Gezondheidsprofiel Groningen 2012

Vergelijkbare documenten
Gezondheidsprofiel Groningen 2010

BIJLAGE TABELLEN & GRAFIEKEN GEZONDHEIDSPROFIEL GRONINGEN 2006

Levensverwachting en sterfte

Gebruik gegevens werkgroep RGI toepassing door GGD Groningen. 19 juni 2014 t.b.v. vakgroep Epidemiologie contact:

Sterfte. Aantal sterfgevallen (per jaar) in Utrecht over de periode , uitgesplitst naar leeftijd, geslacht en wijk (Bron: CBS)

Datum: 18 augustus 2015 Gezondheidsinformatie inwoners gemeente Vlagtwedde Portefeuillehouder: mevrouw L.A.M. Kompier

VERMAAT- SCHAPPELIJKING VAN DE ZORG

Ontwikkeling bijstandsuitkeringen in Groningen

Gezondheidsprofiel Groningen 2010

Zorg voor geest kost nog steeds het meest

Sterfte in Drenthe. Sterfte over de periode

MODERN BURGERSCHAP BIJLAGE. Onderzoeksbureau CMO Groningen - Sociaal Rapport provincie Groningen 2006

Toekomstbestendige! ouderenzorg!in!groningen! Van!een!gezamenlijke!opgave!!!!!!!! naar!een!gezamenlijke!aanpak

Cijfers & Feiten. Drs Fransje Grisnich, Sociaal Planbureau Groningen. Armoede in Groningen. over

Factsheet gezondheid van vrouwen en mannen

Stijgende zorg om stijgende kosten

FACT-SHEET Veilig Thuis Groningen jaar 2015

Doodsoorzaak: Daling sterfte als gevolg van hart-en vaatziekte en stijging sterfte als gevolg van kwaadaardige kanker

Gezondheidsprofiel volwassenen 2016

Sterfte en ziekte in Utrecht

volksgezondheid, hygiëne STATISTISCH JAARBOEK

afdeling Beleidsonderzoek en Geo Informatie

Regionale VTV Levensverwachting en sterftecijfers. Referent: Drs. M.J.J.C. Poos, R.I.V.M.

Doodsoorzaak: Langzame daling van het aantal overledenen aan kanker of hart-en vaatziekte; in 2003 nog bijna 60%

Bijna kinderen in de provincie Groningen groeien op in armoede

Kindersterfte Doodsoorzaken

Bevolking: gemeentelijke indeling in regio's

cijfers en feiten Hart- en vaatziekten bij vrouwen en mannen Uitgave van de Nederlandse Hartstichting februari 2011

Gezondheid en leefstijl jongeren verbeterd

Kernboodschappen Gezondheid Borne

Bevolking: gemeentelijke indeling in regio s. Regio s

Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen 2016 Samenvatting gemeente Haarlemmermeer

Migratiestromen en inkomensontwikkelingen in de provincie Groningen

Kernboodschappen Gezondheid Enschede

Verschuivingen in de doodsoorzakenstatistiek bij de introductie van het automatisch coderen

Kernboodschappen Gezondheid Oldenzaal

Werkgelegenheidsonderzoek 2010

Kernboodschappen Gezondheid Dinkelland & Tubbergen

GEZONDHEIDSPROFIEL GRONINGEN 2006

Gezondheidsverklaring

Gezondheidsprofiel ouderen S a m e n w e r k e n a a n g e z o n d h e i d

Diversiteit en Gezondheid: Geslacht, SES, Etniciteit

Sterfte aan diabetes. Anouschka van der Meulen

IJsselland. Wijkgezondheidsprofiel Borgele en Platvoet Deventer

Omgevingsanalyse Urk

Samenvatting Noaberkracht Dinkelland Tubbergen

Voorlopig tabellenboek Volwassenen- en seniorenenquête 2012 Flevoland

Next level gezondheidszorg: hoe het beter en efficiënter kan. Congres Chronische Zorg 14 december 2016

Register Gemeenschappelijke regeling(en) gemeente Stadskanaal

Suïcide en de psychiater Voorjaarssymposium FMG suïcide?

Kernboodschappen Gezondheid Haaksbergen

Veiligheidshuis Groningen

Pakketvergelijking Grenzeloos Gunnen en Noord-Nederland

GGZ in de Zorgverzekeringswet. tabellen over de jaren

Nota: Invaliditeit Aantal en verdeling volgens ziektegroep

Wijkgericht werken: doel of middel?

Declaratiecode Zorgproductcode Lekenomschrijving Totaal bedrag 15A Diagnostiek bij Prostaatkanker 1.070,00 15A Behandeling

CBS: Steeds minder mensen overlijden aan een acuut hartinfarct

Epidemiologie van de populatie: combineren van eerstelijns- en populatie epidemiologie

Passantentarieven Medisch Centrum de Veluwe 2015

Kernboodschappen Gezondheid Twenterand

Risico op sterfte door hart- en vaatziekten in 10 jaar tijd met 25 procent gedaald

Grotere afdelingen zijn slecht voor het ledental

Stichting Iepenwacht Groningen

Overzicht: geldt in jouw gemeente ook een stookverbod?

Tarieven 2014 Antoni van Leeuwenhoek Ingangsdatum: 1 april 2014

Sterfte aan dementie. Anouschka van der Meulen en Ingeborg Keij-Deerenberg

Bouwstenen nota volksgezondheid Renate Martens en Ivanka van der Veeken. Gemeente Drimmelen GGD West-Brabant:

Op weg naar de speerpuntennotitie lokaal gezondheidsbeleid Boxmeer : Speerpunten voor Boxmeer?? Esther Hendriks 24 september 2009

Transcriptie:

Tabellenboek Gezondheidsprofiel Groningen 2012 Eemsmond De Marne Winsum Loppersum Delfzijl Bedum Appingedam Ten Boer Zuidhorn Grootegast Leek Marum Groningen Haren Slochteren Hoogezand- Sappemeer Menterwolde Veendam Oldambt Bellingwedde Pekela Stadskanaal Vlagtwedde Samen werken aan gezondheid

Colofon Het tabellenboek Gezondheidsprofiel Groningen 2012 is een uitgave van GGD Groningen Redactie: DMBO / epidemiologie Jan Broer, epidemioloog: 050-367 4126 (jan.broer@ggd.groningen.nl) Jeroen Kuiper, onderzoeker: 050-367 4318 (jeroen.kuiper@ggd.groningen.nl) Vormgeving: GGD Groningen Druk: Repro HVD, december 2013 Tabellenboek Gezondheidsprofiel Groningen 2012 1

Tabellenboek Gezondheidsprofiel Groningen 2012 2

INHOUDSOPGAVE 1. WERKWIJZE... 5 Tabel 1.2.1. Deelname naar gemeente, leeftijd en geslacht 2012 (aantallen)... 6 Tabel 1.2.2. Deelname naar gemeente, leeftijd en geslacht 2012 (%)... 7 2. BEVOLKING... 9 Figuur 2.3.1. Opleidingsniveau in 2012 (hoogst voltooide opleiding) per gemeente 2012 (%)... 9 Figuur 2.3.2. Inkomen gestandaardiseerd ingedeeld kwintielen per gemeente, 2012 (bron CBS) 10 Tabel 2.3.3. Moeite met rondkomen naar gemeente 2012 (%)... 11 Tabel 2.3.4. Moeite met rondkomen naar regio en leeftijd 2012 (%)... 11 3. GEBOORTE EN STERFTE... 13 Tabel 3.1.1. Geboorte, vruchtbaarheid per gemeente gemiddeld p. jaar over periode 2009-2012 13 Figuur 3.1.1. Verhoudingsgetal aantal geboorten per gemeente in 2012 ten opzichte van 2000.. 13 Tabel 3.2.1. Levensverwachting bij geboorte in jaren per gemeente 2007-2010... 14 Tabel 3.3.1. Perinatale kengetallen naar regio 2006-2009(gemiddeld aantal per jaar)... 15 Tabel 3.4.1. Sterfte gecorrigeerd voor leeftijdsopbouw per gemeente 2007-2010 (SMR)... 16 Tabel 3.4.2. Doodsoorzaak hoofdgroep provincie Groningen 2007-2010 (gemiddeld per jaar)... 17 Tabel 3.4.3. Sterfte ICD-hoofdgroepen gecorrigeerd voor leeftijd per gemeente 2007-2010... 19 Tabel 3.4.4. Top-10 doodsoorzaken gestandaardiseerd voor leeftijd (SMR) 2007-2010... 20 Tabel 3.4.5. Verloren levensjaren per jaar provincie Groningen gemiddeld 2007-2010... 20 4. LICHAMELIJKE EN PSYCHISCHE GEZONDHEID... 21 Tabel 4.1.1. Chronische ziekte voorafgaande jaar door arts vastgesteld,leeftijd geslacht (2012). 21 Figuur 4.1.1. Chronische ziekte (door arts vastgesteld) per gemeente 2012 (%)... 21 Tabel 4.2.1. Subjectief ervaren gezondheid (zeer) goed naar leeftijd, geslacht, regio 2012... 22 Figuur 4.2.1. Subjectief ervaren gezondheid (zeer) goed per gemeente 2012 (%)... 22 Tabel 4.3.1. Risico op een angststoornis of depressie naar leeftijd en geslacht 2012 (%)... 23 Tabel 4.3.2. Risico op een angststoornis of depressie per regio 2012 (%)... 23 Tabel 4.3.3. Risico op angststoornis of depressie per gemeente 2012 (%)... 23 Tabel 4.3.4. Soms, zelden of nooit gelukkig per regio, naar geslacht en leeftijd 2012 (%)... 24 Tabel 4.3.5. Soms, zelden of nooit gelukkig per gemeente, naar geslacht en leeftijd 2012 (%)... 24 Tabel 4.3.6. Mate van eenzaamheid per gemeente 2012 (%)... 25 Tabel 4.3.7. Aantal meldingen huiselijk geweld Steunpunt Huiselijk Geweld Groningen... 26 Tabel 4.3.8. Meldingen huiselijk geweld bij politie en Steunp. Huiselijk Geweld 2012 (aant.)... 27 Tabel 4.3.9. Bevestigde gezinnen met kindermishandeling p. gemeente per jaar (aantal en ).. 28 5. ZORG... 29 Figuur 5.1.1. Mantelzorg geven (> 3 maanden of >8 uur p.wk.) per gemeente 2012 (%)... 29 Tabel 5.2.1. Deelname bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker per gemeente 2012... 30 Tabel 5.2.2 Deelname bevolkingsonderzoek borstkanker per gemeente in 2011-2012... 31 Tabel 5.3.1. Gebruik huishoudelijke hulp en zorg zonder verblijf per gemeente in 2011... 32 Tabel 5.3.2. Aanspraak op AWBZ langdurige zorg per gemeente op 1-1-2013... 33 Tabel 5.4.1. Curatieve GGZ, lopende zorgtrajecten naar DBC per 100.000 inwoners in 2010... 34 Tabel 5.4.2. Curatieve GGZ, lopende zorgtrajecten naar Diagnose Behandel Combinatie primaire diagnose per 100.000 inwoners 2010 naar leeftijd... 34 Tabel 5.5.1. Ziekenhuisopname (klinisch+dagopname) NL en Groningen 2011 (LMR, Statline) 35 Tabel 5.7.1. Primaire verslaving provincie Groningen 2006-2012 (aantallen)... 36 Tabel 5.7.2. Primaire verslaving provincie Groningen 2006-2012 (aantal per 1.000 inwoners).. 36 Tabel 5.7.3. Aantal cliënten naar primaire problematiek per gemeente in 2012... 36 Tabellenboek Gezondheidsprofiel Groningen 2012 3

6. LEEFWIJZE... 37 Tabel 6.1.1. Overmatig alcoholgebruik per gemeente in 2006, 2010 en 2012 (%)... 37 Tabel 6.1.2. Overmatig alcoholgebruik per regio in 2006, 2010 en 2012 (%)... 37 Tabel 6.1.3. Zwaar drinken per gemeente in 2006, 2010 en 2012 (%)... 38 Tabel 6.1.4. Zwaar drinken per regio in 2006, 2010 en 2012 (%)... 38 Tabel 6.1.5. Zwaar drinken per gemeente oude definitie versus nieuwe definitie, 2012 (%)... 39 Tabel 6.1.6. Zwaar drinken per regio oude definitie versus nieuwe definitie, 2012 (%)... 39 Tabel 6.1.7. Zwaar drinken per regio naar leeftijd in 2012 (nieuwe definitie) (%)... 39 Tabel 6.2.1. Roken volwassenen per gemeente in 1998-2002-2006-2010-2012 (%)... 40 Tabel 6.2.2. Cannabis gebruik afgelopen maand naar leeftijd per regio in 2012 (%)... 40 Tabel 6.2.3. Cannabis gebruik het afgelopen jaar per regio in 1998-2012 (%)... 40 Tabel 6.4.1. Volwassenen met overgewicht per gemeente in 1998-2002-2006-2010-2012 (%).. 41 Tabel 6.4.2. Nederlandse Norm voor Gezond Bewegen in 2012 (19+) per gemeente (%)... 42 Tabel 6.4.3. Lidmaatschap van een sportvereniging 2010-2012 (19+) per gemeente (%)... 42 7. OMGEVING... 43 Tabel 7.1.1. Buurten met laag sociaal kapitaal per gemeente 2006-2010-2012... 43 Tabel 7.3.1. Vrijwilligerswerk per gemeente 2006-2010-2012 (%, afgerond)... 44 Tabellenboek Gezondheidsprofiel Groningen 2012 4

1. WERKWIJZE Dit rapport is een bijlage van het Gezondheidsprofiel Groningen 2012. In het gezondheidsprofiel wordt regelmatig verwezen naar het tabellenboek. In dit tabellenboek worden de resultaten veelvuldig weergegeven op gemeentelijk niveau. De tabellen en figuren in het tabellenboek verwijzen naar de afzonderlijke paragrafen in het hoofdrapport. Zo verwijst bijvoorbeeld tabel 1.1.a naar paragraaf 1.1. in het hoofdrapport. Hieronder een overzicht van de gebruikte gegevensbronnen: - Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) - Nationale Atlas Volksgezondheid en Nationaal Kompas Volksgezondheid (RIVM) - Psychiatrisch Casus Register Noord-Nederland (Rob Giel Onderzoekscentrum) - Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) - Stichting Informatievoorziening Zorg (IVZ) - GGD Groningen (gezondheidsenquêtes, verrichtingen registraties) - Verslavingszorg Noord Nederland (VNN) - Bureau Jeugdzorg Groningen - Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) - Advies Steunpunt Huiselijk Geweld Groningen (ASHGG) Tabellenboek Gezondheidsprofiel Groningen 2012 5

Tabel 1.2.1. Deelname naar gemeente, leeftijd en geslacht 2012 (aantallen) Leeftijd 19-34 jaar 35-49 jaar 50-64 jaar 65-74 jaar 75 en ouder Totaal Geslacht Gemeente Appingedam 8 9 13 6 16 13 6 8 2 6 45 42 Bedum 7 7 7 16 13 15 10 10 4 2 41 50 Bellingwedde 2 3 8 5 17 17 8 5 3 3 38 33 Delfzijl 10 14 18 21 30 28 25 13 15 10 98 86 Eemsmond 5 8 14 19 26 21 14 8 8 3 67 59 Groningen 180 317 164 172 179 225 80 82 54 73 657 869 Grootegast 5 9 13 12 17 14 8 5 1 1 44 41 Haren 6 6 12 20 27 31 11 18 15 16 71 91 Hoogezand-Sappemeer 8 22 22 33 28 38 15 30 14 12 87 135 Leek 12 8 15 20 26 24 15 17 5 4 73 73 Loppersum 6 9 11 11 10 12 6 9 3 4 36 45 De Marne 6 9 2 12 11 29 4 8 4 2 27 60 Marum 5 10 8 12 8 9 8 7 2 4 31 42 Menterwolde 5 6 9 18 11 19 5 11 3 3 33 57 Oldambt 11 22 31 36 49 61 27 27 15 19 133 165 Pekela 4 13 11 11 10 19 6 7 1 5 32 55 Slochteren 4 7 11 20 26 18 14 7 6 8 61 60 Stadskanaal 14 16 25 29 33 30 27 24 9 12 108 111 Ten Boer 6 6 7 8 6 13 8 4 4 3 31 34 Veendam 13 13 16 14 43 33 10 14 9 14 91 88 Vlagtwedde 5 6 14 14 25 18 8 12 9 6 61 56 Winsum 5 7 11 14 14 23 7 4 5 6 42 54 Zuidhorn 13 14 17 23 22 24 13 7 2 9 67 77 Provincie Groningen 340 541 459 546 647 734 335 337 193 225 1974 2383 Tabellenboek Gezondheidsprofiel Groningen 2012 6

Tabel 1.2.2. Deelname naar gemeente, leeftijd en geslacht 2012 (%) Leeftijd 19-34 jaar 35-49 jaar 50-64 jaar 65-74 jaar 75 en ouder Totaal (%) Geslacht Gemeente Appingedam 42% 39% 45% 26% 62% 52% 43% 47% 40% 32% 48% 39% Bedum 29% 50% 39% 53% 65% 63% 77% 63% 57% 50% 50% 57% Bellingwedde 25% 20% 50% 31% 57% 65% 67% 45% 50% 27% 53% 42% Ten Boer 40% 55% 44% 50% 55% 68% 80% 57% 67% 100% 53% 61% Delfzijl 24% 36% 29% 41% 52% 50% 76% 46% 54% 38% 44% 43% Eemsmond 29% 36% 44% 58% 57% 53% 67% 42% 50% 30% 51% 48% Groningen 24% 41% 38% 48% 45% 62% 59% 54% 60% 53% 36% 49% Grootegast 33% 41% 38% 48% 65% 61% 57% 45% 17% 11% 46% 46% Haren 21% 40% 36% 57% 61% 78% 79% 67% 60% 55% 49% 62% Hoogezand-Sappemeer 15% 34% 30% 42% 41% 49% 48% 61% 78% 32% 36% 44% Leek 39% 42% 32% 45% 55% 57% 83% 55% 56% 33% 48% 49% Loppersum 35% 43% 46% 46% 48% 63% 50% 82% 60% 57% 46% 55% De Marne 40% 56% 15% 48% 58% 78% 31% 42% 67% 33% 41% 58% Marum 25% 56% 38% 48% 36% 50% 62% 64% 67% 50% 39% 53% Menterwolde 22% 43% 31% 55% 48% 58% 50% 65% 50% 43% 36% 55% Oldambt 22% 48% 35% 43% 49% 60% 64% 55% 56% 45% 43% 51% Pekela 21% 59% 37% 42% 38% 59% 32% 47% 25% 42% 33% 51% Slochteren 20% 54% 27% 59% 54% 55% 61% 88% 75% 73% 44% 61% Stadskanaal 25% 36% 35% 48% 40% 46% 66% 49% 50% 32% 40% 44% Veendam 30% 33% 25% 29% 58% 51% 48% 36% 64% 44% 42% 39% Vlagtwedde 20% 50% 37% 44% 60% 44% 53% 57% 53% 38% 45% 46% Winsum 20% 32% 46% 56% 45% 61% 54% 25% 56% 50% 41% 48% Zuidhorn 42% 50% 43% 56% 55% 69% 57% 47% 29% 60% 48% 57% Provincie Groningen 25% 41% 36% 47% 50% 59% 60% 53% 57% 45% 41% 49% Tabellenboek Gezondheidsprofiel Groningen 2012 7

Tabellenboek Gezondheidsprofiel Groningen 2012 8

2. BEVOLKING Figuur 2.3.1. Opleidingsniveau in 2012 (hoogst voltooide opleiding) per gemeente 2012 (%) laag midden-laag midden-hoog hoog Appingedam 11 45 28 15 Bedum 5 27 47 21 Bellingwedde 6 45 32 17 ten Boer 6 32 38 24 Delfzijl 9 31 43 17 Eemsmond 15 37 29 19 Groningen 6 16 35 43 Grootegast 11 24 48 17 Haren 5 18 24 53 Hoogezand 9 34 35 22 Leek 4 24 46 26 Loppersum 8 33 41 18 de Marne 7 29 38 25 Marum 8 28 38 26 Menterwolde 13 33 31 24 Oldambt 13 35 33 19 Pekela 11 32 40 18 Slochteren 5 34 37 24 Stadskanaal 11 35 38 17 Veendam 13 29 36 22 Vlagtwedde 13 37 38 12 Winsum 8 29 27 36 Zuidhorn 8 25 41 26 Provincie Groningen 9 26 36 30 Tabellenboek Gezondheidsprofiel Groningen 2012 9

Figuur 2.3.2. Inkomen gestandaardiseerd ingedeeld kwintielen per gemeente, 2012 (bron CBS) 0-20% (<15.200) 20-40% (max. 19.400) 40-60% (max. 24.200) 60-80% (max. 31.000) 80-100% (> 31.000) Appingedam 15 26 21 22 17 Bedum 8 22 27 30 13 Bellingwedde 13 16 26 27 19 ten Boer 13 26 30 22 9 Delfzijl 12 21 22 29 16 Eemsmond 19 28 27 16 10 Groningen 33 17 16 17 16 Grootegast 12 28 19 22 19 Haren 9 13 18 19 41 Hoogezand 14 29 23 18 16 Leek 16 21 22 23 19 Loppersum 15 31 22 20 11 de Marne 22 25 20 14 19 Marum 12 25 24 23 16 Menterwolde 10 28 26 17 19 Oldambt 14 23 29 17 16 Pekela 19 29 18 18 16 Slochteren 9 19 20 29 23 Stadskanaal 16 29 24 15 16 Veendam 13 30 19 25 13 Vlagtwedde 17 18 33 20 13 Winsum 11 26 19 20 24 Zuidhorn 13 24 22 23 17 Provincie Groningen 21 22 21 20 17 Nederland 20 20 20 20 20 Tabellenboek Gezondheidsprofiel Groningen 2012 10

Tabel 2.3.3. Moeite met rondkomen naar gemeente 2012 (%) Moeite met rondkomen: nee, geen moeite met ronkomen Ja, moeite met rondkomen Appingedam 72% 28% Bedum 76% 24% Bellingwedde 75% 25% Delfzijl 80% 20% Eemsmond 82% 18% Groningen 71% 29% Grootegast 87% 13% Haren 85% 15% Hoogezand-Sappemeer 79% 21% Leek 79% 21% Loppersum 71% 29% De Marne 77% 23% Marum 83% 17% Menterwolde 72% 28% Oldambt 76% 24% Pekela 72% 28% Slochteren 83% 17% Stadskanaal 74% 26% Ten Boer 89% 11% Veendam 75% 25% Vlagtwedde 79% 21% Winsum 83% 17% Zuidhorn 72% 28% Provincie Groningen 76% 24% Tabel 2.3.4. Moeite met rondkomen naar regio en leeftijd 2012 (%) Regio Leeftijd 19-34 jaar 35-49 jaar 50-64 jaar 65+ Totaal Stad 32% 33% 23% 16% 100% Westerkwartier 28% 23% 23% 8% 100% Noord-West 17% 22% 25% 8% 100% Noord-Oost 30% 30% 23% 14% 100% Haren 26% 22% 19% 2% 100% Centrum-West 13% 29% 18% 17% 100% Centrum-Oost 21% 31% 31% 21% 100% Oldambt 32% 25% 25% 16% 100% Zuid-Oost 27% 30% 25% 17% 100% Provincie Groningen 28% 29% 24% 14% 100% Tabellenboek Gezondheidsprofiel Groningen 2012 11

Tabellenboek Gezondheidsprofiel Groningen 2012 12

3. GEBOORTE EN STERFTE Tabel 3.1.1. Geboorte, vruchtbaarheid per gemeente gemiddeld p. jaar over periode 2009-2012 Gemeente Levend geboren per jaar (aantal) aantal kinderen in 2012 vergeleken met 2000 (verhoudingsgetal 2000=100) vruchtbaarheidscijfer gestandaardiseerd (vrouwen 15-50 jaar) Gemiddeld aantal kinderen per vrouw Appingedam 107 85 46 1,7 Bedum 103 86 56 2,1 Bellingwedde 70 75 49 1,9 ten Boer 78 87 55 2,2 Delfzijl 231 83 41 1,9 Eemsmond 146 61 51 1,9 Groningen 2077 109 34 1,4 Grootegast 130 77 54 2,1 Haren 143 71 58 2,1 Hoogezand 342 80 47 1,8 Leek 187 78 51 2,0 Loppersum 105 66 58 2,2 de Marne 101 67 55 2,1 Marum 104 83 53 2,0 Menterwolde 115 72 51 2,1 Oldambt 329 74 46 1,8 Pekela 128 86 50 2,0 Slochteren 154 77 55 2,1 Stadskanaal 321 86 51 2,0 Veendam 289 82 51 2,0 Vlagtwedde 151 88 55 2,1 Winsum 141 69 57 2,2 Zuidhorn 216 76 62 2,4 prov Groningen 5775 86 43 1,6 Nederland 181333 85 47 1,8 Figuur 3.1.1. Verhoudingsgetal aantal geboorten per gemeente in 2012 ten opzichte van 2000 Verhoudingsgetal (2000=100) 120 100 80 60 40 20 0 Nederland prov Groningen Appingedam Bedum Bellingwedde ten Boer Delfzijl Eemsmond Groningen Grootegast Haren Hoogezand Leek Loppersum de Marne Marum Menterwolde Oldambt Pekela Slochteren Stadskanaal Veendam Vlagtwedde Tabellenboek Gezondheidsprofiel Groningen 2012 13

Tabel 3.2.1. Levensverwachting bij geboorte in jaren per gemeente 2007-2010 Gemeente Totaal Mannen Vrouwen Appingedam 79,1 76,1 81,9 Bedum 81,8 80,4 83,2 Bellingwedde 79,9 77,2 82,5 De Marne 81,1 78,4 84,0 Delfzijl 79,7 77,4 82,2 Eemsmond 81,7 79,4 84,0 Groningen 79,5 77,2 81,6 Grootegast 81,1 79,4 82,7 Haren 81,8 80,3 83,0 Hoogezand-Sappemeer 80,2 78,1 82,1 Leek 81,2 78,8 83,5 Loppersum 81,6 80,1 83,0 Marum 80,7 78,8 82,6 Menterwolde 79,3 78,1 80,3 Oldambt 78,8 76,6 80,8 Pekela 78,5 76,9 79,9 Slochteren 81,3 78,9 83,8 Stadskanaal 79,5 77,8 81,1 Ten Boer 80,7 77,8 84,0 Veendam 78,9 76,8 81,0 Vlagtwedde 78,6 75,7 81,7 Winsum 79,5 78,3 80,6 Zuidhorn 80,5 78,7 82,0 Provincie Groningen 79,9 77,8 81,9 Nederland 80,5 78,2 82,8 groene kleur = significant langere levensverwachting ; rode kleur betekent significant kortere levensverwachting Tabellenboek Gezondheidsprofiel Groningen 2012 14

Tabel 3.3.1. Perinatale kengetallen naar regio 2006-2009(gemiddeld aantal per jaar) Risico indicator vrouw Noord-West Groningen Noord-Oost Groningen Stad Groningen Provincie Groningen Nederland Aantal bevallen vrouwen per jaar 1.761 1.858 1.966 5.585 173.773 Ontstaan zwangerschap medisch begeleid 3,0% 3,7% 2,1% 2,9% 3,1% Hoge bloeddruk (>= 90mm Hg) 14,1% 12,4% 11,1% 12,5% 11,7% Diabetes mellitus 0,2% 0,3% 0,1% 0,2% 0,2% Zwangerschapsdiabetes 0,5% 0,8% 0,3% 0,4% 0,9% Pariteit 0 (PO) 42,3% 45,5% 50,3% 46,5% 45,6% Meerlingzwangerschap 2,1% 2,1% 1,6% 1,9% 1,9% <17 jaar 0,2% 0,7% 0,3% 0,4% 0,3% < 20 jaar 1,3% 2,7% 1,8% 1,5% >= 36 jaar P0 (1 e geboorte) 3,8% 2,7% 5,9% 4,2% 4,3% >=41 jaar P1+ (vervolg geboorte) 1,2% 0,8% 1,3% 1,1% 1,3% 1e contact zorgverlener < week 12 65,5% 77,4% 82,6% 74,9% 69,2% 1e contact zorgverlener week 12 t/m 17 11,3% 10,2% 8,8% 10,6% 14,8% 1e contact zorgverlener > week 18 14,1% 7,0% 5,5% 8,7% 8,2% 1e contact zorgverlener onbekend 9,1% 5,4% 3,2% 5,8% 7,9% Verdenking foetale groeivertraging 2,1% 2,4% 2,2% 2,2% 1,9% Risico indicator kind Totaal aantal geboren kinderen 1.797 1.895 1.995 5.687 176.852 Duur zwangerschap 22 t/m31 weken 1,3% 2,1% 1,6% 1,7% 1,5% Duur zwangerschap 32 t/m 35 weken 6,3% 7,6% 6,2% 6,7% 6,2% Duur zwangerschap >= 42 weken 4,8% 3,0% 4,4% 4,1% 3,9% Meerlingzwangerschap 4,1% 4,0% 3,0% 3,7% 3,6% Gewicht bij geboorte < P10 (licht kind) 8,3% 9,5% 9,2% 9,0% 9,2% Gewicht bij geboorte > P90 (zwaar kind) 13,6% 12,0% 11,9% 12,5% 10,8% Geboortekenmerken kind (>= 22 weken) Geboorte 1 e lijn thuis 23,8% 17,2% 24,0% 21,6% 21,3% Overdracht 1 e > 2 e lijn tijdens zwangerschap 21,3% 30,9% 31,5% 31,8% 34,8% Overdracht 1 e > 2 e lijn tijdens baring 13,6% 14,0% 20,3% 16,7% 15,9% Spontane bevalling P0 27,1% 25,8% 32,7% 28,6% 29,0% Spontane bevalling P1 47,9% 41,7% 42,3% 43,9% 45,5% Keizersnede PO 8,0% 10,9% 8,1% 9,0% 8,4% Keizersnede P1+ 6,5% 10,2% 5,5% 7,4% 6,9% Kunstverlossing PO 7,9% 8,8% 8,9% 8,5% 8,0% Kunstverlossing P1+ 2,2% 2,4% 1,7% 2,1% 1,8% Lage apgarscore (1-3) na 5 minuten 0,3% 0,3% 0,6% 0,4% 0,3% Lage apgarscore (4-6) na 5 minuten 1,5% 1,2% 0,5% 1,5% 1,0% Foetale sterfte 0,6% 0,9% 0,8% 0,8% 0,6% Neonatale sterfte (1-7 dagen) 0,3% 0,4% 0,4% 0,4% 0,3% Perinatale sterfte (>22 wkn totaal) 0,9% 1,3% 1,1% 1,1% 0,9% Bron data: Stichting Perinatale Registratie Nederland (bewerking epidemiologie GGD Groningen). De volgende risico-indicatoren werden in de periode 2006-2009 nog niet vastgelegd in of gerapporteerd door verloskundige registratiesystemen: roken, alcoholgebruik, onder- en overgewicht, geboorteland, opleidingsniveau,. Deze risico-indicatoren zullen vanaf 2012 beter geregistreerd gaan worden. Noord-West Groningen: Noord-Oost Groningen: Bedum, ten Boer, Eemsmond, Grootegast, Haren, Hoogezand-Sappemeer, Leek, Marum, de Marne, Slochteren, Winsum, Zuidhorn, Appingedam, Delfzijl, Loppersum, Menterwolde, Pekela, Oldambt, Stadskanaal, Veendam, Vlagtwedde. Tabellenboek Gezondheidsprofiel Groningen 2012 15

Tabel 3.4.1. Sterfte gecorrigeerd voor leeftijdsopbouw per gemeente 2007-2010 (SMR) Gemeente SMR 95% betrouwbaarheid ondergrens 95% betrouwbaarheid bovengrens Appingedam 106 97 115 Bedum 88 78 99 Bellingwedde 104 94 114 De Marne 93 84 103 Delfzijl 105 99 111 Eemsmond 88 81 96 Groningen 106 104 109 Grootegast 101 91 112 Haren 95 89 101 Hoogezand-Sappemeer 102 97 108 Leek 94 87 102 Loppersum 92 83 102 Marum 98 97 110 Menterwolde 111 101 123 Oldambt 112 107 117 Pekela 118 108 123 Slochteren 92 84 101 Stadskanaal 110 104 116 Ten Boer 104 91 118 Veendam 114 107 120 Vlagtwedde 110 102 117 Winsum 113 103 123 Zuidhorn 105 96 113 Provincie Groningen 105 103 106 Nederland 100 SMR = Standardised Mortality Ratio met 95% betrouwbaarheidsinterval Tabellenboek Gezondheidsprofiel Groningen 2012 16

Tabel 3.4.2. Doodsoorzaak hoofdgroep provincie Groningen 2007-2010 (gemiddeld per jaar) Doodsoorzaak ICD Aantal doden per jaar SMR 95% BI-onder 95% BI-boven Alle diagnosen 5214 105 103 106 1 Infectieuze en parasitaire ziekten 65 88 78 100 1.1. TBC 2 74 27 161 1.2. Meningococceninfectie (nekkramp) 0 97 2 534 1.3. Virale hepatitis 3 156 78 279 1.4. AIDS 1 24 3 88 2 Nieuwvormingen (kanker) 1604 106 103 108 2.1. Kwaadaardige nieuwvorming 1562 106 103 108 2.1.1. Lip-keel 21 99 79 123 2.1.2. Slokdarm 68 121 107 136 2.1.3. Maag 62 119 104 135 2.1.4 Dikke darm 139 100 92 109 2.1.5. Endeldarm en anus 37 91 77 107 2.1.6. Lever 19 112 97 135 2.1.7. Galblaas 10 86 61 118 2.1.8. Alvleesklier 89 104 93 115 2.1.9. Strottehoofd / keel 7 92 61 134 2.1.10. Long en luchtpijp 376 106 101 111 2.1.11. Melanoom huid 30 115 95 138 2.1.12. Borst 126 107 98 117 2.1.13. Baarmoederhals 8 101 68 143 2.1.14. Baarmoederlichaam 16 111 86 141 2.1.15. Eierstok 37 104 88 122 2.1.16. Prostaat 96 104 94 116 2.1.17. Nier 38 113 96 132 2.1.18. Blaas 38 87 74 103 2.1.19. Lymfklier en bloed 117 108 99 119 3. Ziekten bloed en bloed bereidende organen 15 83 63 108 4. Endocriene, voedings- en stofwisselingsziekten 171 116 108 122 4.1. Suikerziekte 140 120 110 131 5. Psychische stoornissen 316 115 109 122 5.1. Alcohol 10 136 97 187 5.2. Drugs en vluchtige oplossingsmiddelen 1 198 54 507 5.3. Overige psychische stoornissen (w.o. dementie) 305 105 99 111 6. Ziekten zenuwstelsel en zintuigen 151 94 87 102 6.1. Hersenvliesontsteking 2 85 39 161 6.2. Ziekte van Parkinson 50 118 102 135 7. Ziekten hart en vaatstelsel 1594 107 104 110 7.1. Ziekten kransvaten (coronaire hartziekten) 480 117 112 122 7.1.1. Acuut hartinfarct 329 119 113 126 7.1.2. Overige ziekten kransvaten 152 113 104 122 7.2. Overige hartziekten (w.o. hartfalen) 510 110 105 115 7.2.1. Hartfalen 116 109 123 7.3. Hersenvaatletsel (CVA / beroerte) 325 95 90 100 8. Ziekten ademhalingswegen 497 97 93 102 8.1. Griep 1 68 29 134 8.2. Longontsteking 174 85 79 92 8.3. Chronische a-specifieke respiratoire aandoening (cara) 256 110 103 117 8.3.1. Astma 1 34 7 99 8.3.2. Overige chronische aandoeningen onderste luchtweg 255 110 103 117 9. Ziekten spijsverteringorganen 196 99 92 106 9.1. Maagzweer / 12-vingerige darm 8 89 61 127 9.2. Chronische leveraandoeningen 37 129 109 151 9.2.1. Leveraandoeningen door alcohol 22 141 113 173 10. Huidziekten 10 69 49 94 11. Ziekten spier, bot en bindweefsel 24 79 64 97 11.1. Reumatoïde artritis en artrose 7 77 51 112 Tabellenboek Gezondheidsprofiel Groningen 2012 17

Doodsoorzaak ICD Aantal doden per jaar SMR 95% BI-onder 95% BI-boven 12. Ziekten urinewegen en geslachtsorgaan 130 104 95 113 12.1. Nierziekten en urineleider 70 106 94 119 13. Complicaties zwangerschap en bevalling 1 194 24 702 14. Aandoeningen perinatale periode 13 103 76 136 15. Aangeboren afwijkingen 18 118 93 149 16. Symptomen en onvolledig omschreven ziekten 208 105 98 112 16.1. Wiegendood 1 93 11 336 16.2. Onvolledig omschreven of onbekend 65 64 56 72 17. Uitwendige doodsoorzaken 205 102 95 109 17.1. Ongevallen (totaal) 124 98 90 107 17.1.1. Vervoer 31 115 96 138 17.1.1.1. Wegverkeer 29 115 96 138 17.1.2. Accidentele val 72 87 77 97 17.1.3. Verdrinking 6 208 132 311 17.1.4. Accidentele vergiftiging 6 121 76 193 17.2. Zelfdoding 60 116 102 132 17.3. Moord 6 113 71 169 17.4. Gebeurtenis opzet onbekend 1 31 4 112 Tabellenboek Gezondheidsprofiel Groningen 2012 18

Tabel 3.4.3. Sterfte ICD-hoofdgroepen gecorrigeerd voor leeftijd per gemeente 2007-2010 Gemeente Alle doodsoorzaken aantal SMR per jaar Kanker totaal aantal SMR per jaar Hartvaatziekten totaal aantal SMR per jaar Luchtwegen Totaal aantal SMR per jaar Niet-natuurlijke Doodsoorzaken aantal SMR per jaar Appingedam 147 106 41 102 48 113 18 121 4 83 Bedum 75 88 26 95 20 82 6 73 3 78 Bellingwedde 106 104 34 106 33 110 8 77 4 99 Ten Boer 58 104 20 120 21 127 4 78 1 53 Delfzijl 291 105 97 114 91 110 29 103 8 76 Eemsmond 136 88 44 92 41 88 13 81 4 57 Groningen 1363 106 409 108 383 100 131 99 70 123 Grootegast 91 101 24 83 32 122 8 88 5 127 Haren 256 95 71 94 80 93 24 82 8 82 Hoogezand-Sappemeer 321 102 104 104 99 107 35 110 9 76 Leek 153 92 54 105 43 90 15 89 4 53 Loppersum 87 92 30 102 29 104 7 72 1 33 De Marne 98 93 35 109 31 96 7 65 5 117 Marum 75 98 28 112 21 96 7 86 4 109 Menterwolde 102 111 34 113 28 107 9 94 4 96 Oldambt 119 112 37 106 37 112 14 127 5 117 Pekela 140 118 42 113 48 136 16 132 5 91 Slochteren 112 92 37 96 37 104 8 68 6 108 Stadskanaal 370 110 110 105 122 122 32 91 15 118 Veendam 311 114 94 113 95 114 30 108 11 108 Vlagtwedde 194 110 58 108 64 120 16 87 9 129 Winsum 127 113 37 99 43 131 10 86 4 92 Zuidhorn 147 105 46 105 46 112 12 89 5 89 Provincie Groningen 5215 105 1604 106 1597 107 497 97 205 102 SMR Standardised Mortality Ratio verhoudingsgetal. Gekleurde cijfers zijn significant verhoogd of verlaagd vergeleken met Nederland. Tabellenboek Gezondheidsprofiel Groningen 2012 19

Tabel 3.4.4. Top-10 doodsoorzaken gestandaardiseerd voor leeftijd (SMR) 2007-2010 Gemeente CHZ Long kanker Beroerte Psyche/ Dementie CARA Darm kanker Longontsteking Diabetes Borst kanker Prostaat kanker Appingedam 121 146 103 81 99 78 132 108 74 88 Bedum 78 89 87 117 70 126 74 1000 59 64 Bellingwedde 129 119 93 104 79 115 78 95 84 134 Ten Boer 156 99 74 37 100 138 23 98 91 179 Delfzijl 126 107 99 90 125 111 84 134 116 124 Eemsmond 92 79 79 77 103 94 62 110 96 131 Groningen 111 118 93 128 115 86 89 101 123 97 Grootegast 109 70 131 160 91 98 80 145 125 76 Haren 80 95 109 159 78 94 81 87 86 85 Hoogezand-Sappemeer 119 107 98 67 112 80 89 137 84 119 Leek 123 88 59 87 116 133 71 119 94 133 Loppersum 136 101 77 85 40 171 96 181 155 44 De Marne 106 115 62 37 91 118 23 121 71 116 Marum 128 81 114 51 108 71 85 128 117 79 Menterwolde 120 119 76 105 127 64 74 143 113 61 Oldambt 128 117 81 122 143 102 109 127 122 82 Pekela 123 96 110 53 172 92 81 154 123 57 Slochteren 112 116 73 54 58 61 83 88 106 45 Stadskanaal 128 98 108 82 121 101 68 164 96 140 Veendam 120 104 104 82 113 138 104 164 83 174 Vlagtwedde 128 85 104 104 98 105 76 114 123 90 Winsum 142 82 111 192 83 133 86 87 98 124 Zuidhorn 130 100 119 112 106 126 77 107 121 89 Provincie Groningen 117 106 95 105 110 98 85 120 107 104 Gekleurde cijfers zijn significant (95% BI) verhoogd of verlaagd vergeleken met Nederland (referentiecijfer is 100). CHZ = Coronaire Hartziekte (hartinfarct). Tabel 3.4.5. Verloren levensjaren per jaar provincie Groningen gemiddeld 2007-2010 Waargenomen Verwacht Verhoudingsgetal Groningen o.b.v. NL Aantal levensjaren per 100.000 inwoners per jaar Doodsoorzaak Alle doodsoorzaken 148.515 138.294 1.1 6744 Longkanker 16685 15046 1.1 758 Coronaire hartziekten (w.o. hartinfarct) 11325 9503 1.2 343 Overige hartziekten (w.o. hartstilstand) 7560 7196 1.1 343 Zelfdoding 7387 6322 1.2 335 Borstkanker 6208 5920 1.0 282 CVA (beroerte) 5385 5318 1.0 245 Ziekten spijsverteringsorganen 5917 4925 1.2 269 Dikke darm kanker 5385 5758 0,9 245 Ziekten zenuwstelsel en zintuigen 4418 4229 1.0 201 Bloedkanker 4240 4183 1.0 193 Vervoersongevallen 4234 3384 1.3 192 Aangeboren afwijkingen 4152 3143 1.3 189 Aandoeningen perinatale periode 3816 3714 1.0 173 COPD 3793 3641 1.0 172 Diabetes (suikerziekte) 2883 2509 1.1 131 Overige ziekten kransvaten hart 2798 2322 1.2 127 Hartfalen 2263 1752 1.3 103 Longontsteking 2021 2002 1.0 92 Prostaatkanker 1793 1575 1.1 81 Verdrinking 1403 1001 1.4 64 Valongevallen 1158 1152 1.0 53 Dementie 965 941 1.0 44 * grensleeftijd 80 jaar Tabellenboek Gezondheidsprofiel Groningen 2012 20

4. LICHAMELIJKE EN PSYCHISCHE GEZONDHEID Tabel 4.1.1. Chronische ziekte voorafgaande jaar door arts vastgesteld,leeftijd geslacht (2012) Regio 19-34 jaar 35-49 jaar 50-64 jaar 65+ Totaal Stad 22% 38% 51% 84% 35% 41% 38% Westerkwartier 21% 27% 56% 84% 40% 51% 45% Noord-West 14% 33% 58% 76% 42% 49% 46% Noord-Oost 24% 32% 61% 78% 40% 58% 49% Haren 9% 21% 43% 83% 44% 50% 47% Centrum-West 10% 42% 62% 80% 49% 52% 50% Centrum-Oost 28% 28% 61% 82% 39% 61% 51% Oldambt 34% 49% 52% 75% 49% 61% 55% Zuid-Oost 31% 46% 62% 88% 55% 64% 59% Provincie Groningen 22% 36% 56% 81% 41% 51% 46% Figuur 4.1.1. Chronische ziekte (door arts vastgesteld) per gemeente 2012 (%) Appingedam 51 Bedum 45 Bellingwedde 60 Ten Boer 42 Delfzijl 53 Eemsmond 48 Groningen Grootegast 38 39 Haren 47 Hoogezand-Sappemeer 51 Leek 47 Loppersum 34 De Marne Marum 48 49 Menterwolde 61 Oldambt 54 Pekela 50 Stadskanaal 57 Slochteren Veendam 47 49 Vlagtwedde 63 Winsum Zuidhorn 43 46 Tabellenboek Gezondheidsprofiel Groningen 2012 21

Tabel 4.2.1. Subjectief ervaren gezondheid (zeer) goed naar leeftijd, geslacht, regio 2012 Regio 19-34 jaar 35-49 jaar 50-64 jaar 65+ Totaal Stad 90% 78% 74% 60% 81% 79% 80% Westerkwartier 89% 90% 73% 68% 80% 81% 81% Noord-West 93% 83% 73% 61% 80% 74% 77% Noord-Oost 84% 79% 72% 70% 81% 70% 76% Haren 72% 84% 91% 69% 79% 81% 80% Centrum-West 84% 80% 60% 55% 69% 69% 69% Centrum-Oost 90% 80% 66% 56% 77% 68% 72% Oldambt 86% 83% 79% 61% 81% 71% 76% Zuid-Oost 80% 80% 71% 55% 72% 69% 70% Provincie Groningen 88% 81% 72% 61% 79% 75% 77% categorieën zeer goed en goed zijn samengevoegd Figuur 4.2.1. Subjectief ervaren gezondheid (zeer) goed per gemeente 2012 (%) Appingedam Bedum Bellingwedde Ten Boer Delfzijl Eemsmond Groningen Grootegast Haren 76 77 79 75 74 76 80 76 80 Hoogezand-Sappemeer 68 Leek Loppersum De Marne Marum 83 79 77 82 Menterwolde 70 Oldambt Pekela 76 75 Stadskanaal Slochteren Veendam Vlagtwedde 69 70 72 72 Winsum Zuidhorn Provincie Groningen 79 77 81 Tabellenboek Gezondheidsprofiel Groningen 2012 22

Tabel 4.3.1. Risico op een angststoornis of depressie naar leeftijd en geslacht 2012 (%) Leeftijd 19-34 jaar 35-49 jaar 50-64 jaar 65+ Geen tot laag risico 59% 63% 63% 62% 67% 57% Matig risico 36% 31% 32% 33% 28% 37% Hoog risico 5,1% 6,4% 4,9% 4,4% 4,2% 6,2% Tabel 4.3.2. Risico op een angststoornis of depressie per regio 2012 (%) Regio Leeftijd Laag/geen risico Matig risico Hoog risico Stad 58% 36% 6,0% Westerkwartier 66% 31% 2,1% Noord-West 67% 29% 4,2% Noord-Oost 65% 31% 4,4% Haren 66% 30% 4,1% Centrum-West 58% 38% 4,8% Centrum-Oost 62% 30% 8,0% Oldambt 68% 26% 5,3% Zuid-Oost 60% 34% 5,6% Provincie Groningen 62% 33% 5,2% Tabel 4.3.3. Risico op angststoornis of depressie per gemeente 2012 (%) Gemeente Laag of geen risico Matig risico Hoog risico Appingedam 55% 39% 5,9% Bedum 66% 32% 1,9% Bellingwedde 70% 24% 5,7% Delfzijl 66% 29% 4,8% Eemsmond 71% 24% 5,3% Groningen 58% 36% 6,0% Grootegast 70% 28% 2,0% Haren 66% 30% 4,1% Hoogezand-Sappemeer 55% 40% 4,9% Leek 65% 33% 2,0% Loppersum 72% 26% 1,8% De Marne 55% 35% 10% Marum 64% 34% 2,3% Menterwolde 66% 25% 8,4% Oldambt 68% 27% 5,2% Pekela 61% 31% 8,1% Slochteren 63% 32% 4,5% Stadskanaal 60% 34% 5,6% Ten Boer 73% 24% 2,6% Veendam 60% 32% 7,9% Vlagtwedde 60% 34% 5,4% Winsum 69% 30%,9% Zuidhorn 68% 30% 2,0% Provincie Groningen 62% 33% 5,2% Tabellenboek Gezondheidsprofiel Groningen 2012 23

Tabel 4.3.4. Soms, zelden of nooit gelukkig per regio, naar geslacht en leeftijd 2012 (%) Regio 19-34 jaar 35-49 jaar 50-64 jaar 65+ Totaal Stad 13% 21% 26% 27% 18% 19% 19% Westerkwartier 11% 5,1% 22% 11% 14% 10% 12% Noord-West 3,9% 15% 15% 20% 14% 14% 14% Noord-Oost 14% 13% 16% 17% 17% 12% 15% Haren - 10% 13% 17% 19% 13% 16% Centrum-West 19% 19% 30% 20% 23% 22% 22% Centrum-Oost 7,4% 25% 24% 30% 20% 25% 22% Oldambt 16% 17% 19% 24% 17% 21% 19% Zuid-Oost 7,9% 21% 14% 18% 19% 13% 16% Provincie Groningen 12% 17% 21% 21% 18% 17% 18% Tabel 4.3.5. Soms, zelden of nooit gelukkig per gemeente, naar geslacht en leeftijd 2012 (%) Gemeente jaar 2006 2010 2012 Appingedam 16% 17% 20% Bedum 24% 21% 11% Bellingwedde 19% 15% 20% Delfzijl 21% 21% 14% Eemsmond 17% 16% 12% Groningen 15% 20% 19% Grootegast 24% 19% 7,6% Haren 18% 27% 16% Hoogezand-Sappemeer 16% 15% 24% Leek 21% 20% 15% Loppersum 16% 15% 11% De Marne 14% 11% 25% Marum 17% 22% 11% Menterwolde 13% 12% 21% Oldambt 25% 18% 19% Pekela 23% 20% 16% Slochteren 21% 19% 19% Stadskanaal 13% 19% 14% Ten Boer 19% 19% 11% Veendam 21% 22% 26% Vlagtwedde 25% 19% 19% Winsum 15% 16% 11% Zuidhorn 19% 13% 11% Provincie Groningen 21% 18% 18% Tabellenboek Gezondheidsprofiel Groningen 2012 24

Tabel 4.3.6. Mate van eenzaamheid per gemeente 2012 (%) Gemeente Niet Matig (Zeer) Ernstig Appingedam 58% 35% 6,7% Bedum 69% 30% 1,0% Bellingwedde 55% 41% 3,9% Delfzijl 61% 32% 7,2% Eemsmond 67% 28% 5,4% Groningen 62% 29% 8,6% Grootegast 78% 18% 4,7% Haren 67% 27% 6,3% Hoogezand-Sappemeer 56% 32% 12% Leek 68% 28% 4,1% Loppersum 65% 32% 3,0% De Marne 47% 40% 13% Marum 66% 27% 6,9% Menterwolde 68% 29% 3,2% Oldambt 65% 26% 9,0% Pekela 52% 40% 8,2% Slochteren 65% 33% 2,8% Stadskanaal 63% 31% 5,2% Ten Boer 66% 26% 8,3% Veendam 57% 29% 14% Vlagtwedde 67% 27% 6,4% Winsum 67% 31% 2,4% Zuidhorn 68% 27% 4,7% Provincie Groningen 63% 30% 7,5% Tabellenboek Gezondheidsprofiel Groningen 2012 25

Tabel 4.3.7. Aantal meldingen huiselijk geweld Steunpunt Huiselijk Geweld Groningen Gemeente Jaar 2006 2007 2008 2009 2012 Aantal meldingen 2012 per 10.000 inwoners Appingedam 12 9 11 13 9 7,5 Bedum 5 3 4 4 6 5,7 Bellingwedde 10 3 4 12 5 5,4 Ten Boer 2 1 1 2 1 1,3 Delfzijl 40 48 35 33 31 11,8 Eemsmond 13 17 14 10 9 5,5 Groningen 173 252 265 248 189 9,8 Grootegast 8 16 5 9 3 2,4 Haren 6 4 8 11 7 3,8 Hoogezand-Sappemeer 44 55 46 62 50 14,4 Leek 20 19 27 18 14 7,2 Loppersum 6 9 8 6 7 6,8 De Marne 10 7 9 4 4 3,8 Marum 12 3 12 7 8 7,7 Menterwolde 11 8 4 10 16 12,9 Oldambt 46 11,8 Pekela 14 19 21 12 23 17,9 Reiderland 9 6 11 13 - - Scheemda 15 9 7 9 - - Slochteren 6 15 5 12 5 3,2 Stadskanaal 21 43 27 29 38 11,5 Veendam 27 27 24 53 39 14,0 Vlagtwedde 10 16 8 15 9 5,5 Winschoten 40 45 22 40 - - Winsum 12 10 7 5 8 5,7 Zuidhorn 15 8 4 16 10 5,4 Provincie Groningen 541 652 589 653 537 9,2 Bron jaarverslag ASHG (Advies Steunpunt Huiselijk Geweld Groningen) Tabellenboek Gezondheidsprofiel Groningen 2012 26

Tabel 4.3.8. Meldingen huiselijk geweld bij politie en Steunp. Huiselijk Geweld 2012 (aant.) Gemeente Meldingen huiselijk geweld bij politie Aangiftes huiselijk geweld bij politie Aanmeldingen bij Steunpunt Huiselijk Geweld Groningen Huisverboden bij aanmelding SHG Appingedam 79 30 9 0 Bedum 35 7 6 2 Bellingwedde 23 10 5 1 De Marne 38 9 4 0 Delfzijl 168 54 31 6 Eemsmond 77 17 9 2 Groningen 1.270 349 189 36 Grootegast 39 11 3 1 Haren 40 7 7 1 Hoogezand-Sappemeer 308 78 50 10 Leek 78 23 14 3 Loppersum 39 14 7 3 Marum 38 11 8 2 Menterwolde 66 30 16 4 Oldambt 229 76 46 11 Pekela 87 35 23 6 Slochteren 57 17 5 0 Stadskanaal 227 62 38 13 Ten Boer 14 2 1 0 Veendam 206 63 39 5 Vlagtwedde 73 20 9 3 Winsum 47 8 8 1 Zuidhorn 63 15 10 2 Provincie Groningen 3.301 948 537 112 Bron jaarverslag ASHG (Advies Steunpunt Huiselijk Geweld Groningen) Tabellenboek Gezondheidsprofiel Groningen 2012 27

Tabel 4.3.9. Bevestigde gezinnen met kindermishandeling p. gemeente per jaar (aantal en ) Gemeente aantal 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 per 1000 0-17 jaar aantal per 1000 0-17 jaar aantal per 1000 0-17 jaar aantal per 1000 0-17 jaar aantal per 1000 0-17 jr aantal per 1000 0-17 jr aantal per 1000 0-17 jaar Appingedam 7 2,9 6 2,5 4 1,7 5 2,1 6 2,6 15 6,5 9 3,9 Bedum 0 0 4 1,6 5 2,0 3 1,3 1 0,4 2 0,9 4 1,8 Bellingwedde 1 0,5 4 2,2 5 2,9 3 1,8 3 1,8 10 6,0 11 6,7 Ten Boer 5 2,7 2 1,1 4 2.1 1 0,5 2 1,1 3 1,6 2 1,1 Delfzijl 9 1,6 18 3,2 15 2,7 19 3,6 23 4,5 31 6,1 28 5,6 Eemsmond 10 2,6 12 3,1 18 4,8 15 4,0 11 3 9 2,5 19 5,5 Groningen 149 5,3 138 4,9 165 5,9 135 4,8 122 4,3 109 3,8 137 4,7 Grootegast 7 2,2 5 1,6 8 2,5 2 0,6 4 1,3 7 2,3 10 3,3 Haren 5 1,2 1 0,2 2 0,5 9 2,2 6 1,5 5 1,3 5 1,3 Hoogezand-S 19 2,6 25 3,5 30 4,2 30 4,2 25 3,5 27 3,8 28 4,0 Leek 9 2,1 7 1,6 11 2,5 12 2,7 3 1,7 14 3,2 14 3,2 Loppersum 6 2,4 5 2,1 4 1,7 6 2,6 6 2,6 7 3,1 3 1,4 De Marne 8 3,3 9 3,9 6 2,5 5 2,3 13 6,1 4 1,9 5 2,4 Marum 1 0,4 3 1,2 8 3,2 7 2,8 7 2,8 4 1,6 3 1,2 Menterwolde 6 2,2 0 0 3 1,1 7 2,6 5 1,9 2 0,8 9 3,6 Oldambt - - - - - - - - 25 3,3 30 4,0 22 3,0 Pekela 9 3,1 13 4,6 12 4,4 16 6,0 6 2,3 6 2,3 12 4,7 Reiderland 10 7,6 9 6,9 15 11,5 11 8,6 - - - - - - Scheemda 10 3,2 4 1,3 3 1,0 6 2,0 - - - - - - Slochteren 5 1,5 6 1,7 5 1,4 4 1,1 3 0,8 4 1,2 8 2,3 Stadskanaal 21 2,9 30 4,2 30 4,3 25 3,6 21 3,1 34 5,1 26 3,9 Veendam 22 3,8 22 3,8 33 5,7 22 3,9 16 2,8 23 4,1 20 3,6 Vlagtwedde 4 1,2 6 1,8 13 4,0 4 1,3 11 3,5 16 5,1 21 6,7 Winschoten 13 3,8 12 3,5 16 4,8 5 1,4 - - - - Winsum 8 2,3 10 2,9 6 1,8 2 0,6 6 1,8 9 2,7 8 2,5 Zuidhorn 3 0,6 8 1,6 5 1,0 8 1,7 5 1,1 5 1,1 5 1,1 provincie Groningen 347 3,0 359 3,2 426 3,8 362 3,2 330 3,0 376 3,4 409 3,7 Bron gegevens: Bureau Jeugdzorg Groningen en CBS (bevolkingscijfers) bewerkt door epidemiologie GGD Groningen Door Bureau Jeugdzorg wordt het aantal bevestigde gevallen van kindermishandeling geregistreerd. In bovenstaande tabel is het aantal en promillage (per 1.000 0- tot en met 17-jarigen) bevestigde gevallen per gemeente weergegeven per kalenderjaar. Tabellenboek Gezondheidsprofiel Groningen 2012 28

5. ZORG Figuur 5.1.1. Mantelzorg geven (> 3 maanden of >8 uur p.wk.) per gemeente 2012 (%) Ja, nu nog Appingedam 15 Bedum 11 Bellingwedde 5,4 Ten Boer 11 Delfzijl 17 Eemsmond Groningen 12 13 Grootegast 19 Haren Hoogezand Leek 14 15 16 Loppersum De Marne Marum 11 11 12 Menterwolde 8,3 Oldambt 11 Pekela 22 Slochteren Stadskanaal 16 16 Veendam 13 Vlagtwedde 17 Winsum 9,2 Zuidhorn Provincie Groningen 13 13 Tabellenboek Gezondheidsprofiel Groningen 2012 29

Tabel 5.2.1. Deelname bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker per gemeente 2012 60 jaar 55 jaar 50 jaar 45 jaar 40 jaar 35 jaar 30 jaar Totaal Deelname per gemeente Appingedam 58 87 92 93 87 62 56 535 33 61 65 61 56 30 33 339 Bedum 67 77 79 78 69 50 45 465 38 62 59 57 45 31 21 313 Bellingwedde 61 52 68 57 60 44 34 376 37 35 41 35 27 22 15 212 De Marne 66 109 81 86 66 49 43 500 37 80 61 62 31 30 27 328 Delfzijl 160 191 185 193 144 126 103 1102 78 115 113 122 93 74 51 646 Eemsmond 113 92 120 116 107 70 57 675 63 58 87 78 70 39 30 425 Groningen 929 1093 1099 1089 1104 1154 1532 8000 496 733 784 717 609 600 781 4720 Grootegast 53 75 81 77 108 71 76 541 31 54 62 49 71 44 36 347 Haren 131 126 143 136 98 80 51 765 73 106 108 100 68 39 22 516 Hoogezand-Sappemeer 235 212 267 248 264 184 184 1594 147 144 196 179 161 109 96 1032 Leek 112 121 128 140 144 117 84 846 67 92 100 105 84 64 46 558 Loppersum 83 81 87 74 62 51 48 486 45 65 70 55 35 33 20 323 Marum 77 54 90 92 75 58 42 488 39 37 59 64 55 36 20 310 Menterwolde 63 77 108 102 111 74 53 588 37 53 76 70 60 40 28 364 Oldambt 236 277 267 289 259 194 190 1712 122 182 171 191 137 94 96 993 Pekela 72 96 77 96 94 70 62 567 35 60 50 56 50 32 30 313 Slochteren 85 97 138 138 114 75 80 727 51 68 99 114 70 48 44 494 Stadskanaal 174 213 215 215 224 154 148 1343 99 131 149 134 123 92 77 805 Ten Boer 47 42 54 64 58 37 33 335 26 34 46 35 37 20 18 216 Veendam 198 201 215 211 208 156 148 1337 123 135 132 137 124 86 69 806 Vlagtwedde 91 109 134 103 96 69 75 677 56 85 99 65 55 49 33 442 Winsum 98 98 112 117 72 76 76 649 62 76 84 81 41 38 38 420 Zuidhorn 124 114 137 150 128 90 60 803 78 87 106 114 76 54 29 544 provincie Groningen 3333 3694 3977 3964 3752 3111 3280 25111 1873 56% 2553 69% 2817 71% 2681 68% 2178 58% 1704 55% 1660 51% 15466 62% 63% 67% 56% 66% 59% 63% 59% 64% 68% 65% 66% 67% 64% 62% 58% 55% 68% 60% 65% 60% 65% 65% 68% 62% Tabellenboek Gezondheidsprofiel Groningen 2012 30

Tabel 5.2.2 Deelname bevolkingsonderzoek borstkanker per gemeente in 2011-2012 Aantal Aantal Verwijscijfer Gemeente Opkomst Verwezen uitnodigingen onderzoeken aantal per 1000 Appingedam 2.070 1.752 85% 46 26,3 Bedum 1.707 1.455 85% 23 15,8 Bellingwedde 1.676 1.395 83% 15 10,8 Ten Boer 1.113 951 85% 25 26,3 Delfzijl 4.496 3.751 83% 66 17,6 Eemsmond 2.566 2.143 84% 39 18,2 Groningen 21.643 16.726 77% 301 18,0 Grootegast 1.652 1.428 86% 23 16,1 Haren 3.375 2.814 83% 31 11,0 Hoogezand-Sappemeer 5.651 4.674 83% 86 18,4 Leek 3.144 2.683 85% 37 13,8 Loppersum 1.712 1.454 85% 24 16,5 Marum 1.560 1.330 85% 21 15,8 De Marne 1.774 1.465 83% 20 13,7 Menterwolde 3.332 2.667 82% 50 18,7 Oldambt 6.655 5.402 81% 101 18,7 Pekela 2.090 1.715 82% 22 12,8 Slochteren 2.395 2.076 87% 44 21,2 Stadskanaal 5.284 4.355 82% 40 9,2 Veendam 9.090 7.469 82% 98 13,1 Vlagtwedde 2.333 1.969 84% 23 11,6 Winsum 2.328 1.976 85% 51 25,8 Zuidhorn 2.816 2.444 87% 36 14,7 Provincie Groningen 91.462 75.014 82% 1.241 16,5 Tabellenboek Gezondheidsprofiel Groningen 2012 31

Tabel 5.3.1. Gebruik huishoudelijke hulp en zorg zonder verblijf per gemeente in 2011 Gemeente Huishoudelijke hulp (WMO) Zorg zonder verblijf Thuiszorg (AWBZ) aantal aantal per 1000 (18+) Verhoudingsgetal gecorrigeerd voor leeftijd aantal aantal per 1000 (18+) Verhoudingsgetal gecorrigeerd voor leeftijd Appingedam 581 59,5 110 613 62,7 132 Bedum 232 28,3 67 307 37,5 94 Bellingwedde 466 60,3 121 479 62,0 135 ten Boer 176 31,5 79 198 35,4 94 Delfzijl 1042 48,5 93 1105 51,4 112 Eemsmond 667 52,1 108 770 60,2 137 Groningen 5914 36,6 117 5722 35,5 117 Grootegast 303 33,0 82 341 37,2 99 Haren 710 48,7 70 760 52,1 84 Hoogezand-Sappemeer 1534 55,3 118 1546 55,7 133 Leek 530 35,5 78 578 38,6 94 Loppersum 283 34,4 81 358 43,5 111 de Marne 281 33,5 69 357 42,6 98 Marum 242 30,2 78 272 33,9 94 Menterwolde 380 38,7 105 447 45,5 132 Oldambt 1846 57,8 114 1828 57,3 128 Pekela 627 60,6 129 585 56,5 135 Slochteren 384 31,8 79 437 36,2 96 Stadskanaal 1791 67,7 131 1874 70,9 157 Veendam 1207 54,0 112 1444 64,6 151 Vlagtwedde 857 65,1 123 890 67,6 143 Winsum 296 27,6 66 389 36,2 94 Zuidhorn 433 31,1 77 433 31,1 93 Nederland 561.000 42,7 100 516.000 39,2 100 Bron: Centraal Administratiekantoor (CAK) 2011 bewerkt door RIVM en GGD Groningen. Tabellenboek Gezondheidsprofiel Groningen 2012 32

Tabel 5.3.2. Aanspraak op AWBZ langdurige zorg per gemeente op 1-1-2013 Gemeente Zorg zonder verblijf AWBZ Zorg met verblijf AWBZ Totaal langdurige zorg AWBZ Aantal inwoners 65 jaar en ouder aantal % aantal % aantal % (totaal) aantal % (obv bevolking totaal) Appingedam 585 4,9 370 3,1 955 7,9 2.646 22% Bedum 295 2,8 380 3,6 680 6,4 1.896 18% Bellingwedde 425 4,7 195 2,2 620 6,9 2.087 23% ten Boer 170 2,3 120 1,6 290 3,7 1.236 16% Delfzijl 985 3,8 715 2,7 1.700 6,5 5.833 22% Eemsmond 725 4,5 400 2,5 1.120 7,0 3.091 19% Groningen 6.510 3,3 3.335 1,7 9.845 5,0 22.633 12% Grootegast 365 3,0 195 1,6 560 4,6 1.931 16% Haren 620 3,3 500 2,7 1.120 6,0 4.859 26% Hoogezand-Sappemeer 1.650 4,8 1.055 3,1 2.705 7,8 6.198 20% Leek 610 3,1 565 2,9 1.175 6,0 3.699 19% Loppersum 355 3,4 225 2,2 580 5,6 1.833 18% de Marne 365 3,5 210 2,0 575 5,5 2.107 20% Marum 250 2,4 185 1,8 440 4,2 1.681 16% Menterwolde 425 3,4 225 1,8 650 5,3 2.085 17% Oldambt 1.735 4,5 1.090 2,8 2.825 7,3 8.194 21% Pekela 625 4,9 280 2,2 905 7,1 2.484 19% Slochteren 415 2,7 280 1,8 695 4,5 2.561 16% Stadskanaal 1.735 5,3 810 2,5 2.545 7,7 7.244 22% Veendam 1.270 4,5 605 2,2 1.875 6,7 5.435 19% Vlagtwedde 715 4,4 375 2,3 1.090 6,8 3.638 23% Winsum 410 3,0 220 1,6 630 4,5 2.459 18% Zuidhorn 425 5,3 410 2,2 835 4,5 3.182 17% Nederland 443.040 2,6 359.020 2,1 802.065 4,8 2.824.345 17% Bron data: CIZ 2013. Bewerkt door RIVM en GGD Groningen Tabellenboek Gezondheidsprofiel Groningen 2012 33

Tabel 5.4.1. Curatieve GGZ, lopende zorgtrajecten naar DBC per 100.000 inwoners in 2010 Nederland Primaire diagnose Groningen Primaire diagnose Nederland Primair + nevendiagnose Totaal alle diagnoses 8977 10259 8977 10259 1 Totaal stoornissen in de kindertijd 1509 2097 1842 2445 2 Totaal cognitieve stoornissen 333 458 397 487 3 Psychische stoornis door somatische aandoening 22 18 33 26 4 Totaal aan middel gebonden stoornissen 587 701 962 1010 5 Totaal schizofrenie e.a.psychotische stoornissen 470 450 538 517 6 Totaal stemmingsstoornissen 1525 1412 2116 1942 7 Totaal angststoornissen 929 916 1395 1394 8 Somatoforme stoornissen 178 181 275 267 9 Nagebootste stoornissen 1 1 2 4 10 Dissociatieve stoornissen 17 23 38 44 11 Seksuele en genderidentiteitsstoornis 45 47 73 87 12 Eetstoornissen 99 87 173 147 13 Slaapstoornissen 17 12 49 37 14 Stoornissen impulsbeheersing 86 97 157 169 15 Aanpassingsstoornissen 873 744 1089 915 16 Persoonlijkheidsstoornissen 605 656 1682 2071 17 Totaal andere probleem als reden voor zorg 907 1084 1965 2117 18 Geen of ontbrekende primaire diagnose 776 1276 776 1276 Groningen Primair + nevendiagnose Tabel 5.4.2. Curatieve GGZ, lopende zorgtrajecten naar Diagnose Behandel Combinatie primaire diagnose per 100.000 inwoners 2010 naar leeftijd NL 0-17 jaar Gron 0-17 jaar NL 18-41 jaar Gron 19-41 jaar NL 42-64 jaar Gron 42-64 jaar NL 65+ jaar Gron 65+ jaar Totaal alle diagnoses 8500 12758 11231 11890 8797 9031 5635 6533 1 Totaal stoornissen in de kindertijd 5272 8410 1087 1393 276 224 25 17 2 Totaal cognitieve stoornissen 3 4 23 13 115 133 1800 2510 3 Psychische st. door somatische aandoeningen 11 14 18 13 29 25 28 18 4 Totaal aan middel gebonden stoornissen 58 68 885 952 844 1094 160 145 5 Totaal schizofrenie e.a.psychotische stoornissen 17 6 677 633 628 612 332 268 6 Totaal stemmingsstoornissen 206 195 1788 1663 2192 1938 1338 1254 7 Totaal angststoornissen 507 651 1546 1496 906 774 331 322 8 Somatoforme stoornissen 54 49 242 231 250 259 67 75 9 Nagebootste stoornissen 0 0 1 2 1 2 0 0 10 Dissociatieve stoornissen 3 4 27 42 24 23 4 5 11 Seksuele en genderidentiteitsstoornissen 4 8 83 95 50 39 11 12 12 Eetstoornissen 75 64 203 192 61 35 6 5 13 Slaapstoornissen 13 12 18 10 19 16 16 4 14 Stoornissen impulsbeheersing 40 83 173 179 71 66 11 6 15 Aanpassingsstoornissen 457 359 1142 864 1059 952 510 532 16 Persoonlijkheidsstoornissen 19 27 1102 1126 718 794 171 151 17 Totaal andere problemen als reden voor zorg 957 1254 1153 1302 914 986 356 641 18 Geen of ontbrekende primaire diagnose 804 1550 1064 1684 639 1058 468 568 Tabellenboek Gezondheidsprofiel Groningen 2012 34

Tabel 5.5.1. Ziekenhuisopname (klinisch+dagopname) NL en Groningen 2011 (LMR, Statline) Ziekenhuisopnamen Ziekenhuisopnamen Ziekenhuisopnamen Verhoudingsgetal per 10 000 inwoners per 10 000 mannen per 10 000 vrouwen Groningen/NL Totaal M+V Mannen Vrouwen Alle diagnosen Nederland 2552 2301 2798 Alle diagnosen Groningen (PV) 2423 2234 2609 95 1 Infectieuze en parasitaire ziekten Nederland 26 27 25 1 Infectieuze en parasitaire ziekten Groningen (PV) 28 28 29 110 2 Nieuwvormingen Nederland 273 258 287 2 Nieuwvormingen Groningen (PV) 290 289 290 106 2.1.4 Dikke darm- en endeldarmkanker Nederland 19 22 17 2.1.4 Dikke darm- en endeldarmkanker Groningen (PV) 22 25 19 116 2.1.7 Longkanker Nederland 23 28 18 2.1.7 Longkanker Groningen (PV) 30 37 23 132 3 Ziekten bloed bloedbereid. organen Nederland 39 34 44 3 Ziekten bloed bloedbereid. organen Groningen (PV) 34 31 36 86 4 Endocrien-, voedings,- stofw.ziekten Nederland 41 39 43 4 Endocriene-, voeding,- stofw.ziekten Groningen (PV) 50 51 49 121 4.2 Suikerziekte (Diabetes mellitus) Nederland 13 14 12 4.2 Suikerziekte (Diabetes mellitus) Groningen (PV) 27 30 24 213 5 Psychische stoornissen Nederland 21 19 24 5 Psychische stoornissen Groningen (PV) 13 14 13 62 6 Ziekten zenuwstelsel en zintuigen Nederland 232 202 261 6 Ziekten zenuwstelsel en zintuigen Groningen (PV) 246 211 280 106 7 Ziekten van hart- en vaatstelsel Nederland 250 287 214 7 Ziekten van hart- en vaatstelsel Groningen (PV) 249 278 222 100 7.3 Coronaire hartziekten Nederland 70 94 45 7.3 Coronaire hartziekten Groningen (PV) 70 95 47 101 7.6 Beroerte Nederland 31 32 30 7.6 Beroerte Groningen (PV) 31 32 30 99 8 Ziekten van de ademhalingsorganen Nederland 133 141 125 8 Ziekten van de ademhalingsorganen Groningen (PV) 154 166 143 116 8.2.2 Longontsteking Nederland 24 27 21 8.2.2 Longontsteking Groningen (PV) 21 24 18 86 8.4 COPD Nederland 16 16 16 8.4 COPD Groningen (PV) 21 21 20 133 9 Ziekten spijsverteringsorganen Nederland 205 205 205 9 Ziekten spijsverteringsorganen Groningen (PV) 192 192 191 93 10 Ziekten huid, bindweefsel Nederland 45 46 44 10 Ziekten huid, bindweefsel Groningen (PV) 41 43 39 91 11 Ziekten spieren, bot, bindweefsel Nederland 250 210 289 11 Ziekten spieren, bot, bindweefsel Groningen (PV) 239 211 267 96 12 Ziekten urinewegen en gesl.organen Nederland 117 89 145 12 Ziekten urinewegen en gesl.organen Groningen (PV) 110 88 132 94 13 Complicaties. zwangerschap, Nederland 138 273 bevalling, kraambed 13 Complicaties. zwangerschap, bevalling, kraambed Groningen (PV) 104 207 76 14 Aandoeningen perinatale periode Nederland 49 52 46 14 Aandoeningen perinatale periode Groningen (PV) 50 52 47 102 15 Aangeboren afwijkingen Nederland 16 19 13 15 Aangeboren afwijkingen Groningen (PV) 16 20 12 97 16 Symptomen, onvoll. omsch. ziekteb. Nederland 244 242 246 16 Symptomen, onvoll. omsch. ziekteb. Groningen (PV) 211 218 205 87 17 Ongevalsletsels en vergiftigingen Nederland 124 124 125 17 Ongevalsletsels en vergiftigingen Groningen (PV) 114 106 123 92 18 Ander contacten gezondheidsdienst Nederland 349 307 391 18 Ander contacten gezondheidsdienst Groningen (PV) 282 237 327 81 19 Ext. oorz. van letsels, vergiftiging Nederland 177 175 179 19 Ext. oorz. van letsels, vergiftiging Groningen (PV) 160 147 173 90 19.11 Suïcide en auto-mutilatie Nederland 8 5 10 19.11 Suïcide en auto-mutilatie Groningen (PV) 8 6 11 109 Tabellenboek Gezondheidsprofiel Groningen 2012 35

Tabel 5.7.1. Primaire verslaving provincie Groningen 2006-2012 (aantallen) Soort verslaving Bron: VNN 2006 aantal 2007 aantal 2008 aantal 2009 aantal 2010 aantal 2011 aantal 2012 aantal Alcohol 844 1086 1227 1350 1444 1444 1301 Harddrugs 1142 1098 1138 1162 1187 1181 1140 Cannabis 192 264 296 389 427 484 526 Gokken 71 85 80 93 94 94 99 Overig 459 261 184 215 244 204 201 Totaal 2708 2794 2925 3209 3399 3407 3267 Tabel 5.7.2. Primaire verslaving provincie Groningen 2006-2012 (aantal per 1.000 inwoners) Soort verslaving 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 Alcohol 1,5 1,9 2,1 2,4 2,5 2,5 2,2 Harddrugs 1,9 1,9 2,0 2,0 2,1 2,0 2,0 Cannabis 0,3 0,5 0,5 0,7 0,7 0,84 0,9 Gokken 0,12 0,15 0,14 0,16 0,2 0,16 0,2 Overig 0,8 0,5 0,3 0,4 0,4 0,35 0,4 Totaal 4,7 4,9 5,1 5,6 5,9 5,9 5,6 Bron: Verslavingszorg Noord-Nederland (VNN) Tabel 5.7.3. Aantal cliënten naar primaire problematiek per gemeente in 2012 Gemeente Alcohol Harddrugs * Cannabis Gokken Overig Totaal aantal Aantal per 1.000 inwoners Appingedam 23 12 7 2 3 47 3,9 Bedum 23 1 5 0 3 32 3,0 Bellingwedde 15 4 6 1 4 30 3,2 ten Boer 2 1 1 0 1 5 0,7 Delfzijl 52 50 24 1 2 129 4,9 Eemsmond 34 10 4 1 2 51 3,1 Groningen 586 767 265 58 96 1772 9,2 Grootegast 16 6 8 0 1 31 2,5 Haren 22 9 12 2 1 46 2,5 Hoogezand-Sappemeer 86 51 39 8 7 191 5,5 Leek 34 21 9 2 5 71 3,7 Loppersum 19 4 9 0 4 36 3,5 de Marne 25 10 3 1 1 40 3,8 Marum 11 7 4 0 2 24 2,3 Menterwolde 22 10 13 3 5 53 4,3 Oldambt 88 48 30 7 10 183 4,7 Pekela 23 7 9 1 4 53 4,1 Slochteren 22 8 6 2 3 41 2,6 Stadskanaal 51 60 27 3 13 154 4,7 Veendam 54 24 28 1 4 111 4,0 Vlagtwedde 31 6 6 3 5 51 3,1 Winsum 29 6 5 0 5 45 3,2 Zuidhorn 24 5 5 2 6 43 2,3 Provincie Groningen Aantal 1301 1140 526 99 199 3267 5,6 Aandeel vrouwen 26% 23% 23% 13% 34% 26% Gemiddelde leeftijd 46 jaar 44 jaar 27 jaar 35 jaar 38 jaar 41 jaar * harddrugs = opiaten, cocaïne en amfetamine Brongegevens: Verslavingszorg Noord-Nederland (2012). Tabellenboek Gezondheidsprofiel Groningen 2012 36

6. LEEFWIJZE Tabel 6.1.1. Overmatig alcoholgebruik per gemeente in 2006, 2010 en 2012 (%) 2006 2010 2012 Appingedam 5 10 12 Bedum 14 14 11 Bellingwedde 7 10 12 Delfzijl 11 7 2,1 Eemsmond 6 10 7,1 Groningen 14 14 13 Grootegast 17 13 11 Haren 13 12 7,9 Hoogezand-Sappemeer 11 5 9,2 Leek 11 12 11 Loppersum 16 13 6,6 De Marne 11 10 10 Marum 12 14 8,7 Menterwolde 13 9 8,7 Oldambt 11 9 4,8 Pekela 8 3 4,9 Slochteren 12 5 12 Stadskanaal 8 8 6,1 Ten Boer 15 8 6 Veendam 8 17 9,8 Vlagtwedde 14 8 10 Winsum 11 13 12 Zuidhorn 13 12 6,4 Provincie Groningen 12 11 9,9 Tabel 6.1.2. Overmatig alcoholgebruik per regio in 2006, 2010 en 2012 (%) Regio 2006 2010 2012 Stad 14 14 13 Westerkwartier 13 13 9,1 Noord-West 12 11 9,4 Noord-Oost 10 9 5,7 Haren 13 12 7,9 Centrum-West 12 5 10 Centrum-Oost 9 12 8,3 Oldambt 10 9 6,1 Zuid-Oost 10 8 7,4 Provincie Groningen 12 11 9,9 Tabellenboek Gezondheidsprofiel Groningen 2012 37

Tabel 6.1.3. Zwaar drinken per gemeente in 2006, 2010 en 2012 (%) 2006 2010 2012 Appingedam 4 3 13 Bedum 16 5 14 Bellingwedde 8 7 11 Delfzijl 7 8 6,1 Eemsmond 5 7 4,8 Groningen 10 12 14 Grootegast 9 7 12 Haren 6 9 7,4 Hoogezand-Sappemeer 7 8 3,8 Leek 6 11 8,4 Loppersum 12 8 9,8 De Marne 9 8 7,9 Marum 15 13 13 Menterwolde 7 10 7,5 Oldambt 9 8 6,3 Pekela 4 8 7,6 Slochteren 10 6 7,1 Stadskanaal 3 6 5,9 Ten Boer 19 8 4,0 Veendam 6 18 5,3 Vlagtwedde 10 14 11 Winsum 11 8 12 Zuidhorn 12 6 7,4 Provincie Groningen 9 10 9,8 Tabel 6.1.4. Zwaar drinken per regio in 2006, 2010 en 2012 (%) Regio 2006 2010 2012 Stad 10 12 14 Westerkwartier 10 9 9,8 Noord-West 13 7 7,0 Noord-Oost 7 7 7,6 Haren 6 9 7,4 Centrum-West 8 7 4,9 Centrum-Oost 6 13 6,4 Oldambt 9 8 7,3 Zuid-Oost 5 9 8,0 Provincie Groningen 9 10 9,8 Tabellenboek Gezondheidsprofiel Groningen 2012 38

Tabel 6.1.5. Zwaar drinken per gemeente oude definitie versus nieuwe definitie, 2012 (%) Oude definitie Nieuwe definitie Appingedam 13 15 Bedum 14 17 Bellingwedde 11 12 Delfzijl 6,1 8,7 Eemsmond 4,8 4,9 Groningen 14 13 Grootegast 12 13 Haren 7,4 8,3 Hoogezand-Sappemeer 3,8 7,2 Leek 8,4 8,9 Loppersum 9,8 11 De Marne 7,9 8,6 Marum 13 13 Menterwolde 7,5 13 Oldambt 6,3 6,9 Pekela 7,6 6,6 Slochteren 7,1 7,7 Stadskanaal 5,9 8,1 Ten Boer 4,0 3,9 Veendam 5,3 8,5 Vlagtwedde 11 17 Winsum 12 6,7 Zuidhorn 7,4 8,6 Provincie Groningen 9,8 12 Tabel 6.1.6. Zwaar drinken per regio oude definitie versus nieuwe definitie, 2012 (%) Regio Oude definitie Nieuwe definitie Stad 14 17% Westerkwartier 9,8 10% Noord-West 7,0 8,1% Noord-Oost 8,6 11% Haren 7,4 8,3% Centrum-West 4,9 7,3% Centrum-Oost 6,4 9,1% Oldambt 7,3 7,8% Zuid-Oost 8,0 11% Provincie Groningen 9,8 12% Tabel 6.1.7. Zwaar drinken per regio naar leeftijd in 2012 (nieuwe definitie) (%) Regio 19-34 jaar 35-49 jaar 50-64 jaar 65+ Stad 24 13 10 5,7 Westerkwartier 17 7,8 8,5 8,7 Noord-West 15 4,0 7,5 7,8 Noord-Oost 18 8,9 12 4,3 Haren - 8,4 9,5 10 Centrum-West - 14 7,5 1,6 Centrum-Oost 11 7,1 10 7,7 Oldambt - 7,3 9,4 6,9 Zuid-Oost 13 16 9,9 4,9 Provincie Groningen 19 11 9,4 6,2 Tabellenboek Gezondheidsprofiel Groningen 2012 39

Tabel 6.2.1. Roken volwassenen per gemeente in 1998-2002-2006-2010-2012 (%) Gemeente 1998 2002 2006 2010 2012 Appingedam 36 47 30 23 27 Bedum 41 37 25 20 20 Bellingwedde 28 25 26 19 29 Delfzijl 36 37 33 24 23 Eemsmond 34 24 24 29 30 Groningen 36 37 28 23 26 Grootegast 35 42 25 20 17 Haren 26 19 22 15 16 Hoogezand-Sappemeer 34 37 25 27 25 Leek 40 39 24 25 23 Loppersum 30 42 26 21 20 De Marne 47 32 29 35 33 Marum 28 30 34 39 29 Menterwolde 29 34 23 28 21 Oldambt 35 29 37 25 29 Pekela 32 28 45 29 32 Slochteren 39 37 27 16 20 Stadskanaal 34 28 24 15 29 Ten Boer 34 33 25 17 13 Veendam 41 27 28 28 24 Vlagtwedde 30 40 26 28 29 Winsum 33 37 26 25 19 Zuidhorn 40 35 30 29 25 Provincie Groningen 35 34 28 24 25 Tabel 6.2.2. Cannabis gebruik afgelopen maand naar leeftijd per regio in 2012 (%) Regio 19-34 jaar 35-49 jaar 50-64 jaar Stad 12 4,0 1,6 Westerkwartier 9,0 - - Noord-West 6,1-0,5 Noord-Oost 4,7 0,9 - Haren 9,5 - - Centrum-West - 7,1 - Centrum-Oost 5,5 1,1 0,7 Oldambt 13 - - Zuid-Oost 5,6 - - Provincie Groningen 9,5 2,1 0,5 Tabel 6.2.3. Cannabis gebruik het afgelopen jaar per regio in 1998-2012 (%) Regio 1998 2002 2006 2010 2012 Stad 8 9 8 12 15 Westerkwartier 3 3 2 3 5,1 Noord-West 3 4 6 3 3,2 Noord-Oost 4 2 3 3 3,3 Haren 6 4 3 4 3,1 Centrum-West 1 5 5 4 4,5 Centrum-Oost 1 1 4 5 3,7 Oldambt 4 2 2 5 3,1 Zuid-Oost 3 1 1 3 1,8 Provincie Groningen 5 5 5 6 8,0 Tabellenboek Gezondheidsprofiel Groningen 2012 40

Tabel 6.4.1. Volwassenen met overgewicht per gemeente in 1998-2002-2006-2010-2012 (%) Gemeente 1998 2002 2006 2010 2012 Appingedam 54 47 60 57 57 Bedum 45 40 36 53 45 Bellingwedde 43 59 56 52 55 Delfzijl 52 55 57 56 61 Eemsmond 46 55 56 52 54 Groningen 34 38 46 35 37 Grootegast 43 57 47 66 48 Haren 30 48 43 40 41 Hoogezand-Sappemeer 49 55 54 56 55 Leek 39 58 52 61 58 Loppersum 32 47 58 50 55 De Marne 54 56 41 55 47 Marum 49 48 59 56 49 Menterwolde 57 63 68 51 61 Oldambt 51 55 56 55 63 Pekela 54 59 57 67 65 Slochteren 48 54 61 58 59 Stadskanaal 50 57 57 61 63 Ten Boer 54 61 63 52 51 Veendam 54 48 55 54 49 Vlagtwedde 49 56 64 61 58 Winsum 40 51 50 61 50 Zuidhorn 49 45 40 51 50 Provincie Groningen 43 49 51 49 49 Tabellenboek Gezondheidsprofiel Groningen 2012 41

Tabel 6.4.2. Nederlandse Norm voor Gezond Bewegen in 2012 (19+) per gemeente (%) Gemeente Voldoet aan Norm Gezond bewegen (%) Voldoet aan de Fitnorm (%) Voldoet aan de combinorm Appingedam 67 23 69 Bedum 77 35 80 Bellingwedde 73 23 73 Delfzijl 65 24 67 Eemsmond 72 22 73 Groningen 74 25 76 Grootegast 69 19 69 Haren 76 34 79 Hoogezand-Sappemeer 70 26 72 Leek 71 32 74 Loppersum 72 12 72 De Marne 69 23 73 Marum 73 21 75 Menterwolde 55 23 57 Oldambt 66 25 68 Pekela 60 25 62 Slochteren 63 21 65 Stadskanaal 68 20 69 Ten Boer 71 23 71 Veendam 69 31 71 Vlagtwedde 70 18 72 Winsum 63 26 68 Zuidhorn 69 27 72 Provincie Groningen 70 25 72 Tabel 6.4.3. Lidmaatschap van een sportvereniging 2010-2012 (19+) per gemeente (%) Gemeente Lidmaatschap sportvereniging 2010 (%) Lidmaatschap sportvereniging 2012 (%) Appingedam 28 29 Bedum 41 37 Bellingwedde 35 41 Delfzijl 38 32 Eemsmond 29 27 Groningen 46 41 Grootegast 40 29 Haren 34 40 Hoogezand-Sappemeer 37 32 Leek 38 39 Loppersum 47 28 De Marne 25 31 Marum 42 40 Menterwolde 42 26 Oldambt 39 36 Pekela 37 32 Slochteren 52 37 Stadskanaal 37 25 Ten Boer 47 27 Veendam 47 24 Vlagtwedde 33 21 Winsum 38 31 Zuidhorn 40 37 Provincie Groningen 41 35 (%) Tabellenboek Gezondheidsprofiel Groningen 2012 42

7. OMGEVING Tabel 7.1.1. Buurten met laag sociaal kapitaal per gemeente 2006-2010-2012 Gemeente Laag sociaal kapitaal 2006 (%) Laag sociaal kapitaal 2010 (%) Laag sociaal kapitaal 2012 (%) Appingedam 55 46 50 Bedum 52 35 36 Bellingwedde 53 47 50 Delfzijl 50 47 48 Eemsmond 44 39 33 Groningen 62 58 51 Grootegast 41 40 38 Haren 50 44 30 Hoogezand-Sappemeer 54 54 45 Leek 46 41 39 Loppersum 42 36 30 De Marne 38 42 29 Marum 43 27 29 Menterwolde 49 46 42 Oldambt 56 48 45 Pekela 61 43 40 Slochteren 42 35 35 Stadskanaal 50 42 44 Ten Boer 42 47 28 Veendam 46 57 50 Vlagtwedde 46 41 45 Winsum 37 31 31 Zuidhorn 32 35 30 Provincie Groningen 52 48 44 Tabellenboek Gezondheidsprofiel Groningen 2012 43

Tabel 7.3.1. Vrijwilligerswerk per gemeente 2006-2010-2012 (%, afgerond) Gemeente Vrijwilliger 2006 (%) Vrijwilliger 2010 (%) Vrijwilliger 2012 (%) Appingedam 32 20 25 Bedum 20 48 43 Bellingwedde 30 24 25 Delfzijl 29 27 25 Eemsmond 44 34 35 Groningen 25 27 27 Grootegast 36 43 34 Haren 34 36 34 Hoogezand-Sappemeer 27 26 22 Leek 35 26 36 Loppersum 30 48 31 De Marne 45 38 29 Marum 34 29 27 Menterwolde 20 35 31 Oldambt 25 27 23 Pekela 22 27 33 Slochteren 34 34 36 Stadskanaal 31 32 24 Ten Boer 37 42 40 Veendam 27 21 25 Vlagtwedde 33 25 23 Winsum 37 37 44 Zuidhorn 38 47 41 Provincie Groningen 29 30 29 Tabellenboek Gezondheidsprofiel Groningen 2012 44