Signaleren & begeleiden Steffie Nooy GGD Chareen Soekardjo Jellinek Jeugdnet
Programma De Gezonde School en Genotmiddelen Kennis van Alcohol, Cannabis, Gamen Signaleren van gebruik Gespreksvoering Aanbod
Voortgezet Onderwijs: De Gezonde School en Genotmiddelen Roken Alcohol Blowen & andere drugs Lessen + ouders Lessen + ouders Ouderavond met theater Actie Tegengif (niet rokenwedstrijd) Rookbeleid / Het Rookvrije Schoolplein Docententraining Signaleren en bespreekbaar maken Alcoholbeleid (schoolfeesten / schoolreizen) Docententraining signaleren en bespreekbaar maken Protocol vermoeden middelengebruik. Doorverwijzing en advies Jellinek Smoke Alert (bovenbouw) ll+ ouders docenten Beleid
Jongeren 16 jaar. Afgelopen maand genotmiddelen gebruikt. Bron: Trimbos-instituut, 2011 % 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0 jongens meisjes tabak alcohol XTC cannabis cocaï amfi paddo's
Wanneer gebruikte u voor het eerst alcohol, tabak of cannabis en wat waren toen uw motieven om dat te doen? Of om het juist niet te doen?
Motieven van jongeren om genotmiddelen te gebruiken Nieuwsgierigheid, experimenteren Erbij willen horen, groepsdruk Gezelligheid Houding weten te geven Lekker aangeschoten, ontspannend effect Gewoonte Voorbeeld ouders, afzetten tegen ouders Om problemen te ontlopen / vergeten
Stelling Wij dronken ook toen we jong waren. Er is weinig veranderd.
Jongeren 15 jaar, (landelijk) percentage dat ooit dronken is geweest Bron: Trimbos-instituut, 2011 70 65 60 55 50 45 40 35 30 1992 1996 1999 2003 2007 2011 jongens meisjes
Afgelopen maand bij één gelegenheid 5 glazen of meer gedronken. Bron: Trimbos-instituut (landelijk), 2011. 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0 12 jr 13 jr 14 jr 15 jr 16 jr
Wat zie je aan een jongere die heeft gedronken? Welk gedrag zie je bij een jongere die overmatig drinkt?
Alcohol adem ruikt naar alcohol rood (opgeblazen) gezicht spraakstoornissen motorische stoornissen veel dorst, transpiratie, hoofdpijn, vermoeidheid, braken
Risico s alcoholgebruik door jongeren Hersenbeschadiging Slechte leerprestaties en schooluitval Alcoholvergiftiging, coma Ongewenste of onveilige seks Ongelukken en agressie Grotere kans op verslaving op latere leeftijd
Wat is cannabis? Cannabis sativa (hennep): - Wiet (marihuana) - Hasj Gebruik: - Blowen: Joint, Jonko, Stickie - Eten: spacecake
Jongeren 15 jaar die de afgelopen maand cannabis hebben gebruikt Trimbos-instituut, 2011 45 40 35 30 25 20 15 10 5 0 1992 1996 1999 2003 2007 2011 15 jaar
Ooit en maandelijks gebruik van cannabis per leeftijd Ooit gebruik van cannabis per leeftijd. Bron: Trimbos-instituut, 2011 Bron: Trimbos-instituut, 2011 45 40 35 30 25 20 15 10 5 0 14 jr 15 jr 16 jr jongens meisjes
Stelling Van cannabis word je vooral erg sloom.
Wat zie je aan een jongere die heeft geblowd? Welk gedrag zie je bij overmatig blowen?
Effecten cannabisgebruik Stoned : zwaar en ontspannen gevoel. High : is meer het opgewekte gevoel en het stimuleren van de fantasie. Verdovend en hallucinerend. Bestaande stemming wordt versterkt. Reacties verschillen per persoon en per situatie!
Effecten cannabisgebruik Slappe lach lachkick. De eetlust neemt toe vreetkick. Duizeligheid, misselijkheid, flauwvallen. Angstgevoelens en neerslachtigheid.
Stelling Aan cannabis kan je niet verslaafd raken.
Risico s gebruik cannabis Geestelijke afhankelijkheid. Kanker. Mogelijke trigger psychische stoornissen.
Risico s gebruik cannabis Verergering slechte stemming. Flippen bij hoge dosis. Vermindering concentratievermogen, reactievermogen, korte termijngeheugen. Troostgebruik: slecht voor ontwikkeling pubers.
Alcohol en drugsbeleid Welke school heeft er voorlichting over genotmiddelen aan leerlingen? Welke school doet aan ouderparticipatie mbt genotmiddelen? Welke school werkt met het signaleren van en begeleiden bij genotmiddelengebruik? Welk school heeft een alcohol- en drugsbeleid en wat houdt dat in?
Het (mobiele) gebruik van sociale media en gamen
Hoe vaak komt het voor?
Internetgebruik Twitter is populairst internetapplicatie 56% heeft smartphone, 33% tablet Verschil jongens en meisjes Problematisch internetgebruik toegenomen Gemiddeld 16uur per week Email daalt
Type spellen Offline games Meest basale en bekende type game. Speler speelt zonder internet (offline) op een computer of console (spelcomputer aangesloten op tv). Meestal single player. Bijvoorbeeld Super mario, Zelda, PacMan en Streetfighter. Browser games Laagdrempelige en gratis spelletjes op websites. Multiplayer Onlinegames Spellen waarin je online -dus over het internet- met (anonieme) anderen samen speelt. Voorbeelden: Runescape, World of Warcraft, Counterstrike en Darkorbit.
Cijfers gamen Tijdsbesteding per speltype Percentage gebruik Uren per week Online games 34,5% 11.9 Browsergames 55,2% 2,7 Offline games 54,5% 6,3
Welk gedrag zie je bij een jongere die overmatig aan het gamen is?
Gamen Lichamelijk Te weinig lichaamsbeweging Verslechterd eetpatroon Verminderde nachtrust Passiviteit RSI Psychisch Afname hobby s en andere interesses Verminderd naar buiten gaan Verminderd vermogen tot prioriteiten stellen Vertraagde persoonlijke ontwikkeling Afname sociale contacten Verminderde sociale vaardigheden Versterkte angsten en somberheid Uitstelgedrag Eenzaamheid Schuldgevoel Wantrouwen en spanning binnen relaties
SIGNALEREN
Signalen Verandering in gedrag Verandering in interesses Verandering van emotie
Stadia van gebruik Kennismaken Onafhankelijk Experimenteren Recreatief/ sociaal gebruik Gewoonte of functioneel gebruik Probleem/ excessief gebruik Verslaving Hoeveelheid relatief onbelangrijk Elke hoeveelheid vormt risico Hoeveelheid is probleem op zich Dwingend Afhankelijk
DVD Filmpje alcohol/cannabis Filmpje gamen Uitspraken jongere
Stadia van gebruik Kennismaken Onafhankelijk Experimenteren Recreatief/ sociaal gebruik Gewoonte of functioneel gebruik Probleem/ excessief gebruik Verslaving Hoeveelheid relatief onbelangrijk Elke hoeveelheid vormt risico Hoeveelheid is probleem op zich Dwingend Afhankelijk
Hoe signaleer je? Breng de leerling geregeld in bij een overleg en zorg dat meerdere collega s hem observeren Zorg dat je de leerling kent zodat je verschillen kunt herkennen Signaleringsperiode duurt maximaal 2-4 weken Observatielijst 36
GESPREKSVOERING
Stadia van gedragsverandering Prochaska & DiClemente - - Permanente uitgang - - - - - Volhouden Terugvallen + + + - + + + + - - - - - - - Uitvoeren Voorstadium Start + + + + + - + - - - - - Beslissen Tussentijdse uitgang Overwegen + + + - - - + - Voordelen van gebruik Nadelen van gebruik
Casus Joost is 15 jaar en zit in de 3 de klas. Na zomervakantie begonnen zijn schoolresultaten langzaam aan achteruit te gaan. Hij komt minstens 1 keer per week te laat op school, haalt net zijn toetsen en toont weinig interesse. Je hebt het idee dat hij weleens stoned in de klas zit. Hij is gestopt met voetballen omdat hij er geen zin in heeft. Als hij zo doorgaat dan gaat hij dit schooljaar niet halen.
In tweetallen 1. Hoe open je het gesprek en welke vragen kan je stellen? 2. Omgaan met weerstand.
Gesprekstechnieken: open vragen stellen een open houding reflectief luisteren bevestigen samenvatten
Bespreekbaar maken Beschrijf concreet waargenomen gedrag Geef het effect van het gedrag aan Laat de leerling reageren en toon interesse Benoem het gewenste gedrag en vraag wat hij wil Verken de mogelijkheden en achtergronden Spreek waardering uit voor het feit dat hij je over zijn situatie vertelt en sluit luchtig af Eventueel tweede gesprek na maximaal 2-4 weken hervatten 42
Instrumenten Observatielijst Signaleringstesten Signalerend interview
AANBOD
Aanbod DGSG Je contactpersoon van DGSG (GGD of Jellinek)
Contact Jellinek http://www.mindmasters.nl www.jellinek.nl www.cia-info./nl Jeugdkliniek 020 5905999 Jongeren: chareen.soekardjo@jellinek.nl Volwassenen: mariette.de.brouwer@jellinek.nl en Opvoeders: anita.oliemans@jellinek.nl éénmalig gesprek of aanmelden voor ouderbijeenkomst Bereikbaar via 020-5901330 Consultatie aan begeleiders op scholen en opvoeders: 020 5901350 46