Systeemcamera's Een systeemcamera kiest u niet in 1-2-3, gezien de talloze mogelijke combinaties van body en lens. Vooral lenzen jagen de prijs de hoogte in en bovendien kosten ze in het ene verkooppunt soms ruim dubbel zoveel als in het andere! HOE WIJ TESTEN Wij testten drie categorieën van lenzen: standaard zoomlenzen (met een bereik dat altijd de standaard brandpuntsafstand van 50 mm omvat), telelenzen (met een langere brandpuntsafstand, om verafgelegen objecten dichterbij te brengen) en superzoomlenzen (met een breed bereik, voor opnames zowel dichtbij als veraf). PRESTATIES BIJ FEL LICHT Met een lichtbron achter de camera maken we in een gespecialiseerd labo foto's door de opening van een integrerende fotometer (bol van Ulbricht), een holle bol met reflecterende binnenwand. Dit moet een foto opleveren van een welomlijnde zwarte bol op een witte achtergrond. Vertoont de foto afwijkingen (een onvoldoende donkere bol, een halo errond, lichtvlekken ), dan scoort de lens minder goed voor dit criterium. n vergelijking met een compactcamera ligt de keuze van een systeemcamera veel minder voor de hand. Bij de goedkopere modellen is de lens die samen I met de camerabody als kit wordt verkocht, doorgaans aantrekkelijk, gezien de kleine meerprijs. Vraag u echter af wat u in de toekomst van plan bent. Eens u voor een bepaald merk kiest, zit u er immers min of meer aan vast. En omdat de mogelijkheden, het lensaanbod en de prijzen sterk verschillen naargelang van het merk, gaat u beter niet over één nacht ijs. Meestal is niet zozeer de body maar wel de lens bepalend voor de fotokwaliteit. Daarom publiceren we hier enkel gedetailleerde resultaten van de drie lenstypes die we testten: standaard zoomlenzen, tele- en superzoomlenzen. Met welke body u ze het best combineert, leest u op blz. 44. De gedetailleerde testresultaten vindt u op onze website. 40 Test-Aankoop 532 juni 2009 www.test-aankoop.be
Veronique De Rijck en Tom Crauwels Reflex- of compactcamera? Als u nog geen fototoestel hebt, vraag u dan af of u niet genoeg hebt aan een compactcamera. Die is compacter, lichter en eenvoudiger in gebruik. Voor feestjes, momentopnames, vakantiekiekjes enz. is dit soort van camera het handigst. U kunt behoorlijk zoomen, zonder dat u verschillende lenzen nodig hebt. Op het eind van de rit bent u dus ook goedkoper af. Wilt u natuurlijkere of creatievere foto's nemen of u toeleggen op bijvoorbeeld natuur- of portretfotografie, dan is een systeemcamera misschien toch iets voor u. Die zorgt onder meer voor een snellere scherpstelling (een voordeel bij snel bewegende objecten), minder scherptediepte (het gefocuste voorwerp komt beter uit tegen een onscherpe achtergrond) en betere foto's bij weinig licht. Doordat de camerabody com- BETER GEKEND ALS "SPIEGELREFLEX" De (D)SLR of (Digital) Single Lens Reflexcamera is u wellicht beter bekend als (digitale) spiegelreflexcamera, een combinatie van een body en een lens met spiegel en prisma, die het beeld in de zoeker reflecteren. In het najaar van 2008 bracht Panasonic met de Lumix G1 echter de eerste "micro four thirds" camera op de markt: een digitale camera met verwisselbare lens, voorzien van een elektronische zoeker, die spiegel en prisma overbodig maakt. Het resultaat is een compact toestel met de kwaliteit van een uitstekende digitale spiegelreflexcamera. Deze systeemcamera is mits gebruik van een adapter ook compatibel met klassieke 4/3-lenzen. WAT KUNT U VAN DE LENS AFLEZEN? Lens met een diameter van 77 mm (fysieke lensgrootte), belangrijk voor de aansluiting van een filter voor bescherming (aangeraden bij duurdere lenzen) of bepaalde effecten www.test-aankoop.be Zoombereik van 17-55 mm (27-88 mm omgerekend naar 35 mm-equivalent), hetzij een 3 zoom (maximale/minimale brandpuntsafstand) f-getal of diafragmawaarde: hoe lager het getal, hoe beter u foto's kunt nemen bij weinig licht en hoe vager de achtergrond (waardoor het gefocuste object beter uitkomt). De meest heldere zoomlenzen hebben f/2,8 IS staat bij Canon voor een ingebouwde beeldstabilisator (Image Stabilizer) USM (Ultrasonic Motor) slaat op de focusmotor, die supersnel scherpstelt bineerbaar is met diverse lenzen, verkrijgt u een waaier aan mogelijkheden. Lenzen zijn echter prijzig, zeker als u er meerdere wenst te kopen. En dan moet u nog bereid zijn al uw lenzen mee te zeulen en te wisselen. Hou er ook rekening mee dat een systeemcamera aanzienlijk groter en zwaarder is. Een nieuwe lens voor uw spiegelreflex Als u al een spiegelreflexcamera hebt maar een nieuwe lens wilt kopen, bent u aangewezen op hetzelfde merk. Tenzij er een alternatief bestaat van Sigma of Tamron. Deze merken bieden namelijk verschillende lensvarianten aan met een aansluiting voor meerdere cameramerken. Ga in de tabel op blz. 42 dus op zoek naar een lens die compatibel is en het hoogst scoort in zijn categorie. Als uw camerabody niet voorzien is van een beeldstabilisator, kies dan voor een lens die daarover beschikt. Deze functie verhindert dat trillende handen onscherpe foto's opleveren. Dergelijke lenzen zijn wel kostelijker. Verzeker u er ook van dat de lens is uitgerust met een focusmotor, ingeval die niet aanwezig is in de body (zoals soms nog het geval is bij Nikon). Uw camerabody vernieuwen Wilt u omgekeerd een nieuwe camerabody kopen maar uw lenzen behouden, dat bent u eveneens aan dat merk gebonden. Uit onze test blijkt dat de body in het algemeen minder bepalend is voor de fotokwaliteit dan de lens. U kunt dus gerust voor de goedkoopste kiezen. Hou niettemin rekening met een aantal interessante eigenschappen, zoals een kantelbaar scherm, gezichtsherkenning (automatische focus op de gezichten in beeld) Welke zoomsterkte? Hoe dichtbij u een voorwerp kunt halen, hangt af van de brandpuntsafstand. Digitale spiegelreflexcamera's hebben in combinatie met een zelfde lens niet dezelfde waarneembare brandpuntsafstand als analoge, aangezien hun sensor kleiner is dan die van de traditionele 35 mm-film. Met dezelfde lens leggen ze dus maar een deel vast van het analoge beeld (het beeld is "cropped"). De verhouding tussen die opnameformaten wordt uitgedrukt door de cropfactor. Naargelang van het merk en soms ook het model juni 2009 532 Test-Aankoop 41
HOE LEEST U DE TABEL Prijs In maart 2009. Aangezien de Panasonic standaardzoom enkel verkijgbaar is met de Lumix G1, is de vermelde prijs die van de kit. Voor alle andere modellen vermelden we de prijs van de lens afzonderlijk. Standaardzooms worden echter ook vaak voor een kleine meerprijs met de camerabody als kit verkocht. Compatibiliteit De lens is compatibel met een body van Canon (C), Nikon (N), Pentax (P), Sony (S), met een "four thirds" (4/3) of "micro four thirds" camera (μ4/3). Meegeleverde zonnekap Deze is vrijwel onmisbaar om te fotograferen bij fel licht. Voor een afzonderlijke zonnekap moet u rekenen op enkele tientallen euro. Beeldstabilisator Die compenseert het effect van trillende handen, zodat de foto toch scherp is. Vervorming Het beeld kan licht vervormd zijn, bv. ton- of speldenkussenvormig. Vignettering Lichtafval, waardoor de hoeken van de foto minder helder zijn dan het midden. Gebruiksgemak We evalueren de handleiding, de bediening van de scherpstel- en zoomring, het wisselen van lens... Veelzijdigheid We houden onder meer rekening met het bereik, de meegeleverde accessoires en de aanwezigheid van een beeldstabilisator in de lens. Beste van de test Beste Koop Voordelige keuze Goede kwaliteit Zeer goed Goed Redelijk Zwak Slecht CAMERALENZEN PRIJS BESCHRIJVING TESTRESULTATEN Standaard zoomlenzen www.test-aankoop.be/ systeemcamera voor testresultaten van compatibele camerabody s min. PANASONIC 14-45 mm f/3,5-5,6 Mega O.I.S. (enkel in kit) 608 799 μ4/3 V V 210 A A B A A C 80 NIKON AF-S DX 18-55 mm f/3,5-5,6 II 93,38 199 N V 210 B B A B B D 76 CANON EF-S 17-85 mm 1:4,0-5,6 IS USM 375 689 C V V 190 B B A B B C 74 NIKON AF-S DX VR 18-55 mm f/3,5-5,6 G 110 241,9 N V 283 B B A B A D 72 PENTAX smc DA 18-55mm f/3,5-5,6 AL lens 179 299 P 222 B A B B B D 68 NIKON AF-S DX VR 18-105 mm f/3,5-5,6 G ED 199 348,38 N V V 449 B C A C B C 67 PENTAX smc DA 18-55 mm f/3,5-5,6 AL II 103,55 239 P V 240 B B B B C D 67 CANON EF-S 18-55 mm f/3,5-5,6 IS 119 249 C V 222 C B B B A E 66 SONY SAL-1870 DT 18-70mm f/3,5-5,6 161,66 221,9 S 235 B B B B B D 66 OLYMPUS Zuiko Digital ED 14-42 mm 1:3,5-5,6/EZ-1442 221,94 293,95 4/3 V 215 A B D B B D 56 Telelenzen PENTAX smc-da 50-200 mm f/4-5,6 ED 145 299,95 P 258 B A A B B D 75 PANASONIC Lumix G Vario 45-200 mm f/4-5,6 OIS 317,9 399 μ4/3 V V 399 B A C B A C 72 TAMRON AF 55-200 mm f/4-5,6 Di II LD Macro 99 179 C, N, S V 323 B A C B B D 70 CANON EF-S 55-250 mm f/4-5,6 IS 199 359 C V 412 B A C B B D 67 NIKON AF-S DX VR 55-200 mm f/4-5,6 G IF ED 188,95 405 N V V 356 C A B C B C 67 SONY DT 55-200 mm f/4,5-5,6 211,05 279 S V 321 C A C B B D 64 SIGMA 55-200 mm f/4-5,6 DC Sigma AF 129,95 202,13 4/3, C, N, P, S V 333 C A D B B D 58 Superzooms SIGMA 18-200 mm f/3,5-6,3 DC Sigma AF 209 529 C, N, P, S 405 C B B B B C 69 CANON EF-S 18-200 mm f/3,5-5,6 IS 432,95 739 C V 627 B C A C B C 68 NIKON AF-S DX VR 18-200 mm f/3,5-5,6 G IF -ED 489 928,3 N V V 560 B C B B A A 67 TAMRON AF 18-200 mm f/3,5-6,3 XR Di II LD Aspherical (IF) 184,95 399 C, N, P, S 398 C C B B A C 66 OLYMPUS Zuiko Digital ED 18-180 mm 1:3,5-6,3 /EZ-1818 401,64 649 4/3 V 435 C B C A A B 62 TAMRON AF 18-270 mm f/3,5-6,3 Di II VC LD Aspherical (IF) 496,61 729 C, N V V 597 B C B B B B 59 SONY SAL-18250 DT18-250 mm f/3,5-6,3 501,45 697,5 S V 470 B C B B C B 58 max. Compatibiliteit Zonnekap meegeleverd Beeldstabilisator Gewicht (g) Scherpte Vervormingen Prestaties bij fel licht Vignettering Gebruiksgemak Veelzijdigheid EINDSCORE OP 100 42 Test-Aankoop 532 juni 2009 www.test-aankoop.be
vermeldt de camerabody een vermenigvuldigingsfactor om het 35 mm-equivalent te berekenen: 1,5 (Nikon, Sony en Pentax), 1,6 (Canon) of 2 (Olympus en Panasonic). Een digitale standaardlens van 18-55 mm is omgerekend naar het 35 mm-formaat dus gelijk aan 27-82 mm. Om de zoomfactor te berekenen zoals bij compactcamera's moet u de maximale door de minimale brandpuntsafstand delen. Een 18-55 mm-lens komt met andere woorden overeen met een 3 zoom. Welk type van zoomlens? Standaard zoomlenzen hebben een bereik van zo'n 18-55 mm. Ze omvatten altijd de brandpuntsafstand van 40 mm, die hetzelfde perspectief biedt als het menselijke oog. Bij een langere brandpuntafstand (telelens) verkrijgt u een grotere close-up, bij een Een superzoom is even goed als een aparte standaard- en telezoom en een stuk handiger kortere een bredere kijkhoek. Gewoonlijk wordt een camera als kit aangeboden met een standaardzoom. Dit is vaak de voordeligste oplossing en voor de meest courante foto's voldoet ze wellicht. Als u echter wat meer uit uw camera wilt halen, kan het bereik al gauw beperkt blijken. In dat geval kunt u een lens met kortere of langere brandpunstafstand bijkopen. Zo is een lens met een langere brandpuntsafstand van bv. 100 mm (35 mm-equivalent) en vooral een groter diafragma meer geschikt voor portretfoto's. Om verafgelegen voorwerpen te fotograferen, is een telelens nodig, met een bereik van bijvoorbeeld 70-200 mm (35 mm-equivalent). Een breedhoeklens met een bereik van bijvoorbeeld 16-30 mm (35 mm-equivalent) is dan weer geschikt voor landschapsfoto's en breedbeeldopnames van gebouwen en dergelijke. Als u liever niet van lens wisselt en een zo compact Lenzen voor systeemcamera's Onze keuze Standaard zoomlenzen Telelenzen Superzooms 80 PANASONIC 14-45 mm f/3,5-5,6 mega O.I.S. Deze lens is enkel verkrijgbaar in combinatie met de Panasonic Lumix G1. Deze "micro four thirds" camera is een absolute aanrader als u een zo compact mogelijk toestel wenst, zonder aan kwaliteit te moeten inboeten. 608-799 (kitprijs) 76 NIKON AF-S DX 18-55 mm f/3,5-5,6 II Samen met een veelzijdige camerabody zoals Nikon D60 of D90 levert deze lens een prima kwaliteit. U kunt ook kiezen voor de versie met ingebouwde beeldstabilisator (de andere 18-55 mm-lens uit de tabel), aangezien Nikon camerabody's daar niet in voorzien. Vergeet echter niet dat een standaardzoom een vrij beperkt bereik heeft! 93,38-199 75 PENTAX smc-da 50-200 mm f/4-5,6 ED Als u al een Pentax camerabody hebt waarvoor u een telelens zoekt, biedt dit model u een zeer goede kwaliteit. Zo niet raden wij u niet aan om voor Pentax te kiezen, gezien de teleurstellende prestaties van de camerabody's die wij testten (Pentax K20D, K200D en K-m). 145-299,95 70 TAMRON AF 55-200 mm f/4-5,6 DI II LD Macro Deze telelens voor een digitale camerabody van Canon, Nikon of Sony heeft een zeer goede prijs-kwaliteitverhouding. Niettemin biedt één enkele superzoom u dezelfde fotografische mogelijkheden en een even goede kwaliteit als een aparte standaarden telezoom. 99-179 69 SIGMA 18-200 mm f/3,5-6,3 DC Sigma AF Als u een zeer breed bereik wenst, overweeg dan deze superzoom te kopen in plaats van de standaardlens die Canon, Nikon, Pentax en Sony als kit aanbieden. Hiermee verkrijgt u een even goede kwaliteit als met een standaard- en telezoom. Voor body's van Canon of Nikon is er ook een versie met beeldstabilisator, die we niet hebben getest. 209-529 www.test-aankoop.be juni 2009 532 Test-Aankoop 43
BEKIJK HET AANBOD VOOR U EEN CAMERA KIEST CANON NIKON PENTAX Canon is de marktleider met een tachtigtal lenzen en diverse accessoires. Helaas is geen enkele camerabody voorzien van een beeldstabilisator. U zult dus meer betalen voor een lens die daarover beschikt. Voor sommige lenstypes is die zelfs niet verkrijgbaar. Wij raden de Canon 1000D aan, omdat die nauwelijks verschilt van de 450D en goedkoper is (gemiddeld 468 tegenover 647). De ruim eens zo dure Canon 50D (gemiddeld 1 452) biedt u geen betere fotokwaliteit, maar wel een stevigere uitvoering en een betere scherpstelling met prime lenzen. Het aanbod is ongeveer even rijk als dat van Canon, maar lenzen en accessoires zijn doorgaans iets duurder. Bij gebrek aan een beeldstabilisator in de body wordt u ook hier aangezet tot de aankoop van duurdere lenzen die daarover beschikken. De Nikon D60 (gemiddeld 494 als kit) is een zeer goede en veelzijdige basiscamera die ook bij weinig licht goede foto s maakt. Afgezien van de soms haperende witbalans valt er weinig op aan te merken. De D90 is zijn veel hogere prijs (gemiddeld 1 139 als kit) enkel waard als u lenzen gebruikt zonder focusmotor (niet aanwezig bij de goedkopere cameramodellen) of een videofunctie wenst. OLYMPUS PANASONIC Nadat Panasonic al twee "four thirds" camera's op de markt had gebracht in samenwerking met Olympus, pakte de fabrikant als eerste uit met een "micro four thirds" model: de Lumix G1. Die biedt een uitstekend compromis tussen kwaliteit en draagbaarheid. Ongetwijfeld zal de vrij hoge prijs (gemiddeld 720) nog zakken en het nog beperkte lensaanbod groeien. Voorlopig zijn er nog maar drie specifieke lenzen verkrijgbaar, maar mits gebruik van een adapter kunt u ook klassieke 4/3-lenzen aansluiten. SONY Het lensaanbod van Sony is kleiner dan dat van Canon en Nikon. Vermits Sony in 2006 Minolta overnam, zijn de camera's wel compatibel met heel wat oudere Minolta-lenzen. Met zijn alpha-systeem is Sony duidelijk op weg om een grote speler in de markt te worden. De beeldstabilisator in de camerabody's is even goed als die in de lenzen. Voor beginners is de Sony alpha 200 een aanrader vanwege het grote bereik en de zeer aantrekkelijke prijs van de kit (gemiddeld 443). De Alpha 350 (gemiddeld 657 als kit) onderscheidt zich enkel door zijn kantelbare lcd-scherm. Het aanbod bestaat uit een zestigtal lenzen, waaronder een interessante reeks specifieke "prime" lenzen voor digitale camera s. Helaas stelde zowel de Pentax K20D als de K200D en de K-m in onze test teleur, vanwege de ondermaatse beeldstabilisator, de trage reactietijd, de lage schermkwaliteit en de middelmatige fotokwaliteit. Wij raden dan ook niet aan met Pentax in zee te gaan, tenzij u al over compatibele lenzen beschikt. De camera s zijn compatibel met alle "four thirds" lenzen en zijn zeer voordelig, zeker als u ze als kit met een lens koopt. Olympus-lenzen die u bijkoopt, zijn dan weer wel erg duur en de keuze is beperkt tot een twintigtal modellen. Lenzen van Tamron of Sigma zijn niet echt aan te raden, aangezien ze ontworpen zijn voor de andere digitale reflexcamera's (met cropfactor 1,5 in plaats van 2 bij Olympus). De kleinere sensor zorgt enerzijds voor compactere camera's, maar anderzijds voor minder lichtgevoeligheid en meer scherptediepte. De Olympus E30 heeft een kantelbaar lcd-scherm en levert een zeer goede fotokwaliteit, maar als kit kost deze gemiddeld maar liefst 1 676! Wij raden dan ook eerder de E-520 aan, die als kit zowat een derde kost (gemiddeld 578). De E-420 is bij gebrek aan een beeldstabilisator niet aan te bevelen. mogelijk toestel wenst, kunt u ook meteen kiezen voor een superzoom (ook ultra-, travel- of megazoom genoemd). Dit is het type van lens met het breedste bereik, bijvoorbeeld 27-300 mm tot zelfs 27-430 mm (35 mm-equivalent). Onze Beste Koop is beslist een aanrader, zeker als u hem vindt tegen zijn laagste prijs. Deze Sigma-lens is overigens verkrijgbaar voor verschillende merken van camerabody. Fotograferen bij weinig licht De belichting wordt beïnvloed door de sluitertijd enerzijds, en de lichtsterkte van de lens anderzijds. Het f-getal of de diafragmawaarde op de lens duidt op de Een duurdere camerabody levert daarom geen betere fotokwaliteit lichtsterkte. Hoe lager het cijfer, hoe meer licht de lens kan opnemen en hoe beter u foto's kunt nemen bij weinig licht. Maar met de lichtsterkte nemen ook de prijs en de grootte van de lens toe. Lenzen met een vaste brandpuntsafstand hebben doorgaans een grotere maximale opening dan zoomlenzen tegen een relatief voordeligere prijs. Dat resulteert doorgaans in helderdere, scherpere en contrastrijkere foto's. Ze kunnen de mogelijkheden van spiegelreflexcamera's met andere woorden optimaal ontplooien. Daartegenover staat echter dat u er niet mee kunt zoomen. 44 Test-Aankoop 532 juni 2009 www.test-aankoop.be