Kernboodschappen Gezondheid Twenterand

Transcriptie

1

2 Kernboodschappen Gezondheid Twenterand De GGD Twente verzamelt in opdracht van de gemeente Twenterand epidemiologische gegevens over de gezondheid van de bevolking in Twenterand en de factoren die hierop van invloed zijn. Deze gegevens komen voort uit eigen grootschalige onderzoeken en registraties, aangevuld met informatie uit landelijke en regionale databronnen. In de Twentse Gezondheids Verkenning (TGV) zijn deze gegevens op systematische wijze bijeengebracht, geanalyseerd en geïnterpreteerd. Hieronder vindt u een beschrijving van de belangrijkste uitkomsten voor de gemeente Twenterand. Vergrijzing punt van aandacht in Twenterand In Twenterand wonen mensen; mannen en vrouwen (januari 2013). Als we de verschillende kenmerken van de bevolking in Twenterand vergelijken met Twente en Nederland, vallen een aantal zaken op. Er zijn relatief veel jongeren onder de 15 jaar, meer gehuwden en huishoudens met kinderen. Ook zijn er kenmerken die aandacht behoeven. In Twenterand is, net als in de rest van Twente en Nederland sprake van een daling van jongeren en volwassenen en een sterke stijging van ouderen: het percentage ouderen stijgt van 15% in 2013 naar 30% in De bevolking in de gemeente Twenterand zal in 2040 zijn gekrompen zijn met 13% ten opzichte van Het percentage laagopgeleiden is in Twenterand hoger Twenterand Twente Nederland ,1 3894,1 139,9 153,2 5,9 8,7 9384, ,3 329,1 369,4 14,3 19,3 4625,2 2714,8 175,9 106,2 8,8 5,1 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Figuur 1: Bevolkingsprognose 2040 naar leeftijd voor de gemeente Twenterand, Twente en Nederland (in de balkjes de aantallen inwoners x 1000) (Bron: CBS Statline, 2013) De gezondheid in Twenterand vergelijkbaar met Twente Gezondheid is op verschillende manieren te meten. Vaak wordt gekeken naar het voorkomen van ziekten en aandoeningen, de levensverwachting, sterfte en doodsoorzaken, maar daarnaast wordt ook de ervaren gezondheid als maat voor gezondheid gezien. Op de meeste maten scoort Twenterand slechter in vergelijking met met Twente en Nederland: 2 van 6

3 De gemiddelde levensverwachting bij geboorte in Twenterand is 79,1 jaar en hiermee lager dan Nederland. De sterfte in Twenterand is hoger dan in Twente en Nederland. Hoge bloeddruk, CARA/COPD en gewrichtsslijtage aan heupen en knieën zijn de meest voorkomende chronische aandoeningen en beperkingen bij ouderen. Ervaren gezondheid in Twenterand is vergelijkbaar met Twente. Ouderen ervaren hun gezondheid vaker als matig tot slecht in vergelijking met volwassenen en jongeren. Ook laagopgeleiden ervaren hun eigen gezondheid vaker als slecht vergeleken met hoogopgeleiden. Het voorkomen van depressieve gevoelens bij jongeren en het risico op depressie of angststoornis bij volwassen en ouderen is in Twenterand vergelijkbaar met Twente. Laagopgeleiden rapporteren dit vaker dan hoogopgeleiden. Door de sterke vergrijzing in Twenterand is de verwachting dat mobiliteitsbeperkingen en chronische aandoeningen, zoals hoge bloeddruk en CARA/COPD, sterk zullen toenemen in de toekomst. Figuur 2: Gemiddelde levensverwachting bij geboorte (in jaren) per gemeente in Twente, Overgewicht en gezond eten behoeven aandacht in Twenterand Op landelijk niveau ontwikkelt een aantal leefstijlaspecten zich gunstig; (overmatig) alcoholgebruik neemt af bij jongeren en het ontbijt wordt minder vaak overgeslagen dan een aantal jaren geleden. Hoe staat het met de leefstijl in Twenterand ten opzichte van Twente? Er zijn veel mensen met overgewicht. De helft van de volwassenen en bijna driekwart van de ouderen heeft overgewicht. Overgewicht komt in alle leeftijdsklassen vaker voor bij laagopgeleiden. Het dagelijks eten van fruit en groenten wordt door jongeren en volwassenen in Twenterand door minder dan een derde een gedaan. Laagopgeleiden geven aan minder vaak groenten te eten dan hoogopgeleiden. Negentien procent van de jongeren uit Twenterand geeft aan wel eens te roken, vergelijkbaar met de rest van Twente. Vmbo-ers geven dit vaker aan dan havo/vwo-ers. Van de volwassenen rapporteert en kwart te roken en van de ouderen geeft 10% aan te roken, beide vergelijkbaar met Twente. Laagopgeleide volwassenen geven vaker aan te roken dan hoogopgeleiden. Eenendertig procent van de leerlingen uit klas 2 en klas 4 in Twenterand geeft aan de afgelopen vier weken aan binge-drinken (vijf of meer alcoholische drankjes bij één gelegenheid) te hebben gedaan, in heel Twente was dit 29%. Binge-drinken wordt vaker gerapporteerd door vmbo-ers dan door havo/vwo-ers. Van de volwassen rapporteert 11% overmatig alcoholgebruik en bij ouderen 7%, beide vergelijkbaar met Twente. 3 van 6

4 Van alle leerlingen uit klas 2 en klas 4 uit Twenterand die hebben deelgenomen aan E-MOVO, geeft 7% aan wel eens softdrugs te gebruiken, vergelijkbaar met Twente. Vmbo-ers rapporteren dit vaker dan havo/vwo-ers. Van de leerlingen die ooit geslachtgemeenschap hebben gehad, zegt 51% altijd een condoom te gebruiken, in Twente is dit 50%. Tabel 1: Leefstijl kenmerken (in %) naar leeftijd en geslacht voor Twenterand en Twente (Bron: Twente in Balans 2011, E-MOVO 2011, Volwassenenonderzoek 2012, Ouderenonderzoek 2010) Twenterand Twente Man Vrouw Totaal Man Vrouw Totaal Overgewicht (matig/ernstig) 3 jarigen jarigen jarigen jarigen jarigen ers Voldoet aan beweegnorm jarigen jarigen ers Roken (wel eens/dagelijks) jarigen jarigen ers Overmatig alcoholgebruik jarige jarigen ers Aandacht voor sociale omgeving blijft belangrijk De sociale omgeving is een verzamelnaam voor de deelname, betrokkenheid en binding van mensen met het sociaal leven. Het hebben van voldoende en goede sociale relaties gaat gepaard met een gunstige lichamelijke en psychische gezondheid. Hoe is de situatie in Twenterand? Vijf procent van de volwassen in Twenterand geeft aan zich (zeer) ernstig eenzaam te voelen, in Twente is dat 7%. Eenzaamheid neemt toe met de leeftijd en ook rapporteren laagopgeleiden vaker zich eenzaam te voelen dan hoogopgeleiden. Ruim een derde (38%) van de volwassen in Twenterand doet vrijwilligerswerk, bij ouderen is dat 16%. Hoogopgeleide volwassenen en ouderen rapporteren vaker vrijwilligerswerk te doen dan laagopgeleiden Fysieke omgeving in Twenterand goed Fysieke omgeving wordt bepaald door het milieu en de inrichting van de leefomgeving. De aanwezigheid van groen in de directe omgeving heeft een positief effect op verschillende aspecten van de gezondheid. Twenterand scoort positief op belangrijke onderdelen van de fysieke omgeving; In Nederland is de gemiddelde afstand tot het dichtstbijzijnde bos 2,1 kilometer. Voor inwoners van Twenterand is de gemiddelde afstand tot het dichtstbijzijnde bos 1,6 kilometer. De ruime meerderheid (91%) gaf aan tevreden te zijn over het groen in de omgeving, meer dan het landelijke gemiddelde (77%). Vierenveertig procent van de inwoners van Twenterand vindt dat er goede speelplekken voor kinderen zijn, lager dan in de rest van Twente (55%). De speelruimte is dan ook minder dan gemiddeld in Twente. De leefbaarheid in de buurt en de woonomgeving in Twenterand wordt beoordeeld met een 7,5; dit is vergelijkbaar met de rest van Twente. 4 van 6

5 Zorg- en voorzieningengebruik in Twenterand vergelijkbaar met Twente De gemiddelde contacttijd en het gemiddelde aantal contacten met de huisarts in Twenterand is iets lager dan gemiddeld in Twente. In Twenterand is de zorgvraag voor chronische aandoeningen het hoogst, net als in de rest van Twente en Nederland. Toekomstramingen laten zien dat de zorgvraag voor chronische aandoeningen in 2015 met ongeveer 6% zal stijgen in Twenterand. Het medicijngebruik in Twenterand is lager dan gemiddeld in Twente. Kalmeringsmiddelen waren de meest voorgeschreven geneesmiddelen, gevolgd door antibiotica en medicijnen voor astma of COPD. De bekendheid van het Wmo/zorgloket is hoog onder ouderen in Twenterand; 90% geeft aan bekend te zijn met deze voorziening, in Twente is dit 82%. Ouderen maken vooral gebruik van hulp bij administratieve of financiële activiteiten, er is behoefte aan sport- of bewegingsactiviteiten en hulp van vrijwilligers. 5 van 6

6 6 van 6