HISTORIEK DRO EN VCRO Decreet ruimtelijke ordening (DRO) Decreet van 18 mei 1999 houdende de organisatie van de ruimtelijke ordening, B.S. 8 juni 1999. Zoals gewijzigd bij: decreet van 28 september 1999, B.S. 30 september 1999; decreet van 22 december 1999, B.S. 30 december 1999; decreet van 26 april 2000, B.S. 29 april 2000; decreet van 8 december 2000, B.S. 13 januari 2001; decreet van 13 juli 2001, B.S. 3 augustus 2001; decreet van 1 maart 2002, B.S. 16 april 2002; decreet van 8 maart 2002, B.S. 23 maart 2002; decreet van 19 juli 2002, B.S. 26 oktober 2002; decreet van 28 februari 2003, B.S. 24 maart 2003; decreet van 4 juni 2003, B.S. 22 augustus 2003; decreet van 21 november 2003, B.S. 29 januari 2004; decreet van 7 mei 2004, B.S. 28 juni 2004; decreet van 22 april 2005, B.S. 29 april 2005; decreet van 10 maart 2006, B.S. 7 juni 2006; decreet van 16 juni 2006, B.S. 9 februari 2007; decreet van 7 juli 2006, B.S. 15 september 2006; decreet van 22 december 2006, B.S. 29 december 2006; decreet van 9 november 2007, B.S. 22 november 2007; decreet van 21 december 2007, B.S. 31 december 2007; decreet van 27 maart 2009, B.S. 15 mei 2009; en decreet van 8 mei 2009, B.S. 3 juli 2009. Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening (VCRO) Na al deze aanpassingen werd het decreet van 18 mei 2009 gecoördineerd middels het besluit van de Vlaamse Regering van 15 mei 2009 houdende coördinatie van de decreetgeving op de ruimtelijke ordening, B.S. 20 augustus 2009. Het decreet wordt als gevolg van vermelde coördinatie aangeduid als de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening en afgekort als VCRO. De VCRO werd naderhand gewijzigd bij: decreet van 18 december 2009 houdende bepalingen tot begeleiding van de begroting 2010, B.S. 30 december 2009; decreet van 18 december 2009 houdende bepalingen tot begeleiding van de derde aanpassing van de begroting 2009, B.S. 29 januari 2010; decreet van 16 juli 2010 houdende aanpassing van de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening van 15 mei 2009 en van het decreet van 10 maart 2006 houdende decretale aanpassingen inzake ruimtelijke ordening en onroerend erfgoed als gevolg van het bestuurlijk beleid, B.S. 9 augustus KLUWER HANDHAVINGSZAKBOEKJE RUIMTELIJKE ORDENING 2014 XV
HISTORIEK DRO EN VCRO 2010; decreet van 23 december 2010 houdende bepalingen tot begeleiding van de begroting 2011, B.S. 31 december 2010; arrest nr. 8/2011 van 27 januari 2011 van het Grondwettelijk Hof, B.S. 14 maart 2011; decreet van 8 juli 2011 tot wijziging van diverse bepalingen van de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening, B.S. 15 juli 2011; decreet van 8 juli 2011 houdende diverse fiscale en financiële bepalingen, B.S. 20 juli 2011; decreet van 18 november 2011 tot wijziging van het decreet van 28 juni 1985 betreffende de milieuvergunning en van de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening inzake de beroepsmogelijkheden, B.S. 19 december 2011; decreet van 18 november 2011 tot wijziging van de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening en van het decreet van 10 maart 2006 houdende de oprichting van de strategische adviesraad Ruimtelijke Ordening Onroerend Erfgoed, wat betreft de adviesorganen, B.S. 16 december 2011; arrest nr. 188/2011 van 15 december 2011 van het Grondwettelijk Hof, B.S. 17 februari 2012; decreet van 23 december 2011 houdende wijziging van diverse bepalingen van het decreet van 27 maart 2009 betreffende het grond- en pandenbeleid en van diverse bepalingen van andere decreten die betrekking hebben op het grond- en pandenbeleid, B.S. 27 januari 2012; decreet van 23 maart 2012 houdende wijziging van het decreet van 28 juni 1985 betreffende de milieuvergunning, van het decreet van 5 april 1995 houdende algemene bepalingen inzake milieubeleid en van de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening, B.S. 20 april 2012; decreet van 11 mei 2012 houdende wijziging van diverse bepalingen van de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening en wijziging van de regelgeving wat de opheffing van het agentschap Ruimtelijke Ordening betreft, B.S. 6 juni 2012); en decreet van 6 juli 2012 houdende wijziging van diverse bepalingen van de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening, wat de Raad voor Vergunningsbetwistingen betreft, B.S. 24 augustus 2012. decreet van 1 maart 2013 houdende diverse bepalingen inzake landbouw, leefmilieu en natuur en ruimtelijke ordening, B.S. 15 april 2013; decreet van 5 juli 2013 houdende bepalingen tot begeleiding van de aanpassing van de begroting 2013, B.S. 30 juli 2013; en arrest nr. 114/2013 van 31 juli 2013 van het Grondwettelijk Hof, B.S. 21 oktober 2013. Een officieus gecoördineerde VCRO kan worden geraadpleegd op de site van het departement RWO (www.ruimtelijkeordening.be) of op de sites www.jura.be, www.sentral.be en www.immospector.be van Kluwer. XVI HANDHAVINGSZAKBOEKJE RUIMTELIJKE ORDENING 2014 KLUWER
OVERZICHT MODELDOCUMENTEN VASTSTELLING VAN EEN BOUWMISDRIJF Toegang tot de werf: model 1: verzoek tot machtiging politierechter [ p. 99] model 2: schriftelijke toestemming [ p. 100] model 3: proces-verbaal [ p. 101] STAKING VAN DE WERKEN EN ADMINISTRATIEVE GELDBOETE model 1: schriftelijke bevestiging mondeling stakingsbevel [ p. 121] model 2: schriftelijk bevel tot onmiddellijke staking [ p. 122] UITVOERING VAN GERECHTELIJKE UITSPRAKEN model 1: aanmaning tot herstel [ p. 426] model 2: verzoek tot inlichtingen aan het registratiekantoor [ p. 427] model 3: aanvraag hypothecair getuigschrift [ p. 429] model 4: opdracht tot betekening (alle actuele eigenaars zijn veroordeeld) [ p. 432] model 5: opdracht tot betekening (sommige actuele eigenaars zijn niet veroordeeld) [ p. 434] model 6: opdracht tot betekening (vonnis én afzonderlijke akte in de zin van 5.2.1, 1, 4e lid VCRO) [ p. 436] model 7: opdracht tot betekening (betekening aan niet-veroordeelde bewoners uit een te slopen constructie) [ p. 440] model 8: verzoek tot inlichtingen aan de burgerlijke stand [ p. 442] model 9: hypothecaire borderel [ p. 443] model 10: doorhaling hypothecaire inschrijving [ p. 444] KLUWER HANDHAVINGSZAKBOEKJE RUIMTELIJKE ORDENING 2014 545
TREFWOORDENREGISTER A Aannemer zie: Strafbare personen Aanpassingswerken zie: Herstelmaatregelen zie: Minnelijke schikking Administratieve sancties 113 zie ook: Staking/Stillegging van de werken - Administratieve geldboete 113 - Betaling/invordering van de geldboete 116, 118-119 - Bevoegde personen 114-115 - Dwangbevel 119 - Kennisgeving van de administratieve geldboete 116 - Verzoek tot kwijtschelding, vermindering of uitstel van betaling van de geldboete 118 - Voorwaarden 115 - Wettelijke bepalingen 114 Ambtshalve uitvoering (van de herstelvordering) 315, 402, 424 zie ook: Dwangsom zie ook: Herstelmaatregelen zie ook: Hoge Raad voor het Handhavingsbeleid zie ook: Modeldocumenten achteraan het hoofdstuk Vaststelling zie ook: Vaststelling - Bevoegde personen (tenuitvoerlegging) 410 - Bijstand (ordediensten, professionelen, aanbesteding werken,...) 412, 416, 424 - Doelstelling 315, 402 - Eensluidend advies van de Hoge Raad voor het Handhavingsbeleid over de ambtshalve uitvoering van de herstelvordering 367, 372, 424 - Eenzijdig verzoekschrift 414 - Geen bouwvergunning vereist 315 - Geen voorafgaande aanmaning vereist 403, 424 - Geen voorafgaande vaststelling van niet-uitvoering vereist 403 KLUWER HANDHAVINGSZAKBOEKJE RUIMTELIJKE ORDENING 2014 Alf. index 1
ARCHITECT TREFWOORDENREGISTER - Kosten van de gedwongen uitvoering (omvang, kostenstaat) 405, 408, 416-417, 425 - Overlijden van de veroordeelde 422 - Procedure (stappenplan) 424 - Rechtsplicht tot uitvoering (in hoofde van de gemachtigde overheid) 365 - Recuperatie van de uitvoeringskosten (afbraakmaterialen,...) 416 - Uithuiszetting 411-412 - Uitvoering door de veroordeelde niet-eigenaar 419 - Verweermiddelen 423 - Voorafgaande betekening 378, 403, 424 - Voorwaarden 402 - Wettelijke hypotheek (als waarborg voor uitvoeringskosten) 405, 418, 424 Architect zie: Strafbare personen As-builtattest 27, 455 zie ook: Raad voor Vergunningsbetwistingen zie ook: Regularisatievergunning zie ook: Stedenbouwkundige vergunning zie ook: Vergunningenregister - Aanvraag(procedure) 456 - Aanvraagverplichting 457 - Begrip marginale afwijking 455 - Beroepsmogelijkheid 456 - Doelstelling 455 - Rechtsgevolgen 458 - Validering 456, 458 B Bemiddeling zie: Hoge Raad voor het Handhavingsbeleid zie: Minnelijke schikking Bestraffing zie: Administratieve sancties zie: Bouwmisdrijf zie: Dwangsom zie: Strafrechtelijke sancties zie: Uitvoering van gerechtelijke uitspraken Alf. index 2 HANDHAVINGSZAKBOEKJE RUIMTELIJKE ORDENING 2014 KLUWER
TREFWOORDENREGISTER BOUWMISDRIJF Bevoegdheden zie: Administratieve sancties zie: Ambtshalve uitvoering (van de herstelvordering) zie: Herstelmaatregelen zie: Hoge Raad voor het Handhavingsbeleid zie: Informatieverplichtingen zie: Ministerie RWO - Ruimtelijke Ordening, Woonbeleid en Onroerend Erfgoed zie: Plannenregister zie: Staking/Stillegging van de werken zie: Stedenbouwkundig inspecteur zie: Vaststelling zie: Vergunningenregister Bosdecreet 2, 5, 13 Bouwinspectie (= nu: Agentschap Inspectie RWO) zie: Ministerie RWO - Ruimtelijke Ordening, Woonbeleid en Onroerend Erfgoed zie: Stedenbouwkundig inspecteur zie: Vaststelling Bouwmisdrijf 1, 35, 53-54, 56, 89, 348, 459 zie ook: Administratieve sanctie zie ook: Dwangsom zie ook: Informatieplicht zie ook: Rechtvaardigingsgronden zie ook: Schulduitsluitingsgronden zie ook: Staking/Stillegging van de werken zie ook: Stedenbouwkundige vergunning zie ook: Stedenbouwkundige verordening zie ook: Strafbare personen zie ook: Strafrechtelijke sancties zie ook: Vaststelling zie ook: Vergunningenregister - Beoordeling van de schuld 54, 56 - Beschermde monumenten en landschappen 9, 18 - Bouwmisdrijven zijn voortdurende misdrijven 37, 47-48, 94 - Doorbreking van een stakingsbevel, bekrachtigingsbeslissing of beschikking in kortgeding 39, 113, 115 - Gebruiksmisdrijven 73 - Inbreuk op de informatieplicht 40, 459-460 - Inbreuk op de stedenbouwkundige voorschriften (van plan van aanleg, ruimtelijk uitvoeringsplan,...) 38, 56, 83 - Inbreuk op de vergunningsplicht of -voorwaarden 1, 35, 38, 83 KLUWER HANDHAVINGSZAKBOEKJE RUIMTELIJKE ORDENING 2014 Alf. index 3
BOUWOVERTREDING TREFWOORDENREGISTER - Informatie over bouwmisdrijven 42, 200, 348, 424, 459, 463-464 - Onwettige vergunning 27 - Strafbaar gebruik 83 - Verjaring van de strafvordering 47 - Voortzetting en instandhouding van een bouwwerk (in ruimtelijk kwetsbare gebieden) 1, 26-27, 35, 37, 48-50, 64, 68, 213, 218-219 - Wettelijke bepalingen 1, 38-40 Bouwovertreding zie: Bouwmisdrijf Bouwvergunning zie: Stedenbouwkundige vergunning Bouwverordening zie: Stedenbouwkundige verordening D Departement Ruimtelijke Ordening, Woonbeleid en Onroerend Erfgoed (RWO) zie: Ministerie RWO - Ruimtelijke Ordening, Woonbeleid en Onroerend Erfgoed Dwangsom 296, 315, 378 zie ook: Ambtshalve uitvoering (van de herstelvordering) zie ook: Herstelmaatregelen zie ook: Hoge Raad voor het Handhavingsbeleid - Doelstelling 296, 315 - Faillissement van de veroordeelde 386 - Geen voorafgaande aanmaning of bevel tot nakoming vereist 384 - Geen voorafgaande vaststelling van niet-uitvoering vereist 383 - Onderscheid tussen hersteltermijn en dwangsomtermijn 326 - Opgelegd in een latere beslissing (dus niet samen met de hoofdveroordeling) 395 - Overlijden van de veroordeelde 385 - Verbeuring van de dwangsom (voorwaarden) 378 - Verjaring van de dwangsom (termijn, gevolgen,...) 386 - Verweermiddelen 388 - Voorafgaande betekening 378 F Functiewijziging zie: Kleine werken zie: Stedenbouwkundige vergunning Alf. index 4 HANDHAVINGSZAKBOEKJE RUIMTELIJKE ORDENING 2014 KLUWER
TREFWOORDENREGISTER HERSTELMAATREGELEN G Gebruikswijziging zie: Stedenbouwkundige vergunning Gedwongen uitvoering zie: Ambtshalve uitvoering (van de herstelvordering) zie: Dwangsom zie: Herstelmaatregelen zie: Uitvoering van gerechtelijke uitspraken Geldboete zie: Administratieve sancties zie: Strafrechtelijke sancties Gemeentelijk stedenbouwkundig inspecteur zie: Stedenbouwkundig inspecteur Gewestelijk stedenbouwkundig inspecteur zie: Stedenbouwkundig inspecteur H Handhavingsplan 142, 160, 170, 372, 377, 453 Herstelfonds 110, 114-115, 117-118, 378, 421 zie ook: Adressenlijst achteraan het zakboekje (Herstelfonds is immers gevestigd bij het Agentschap Inspectie RWO) zie ook: Herstelmaatregelen zie ook: Meerwaarde(vordering) zie ook: Ministerie RWO - Ruimtelijke Ordening, Woonbeleid en Onroerend Erfgoed Herstelmaatregelen 46, 123, 312, 315, 445 zie ook: Ambtshalve uitvoering (van de herstelvordering) zie ook: Dwangsom zie ook: Herstelfonds zie ook: Hoge Raad voor het Handhavingsbeleid zie ook: Informatieplicht zie ook: Meerwaarde(vordering) zie ook: Staking/Stillegging van de werken zie ook: Strafbare personen zie ook: Vergunningenregister - Beoordeling door de rechter (techniek van de marginale controle) 125-126, 138 - Bouw- of aanpassingswerken 280, 317 - Burgerlijk karakter 123-124 - Combinatie van verschillende herstelvormen 294 - Definitie 123 - Doorbreking van een stakingsbevel, bekrachtigingsbeslissing of beschikking in kortgeding 286 - Eensluidend advies van de Hoge Raad voor het Handhavingsbeleid, over de herstelvordering 153, 162, 171, 174, 176-177 KLUWER HANDHAVINGSZAKBOEKJE RUIMTELIJKE ORDENING 2014 Alf. index 5
HOGE RAAD VOOR HET HANDHAVINGSBELEID TREFWOORDENREGISTER - Geen burgerlijke partijstelling 191 - Herstel in de niet-wederrechtelijke staat 322 - Herstel van de plaats in de oorspronkelijke toestand 251, 312, 322, 421 - Herstelvordering 124 - Herstelvordering versus regularisatieaanvraag of regularisatievergunning 142, 145 - Inleiden van de herstelvordering voor de burgerlijke rechter 197, 346-347, 445 - Inleiden van de herstelvordering voor de strafrechter 187, 344, 347, 445 - Inleiden van de herstelvordering (vorm, procedure) 151 - Keuze van de herstelmaatregel 128-129, 155, 284 - Omvang van het herstel 251, 267, 280, 318 - Onderscheid tussen hersteltermijn en dwangsomtermijn 326 - Opeenvolgende herstelvorderingen 177 - Rechtsplicht tot uitvoering van het herstel (in hoofde van de veroordeelde of de gemachtigde overheid) 363 - Redelijke termijn voor de rechterlijke beslissing over een herstelvordering 138, 156, 239 - Samenloop van herstelvorderingen 203 - Soorten herstelmaatregelen 251 - Staken strijdig gebruik 251 - Tegen wie kan een herstelvordering worden ingeleid? 318, 343, 348, 418-419 - Termijn voor (vrijwillig) herstel 260, 271, 283, 324, 379, 386, 403 - Toewijzingsregels (welke herstelmaatregel voor welk bouwmisdrijf?) 205, 284 - Uitvoerbaarheid bij voorraad (van de veroordeling tot herstel) 338 - Uitvoering 315 - Verjaring van de herstelvordering 48, 209, 239, 340 - Voor lichte inbreuken 291 - Voor zware inbreuken 286 - Wettelijke basis en evolutie 124 - Wie kan herstelmaatregelen vorderen? 188, 198 Hoge Raad voor het Handhavingsbeleid 153, 308, 364, 372 zie ook: Adressenlijst achteraan het zakboekje zie ook: Ambtshalve uitvoering (van de herstelvordering) zie ook: Dwangsom zie ook: Handhavingsplan zie ook: Herstelmaatregelen - Bemiddelingsopdrachten 230, 303, 308 Alf. index 6 HANDHAVINGSZAKBOEKJE RUIMTELIJKE ORDENING 2014 KLUWER