Le Sacre du Printemps een dansvoorstelling van Wit.h Een jonge maagd is uitverkoren om zich letterlijk dood te dansen, als offer aan de zonnegod. Drie mannen en een jonge vrouw met het syndroom van down dansen Stravinsky s Lentewijding. www.vzwwith.org 1
De organisatie: Wit.h Vzw Wit.h is een sociaalartistieke organisatie, erkend door de Vlaamse Gemeenschap binnen het kunstendecreet. Wit.h is een sociaalartistiek werkcentrum dat een context creëert waarbinnen beeldende kunstenaars met een verstandelijke beperking en reguliere kunstenaars projectmatig samenwerken aan hun verhaal. Via deze intensieve confrontaties worden subtiele verwantschappen ontdekt, verwantschappen die echter niet ophouden te bestaan met het project. Deze ontmoetingen creëren kansen voor de betrokkenen om naar de kern te gaan zoeken, naar het eigene, naar het zijn en zich te ontwikkelen. Zo krijgen ze kansen om hun sociale en artistieke parcours uit te bouwen. Sedert eind augustus 2009 is de werkplek gevestigd in het hartje van Kortrijk, in de Overleiestraat 1. Vzw Wit.h: Kunst creëert ontmoeting Onder deze slagzin organiseert Wit.h jaarlijks meer dan twintig projecten waarin personen met een verstandelijke beperking de kans krijgen zich te ontwikkelen door samen te werken met reguliere kunstenaars en in contact komen met een breed publiek. Dit zijn projecten rond beeldende kunst waar de samenwerking tussen beeldende kunstenaars met en zonder beperking centraal staat. Wit.h is een sociaal-artistiek feest. Wit.h ontwikkelt mogelijkheden om een nieuw en breed publiek toegang te verlenen tot beeldende kunst en de sociaalartistieke werking. Vzw Wit.h creëert ontmoeting. De doelstellingen van Wit.h -Wit.h heeft een missie die het empoweren van personen met een verstandelijke beperking nastreeft door hen kansen te geven zich artistiek uit te drukken en te ontwikkelen. -Wit.h heeft tot doel kunstenaars met een verstandelijke beperking op te zoeken. -Wit.h nodigt hen uit om tijdelijk en projectmatig hun atelier of voorziening te verlaten en een samenwerking aan te gaan met andere kunstenaars uit de samenleving. -Wit.h heeft tot doel deze processen te ondersteunnen door het bieden van begeleiding, ruimte, middelen en tijd om te experimenteren, te tonen en af te werken. Wit.h stimuleert en versterkt hierbij het persoonlijke en artistieke groeiproces bij de kunstenaars. -Wit.h ondersteunt de kijker en de toeschouwer bij de receptie van toonmomenten. www.vzwwith.org 2
De uitkomsten en streefdoelen van deze empowering zijn dat de deelnemers meer en meer betrokken zijn bij en participeren in sociale verbanden. Het sociale isolement waarin ze verkeren verkleint en het geloof in en gemotiveerd zijn om het eigen kunnen te activeren vergroot. We werken aan een inclusieve samenleving waarin verscheidenheid en diversiteit gevaloriseerd worden en waarin de ander (diegene die zich onderscheidt van wat als mainstream geldt) erkend wordt als cultuurschepper. Wil je meer weten over onze werking en projecten? Neem dan een kijkje op www.vzwwith.org www.vzwwith.org 3
De voorstelling: Le Sacre du Printemps Een beetje geschiedenis: Le Sacre du Printemps en Stravinsky Als Stravinski Le Sacre du Printemps componeert (1913) bevinden we ons te midden van de industrialisering, van de moderniteit. Als verzet tegen deze rationele en individuele maatschappij, beeldt Stravinski in zijn partituur een heidens ritueel uit, hij portretteert oude stammen die nauw verbonden zijn aan de aarde. Opdat de toekomst van de stam veilig gesteld dient te worden, moet aan het begin van de lente een jonge maagd uit de stam zich offeren aan de goden. Om het primitieve karakter van het heidense verhaal te benadrukken, verwerkt Stravinski in zijn compositie, volkse Russische liederen en opzwepende Afrikaanse ritmes, die bol staan van dissonanten en die verschillende melodieën en toonhoogtes opstapelt. Deze complexe en zeer expressieve muziekpartituur vormde de rode draad doorheen onze dansrepetities. Het idee voor het ballet kwam voort uit Nikolaj Rjorich's belangstelling voor primitieve culturen. Stravinsky zelf schreef het scenario. Het ballet bestaat uit de twee delen l'adoration de la Terre (De aanbidding van de Aarde) en Le Sacrifice (Het Offer). Igor Stravinsky Vaslav Nijinsky Le Sacre du Printemps was na L'Oiseau de Feu (De Vuurvogel) en Petroesjka het derde balletstuk dat Stravinsky schreef voor Les Ballets Russes. Tegenwoordig wordt de muziek vaak in de concertzaal uitgevoerd als een op zichzelf staand muziekstuk. Het was zowel qua muziek als qua choreografie onconventioneel. Het muziekstuk is, in tegenstelling tot de westerse traditie tot dan toe, gebaseerd op een strakke ritmische complexiteit. De ritmesectie van het orkest heeft een heel duidelijke rol in het stuk. Vaak dient de muziek om het ritme meer vorm, meer body te geven en niet andersom. Op deze wijze introduceerde Stravinsky nieuwe concepten. [1] Ook in harmonisch opzicht sloeg Stravinsky nieuwe wegen in. Ook de choreografie van Vaslav Nijinsky was vernieuwend en had nauwelijks iets met traditioneel ballet te maken. De première in 1913 was dan ook verre van succesvol. Al direct na de eerste noten kwamen delen van het publiek in opstand. Het stuk kon alleen maar www.vzwwith.org 4
uitgespeeld worden doordat inderhaast opgetrommelde gendarmes enige rust in de zaal herstelden. Het kostte Monteux veel moeite onverstoorbaar door te dirigeren. [3]. De dag na de opvoering stond er in de kranten: "Ce n'est pas le sacre du printemps, mais le massacre du tympan". Het was overigens niet zozeer Stravinsky's muziek die het tumult veroorzaakte, maar Nijinsky's choreografie, die woester en wilder was dan men ooit had meegemaakt. Vooruitstrevende kunstenaars als Jean Cocteau, Gertrude Stein en Maurice Ravel waren in de zaal aanwezig. Ravel zag direct het belang in van de muziek. In een brief aan een vriend schreef hij dat die beslist moest gaan luisteren: de première zou een belangrijke betekenis hebben in de muziek. Ravel zelf nam van harte deel aan de rellen tijdens de première. Toen hij aan een buurvrouw aangaf dat ze stil moest zijn omdat hij wilde luisteren en zij reageerde met "vuile jood", waren de rapen gaar. 1 Le sacre du printemps een dansvoorstelling van Wit.h Een jonge maagd is uitverkoren om zich letterlijk dood te dansen, als offer aan de zonnegod. Le Sacre du Printemps is een uitzonderlijke theaterdansvoorstelling waar drie mannen en een jonge vrouw met het syndroom van down dansen op Stravinsky s Lentewijding Na diverse dansperformances ontstond bij Wit.h het verlangen om een volledige productie uit te werken. Drie mannen en een jonge vrouw met het syndroom van down dansen op Stravinsky s Lentewijding. Vanuit de individuele kenmerken en karakters van de vier dansers, werden dansimprovisaties opgezet. Via enerzijds accumulaties (opeengestapelde bewegingen, cfr Trisha Brown) en anderzijds eerder emotioneel gevoede dansopdrachten, werd een eigen expressieve bewegingstaal ontwikkeld. Op een nauwlettende en secuur gecontroleerde manier wringen de dansers zich tussen aarde en hemel, tussen individu en collectief. Hun lichaam loopt hun gedachten voorop en vertelt dit verhaal zonder verzet of spektakel. Puur op beweging en aanraking en met vreemde niet-synchrone vertragingen brengen de dansers deze heidense vertelling. Regie en spel Dans: Regie: Decor: Muziek: Productie: Kenny Callens, Arnaud Rogard, Frédéric Deschamps, Lindsy Mervylde Hein Mortier dominiq VD wall I. Stravinsky (proloog J.S.Bach) vzw Wit.h 1 http://nl.wikipedia.org/wiki/le_sacre_du_printemps www.vzwwith.org 5
Hoe is de dansvoorstelling Le Sacre du Printemps ontstaan? In 2005 werkte Arnaud Rogard, een persoon met een verstandelijke beperking, samen met danseres Paola Bartoletti aan een performance die resulteerde in de video: La Promenade. Niet zonder succes! In 2008, op het Bezet-project, verraste diezelfde Arnoud opnieuw het publiek, samen met drie andere personen met een verstandelijke beperking. Die dansperformance, onder begeleiding van Sabine Vercruysse en in een regie van Dominiq V.D. wall., legde de basis voor een exploratie in het najaar van 2009. Onder leiding van Hein Mortier (artistiek leider bij de Figuranten Menen) zetten ze de zoektocht naar een eigen danstaal verder... Uiteindelijk hebben ze een volwaardige voorstelling afgewerkt met een bijzonder decor van de hand van Dominiq V.D.wall. De dansers Wie is de persoon achter de danser? Arnaud Rogard Arnaud is zeer zelfbewust, heeft zo zijn eigen mening over de dingen en deze eigenzinnigheid uit zich sterk in zijn werk. Deze veelzijdig kunstenaar tekent, maakt keramisch werk, schrijft poëzie en is ook actief als (dans)performer. Lindsy Mervylde Ze ontwerpt en maakt kledingstukken. Bovendien deinst ze er niet voor terug om de eigen creaties zelf te showen bij specifieke gelegenheden, en dat niet zonder flair. Frédéric Deschamps Deze franstalige, vlotte prater maakt pastels waarin een vreemd auto-biografisch verhaal verscholen zit dat zich nooit helemaal prijsgeeft. Hij begeeft zich echter ook in het veld van de digitale fotografie en de dans. Kenny Callens Hij begeeft zich graag in een breed artistiek veld: hij tekent een soort cryptische pamfletten, schrijft poëzie en draagt ze voor, en is ook actief als danser. Regisseur is Hein Mortier. Hein studeerde aan het Rits Brussel en werkt reeds meer dan tien jaar mee in het sociaalartistiek werkveld. Hij verdiepte zich de laatste jaren in het medium dans. Repertorium Archief: Le sacre du printemps ging in première op zaterdag 2 oktober 2010 in de Overleiestraat 1, Kortrijk 6 oktober 2010 - Kortrijk www.vzwwith.org 6
7 oktober 2010 - Kortrijk 12 oktober 2010 - Kortrijk 13 oktober 2010 Kortrijk 14 oktober 2010 Kortrijk 29 oktober 2010 - Zwevegem 12 maart 2011 : Spikerelle (Avelgem) 6 april 2011 Nieuw Gerechtsgebouw (Antwerpen) 8 juli 2011 Kerk Westouter www.vzwwith.org 7
Fotoreportage www.vzwwith.org 8
Praktisch Duur en educatieve omkadering De voorstelling duurt vijftig minuten met mogelijkheid tot inleiding van 10 minuten. Tijdens de inleiding wordt zowel de muziek als het verhaal geduid. Indien er specifieke vragen zijn omtrent sociaalartistiek werk met personen met een verstandelijke beperking of dans als medium, kan er na de voorstelling hiervoor tijd gemaakt worden. Uitkoopsom Indien u hieromtrent informatie wil, kan u ons altijd vrijblijvend contacteren via de gegevens hieronder. Contact Indien u nog vragen hebt of u wenst extra informatie over Le Sacre du Printemps, kan u contact met ons opnemen via volgende gegevens: Vzw Wit.h Overleiestraat 1 8500 Kortrijk 056 57 00 83 0479 911 671 info@vzwwith.org www.vzwwith.org vragen naar: Bart Vandevijvere, Luc Vandierendonck of Annelies Steen www.vzwwith.org 9
www.vzwwith.org 10