142 Windows XP onderhoud en beveiliging voor senioren Windows Defender downloaden Windows Defender is een programma waarmee u o.a. spyware kunt opsporen en verwijderen. Dit Engelstalige programma wordt door kenners als een van de betere programma s op dit gebied beschouwd. Om die reden wordt het in dit boek behandeld. Op bladzijde 169 vindt u een lijst met de vertaling van de Engelse termen die in het programma voorkomen. Handig voor als u even wilt nakijken wat een bepaald woord betekent. De bètaversie van Windows Defender voor thuisgebruikers wordt aangeboden in de vorm van freeware. Het programma Windows Defender kunt u dus gratis downloaden vanaf de website van Microsoft, de aanbieder van dit programma. Let op! De downloadprocedure en de installatieprocedure kunnen mogelijk op uw pc afwijken van wat u in de schermafbeeldingen van dit hoofdstuk ziet. Microsoft werkt de downloadpagina s en de bètaversie van Windows Defender namelijk regelmatig bij. Ook als u eerder een anti-spywareprogramma van Microsoft heeft gebruikt, is dit mogelijk van invloed op de vensters die verschijnen. Start Internet Explorer 4 en maak verbinding met het internet 5 Klik in het vakje achter Nu gaat u het webadres typen. Let er op dat u geen typefouten maakt! Typ: www.microsoft.com/ netherlands/ thuisgebruikers/ beveiliging/ antispyware/ antispywarebeta. aspx Druk op
Hoofdstuk 2 Bestrijding virussen en spyware 143 U ziet nu de pagina op de website van Microsoft waar u het programma kunt downloaden: Help! Venster ziet er anders uit! Webpagina s worden vaak gewijzigd. Mogelijk ziet deze pagina er nu anders uit. Zoek in dat geval op de pagina naar een hyperlink die verwijst naar Windows Defender. Kunt u niets vinden? Typ dan in het zoekvakje rechtsboven in het venster de zoekterm Windows Defender en klik daarna op : U kunt deze zoekterm ook typen in het zoekvakje op www.microsoft.nl In de zoekresultaten kunt u vervolgens een pagina kiezen waar u Windows Defender kunt downloaden. Als u de juiste pagina van Windows Defender heeft gevonden:
144 Windows XP onderhoud en beveiliging voor senioren U ziet een Engelstalige webpagina. In de meeste gevallen wordt nu gevraagd om uw Windows-versie te laten valideren. Dat betekent dat gecontroleerd wordt of u beschikt over een legale Windows-versie. naast uw verbindingssnelheid Als uw Windows-versie nog niet is gevalideerd, wordt in een apart venstertje gevraagd om voor dit doel speciale software te installeren: De software heeft even tijd nodig voor de validatieprocedure.
Hoofdstuk 2 Bestrijding virussen en spyware 145 Na het valideren van uw Windows-versie, verschijnt deze webpagina: Nu kunt u Windows Defender downloaden: Selecteer uw verbindingssnelheid Na die keuze ziet u hoe lang het downloaden zal duren. Er verschijnt een waarschuwingsvenster: U kunt nu kiezen waar u Windows Defender wilt opslaan. U kiest voor opslaan op het Bureaublad: Het Bureaublad is geselecteerd:
146 Windows XP onderhoud en beveiliging voor senioren Windows Defender wordt nu gedownload. In dit venster kunt u de voortgang volgen: Als het downloaden is voltooid: Sluit Internet Explorer af 7 en verbreek (zo nodig) de verbinding 8 Windows Defender installeren Windows Defender is nu op het Bureaublad van uw computer opgeslagen. U ziet het pictogram van het downloadbestand ergens op uw Bureaublad staan. Om er mee te kunnen werken, moet u het programma eerst installeren: Dubbelklik op
Hoofdstuk 2 Bestrijding virussen en spyware 147 U ziet nu een waarschuwingsvenster: Het Engelstalige installatieprogramma voor Windows Defender verschijnt: Klik een rondje voor
148 Windows XP onderhoud en beveiliging voor senioren Klik een rondje voor De keuze om het volledige programma compleet te installeren, is al actief:
Hoofdstuk 2 Bestrijding virussen en spyware 149 Windows Defender wordt geïnstalleerd. U kunt de voortgang in dit venster volgen: Als de installatie is voltooid, verschijnt dit venster: Klik het vinkje weg voor De Engelstalige versie van Windows Defender is nu op uw computer geïnstalleerd. Het gedownloade bestand op het Bureaublad heeft u niet meer nodig. Dat kunt u verwijderen.
150 Windows XP onderhoud en beveiliging voor senioren Klik met de rechtermuisknop op Nu verschijnt een menu: Het downloadbestand zal nu verwijderd worden. Windows Defender starten U gaat Windows Defender starten: Wijs aan Ergens in uw programmalijst staat :
Hoofdstuk 2 Bestrijding virussen en spyware 151 Het startvenster van Windows Defender verschijnt: Daarin staat een waarschuwing dat de spywaredefinities al een aantal dagen niet zijn geüpdatet: Nu wordt er contact gemaakt met internet. Maak - indien nodig - verbinding met het internet 5 Rechts onderin het beeldscherm verschijnt een tekstballon waarin gemeld wordt dat Windows Defender verbinding maakt met internet: Als de nieuwste spywaredefinities zijn binnengehaald, wordt dat gemeld in dezelfde ballon:
152 Windows XP onderhoud en beveiliging voor senioren Daarna ziet u dit venster: Tip Woordenlijst Engels-Nederlands Het programma Windows Defender is Engelstalig. Op blz. 169 vindt u een woordenlijst Engels-Nederlands waarin de belangrijkste termen zijn opgenomen. Scannen van uw computer U gaat het programma laten controleren of er spyware aanwezig is op uw computer: U ziet dat er nog geen scan gemaakt is: U gaat een quick scan (snelle scan) laten doen. Dat betekent dat alleen de belangrijkste zaken worden gecontroleerd:
Hoofdstuk 2 Bestrijding virussen en spyware 153 De quick scan wordt direct gestart. Als u zou willen stoppen met scannen, kunt u klikken op de knop. U kunt de voortgang van het scannen in het venster volgen: U ziet de starttijd en de verstreken tijd: Het aantal objecten dat al is gescand en de naam van het object dat op dit moment gescand wordt: Scanresultaat bekijken Als de scan afgerond is, kunt u het resultaat bekijken: Als er niets wordt gevonden, ziet u dit venster: Aangegeven wordt dat er geen ongewenste of schadelijke programma s zijn gevonden: Als dit venster op uw pc verschijnt, hoeft u niets te doen. U kunt de volgende paragrafen niet uitvoeren maar wel gewoon doorlezen.
154 Windows XP onderhoud en beveiliging voor senioren Als er wel iets gevonden wordt, ziet u dit venster: Aangegeven wordt dat er mogelijk ongewenste items gevonden zijn. Ook het risico wordt aangegeven. In dit voorbeeld is dat medium/low. Geen enorm gevaarlijk bestanden dus. U gaat bekijken om welke items het gaat: In dit voorbeeld zijn twee items gevonden: Van een geselecteerd item wordt uitgebreid informatie gegeven: In die informatie wordt een beschrijving (description) van het item gegeven en Microsoft geeft een advies over wat u hiermee het beste kunt doen. Daaronder wordt weergegeven waar het item gevonden is op de vaste schijf. Soms staat helemaal onderaan de beschrijving ook een hyperlink naar een webpagina van Microsoft waar meer informatie over dit item wordt gegeven.
Hoofdstuk 2 Bestrijding virussen en spyware 155 Gevonden items verwijderen, negeren of toestaan Als een item geselecteerd is, kunt u de gewenste actie kiezen: naast U ziet een lijstje met mogelijke acties voor dit item: Dit zijn de keuzes die u kunt maken: De actie Ignore (negeren) kiest u als u zeker weet dat u het item wilt behouden. Als u dit selecteert, wordt er niets gedaan met dit item. In Quarantaine plaatsen doet u als u twijfelt over dit item. Het item wordt apart gezet maar niet verwijderd. Mocht later blijken dat u dit bestand of programmaatje toch nodig heeft, dan kunt u het nog terugzetten. Met de keuze Remove (verwijderen) wordt het item verwijderd van de vaste schijf. De keuze Always allow (altijd toestaan) maakt u als u het item kent en zeker weet dat u dit altijd wilt toestaan. Bij een volgende scan zal dit item niet meer getoond worden. Als er op uw computer items gevonden zijn, kunt u nu kiezen wat u er mee wilt laten doen. Als u twijfelt, kunt u bij de informatie eronder kijken of er een hyperlink naar meer informatie op de Microsoft-website staat. Als daar geen hyperlink staat en u wilt toch meer weten over dit item, dan kunt u op internet meer informatie zoeken. Bijvoorbeeld via de Google-zoekmachine (www.google.nl).
156 Windows XP onderhoud en beveiliging voor senioren In dit voorbeeld is voor het eerste item de actie gekozen: het volgende item Als een item is geselecteerd, kunt u een actie kiezen. In dit voorbeeld wordt voor in quarantaine plaatsen gekozen: naast U kunt op uw eigen pc natuurlijk andere keuzes maken. Bekijk de gevonden items op uw pc en selecteer de gewenste acties
Hoofdstuk 2 Bestrijding virussen en spyware 157 De geselecteerde acties laat u als volgt uitvoeren: Wilt u toch liever alle items in één keer verwijderen, dan klikt u op de knop. Windows Defender heeft uw opdracht uitgevoerd. Dat kunt u zien aan de melding onder het kopje Status U gaat nu terug naar het vorige venster: : In het venster Scan Results (scan resultaten) worden nu geen items meer getoond:
158 Windows XP onderhoud en beveiliging voor senioren Quarantaine-item terugzetten of verwijderen Een item dat u in quarantaine heeft geplaatst, kunt u nog terugzetten als u erachter komt dat u het toch nodig heeft. Dat gaat als volgt: In het venster History (geschiedenis) worden alle ooit gevonden items en de gekozen acties weergegeven: In het volgende venster ziet u het item dat in quarantaine is geplaatst. U gaat even bekijken wat u daarmee zou kunnen doen.
Hoofdstuk 2 Bestrijding virussen en spyware 159 Als u een item zou willen terugzetten, kunt u een vinkje ervoor klikken en daarna op de knop klikken. Wilt u het aangevinkte item verwijderen, dan klikt u op de knop. Wilt u alle items in dit venster verwijderen dan klikt u op. U kunt er ook voor kiezen om het item in quarantaine te laten staan zoals in dit voorbeeld. In dat geval hoeft u nu niets te doen. Het Tools-venster U kunt Windows Defender naar uw eigen wens instellen. Dat doet u in het Toolsvenster.
160 Windows XP onderhoud en beveiliging voor senioren U ziet het Tools-venster: Vanuit dit venster kunt u rechtstreeks naar het quarantaine-overzicht: Of naar het overzicht van items die u heeft toegestaan: U gaat de instellingen van Windows Defender bekijken: In het volgende venster kunt u zelf de gewenste scanopties instellen: Standaardinstelling is dat er dagelijks om 2.00 uur een snelle scan (quick scan) wordt gemaakt: Voorafgaand aan de scan wordt op updates gecontroleerd: Voor de gevonden items kan van laag tot hoog risico de gewenste actie worden aangegeven:
Hoofdstuk 2 Bestrijding virussen en spyware 161 Onderaan in dit venster worden meer instellingen getoond: Sleep de schuifbalk een stukje naar beneden U ziet nu de instellingen onder het kopje Real-time Protection options: Real-time protection betekent dat Windows Defender tijden het surfen over internet alle activiteiten constant in de gaten houdt. Pogingen om spyware op uw pc te zetten, zullen geblokkeerd worden. U krijgt daarvan een melding en u kunt vervolgens zelf beslissen of u dit wilt toestaan of niet. U kunt het beste alle standaardvinkjes bij Real-time protection zo laten staan. Sleep de schuifbalk helemaal naar beneden De onderste instellingen zijn van belang voor de Administrator (beheerder) van de computer: Ook daar hoeft u niets te wijzigen.
162 Windows XP onderhoud en beveiliging voor senioren U kunt natuurlijk zelf besluiten om enkele instellingen te wijzigen. Misschien wilt u een andere tijd instellen voor de dagelijkse quick scan (snelle scan). Dit is echter niet per se nodig. Als uw computer namelijk niet om 2.00 uur aan staat, zal de scan plaatsvinden op het moment dat u de pc aan zet. U kunt eventueel deze instelling aanpassen als u niet tevreden bent over de standaardinstellingen: Pas indien gewenst de instellingen op uw pc aan en leg de wijzigingen vast door te klikken op Afsluiten Windows Defender U heeft een aantal mogelijkheden van het programma leren kennen. U kunt het venster van Windows Defender als volgt sluiten: Het programma Windows Defender blijft op de achtergrond actief, ook als u het venster sluit. In de Tips hierna vindt u meer informatie over Windows Defender.
Hoofdstuk 2 Bestrijding virussen en spyware 163 Tips Windows Defender Tip Scanopties Voor een snelle, algemene controle van uw systeem, is een quick scan (snelle scan) zoals u in dit hoofdstuk heeft gemaakt, voldoende. U kunt echter ook kiezen voor een full scan (volledige scan) of een custom scan (aangepaste scan). Full scan Met de keuze Full scan (volledige scan) worden alle bestanden en mappen van de computer onderzocht. Afhankelijk van de grootte van de vaste schijf en het aantal bestanden, kan dit enige tijd duren. U start een volledige scan als volgt: naast U ziet een klein menu: Het scannen start direct: Na voltooiing zullen de scanresultaten verschijnen, net zoals bij de quick scan. Vervolgens kunt u zelf aangeven wat u wilt doen met de gevonden items. Als u het scannen wilt stoppen: - Lees verder op de volgende pagina -
164 Windows XP onderhoud en beveiliging voor senioren Custom scan Met de keuze Custom scan (aangepaste scan) kunt u zelf kiezen welke onderdelen van uw pc gescand moeten worden. Dat kan bijvoorbeeld handig zijn als u bestanden op een cd of een USB-stick die u niet helemaal vertrouwd, wilt laten scannen. Of als u verschillende vaste schijven heeft en u wilt er slechts één laten scannen. Een custom scan starten doet u als volgt: naast U ziet een klein menu: Vanuit dit venster kunt u ook kiezen voor een quick scan (snelle scan) of full scan (volledige scan): De keuze actief: is U ziet nu de stations (vaste schijf/schijven, cd-romstations en/of dvd-stations, USBsticks etc.) die op uw pc aanwezig zijn. Dat kunnen op uw pc natuurlijk andere stations zijn dan in dit voorbeeld. U kunt er bijvoorbeeld voor kiezen om een bepaald onderdeel van de vaste schijf C te laten scannen: naast - Lees verder op de volgende pagina -
Hoofdstuk 2 Bestrijding virussen en spyware 165 U ziet nu de inhoud van de vaste schijf C: Klik bijvoorbeeld een vinkje voor Alleen de map op de vaste schijf C zal nu gescand worden. U ziet weer het venster met de scanopties: Nu kunt u de scan laten starten: De geselecteerde map zal nu gescand worden. Na voltooiing zullen de scanresultaten verschijnen, net zoals bij de quick scan. Vervolgens kunt u zelf aangeven wat u wilt doen met de gevonden items. Als u het scannen wilt stoppen: U kunt er ook voor kiezen om alleen de inhoud van een cd of dvd of USB-stick te laten scannen. U selecteert in dat geval de letter van het cd- of dvd-station of de USB-stick. Zo kunt u Windows Defender instellen om alleen datgene te scannen dat u op dat moment nodig vindt.
166 Windows XP onderhoud en beveiliging voor senioren Tip Software Explorer Windows Defender biedt de mogelijkheid om diverse software-instellingen op uw computer te controleren. U gaat dat even bekijken: U ziet het Tools-venster: In het volgende venster krijgt u informatie over de programma s die actief zijn op uw computer. Dat kan bijvoorbeeld handig zijn als u het idee heeft dat er iets aan de hand is op uw pc. Zo kunt u nagaan of er ongewenste programma s zijn gestart. U gaat de programma s bekijken die automatisch gestart worden als u uw pc aanzet: naast U ziet nu een lijst met programma s: Van een geselecteerd programma wordt rechts in het venster informatie weergegeven: - Lees verder op de volgende pagina -
Hoofdstuk 2 Bestrijding virussen en spyware 167 U ziet hier een voorbeeld van de informatie die over Windows Defender zelf wordt gegeven U kunt per programma de informatie bekijken In de woordenlijst op blz. 169 vindt u een vertaling van de belangrijkste termen. Software die u niet vertrouwt, kunt u verwijderen uit de lijst programma s die automatisch worden gestart bij het aanzetten van de pc, of uitschakelen. U heeft daarvoor de volgende mogelijkheden: Voor verwijderen selecteert u het programma en vervolgens klikt u op de knop : Wilt u een programma alleen uitschakelen, dan klikt u op de knop : Wilt u dit programma later toch weer inschakelen, dan klikt u op de knop : Behalve de Startup Programs kunt u ook de Currently Running Programs bekijken. Dat zijn programma s die op dit moment actief zijn op uw pc. - Lees verder op de volgende pagina -
168 Windows XP onderhoud en beveiliging voor senioren U ziet de lijst met actieve programma s: Wilt u zo n programma beëindigen, dan klikt u op de knop : U ziet daarna het venster Taakbeheer dat elders in dit boek wordt besproken. In dit venster kunt u een programma beëindigen. Zie daarvoor blz. 309. Bekijken van de categorieën Network Connected Programs en Winsock Service Providers is alleen nuttig als u precies weet wat dergelijke programma s en toepassingen doen. Let op: Wijzig nooit iets aan instellingen of programma s als u niet precies weet waarvoor het dient. Vraag in dergelijke gevallen altijd assistentie van een meer ervaren computeraar of van uw hardwareleverancier.
Hoofdstuk 2 Bestrijding virussen en spyware 169 Tip Er is op het moment van schrijven van dit boek nog geen Nederlandstalige versie beschikbaar van Windows Defender. Hieronder staat de vertaling van termen die u tegenkomt in het programma. Engels acquire allowed always allow apply actions automatic scanning back cancel category check for updates choose classification connect Currently Running Programs custom scan default actions defender definition description detected items digitally signed by disable display name documents and settings enable install file name file path file type finish full scan general settings history home ignore last scan medium/low risk next no unwanted or harmful objects not available Nederlands verkrijgen toegestaan altijd toestaan acties uitvoeren automatisch scannen terug annuleren categorie controleer of er updates beschikbaar zijn kiezen classificatie verbinden programma s die op dit moment actief zijn aangepaste (zelf ingestelde) scan standaard acties verdediger definitie beschrijving gevonden items digitaal ondertekend door uitschakelen weergegeven naam documenten en instellingen inschakelen installeren bestandsnaam bestandslocatie (locatie op vaste schijf) bestandstype afsluiten / voltooien volledige scan algemene instellingen geschiedenis thuis / hier: startvenster negeren laatste scan middel/laag risico volgende geen ongewenste of schadelijke objecten niet beschikbaar
170 Windows XP onderhoud en beveiliging voor senioren object publisher quarantaine quarantained items quick scan real time protection remove (all) restore review items detected by scanning save scan scan frequency scan results scan selected drives and folders scanned select select an action software explorer start time statistics status stop scanning succeeded Task Manager time elapsed time of day tools type of scan unwanted items use recommended settings your computer is running normally object (hier: bestand) uitgever (producent) quarantaine (apart zetten) in quarantaine geplaatste items snelle scan (hier:) beveiliging tijdens het surfen verwijderen (alles) herstellen bekijk bij het scannen gevonden items bewaren / opslaan scannen scan frequentie scan resultaten scan geselecteerde stations en mappen gescand selecteren / kiezen een actie kiezen / selecteren programma verkenner starttijd statistieken status (stand van zaken) stop met scannen uitgevoerd Taakbeheer verstreken tijd tijd op de dag gereedschappen type (soort) scan ongewenste items gebruik aanbevolen instellingen uw computer werkt normaal