerd aan geluid Toename te verwachten van conflicten en maatschappelijke kosten GGD pleit daarom voor het opnemen van een minimum geluidkwaliteit Posi&onpaper geluid Omg.wet/BKL/BBL: Lbinnen 41 db GGD: Geen hogere uitzonderingen! ongeschikt wonen 8
Voorbeeld Kantoor 8 verdiepingen Gak=20 db zonder maatr. 80 appartementen : Lden=68 db (zonder a`r.) Lnight = 58 db HIA berekening varianten: 1. Geen maatregelen (Gak=20 db) 2. Geluidreducerend asfalt - 4 db 3. Gevelisola&e (Lbin= 41 en 33 db) 4. Wegdek - 4 db en Lbin= 33 db Presenta&e: Geen absolute cijfers maar vergelijkend Voorbeeld (2) Verschil in Daly's na treffen maatregelen 80 appartementen - Lden=68 db - lee`ijd > 20 jaar Wegdek -4 en Gevelisolatie (Lbin=33 db) Gevelisolatie (Lbin=33 db) Gevelisolatie (Lbin=41 db) Geluidreducerend asfalt (-4 db) 0,0 0,2 0,4 0,6 0,8 1,0 Daly s Overig Daly s slaap 9
Voorbeeld (3) Besparing zorgkosten na diverse maatregelen 80 appartementen - Lden=68 db - lee`ijd>20 jaar Wegdek -4 en Gevelisolatie (Lbin=33 db) Gevelisolatie (Lbin=33 db) Gevelisolatie (Lbin=41 db) Geluidreducerend asfalt (-4 db) $70.000 $60.000 $50.000 $40.000 $30.000 $20.000 $10.000 $- Zorgkosten Overig Zorgkosten slaapverstoring Conclusie Goede geluidkwaliteit wonen gezondheidswinst Goede geluidkwaliteit is meer dan db s Geluidluwe gevel Geluidluwe buitenruimte (of dichtbij) Slaapkamer aan geluidluwe zijde Al&jd acceptabel binnenniveau nodig Gemeentelijk geluidbeleid nodig Op echt slechte plaatsen geen woningbouw 10
Ervaring met markt Bij transforma&e van kantoor! woningen Alleen webelijk vereiste zaken Zo goedkoop mogelijk Rechtens verkregen niveau Geluidbeleid gemeente helpt S&lle gevel Alleen ontheffing bij acceptabel binnenniveau Binnenwanden blij` probleem Bij nieuwe woningen algemeen GGD standpunt Geluidluwe gevel Geluidluwe buitenruimte (woning of dichtbij) Binnenniveau verblijfsgebied 33 db Bij transforma&e kantoren Bij voorkeur geluidluwe gevel en buitenruimte Maatregelen bron/overdracht vaak moeilijk! Binnenniveau Vg bij voorkeur 33 db Binnenniveau Vg maximaal 38 db (conform na sanering) Opnemen in Omg.wet/BKL/BBL (voorstel nu 41dB) Gemeentelijk geluidbeleid vaststellen 11
Vragen? 12