Openbaar Onderwerp Subsidie Schoolmaatschappelijk Werk 2016 Programma Zorg & Welzijn Portefeuillehouder B. Frings Samenvatting Schoolbesturen binnen het voortgezet onderwijs (VO), het Samenwerkingsverband Passend Onderwijs V(S)O e.o. en de stichting Conexus namens het primair onderwijs (PO) hebben voor 2016 een subsidieverzoek ingediend voor Schoolmaatschappelijk Werk (SMW). Het betreft een voortzetting van de subsidie. In 2015 heeft een evaluatie plaatsgevonden van het SMW waarin aandacht is besteed aan de inpassing van het SMW in de nieuwe structuur van de sociale wijkteams na de transitie van de jeugdzorg en de invoering van Passend Onderwijs. Uit de evaluatie spreekt brede waardering voor het SMW en de uitkomsten hiervan vormen de basis voor nader te maken afspraken. BW-nummer Directie/afdeling, ambtenaar, telefoonnr. MO10, Mireille Tijkorte, 2500 Datum ambtelijk voorstel 1 maart 2016 Registratienummer 2016.0170 Ter besluitvorming door het college 1. Voor de uitvoering van het Schoolmaatschappelijk Werk in 2016 een budgetsubsidie verlenen: - voor het PO aan stichting Conexus een bedrag van 440.386. 2. Voor de uitvoering van het Schoolmaatschappelijk Werk in 2016 een budgetsubsidie verlenen: - voor het VO en VSO aan de schoolbesturen een bedrag van 442.133. 3. De subsidies ten laste te brengen van het programma Zorg en Welzijn, product Jeugd. Steller Mireille Tijkorte Paraaf akkoord Datum Alleen ter besluitvorming door het College Besluit B&W d.d. 8 maart 2016 X Conform advies Aanhouden Anders, nl. nummer: 4.5 Bestuursagenda Paraaf akkoord Datum Portefeuillehouder Cv Schoolmaatschappelijk werk
1 Probleemstelling 1.1 De schoolbesturen van het voortgezet onderwijs, het samenwerkingsverband Passend Onderwijs en de besturen van het primair onderwijs hebben verzoeken ingediend om de subsidie voor het schoolmaatschappelijk werk (SMW) in 2016 voort te zetten. Het SMW werkt binnen de zorgstructuur van de scholen en speelt een waardevolle rol in de signalering en begeleiding van leerlingen en ouders bij problemen in de persoonlijke levenssfeer van de kinderen. Wanneer het niet-school specifieke problemen betreft, zorgt het SMW voor de verbinding naar het sociale wijkteam en professionele hulpverleners. De gemeente Nijmegen verleent al jaren een subsidie aan Stichting Conexus (penvoerder voor alle PO scholen) voor het primair onderwijs (PO) in de gemeente Nijmegen. Wij subsidiëren ook al jaren namens een aantal regiogemeenten de schoolbesturen in het voortgezet onderwijs (VO) in de regio Nijmegen. Op basis van de leerlingenaantallen dragen de regiogemeenten bij in de bekostiging van het SMW. Het betreft de scholen van de Stichting Alliantie VO, Stichting Scholengroep Rijk van Nijmegen, Stichting Voortgezet Montessoricollege, Helicon VMBO Groen Nijmegen, Stichting Praktijkonderwijs regio Nijmegen, Scholengemeenschap voor voortgezet vrijeschoolonderwijs, Stichting Samenwerkingsverband Voortgezet Onderwijs Nijmegen e.o. 1.2 Samenvatting evaluatie SMW In 2015 is de inhoud en kwaliteit van het SMW op basis van de prestatie afspraken geëvalueerd. In deze evaluatie is aandacht besteed aan de inpassing van het SMW in de nieuwe structuur na de invoering van de Jeugdwet en de invoering van Passend Onderwijs. De evaluatie SMW onderbouwt de waardevolle rol van het SMW m.b.t. signalering en begeleiding van leerlingen en ouders bij problemen in de persoonlijke levenssfeer. In het PO wordt het SMW door de schoolbesturen ingekocht bij de NIM. Binnen het VO zijn SMW-ers in dienst van de scholen. Beide opties: naar eigen inzicht inhuren of bij de NIM, stemmen bij de betrokkenen tot tevredenheid. Beide opties hebben hun voor- en nadelen. Deze geven bij de schoolbesturen geen aanleiding om het opdrachtgeverschap en de overige prestatieafspraken te wijzigen. Uit de evaluatie spreekt veel waardering voor het SMW. Cliënten zijn zeer tevreden over de door het SMW geboden hulp. De grootste succesfactor is de nabijheid van de SMW er binnen de school en de daardoor lage drempel. En er is grote tevredenheid bij medewerkers in het onderwijs en de betrokkenen daarbuiten over de kwaliteit van de SMW ers. Over het algemeen is zowel in het VO als in het PO de werkdruk van de SMW er hoog. De schoolbesturen verdelen de beschikbare uren SMW over de scholen. In het VO betekent dat minimaal vier uur en maximaal negen uur per week per locatie. Maar vooral in het PO leidt dit tot versnippering. De inzetbare uren zijn minimaal twee en maximaal acht uur per week per school. Op de meeste scholen is vier uur het minimum om aan de vraag te voldoen, en dat lukt niet overal waar het nodig is. Daarbij drukt de deelname aan het (B)SOT zwaar op de uren van het SMW. We stellen dan ook voor om in de prestatieafspraken op te nemen om hier flexibeler mee om te kunnen gaan. De schoolmaatschappelijk werkers weten in de beperkte tijd die ze hebben aan een groot deel van de vraag naar individuele hulpverlening aan leerlingen en ouders te voldoen. Een veel kleiner deel van hun tijd gaat in consultatie aan schoolmedewerkers zitten en sluitpost zijn de preventieve collectieve activiteiten.
2 In het licht van de invoering van de Jeugdwet lijkt de positie van het SMW vooral in het VO nog een lastige. Waar het in het PO al aardig lukt om de samenwerking met de wijk te vinden, vormt dit voor de meeste SMW ers in het VO een knelpunt. Ze hebben vaak met meerdere (sociale) wijkteams te maken (tijdrovend). In enkele (overzichtelijke) regiogemeenten lukt het om de lijnen kort te houden. De aanbevelingen voor het VO zijn: 1. Zoek naar extra stimulansen voor de verbinding tussen SMW en (sociale) wijkteams, zodat het SMW voordelen van de samenwerking kan gaan ervaren. 2. Benut de kansen die de SMW ers zien voor Preventieve collectieve activiteiten voor leerlingen en ouders Voorlichting en consultatie aan medewerkers in de school, in samenwerking met anderen in en buiten de school (GGD, Tandem, Iriszorg en Bureau Leerplicht) De aanbevelingen voor het PO zijn: 1. Zoek naar versterking van het SMW door de bestaande capaciteit flexibel en (nog) meer op maat in te zetten. Benut daarbij de kansen in de samenwerking met het SWT en het AMW, in de consultatiefunctie en in het (B)SOT. 2. Werk aan de onderbouwing van het effect van preventieve activiteiten en versterk deze door de samenwerking met anderen, zoals de GGD en Iriszorg 3. Versterk de lijnen tussen onderwijs en zorg door verbetering van de toeleidingsfunctie van de (jeugd)artsen; de afspraken over het delen van informatie. 4. Maak afspraken om de belemmeringen voor een goede kwaliteit van het SMW weg te nemen. Het gaat dan over de verwachtingen van scholen tegenover een flexibele inzet, de praktische voorwaarden in de school, en het ervaren kwaliteitsverschil. De aanbevelingen worden opgenomen in de nieuwe beschikking bij te leveren prestaties (zie bijlage 2 en 3). 2 Juridische aspecten Op de subsidieverlening aan stichting Conexus en de schoolbesturen VO en VSO is de Nijmeegse Kaderverordening Subsidieverstrekking (2011) van toepassing. 3 Doelstelling We verlenen subsidies aan het samenwerkingsverband voor de scholen voor PO in Nijmegen en aan de schoolbesturen voor VO en VSO in Nijmegen en de regio voor de uitvoering van het SMW. Doel van de inzet van SMW is problemen in de ontwikkeling van kinderen op scholen in een vroeg stadium te signaleren, hulp- en dienstverlening aan leerlingen en hun ouders/verzorgenden op gang brengen en indien nodig snel en efficiënt doorgeleiden naar de juiste zorg of begeleiding in samenwerking met de jeugd professionals van het SWT s. Preventieve groepsactiviteiten en voorlichting evt. in samenwerking met GGD, verslavingszorg of jeugdhulp kunnen ook een onderdeel zijn van de activiteiten. Net als het assisteren van docenten, mentoren en zorgcoördinatoren bij het signaleren van problemen bij jeugdigen en het verlenen van consultatie en advies en indien nodig deelname aan de brede school ondersteuningsteams (BSOT s).
3 4 Argumenten 4.1 Voor de uitvoering van het Schoolmaatschappelijk Werk in 2016 een budgetsubsidie verlenen: voor het PO aan stichting Conexus een bedrag van 440.386 Stichting Conexus verzoekt de subsidie voor de uitvoering van het SMW voor de Nijmeegse basisscholen en Passend Onderwijs. Het SMW is uitbesteed; uren worden ingekocht bij het NIM. Het SMW wordt uitgevoerd op 46 scholen voor primair onderwijs in Nijmegen. De scholen zetten minimaal 2 uur maatschappelijk werk per week per school in op basis van een urenverdeling per school op grond van het aantal basisuren en van het aantal achterstandsleerlingen. Zo nodig kan incidenteel van dit minimum worden afgeweken en de uren flexibel(er) en efficiënter ingezet worden voor een beter bereik van jeugdigen. De schoolmaatschappelijk werkers zijn beschikbaar op de school als vindplaats waar kinderen met problemen kunnen worden gesignaleerd. Vanuit het BSOT s vormt het SMW de verbindende schakel naar het jeugdwerk in het Sociale Wijkteam. Wanneer het niet enkel school-specifieke problemen zijn kan het SMW de verbinding leggen met de jeugdprofessionals binnen het sociale wijkteam. 4.2 Voor de uitvoering van het Schoolmaatschappelijk Werk in 2016 een budgetsubsidie verlenen: voor het VO en VSO aan de schoolbesturen een bedrag van 442.133 Schoolbesturen VO en het bestuur van het Samenwerkingsverband verzoeken voor de uitvoering van het SMW voor 17 VO-scholen een budgetsubsidie. Binnen het VO zijn SMWers in dienst van de scholen. Het schoolmaatschappelijk werk wordt uitgevoerd op de scholen voor voortgezet onderwijs in Nijmegen en Druten/West-Maas en Waal. Alle schoolbesturen zetten minimaal 4 uur schoolmaatschappelijk werk per week per schoollocatie in. Dit is de basisnorm. Daarbovenop krijgen de scholen met een zwaardere populatie aanvullende uren SMW. Zij maken daarvoor een additionele urenverdeling over de schoollocaties op basis van het aantal 3 en 4 vmbo leerlingen en leerlingen die leerweg ondersteunend onderwijs krijgen. 4.3 evaluatie van het SMW Uit de evaluatie van het SMW blijkt dat de uitvoering SMW een onmisbare rol bij het vindplaatsgerichte werken vervult en heeft het SMW een belangrijke preventieve vroegcuratieve en signalerende functie. Vanuit het schoolondersteuningsteam vormt het SMW de verbindende schakel naar de SWT s. Wanneer het niet enkel school-specifieke problemen zijn, legt het SMW in samenwerking met de jeugdarts de verbinding met de professionals jeugd binnen de SWT s. 4.4 Subsidie alleen voor het jaar 2016 Deze budgetsubsidie wordt voor één jaar verleend. Zolang de bezuinigingstaakstelling als gevolg van de onderzoeksopdracht Onderwijs en Ondersteuning Jeugd nog niet volledig structureel is ingevuld door de VO-besturen gaan wij niet over tot meerjarige subsidieafspraken. 5 Financiën De subsidies 2016 voor het schoolmaatschappelijk werk in het primair onderwijs en voortgezet onderwijs van in totaal 882.519 worden ten laste gebracht van het programma Zorg en Welzijn, product Jeugd, deelproduct Zorgstructuur Onderwijs (61288). Voor het primaire onderwijs valt dit onder de Zorgstructuur PO (S3171) en voor het voortgezet onderwijs valt dit onder de Zorgstructuur VO (S3172). De subsidiebedragen 2016 zijn conform de gemeentelijke richtlijn geïndexeerd met 0,87%.
4 Op basis van afspraken met de regiogemeenten over de verdeling van de leerlingen op de middelbare scholen en in het voortgezet onderwijs ontvangt de gemeente Nijmegen voor de bekostiging van het SMW VO een bijdrage van totaal 137.385 ( 136.200 (bedrag 2015) +0,87%). Deze baten zijn in de begroting verwerkt (61288.83009). In de bijlage 1 bij dit voorstel is een kostenverdeling over de regiogemeenten opgenomen, tevens is een overzicht van de subsidies per schoolbestuur opgenomen. In 2016 gaan we voor 2017 een herverdeling maken m.b.t. bijdragen van de regiogemeenten en de verdeling over de VOscholen. Historisch overzicht subsidie Schoolmaatschappelijk werk PO en VO: 2014 2015 2016 SMW PO 430.475 436.588 440.386 SMW VO 432.183 438.320 442.133 6 Participatie en Communicatie Stichting Conexus, de schoolbesturen VO en VSO en het bestuur van het samenwerkingsverband worden met een beschikking op de hoogte gesteld van dit besluit. In deze beschikking zijn tevens de uit te voeren activiteiten en de te leveren prestaties opgenomen. 7 Uitvoering en evaluatie Er zijn bestuurlijke afspraken gemaakt over de uitvoering van het schoolmaatschappelijk werk betreffende het: - Continueren en het op niveau houden van de inzet van het schoolmaatschappelijk werk. - Waarborgen professionaliteit schoolmaatschappelijk werk door gekwalificeerde maatschappelijk werkers in te zetten. - Intercollegiale consultatie, coaching en deskundigheidsbevordering Per jaar vindt verantwoording plaats middels voortgangsrapportages en gerealiseerde prestaties. Indien nodig vinden er aanpassingen plaats. 8 Risico Er zijn geen risico s verbonden aan dit voorstel. Bijlage(n): 1. Subsidieverdeling per regiogemeente en schoolbesturen 2. Beschikking Karel de Grote College (als voorbeeld voor VO en VSO) 3. Beschikking Stichting Conexus Ter inzage: 1. Evaluatie van het Schoolmaatschappelijk Werk in het primair onderwijs in de gemeente Nijmegen en in het voortgezet onderwijs in de regio Nijmegen. (juni 2015).