Universitaire Pabo van Amsterdam Nieuwe Prinsengracht 130 1018 VZ Amsterdam E-mail: upva@uva.nl www.student.uva.nl/upva Studiehandleiding Beroepsvaardigheden 1 (70710P03MY) Onderdelen: - Digitale technieken en bordschrijven - Screening non-verbaal - Screening verbaal Jaar 1 Semester 1, blok 1 Studiejaar 2012-2013 Docenten: Arjan Heek, BEd. Wout Nooitgedagt, MS.c Ton Hoebe Amsterdam, september 2012 1
Inhoudsopgave 1. Deelname onderwijs... 3 2. Inleiding... 3 3. Leerdoelen... 4 4. Voorkennis en aansluiting bij andere modulen... 4 5. Inhoud... 4 6. Literatuur... 5 7. Onderwijsvorm... 5 8. Contact... 5 9. Rooster... 6 10. Van de student verwachte activiteiten... 7 11. Beoordeling... 7 12. Belangrijk... 7 2
1. Deelname onderwijs Deelname onderwijs/tentamen Om deel te kunnen nemen aan het onderwijs en/of eerste afsluitingsgelegenheid (tentamen) in deze module moet je je binnen de voorgeschreven periode aanmelden conform de door de onderwijsbureau voorgeschreven procedure in SIS. Bij niet-tijdige aanmelding en/of onjuiste inschrijving kan deelname aan het onderwijs/tentamen op praktische gronden worden geweigerd. Zie voor de aanmeldingsprocedure www.student.uva.nl/upva. Deelname herkansing Als je wilt deelnemen aan de herkansing dien je je minimaal 8 dagen voor de herkansing aan te melden via Student Informatie Systeem (SIS). Aanmelden kan nadat de uitslagen van de eerste afsluitingsgelegenheid bekend zijn gemaakt. Indien de aanmelding niet of niet tijdig heeft plaatsgevonden, kan deelname aan de herkansing op praktische gronden worden geweigerd, of kan het werk niet worden nagekeken en/of beoordeeld. Onderwijsbalie Voor vragen met betrekking tot de inschrijving in SIS, kun je contact opnemen met de onderwijsbalie van de Universitaire Pabo via upva@uva.nl of 020-5257616. 2. Inleiding Binnen korte tijd is de wereld om ons heen sterk beïnvloed door technologische middelen die informatie en communicatie voor veel mensen beschikbaar maken. Was het vijftien jaar geleden al heel wat als je een e-mailadres had, tegenwoordig kijk je op je mobiele telefoon in welke studiezaal je medestudent zich bevindt. In vrijwel elk huis staat een computer, de metro wordt betaald met een chip en scholieren krijgen een sms als het eerste lesuur uitvalt. Ook in de basisschool zijn digitale middelen ruim aanwezig. Computers zijn verbonden met het internet, spreekbeurten worden begeleid door filmpjes en in iedere basisschool hangt een digitaal schoolbord aan de muur. Het kind dat naar de basisschool gaat groeit niet op met het idee dat die technologie eraan komt, maar er gewoon is. Al op vroege leeftijd komen kinderen in contact met knoppen, schermen en draadloze spelbesturingen. Het lijkt erop dat deze kinderen zo vertrouwd zijn met de technologie, dat zij als vanzelf weten hoe ermee om te gaan en welke functies een apparaat allemaal bezit. Toch blijkt dat het gebruiken ervan om kennis te vergaren en te verwerken een vaardigheid is die niet automatisch aanwezig is en dus aangeleerd en begeleid moet worden. Door de toename van het gebruik van communicatiemiddelen, is de kennis en vaardigheid van het aanleren van een juist vormgegeven handschrift ook belangrijker geworden. Het op de juiste manier gebruiken van het materiaal en het aanleren van de juiste schrijfwijze is de basis voor het correct vormgeven van het schrift, zoals dat door de meeste mensen als leesbaar wordt aangeduid. De nadruk in de lessen digitale technieken en bordschrijven zal liggen op het gebruik van het digitale schoolbord, en het kunnen toepassen van een voorbeeldig bordschrift. Daarnaast bestaat deze module uit een screening verbaal en een screening non verbaal. Een leerkracht moet zich bewust zijn van zijn stemgebruik en non verbale communicatie. Tijdens 3
deze screening wordt bekeken hoe je je stem en lichaam gebruikt. Op basis van deze screening wordt bepaald wat zinvolle vervolgstappen zijn op je op deze punten verder te ontwikkelen. 3. Leerdoelen Digitale technieken en bordschrijven De student heeft kennis van en inzicht in: De toepassing van digitale technieken in de onderwijspraktijk van de basisschool. Algemene werkwijze en toepassing van het digitaal schoolbord. De stadia bij het verwerven van schriftvormgeving bij jonge kinderen. Het belang van een duidelijk leesbaar bordschrift en de uitvoering daarvan. De student kan: Een gefundeerde keuze maken om digitale technieken in het lesaanbod in te zetten, en uitleggen met welke redenen die keuze wordt gemaakt. Digitale technieken als middel in de les inzetten om het lesdoel te halen. Een leesbaar bordschrift toepassen in de les. De student ontwikkelt: Een eigen visie op het gebruik van digitale technieken en een voorbeeldig handschrift. Het begrip van het effect van deze toepassingen op de ontwikkeling van jonge kinderen. Screening non-verbaal Je bent je bewust van je lichaamstaal Je kunt met je lijf de boodschap ondersteunen Je wordt je bewust van je mogelijkheden en durf om stem (zang), mimiek en lijf in te zetten in onderwijssituaties Screening verbaal De student verwerft inzicht en kennis over zijn manier van spreken en presenteren en kan dit op een professionele manier toepassen in zijn beroep. Je kunt ademsteun toepassen tijdens het spreken Je herkent in je eigen stemgebruik het verschil tussen kop- en borststem en kunt duiden wat de oorzaak ervan is. 4. Voorkennis en aansluiting bij andere modulen Van de student wordt verwacht dat hij al eerder met computers gewerkt heeft, en de basisprincipes van tekstverwerking, presentatie en bijvoorbeeld digitale fotografie beheerst. Waar mogelijk zal in de opdrachten rekening worden gehouden met verschillen in deze voorkennis. Voor de onderdelen screening verbaal en non verbaal is geen voorkennis vereist. 5. Inhoud Digitale technieken en bordschrijven De informatie en oefeningen in de lessen zijn gericht op het vergroten van de kennis van veelvoorkomende ideeën en toepassingen op het gebied van toegepaste technologie. Dit stelt de 4
student in staat met de meest gangbare middelen aan de slag te kunnen, en zich nieuwe technieken en ideeën eigen te maken. Door middel van groepslessen waar informatieoverdracht wordt afgewisseld met praktische toepassing leert de student welke veelgebruikte middelen er zijn in de praktijk, en hoe daarmee aan de slag kan worden gegaan. Daarnaast ontwikkelt de student een houding ten opzichte van nieuwe ontwikkelingen en ideeën, en kan beoordelen of deze bijdragen aan het behalen van het doel van de les. Screening verbaal De inhoud van de les is gericht op het screenen van het stemgebruik van de student. Aan de hand van een filmfragment wordt het stemgebruik geanalyseerd en besproken hoe de student zijn stemgebruik verder kan ontwikkelen. Naast de individuele screening worden er in de lessen groepsoefening gedaan om te werken aan een juist stemgebruik. Screening non verbaal In de lessen wordt de student bewust gemaakt van zijn eigen houden en de invloed daarvan op leerlingen en/of ander toehoorders. Via oefening en rollenspelen wordt geëxperimenteerd met verschillende non verbale houdingen. De student past dit zelfstandig toe in zijn stageklas. 6. Literatuur Informatie die in de lessen behandeld wordt, zal digitaal beschikbaar worden gemaakt via Blackboard. Indien de eigen vaardigheid van de student voor het gebruik van programma s voor tekstverwerking of presentatie verdere ontwikkeling nodig heeft, wordt de student geacht deze informatie zelf te verwerven via handleidingen. Deze zijn doorgaans aan het programma zelf gekoppeld. Verplichte literatuur voor de module: - Brummelhuis, A. ten (2006). Aansluiting onderwijs en digitale generatie. In: J. de Haan & C. van t Hof (Red.), Jaarboek ICT en samenleving. De digitale generatie. Amsterdam: Boom. (pp. 125-141) - Kuiper, E., Volman, M. & Terwel, J. (2004). Internet als informatiebron in het onderwijs: Een verkenning van de literatuur. Pedagogische Studiën, 81(6), 423-443. (21 pp.) 7. Onderwijsvorm Er zijn 2 trainingen bordschrijven, 2 trainingen digitale schoolbord, 2 trainingen screening verbaal en 2 trainingen screening non-verbaal. In deze trainingen zullen informatieoverdracht en praktische werkvormen elkaar afwisselen. In kleinere groepen zullen de vaardigheden worden geoefend waarbij feedback op elkaar zal worden gegeven. 8. Contact Arjan Heek: a.heek@hva.nl 0651087884 @arjanheek Wout Nooitgedagt: w.nooitgedagt@hva.nl Ton Hoebe: a.p.hoebe@hva.nl 5
9. Rooster Datum Inhoud Voorbereiden Practicum 1 Digitale technieken en bordschrijven Inleiding van wat wordt verstaan onder digitale middelen en schriftontwikkeling. Wat zijn de termen en begrippen? Er wordt gekeken naar de huidige stand van zaken in het onderwijs. Wat zijn de vaardigheden en doelen van leerlingen in de basisschool? Practicum 2 Digitale technieken en bordschrijven Er wordt ingegaan op middelen die veel Lezen: literatuur voorkomen op basisscholen, en wat daarmee gedaan wordt. Er wordt gericht gekeken naar het toepassen van digitale middelen bij het ontwerpen van een les. Er wordt kritisch gekeken naar de criteria van juist vormgegeven handschrift en de ontwikkelingen van handschriftonderwijs. Practicum 3 Digitale technieken en bordschrijven Door middel van gerichte opdrachten wordt aan de slag gegaan met het digitaal schoolbord. De meest gebruikte functies en mogelijkheden worden praktisch geoefend. Welke functies zijn goed te gebruiken voor het onderwijs? Practicum 4 Practicum 5 Practicum 6 Practicum 7 Practicum 8 Digitale technieken en bordschrijven Er wordt gekeken naar praktische mogelijkheden van het aanleren van schriftvormgeving aan kinderen, aan de hand van een aantal voorbeelden. Via het uitwisselen van vragen en ervaringen worden begrippen herhaald en waar nodig feedback gegeven. Screening verbaal Oefeningen voor juist stemgebruik. Opname van een filmfragment en analyse daarvan. Screening verbaal Oefeningen voor juist stemgebruik. Opname van een filmfragment en analyse daarvan. Screening non verbaal Oefeningen en rollenspellen waarbij expliciete aandacht is voor de non verbale houding van de student. Screening non verbaal Oefeningen en rollenspellen waarbij expliciete aandacht is voor de non verbale houding van de student. Tijdens de les wordt een praktische oefening bordschrijven afgetekend. 6
10. Van de student verwachte activiteiten In de lessen wordt het volgende verwacht: Een actieve deelname aan de lessen. De bereidheid ervaringen en ideeën met de medestudent uit te wisselen. De bereidheid feedback te ontvangen en te geven. Eigen initiatief om het niveau te verbeteren of te handhaven. Aanwezigheid bij alle lessen. Opdrachten die horen bij de lessen en die door de student getoond moeten worden: Tekstverwerking; basisbewerkingen zoals opmaak en aanpassen. Het verwerken van digitale technieken in een stageles, en reflectie daarop. Het tonen van een gelijkmatig en net vormgegeven bordschrift. 11. Beoordeling Bij aanwezigheid in alle practicums en voldoende inzet bij de praktische oefeningen tijdens de les, zal dit onderdeel als voldoende worden afgetekend. Wanneer een practicum niet kan worden bijgewoond, moet in overleg met de docent de gemiste les worden ingehaald of een vervangende opdracht worden uitgevoerd. 12. Belangrijk Evaluatie van het onderwijs Docenten en de Universitaire Pabo hebben behoefte aan feedback van de studenten op de kwaliteit van het gegeven onderwijs. Waar nodig kan een betreffende module verbeterd worden voor de volgende groep studenten. Maar evalueren kan ook een goed leermoment zijn voor jou als student, omdat je zo extra nadenkt over je eigen leerproces en nagaat hoe je achteraf kijkt naar de inhoud van een module. Binnen de FMG wordt gewerkt met een vragenlijst die UvA-breed wordt toegepast. Bij het laatste college of na afloop van het tentamen zal je gevraagd worden deze vragenlijst in te vullen. Vul deze vragenlijst zo eerlijk mogelijk in, de resultaten ervan hebben geen consequenties voor de uitslag van het tentamen. Bovendien blijf je bij het invullen van de vragenlijst anoniem. Indien uit de resultaten van de vragenlijst blijkt dat toelichting nodig is op de evaluatie van de betreffende module, organiseert het Onderwijsinstituut een panelgesprek. Hiertoe worden een aantal studenten uitgenodigd en wordt samen met de docent en de onderwijsdirecteur of studieadviseur gesproken over het verloop en de inhoud van de betreffende module. Studenten kunnen indien gewenst ook zelf een panelgesprek aanvragen. Fraude Onder fraude wordt verstaan het handelen of nalaten van de student dat erop gericht is het vormen van een juist oordeel door de examinator omtrent kennis, inzicht en vaardigheden van de student geheel of gedeeltelijk onmogelijk te maken. Een voor iedereen duidelijk herkenbare vorm van fraude is bijv. het op enigerlei wijze spieken tijdens het tentamen. Een helaas vaak voorkomende vorm van fraude, die in de wetenschappelijke wereld zeer zwaar wordt aangerekend, is het plegen van plagiaat. 7
Plagiaat Een wetenschappelijke tekst moet controleerbaar zijn en daarom dien je gebruikte (internet)bronnen altijd vermelden in een zogenaamde bronvermelding. Als je een stuk tekst of tabel van iemand over-neemt geef je precies aan wie de auteur is en waar je de tekst of tabel hebt gevonden. Doe je dat niet en wek je dus de indruk dat die tekst of die gegevens van jezelf zijn, dan wordt dat plagiaat genoemd. Het plegen van plagiaat in een paper of scriptie betekent altijd uitsluiting van de betreffende tentamen- of scriptiegelegenheid. Bovendien kan de examencommissie nog zwaardere straffen opleggen. Zorg dus dat je altijd goed je bronnen vermeldt en niet zomaar stukken tekst of gegevens van anderen overneemt. Zie ook Serviceplein voor studenten, Fraude- en plagiaatregeling, http://www.student.uva.nl/fraudeplagiaat/voorkomen.cfm, en OER bachelor- en masteropleiding Pedagogische wetenschappen en Onderwijskunde, artikel 5.14. Beroepsmogelijkheden Als je het niet eens bent met een beslissing van een examinator, is het verstandig om je eerst te wenden tot de Examencommissie UPvA met het verzoek om een uitspraak te doen over je eventuele klacht. Na die uitspraak kun je besluiten om binnen 4 weken beroep aan te tekenen bij de COBEX. Raadpleeg de studieadviseurs voor advies en de procedure. 8