Jeugd Voetbal Beleidsplan seizoen 2015/2018 Met prestatie en plezier, aandacht voor iedereen Samengesteld door: ZCFC Jeugdbestuur en Hoofd Jeugd Opleiding, d.d. augustus 2015 1
Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 1.1 Algemene beschrijving ZCFC... 3 1.2 Missie ZCFC... 4 1.2.1 Kernwaarden... 4 1.2.2 Doelstellingen... 4 2 Organisatiestructuur, rollen en taken... 5 2.1 Organisatie en taken... 5 2.1.1 Jeugdbestuur (JB)... 5 2.1.2 Hoofd Jeugdopleiding (HJO)... 6 2.1.3 Hoofdtrainer... 7 2.1.4 Assistent trainer... 7 2.1.5 Keepertrainer... 8 2.1.6 Jeugdcoördinator... 8 2.1.7 Teamcoach... 9 2.1.8 Toernooicommissie... 9 2.1.9 Wedstrijdsecretariaat... 9 2.1.10 Ouders & support... 10 2.2 Vertrouwenspersoon... 10 3 Opleiden van de jeugd... 11 3.1 Uitgangspunten... 11 3.1.1 Ontwikkeling spelers centraal... 11 3.1.2 Spelers opleiden... 14 3.1.3 Trainingsplan basis voor trainingen... 14 3.1.4 Wisselbeleid... 14 3.1.5 Meisjesvoetbal... 14 3.1.6 Onderscheid prestatief / recreatief... 15 4 Doorstroming, selectie & dispensatie... 17 4.1 Doorstroming en dispensatie spelers... 17 4.1.1 Ontwikkeling spelers centraal... 17 4.2 Selectiebeleid... 17 4.2.1 Scouting... 18 4.3 Dispensatie... 19 2
1. Inleiding 1.1 Algemene beschrijving ZCFC ZCFC (Zaandamse Christelijke Football Club) of wellicht beter bekend als het Zaans oranje is de zaterdagvoetbalclub waar sinds 1931 gezelligheid, respect, recreatie & prestatie onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. De club wil een sociaal-maatschappelijke plaats innemen in de Zaanstreek. Iedereen kan lid worden. De vereniging schept de mogelijkheden om prestatiegericht, maar ook op recreatieve en passieve wijze zoveel mogelijk plezier te beleven aan de voetbalsport. Zo bieden wij: Senioren, Vrouwen, Junioren (meisjes en jongensteams), Pupillen, Mini s en G- voetbal aan. Wij leiden ook jeugdscheidsrechters, trainers, assistent trainers en teamcoaches op om hen (tijdelijk) aan de club te verbinden. ZCFC wil kwaliteit nastreven en een herkenbaar beleid voeren. Wat gaan we doen? WINNEN! Wat gaan we doen? WINNEN! Wie zijn wij? ZCFC! 3
1.2 Missie ZCFC ZCFC wil een voetbalvereniging zijn waar iedereen zo optimaal mogelijk voetbalplezier beleeft. Dit houdt in dat wij iedereen een sociaal, sportief, plezierig, maar ook uitdagende en goed georganiseerde thuisbasis wil aanbieden, waar vooral prestatie en plezier hoog in het vaandel staan. 1.2.1 Kernwaarden Uit de missie zijn de volgende 5 punten op voetbaltechnisch beleid van belang: - Sociaal Aandacht voor elkaar, vanuit een positieve grondhouding, gericht op het individu en/of groep elkaar aanmoedigen en waar nodig aanspreken. In principe krijgt elke speler in de onderbouw de gelegenheid zich te ontwikkelen op elke spelpositie binnen het voetbal. - Plezier Uitgangspunt bij ZCFC is dat iedereen plezier kan beleven aan en rond het voetbal. Plezier is essentieel voor iedereen. Plezier verbindt, trekt aan en geeft energie en betekenis aan wat we doen met en voor elkaar. Door de combinatie van plezier en prestatie in training en coaching wordt bereikt dat iedereen op zijn/naar niveau meer uit zichzelf kan halen. - Georganiseerd Door de grootte van onze club en verschillende belangen binnen de jeugd, is het van belang zaken goed te regelen, zodat voor een ieder duidelijk is wat wordt bedoeld met onderstaande doelstellingen, thema s en de jeugdopleiding. - Prestatie Het gericht stimuleren, bevorderen en verhogen van de individuele kwaliteit en die van het team: bal-, en speltechnisch. - Iedereen Niet alleen de selectieteams, maar iedereen krijgt evenveel aandacht, van trainers en coaches. Alle vorderingen van iedereen worden bijgehouden. De doelstellingen en keuzes in dit plan zijn gemaakt op basis van bovenstaande kernwaarden! 1.2.2 Doelstellingen Vanuit de kernwaarden hebben we de volgende 4 doelen gesteld: 1. Aandacht voor iedereen gericht op plezier en prestatie; 2. Iedere speler speelt en ontwikkelt zich maximaal op zijn eigen niveau; 3. Het uiteindelijke doel is om jeugdspelers te laten doorstromen naar ons 1ste elftal; 4. Iedereen draagt bij aan de kernwaarden van ZCFC. 4
2. Organisatiestructuur, rollen en taken 2.1 Organisatie en taken Om een goede invulling en sturing te geven aan het Jeugd Voetbal Beleidsplan is het van belang dat er een goede organisatie staat met een duidelijke taakverdeling. In dit hoofdstuk worden de rollen en taken van de diverse organisatieonderdelen uiteengezet. Figuur 1; Deel van organogram organisatie ZCFC 2.1.1 Jeugdbestuur (JB) Het Jeugdbestuur is eindverantwoordelijk voor het reilen en zeilen van de jeugdafdeling binnen ZCFC. Het Jeugdbestuur moet vooral faciliteren en organiseren. Zij dient zodanig te opereren en te motiveren, dat met behulp en inzet van commissies en vrijwilligers, het werk wordt verzet en de jeugdafdeling structureel goed is georganiseerd. De leden van het Jeugdbestuur hebben een belangrijke voorbeeldfunctie binnen de vereniging. Geloofwaardig en betrouwbaar opererend met een verantwoorde en inspirerende houding naar elk voetballend jeugdlid van de club. Daarnaast stelt het Jeugdbestuur in samenwerking met de Hoofd Jeugdopleiding (HJO), het Jeugd Voetbal Beleidsplan op en legt deze ter goedkeuring voor aan het Hoofdbestuur. Het Jeugdbestuur bespreekt / evalueert dit plan jaarlijks met de HJO en de jeugd coördinatoren en neemt hierin beslissingen. Het Jeugdbestuur bestaat uit tenminste een voorzitter, vice-voorzitter, penningmeester, (wedstrijd)secretaris en algemene bestuursleden. In de uitvoering van hun werk worden vier hoofdtaken onderscheiden: 1. Voetbalbeleid jeugd 2. Evenementen jeugd 3. Wedstrijdsecretariaat 4. Communicatie Het Jeugdbestuur vergadert minimaal 1x per 6 weken en schuift aan bij vergaderingen van het Hoofdbestuur (HB) en de HJO en waar nodig bij overige (commissie)vergaderingen. 5
De belangrijkste taken van het Jeugdbestuur zijn: Het bewaken van vastgesteld jeugd voetbal / technisch beleid; Het faciliteren en ondersteunen in de uitvoering van de taken van de HJO, de Jeugdcoördinator, Toernooicommissie en het Wedstrijdsecretariaat; Aanspreekpunt zijn voor ouders en support; Het faciliteren van het jeugdvoetbal: o Aanmelden van de teams bij de KNVB ivm de competitie; o Het regelen van de benodigde kledingmaterialen van de selectieteams; o Het regelen van de (competitie) wedstrijden en (ondersteuning bij) toernooien; o Het circa 6 x per seizoen verzorgen van Bestuursdiensten; o Het werven en begeleiden van jeugdcoördinatoren, teamcoaches in samenwerking met de HJO; Het organiseren van evenementen, informatie-, en thema avonden voor de jeugd; In samenwerking met het HB en de HJO verzorgen van wervingscampagnes; Het tijdig en goed communiceren aangaande bovenstaande activiteiten; Eindverantwoordelijk voor alle communicatie via de website door de HJO, Hoofdtrainers, Keepertrainers en Jeugdcoördinatoren; Het faciliteren van benodigde cursussen aangaande 1 e hulp en dergelijke; Het onderhouden van contacten met overige bestuursorganen, nieuwe leden en andere voetbal gerelateerde organisaties. 2.1.2 Hoofd Jeugdopleiding (HJO) Zowel voor de bovenbouw (A, B, C junioren en het meisjesteam) als de onderbouw (D, E, F pupillen & Mini s) is er een Hoofd Jeugdopleiding. De HJO is verantwoordelijk voor het opstellen, bewaken en implementeren van het Technisch Opleidingsplan van de vereniging en heeft hierin een adviserende rol. Ook is de HJO verantwoordelijk voor het Handboek Teamcoach. Hij volgt daarbij het Jeugd Voetbal Beleidsplan en legt bovengenoemde plannen ter goedkeuring voor aan het Jeugdbestuur. Er dient zowel tussen de verschillende leeftijdsgroepen (pupillen, junioren en senioren) als in de opvolgende seizoenen continuïteit te ontstaan op voetbaltechnisch gebied. Tevens is de HJO verantwoordelijk voor het aanstellen, aansturen, begeleiden en aanspreken van de Hoofdtrainers, de Assistent trainers, de Keeperstrainers en teamcoaches, binnen de kaders van het Jeugd Voetbal Beleidsplan. Uiteraard in samenspraak met het Jeugdbestuur. Het Jeugdbestuur blijft in alles eindverantwoordelijk. De HJO zal het hele proces van talentontwikkeling en talentherkenning bewaken en zorgt ervoor dat trainers en teamcoaches volgens deze visie werken. Hij organiseert scholingsmomenten voor het eigen kader. De HJO wordt aangestuurd door de jeugdvoorzitter en heeft 2x per seizoen een functioneringsgesprek. Taken: - Het uitvoeren en bewaken en waar nodig bijstellen van het Technisch Opleidingsplan en daaruit voorvloeiende trainingsprogramma s; - Het geven van leiding aan de trainers en teamcoaches en waar nodig faciliteren en ondersteunen in de uitvoering van hun taken; - De samenstelling / selectie van de teams en keepers in samenwerking met de hoofdtrainers; - De klasse indeling van de teams ten behoeve van de competitie; - De doorstroming (vroegtijdig / dispensatie) van de spelers; - Het verzorgen van de interne scouting, zie hoofdstuk 4.2; 6
- Het geven van interne cursussen betreffende talentontwikkeling en talentherkenning; - Ontwikkelen van nieuwe methoden die aansluiten bij de behoeften van deze tijd; - Het verzorgen van interne scholing op gebied van training en coaching aan trainers en teamcoaches; - Het informeren bij de trainers en teamcoaches over de voetbaltechnische gang van zaken rond de wedstrijden, zowel individueel als in groepsverband; - Het delen van informatie aangaande teamindelingen en dergelijke via de website van ZCFC, na goedkeuring van het JB; - Het aanspreekbaar zijn voor alle jeugdleden op bovenstaande punten. Bevoegdheden: - Denkt daadwerkelijk mee en levert een bijdrage aan de ontwikkeling van de jeugdopleiding; - Leiden van vergaderingen en interne cursussen aan trainers; - Het werven, selecteren en beoordelen van trainers en jeugdcoördinatoren. Verantwoordelijkheden: - Opleidingsvisie binnen het eigen kader; - Zelfontwikkeling, door initiatief te nemen en op de hoogte te blijven van nieuwe ontwikkelingen In het vakgebied; - Verantwoordelijk voor advies over de samenstelling van de trainers en spelersgroepen; - Verantwoordelijk voor het advies aangaande de selectie van spelers. 2.1.3 Hoofdtrainer De hoofdtrainer is verantwoordelijk voor de ontwikkeling van zijn team in het algemeen, en de ontwikkeling van zijn spelers in het bijzonder. Van hem wordt verwacht dat hij didactisch de juiste oefenstof/oefeningen op basis van leeftijd en niveau kan aanbieden en deze trainingen zo mogelijk in moeilijkheidsgraad kan opbouwen. Hij stelt daartoe Opleidings-, en trainingsplannen samen, die zijn gebaseerd op het door de HJO opgestelde Technisch Opleidingsplan. Verder is de Hoofdtrainer verantwoordelijk voor: 1 Het tussentijds en jaarlijks evalueren van de opleidings-, en trainingsplannen (in samenwerking met de HJO en de trainers); 2 Twee maal per jaar houden van 10-minuten gesprekken selectieteams; 3 Het hand in hand gaan van plezier en prestatiegericht voetbal; 4 Twee dagen per week minimaal 1uur training voor alle teams (mini s 1 uur per week); 5 Het bijhouden van de vorderingen van elke individuele speler, in samenwerking met de assistent trainers; 6 Begeleiding van de assistent trainers; 7 Het verrichten / begeleiden van 1 e hulp bij blessures en ongevallen; 8 Het bijhouden van de absentielijst en onderneemt actie indien nodig; 9 Advies aangaande de selectie / teamindelingen; 10 Het scouten van spelers in samenwerking met de HJO; 11 Het actief begeleiden van de (selectie) teams tijdens beker en competitie- wedstrijden en toernooien. De Hoofdtrainer handelt volgens het ondertekende contract waarin staat dat het Jeugd Voetbal Beleidsplan en het Technisch Opleidingsplan gevolgd worden. 2.1.4 Assistent trainer De assistent trainer is onder leiding van de hoofdtrainer mede verantwoordelijk voor de ontwikkeling van de spelers binnen zijn leeftijdscategorie. 7
Verder is de assistent trainer verantwoordelijk voor het: 1. Assisteren bij het zogenaamde volgsysteem van de spelers; 2. Assisteren bij het samenstellen van de teamindelingen; 3. Zelfstandig (eventueel aangestuurd) trainen van een groep; 4. Het periodiek bekijken van teamwedstrijden binnen zijn leeftijdscategorie; 5. Ondersteunen van de hoofdtrainer bij 1 e hulp blessures en ongevallen. En verder handelt de assistent trainer volgens het Jeugd Voetbal Beleidsplan, Technisch Opleidingsplan en de Opleidings- en Trainingsplannen. 2.1.5 Keepertrainer De Keepertrainer is verantwoordelijk voor de ontwikkeling van de keepers. Van hem wordt verwacht dat hij didactisch de juiste oefenstof/oefeningen op basis van leeftijd en niveau kan aanbieden en deze trainingen zo mogelijk in moeilijkheidsgraad kan opbouwen. Ook bij de keeperstraining dient sprake te zijn van een methodische opbouw in oefenstof, zowel in de training als bij de begeleiding Hij baseert zijn oefenstof op het door de HJO opgetelde Technisch Opleidingsplan en door de hoofdtrainer opgestelde Opleidings-, en Trainingsplannen. Verder is de Keepertrainer verantwoordelijk voor: 1 Het tussentijds en jaarlijks evalueren van de Opleidings-, en Trainingsplannen (in samenwerking met de HJO); 2 Het hand in hand gaan van plezier en prestatiegericht voetbal / keepen; 3 Een dag per week minimaal 1,5 uur training; 4 Het verrichten / begeleiden van 1 e hulp bij blessures en ongevallen; 5 De absentielijst en onderneemt actie indien nodig; 6 Adviserend in de selectie / teamindeling van de keepers; 7 Het zo nu en dan begeleiden van de (selectie)keepers tijdens beker en competitiewedstrijden; 8 Het plaatsen van berichten aangaande keeperstrainingen en dergelijke. 2.1.6 Jeugdcoördinator De jeugdcoördinator is de verbinder tussen ouders, teamcoaches, trainers en bestuurders. Is aanspreekpunt voor alles aangaande voetbalechnisch en organisatorische vraagstukken. Hij / zij zal indien nodig een trainer, HJO en/of bestuurslid inschakelen. De Jeugdcoördinator bemiddelt waar nodig in conflicten tussen leiders, spelers, trainers, ouders enz. Bij ernstige situaties neemt de jeugdcoördinator contact op met het JB. Als er problemen zijn binnen de teams van zijn leeftijdsgroep dan probeert de jeugdcoördinator dit in eerste instantie binnen de eigen leeftijdsgroep op te lossen, indien er geen oplossing mogelijk is binnen de leeftijdsgroep dan zal de jeugdcoördinator contact opnemen met de Jeugdcoördinatoren van de andere jeugdgroepen. Van relevante vraagstukken moet het JB altijd zo snel als mogelijk op de hoogte worden gesteld. Voor elke jeugdafdeling is er in principe één Jeugdcoördinator. Gezien het beperkt aantal vrijwilligers wordt vooralsnog uitgegaan van 3 Jeugdcoördinatoren, als volgt verdeeld: Jeugdcoördinator F en E pupillen; Jeugdcoördinator D en C pupillen; Jeugdcoördinator B en A junioren. De jeugdcoördinatoren worden door het JB aangesteld, daarnaast worden zij door ZCFC standaard niet spelend lid gemaakt. Hieraan zijn geen kosten verbonden. De Jeugdcoördinator woont tenminste 2x per jaar de gezamenlijke vergaderingen bij van het JB met de HJO. Van hem/haar wordt verder verwacht met enige regelmaat de HJO, het JB te informeren 8
over de gang van zaken. Daarnaast organiseert de Jeugdcoördinator aan het begin en einde van het seizoen een overleg met de teamcoaches van zijn jeugdafdeling. 2.1.7 Teamcoach De Teamcoach of begeleider draagt bij aan het plezier, de saamhorigheid en prestatiegericht voetbal tijdens de competitie (wedstrijddagen). Daarvoor coacht hij/zij het team met name op mentaal gebied. Daar waar mogelijk kan technische ondersteuning worden gevraagd van de hoofd-, of assistent trainers. Verder draagt de teamcoach zorg voor: 1. Het kunnen spelen en faciliteren van zijn/haar team tijdens wedstrijddagen; 2. Het tijdig regelen van voldoende spelers, zo niet terugkoppelen aan wedstrijdsecretariaat en de jeugdcoördinator; 3. Het toepassen van de adviezen en uitgangspunten zoals zijn opgesteld in het Jeugdleiders Handboek en het Technisch Opleidingsplan; 4. Eerste aanspreekpunt voor spelers en ouders van zijn/haar team. Indien gewenst kan de jeugdcoördinator betrokken worden; 5. Informeren van spelers en ouders aangaande de activiteiten, zoals kantinediensten e.d.; 6. Het indien wenselijk terugkoppelen van de bevindingen van de wedstrijd, de inzet/prestatie van de spelers, ter verbetering van het plezier en de prestatie, aan de hoofdtrainer; 7. Zie verder ook het Handboek Teamcoach. Teamcoaches worden door de HJO aangesteld, daarnaast worden zij door ZCFC standaard niet spelend lid gemaakt. Hieraan zijn geen kosten verbonden. 2.1.8 Toernooicommissie De toernooiomissie is verantwoordelijk voor het organiseren van toernooien en het desgewenst faciliteren en ondersteunen bij overige clubactiviteiten. De commissie bestaat bij voorkeur uit 3 personen. De hoofdtaken van de toernooicommissie zijn: Het organiseren van clubtoernooien en het uitnodigen van clubs in overleg HJO en JB; Het faciliteren / inschrijven van de jeugdteams bij uittoernooien. Daarbij de HJO en de betreffende teamcoach betrekken; Het opstellen van de wedstrijdprogramma s; Het organiseren van en ondersteunen bij nevenactiviteiten; Aanspreekpunt bij thuistoernooien; Het verzorgen van de wedstrijdformulieren en de uitslagen; Het verzorgen van scheidsrechters en vlaggenisten voor de thuistoernooien; Het verzorgen van de indeling van de teams op de velden en kleedkamers; De ontvangst van andere voetbalteams / clubs. 2.1.9 Wedstrijdsecretariaat Het wedstrijdsecretariaat is verantwoordelijk voor de competitie van de vereniging. Het secretariaat bestaat bij voorkeur uit 2 personen. De hoofdtaken van het secretariaat zijn: Opgave en inplannen van teams die deelnemen aan de competitie; Sterkte indeling in de gaten houden in overleg met HJO; Het verrichten van werkzaamheden in opdracht van het JB; Het verzorgen van de wedstrijdformulieren en het bijhouden daarvan; Het verwerken van de uitslagen intern en naar de KNVB (internet); Het verzorgen van scheidsrechters en vlaggenisten voor de thuiswedstrijden; Het verzorgen van de indeling van de teams op de velden en kleedkamers; Het aangeven welk team kantinedienst heeft; Het verzorgen van inhaalwedstrijden en extra wedstrijden; Onderhouden van contact met de toernooicommissie. 9
2.1.10 Ouders & support Naast het bestuur en de spelers maken ook de ouders/verzorgers onderdeel uit van ZCFC. Ook zij kunnen actief bijdragen aan het verwezenlijken van de doelstellingen van ZCFC, door: Hun eigen kind positief te stimuleren en hem/haar bewust te laten zijn van het belang van een teamsport en het spelen bij ZCFC in het bijzonder; Het waar nodig (ondersteunen in het) tijdig signaleren en doorgeven van zaken die in het belang zijn van het team; Het aanwezig zijn bij wedstrijden en aanmoedigen van het team; Waar mogelijk en indien nodig helpen bij thuis en uitwedstrijden. Te denken valt aan het rijden van het team naar uitwedstrijden, het vlaggen en/of fluiten etc. Een en ander op verzoek van de teamcoach; Het actief bijhouden en doorgeven aan het eigen kind, van informatie die via de website van ZCFC en/of eigen Whatsapp groep Facebook pagina, wordt aangeboden. Support onder alle omstandigheden!!? 2.2 Vertrouwenspersoon ZCFC wil een veilige voetbalvereniging zijn, waar iedereen met plezier voetbalt en zich thuis voelt. Dat betekent dat we met elkaar binnen de vereniging er alles aan moeten doen om zaken als treiteren en pesten, agressie en geweld, discriminatie, seksuele intimidatie en andere ongewenste omgangsvormen zoveel mogelijk te voorkomen. Ongewenst gedrag komt overal voor en kan dus helaas ook binnen onze vereniging voorkomen. Wat voor de één misschien een grapje is, kan voor de ander een ongewenste omgangsvorm zijn. Het mooiste zou zijn dat degene direct wordt aangesproken op het gedrag dat als ongewenst wordt ervaren. Dat blijkt in de praktijk niet altijd even gemakkelijk. Gevoelens van onmacht, schaamte, woede of wat dan ook kunnen reden zijn dat het slachtoffer zich niet uitspreekt en er dus mee rond blijft lopen. In zulke gevallen is het goed om bij een persoon terecht te kunnen die niets doorvertelt en die een geheimhoudingsplicht heeft. Een persoon die luistert en die niets doet zonder eerst te overleggen met degene die de melding heeft gedaan wat de beste oplossing voor het probleem is. Zo iemand heet een vertrouwenspersoon. Indien jij / u als lid, ouder, vrijwilliger of gast van onze vereniging last heeft van ongewenst gedrag, dan kun jij / kunt u contact opnemen met de vertrouwenspersoon. 10
De vertrouwenspersoon heeft de volgende taken: Luisteren naar de klacht of het probleem; Nagaan of bemiddeling mogelijk is; In samenspraak met de klager bepalen wat de te ondernemen stappen moeten zijn; Eventueel actief bemiddelen of zoeken naar een oplossing; Eventueel doorverwijzen naar hulpverlening. De vertrouwenspersoon behandelt elke klacht strikt vertrouwelijk. Alleen met toestemming van degene die de klacht of het probleem heeft gemeld, kunnen andere personen bij de zaak worden betrokken. 11
3. Opleiden van de jeugd 3.1 Uitgangspunten 1. Ontwikkeling spelers centraal; 2. Spelers opleiden; 3. Technisch Opleidingsplan en de daaraan verbonden Opleidings-, en Trainingsplannen, uitgangspunt voor trainingen; 4. Wisselbeleid: afhankelijk van leeftijdscategorie, niveau, ontwikkeling en beleving; 5. Meisjesvoetbal: jongens- en meisjesvoetbal is gelijk (gemengd of apart). 3.1.1 Ontwikkeling spelers centraal Om de jeugdspeler zowel plezier als prestatie te laten beleven heeft ZCFC gekozen om een goed georganiseerde jeugdopleiding aan te bieden, waarin de ontwikkeling van de jeugdspeler centraal staat. Het resultaat hiervan is dat een ieder op zijn eigen niveau speelt en dat er een gunstige aanvoer is naar het eerste elftal van ZCFC, waardoor deze ook op een passend niveau kan presteren. De ontwikkeling van de jeugdspeler komt onder andere tot uitdrukking in de (competitie) wedstrijden. Hier moeten de spelers hun vaardigheden, inzicht en communicatie kunnen toepassen binnen het teamverband. Ook in de wedstrijden blijft het ontwikkelproces van de jeugdspeler centraal staan en worden wedstrijden niet geëvalueerd op basis van het resultaat, maar bepaald de ontwikkeling, taakverdeling en de wijze waarop deze is uitgevoerd binnen het team de beoordeling. Onderstaande overzichten (figuur 2 en 3) laten zien wat de ontwikkelingen kunnen zijn van de jeugdspelers, rekening houdend met de leeftijdsspecifieke kenmerken. Jeugdvoetbal leerproces ZCFC Wie Hoe Opstelling Wat Rouleren Mini's 4x4 leren beheersen van de bal F-pupillen 7x7 1-3-3 of 1-3-1-3 (in overleg) doelgericht leren te handelen met de bal E-pupillen 7x7 1-3-3 of 1-3-1-3 (in overleg) leren samen doelgericht te spelen Vaste opstelling D-pupillen 11x11 opstelling 1-4-3-3 leren spelen vanuit een basistaak C-junioren 11x11 opstelling 1-4-3-3 afstemmen basistaken binnen het team B-junioren 11x11 opstelling 1-4-3-3 / 1-4-4-2 spelen als team A-junioren 11x11 opstelling 1-4-3-3 / 1-4-4-2 presteren als team in de competitie Figuur 2: Wat kunnen spelers gaan ontwikkelen in de leeftijdscategorieën? "Ontwikkelen van voetbalhandelingen" aanvallen, verdedigen en omschakelen. 12
In onderstaande een uiteenzetting van leeftijdsspecifieke kenmerken, waar bij training en coaching rekening moet worden gehouden: Minipupillen Geen beeld wat het spel is, wat het doel is, wat de regels zijn, etc. De bal laat de kinderen bewegen. Helemaal geen gevoel voor dingen samen doen. F-pupillen Na de eerste periode van gewenning en ontdekking van de wat de bal is/doet en welke richting die uit moet, volgt een periode waarin de kinderen meer besef krijgen van de structuur in het spel. Het gevoel voor de bal ontwikkelt zich meer en meer, hoewel er nog niet echt doelgericht gespeeld wordt. Het gevoel om samen situaties op te lossen ontwikkeld zich langzaam. De kinderen zijn nog snel afgeleid. E-pupillen Beheersen van de bal in allerlei voetbalsituaties (van doel op zich naar middel om het winnen van de wedstrijd te realiseren) => De eerste contouren van teambesef zijn zichtbaar. Er wordt bewuster aan het oefenen gewerkt. E-tjes kunnen op zich langer op hetzelfde onderdeel concentreren. Doelgerichtheid in het spel en ook in het oefenen ontwikkelt zich. Samenspel krijgt meer betekenis. D-pupillen Meer begrip voor het verbeteren en ontwikkelen van de eigen- en teamprestatie. Het team wordt belangrijker. 11 Tegen 11 dat vraagt opnieuw een oriëntatie en aanpassing aan nieuwe omstandigheden. Telkens meer sprake van een zekere specialisatie binnen de teamorganisatie. (verdeling van spelers op het veld). De handelingen die bij bepaalde taken en posities in het team horen, worden duidelijker zichtbaar. De handelingen (vrijlopen, druk zetten, etc) worden specialistischer naar de taak. De principes van aanvallen en verdedigen zullen meer en beter het handelen van de spelers gaan sturen. C-junioren Eigen mening ontwikkelt zich (+beoordelen). Drang om te vergelijken neemt toe. Meer verantwoordelijkheid / rekening houden met anderen. Meer verwarring / andere verhoudingen / geslachtskenmerken meer zichtbaar. Geldingsdrang neemt toe. Eisen stellen aan taakbewustheid. Taken per positie worden duidelijk. Binnen verdedigen minder focus op alleen de tegenstander. B-junioren (Soms) grote veranderingen van het lichaam. Kenmerken van de puberteit (lusteloosheid, lamlendigheid, onredelijkheid en humeurigheid). Veelal de waaromvraag. Fanatieke houding. Zichzelf willen manifesteren en bewijzen. Het ontwikkelen van eigen verantwoordelijkheid en inzicht in teambelangen. Regelmatig acties met weinig rendement voor het team. Wedstrijden kenmerken zich door een (te) hoog speeltempo waardoor veel fout gaat. Hierdoor worden er nogal eens overbodige overtredingen gemaakt. A-junioren De lichamelijke groeiontwikkeling laat meer spierontwikkeling en normalisering van de verhoudingen zien. Komt meer in evenwicht met zichzelf en omgeving. Keuze tussen prestatie of recreatief wordt gemaakt. Raakt meer gespecialiseerd in een bepaalde taak. Is beter bestand tegen weerstanden en moeilijkheidsfactoren in het spel. Het onrustige, in een hoog tempo, maakt plaats voor meer overleg en beheersing in woord en daad. Figuur 3: Leeftijdsspecifieke kenmerken In de visie van ZCFC op de jeugdopleiding ligt de nadruk op de ontwikkeling van de individuele speler binnen het spel, waarbij de speler op zijn/haar eigen niveau kan spelen. Door het voetballeerproces 13
van de speler komen plezier en prestatie automatisch bovendrijven. Een goede jeugdopleiding speelt daarom in op de individuele verschillen tussen de kinderen en biedt ook ruimte voor zelfstandige ontwikkeling. Zeven of elf goede voetballers kunnen ook een winnend team vormen, waarin spelers elk hun specifieke taak vervullen, elkaars kwaliteiten aanvullen, elkaars zwakke punten compenseren. Doelgericht met elkaar, communiceren en zich gezamenlijk instellen op de kwaliteiten van de tegenpartij. De weg er naar toe wordt voor een belangrijk deel bepaald door de ontwikkeling die jonge spelers fasegewijs doorlopen. Jeugdvoetbal kan zodoende niet een afspiegeling zijn van het volwassen voetbal; een volgende stap in het leerproces wordt ingezet als de ontwikkeling van de spelers dit toelaat. Daarom is de methodiek van ZCFC vooral kindvriendelijk te noemen, waarbij plezier en prestatie samengaan. Meer daarover wordt geschreven in het Technisch Opleidingsplan. 3.1.2 Spelers opleiden Een goede jeugdopleiding is de basis voor het maximaal ontwikkelen van de jeugdspelers, zodat er een goede doorstroming van jeugdspelers tot stand komt, met mogelijkheden voor het 1e elftal. Om de doelstelling Jeugdspelers opleiden te realiseren is enerzijds een visie op het voetbal (als spel) vereist en anderzijds de wijze waarop dit kan worden omgezet in een opleiding (het leren). Alleen door goede, passende en uitdagende oefenstof aan te bieden, in een veilig leerklimaat door een opgeleide trainer, met de leeftijdsdoelstellingen voor ogen, kan de jeugdspeler zich optimaal ontwikkelen. De hoofdtrainer van de leeftijdsgroep (A t/m D) voert 2x per jaar (december en mei) een 10- minutencoachgesprek met elke selectiespeler afzonderlijk om te kijken wat goed gaat, wat kan verbeteren en waar de trainer de speler kan helpen. Bij de D-, en C- selectiespelers worden ook de ouders uitgenodigd. 3.1.3 Technisch Opleidingsplan Het Technisch Opleidingsplan met de daaraan gekoppelde Opleidings-, en Trainingsprogramma s vormen de basis voor een goede opleiding. Voor de inhoud hiervan wordt verwezen naar genoemde plannen. 3.1.4 Wisselbeleid Het uitgangspunt is dat met uitzondering van de keeper alle spelers evenveel speeltijd krijgen. Dit geldt zeker voor de F en E pupillen. Met de overige leeftijdscategorieën kan in goed overleg met het hele team hiervan worden afgeweken. De teamcoach moet dit duidelijk maken naar de ouders en trainers van dat team. Ook voor het wisselbeleid geldt voor alle leeftijden dat de ontwikkeling van spelers prefereert boven het resultaat. Vanzelfsprekend kunnen er bijzondere omstandigheden zijn, waarbij hiervan wordt afgeweken. 3.1.5 Meisjesvoetbal (jongens- en meisjesvoetbal is gelijk) Binnen ZCFC is het uitgangspunt dat het jongens- en meisjesvoetbal gelijk is, waarbij in de pupillengroep de meisjes bij voorkeur bij de jongens voetballen. Bij de junioren mogen meisjes ook bij de jongens voetballen als ze daar het plezier uit halen en ze qua prestatie kunnen aansluiten! Voor de meisjes geldt dat op het niveau van de pupillen (mini s, F, E en D) de leeftijdskenmerken vergelijkbaar zijn met de jongens. In deze categorie spreken we bij voorkeur over gemengd voetbal in plaats van meisjes- en jongensvoetbal (op school sporten ze immers ook samen). De krachtverschillen in en tussen de teams zijn bij gemengd voetbal vaak klein, waardoor de ontwikkeling van speelsters ook beter blijkt te verlopen wanneer ze in deze fase gemengd spelen. 14
ZCFC kijkt na de D-pupillen naar de individuele ontwikkeling van het meisje en maakt vandaar uit in overleg met de speelster in kwestie de keuze om haar in te delen bij het meisjes- of het jongensvoetbal, zodat ze zoveel mogelijk op en tegen haar eigen niveau kan blijven spelen en het plezier in het voetballen voortduurt. Saamhorigheid, prestatie en plezier is doeltreffend!! 3.1.6 Onderscheid prestatief / recreatief Een van de uitgangspunten bij jeugdvoetbaltrainingen is dat de jeugd van ZCFC met plezier en succesvol aan de voetbalsport deelneemt. Daarbij is het streven om alle teams op een zo hoog mogelijk niveau te laten spelen. Daarbij worden twee groepen onderscheiden: Prestatie teams Jeugdspelers die in de basis getalenteerd en gemotiveerd zijn om zich zowel op persoonlijk vlak als in teamverband zo goed als mogelijk te willen ontwikkelen en inzetten voor het voetbal. Recreatie teams Jeugdspelers die voetbal graag in hun vrije tijd (in teamverband) willen uitoefenen, maar niet de behoefte en/of bovenmatig talent hebben zich volledig door te ontwikkelen. Onder een prestatie team van elke leeftijdsgroep zijn er natuurlijk ook recreatie teams. De indelingen van deze teams is afhankelijk van het niveau en de kwaliteit van de spelers. Prestatief of recreatief denken hangt ook o.a. af van de instelling en motivatie van de groep. Belangrijk is vast te stellen wat de doelstelling moet zijn van een groep en hoe hoog stellen wij onze eisen in prestatief denken. 15
Afhankelijk van het niveau en de kwaliteit van een team en hoe wij dit team willen begeleiden, moeten wij toch gericht werken naar een vast spelconcept en aandacht besteden aan de rode draad voor elk jeugdteam. De indeling van de jeugd naar een prestatie en/of recreatieteam is niet zo expliciet aan te geven, wel kan worden verwacht van zowel spelers als leiders/trainers dat binnen een prestatieteam meer wordt verwacht. Bij het selecteren van de spelers voor een prestatieteam zal het uitgangspunt altijd zijn, dat de voetbalontwikkeling van de speler zelf de basis is. Het selecteren moet op een objectieve manier gebeuren en er moet gekeken worden naar: - Leeftijd / kwaliteit / niveau / fysieke kwaliteiten / mentale kwaliteiten; - Voordat de competitie start wordt in goed overleg met de leiders / trainers op een objectieve manier een voorlopige teamindeling gemaakt; - Spelers, ouders en anderen moeten zich ervan bewust zijn dat er sprake is van een voorlopige indeling. Maar ook de consequenties kennen als het gaat om een prestatieteam. Zowel bij de F, E en D pupillen worden 2 prestatie teams gecreëerd, waarmee gericht gewerkt gaat worden naar een vast spelconcept. Middels goede begeleiding, training en coaching bij deze prestatieteams, wordt gestreefd deze teams naar een zo hoog mogelijk te laten door ontwikkelen, aangepast aan hun leeftijd. Streven is om ook talentvolle spelers de mogelijkheid te bieden om bij de junioren (C, B, A teams) tenminste 1 selectieteam per leeftijdsgroep te formeren, waardoor de club ZCFC over de volle breedte kan floreren. Uiteindelijk 1 week voor de competitie dient de indeling definitief te zijn. Deze indeling blijft het gehele seizoen gehandhaafd. Als een speler heel veel vooruitgang zou maken, bestaat de mogelijkheid hem in een hoger prestatieteam mee te laten doen. Dit is alleen bij hoge uitzondering het geval, als de voetbalontwikkeling van de speler hiermee ten goede komt. 16
4. Doorstroming, selectie & dispensatie 4.1 Doorstroming spelers In dit kader onderscheiden we drie categorieën van 'doorstroming': 1 Vervroegd doorstromen van een betere voetballer (talent) naar een hogere leeftijdsgroep op basis van uitdaging; 2 Vervroegd doorstromen van een betere voetballer naar een hogere leeftijdsgroep, omdat dit beter is voor de ontwikkeling van deze speler; 3 Het mee laten trainen van spelers van lagere (leeftijden)groepen in hogere (leeftijds) groepen. Betrokken hoofdtrainers dragen zorg voor een goede communicatie over de kwaliteiten van de spelers die overgaan naar een hogere (leeftijden) groep. Zij adviseren over het vervroegd doorschuiven van talentvolle spelers naar een hogere leeftijdsgroep bij overduidelijke kwaliteiten. De HJO bepaalt, eventueel in overleg met het JB de definitieve keuze en bewaakt het verenigingsbelang. Vervroegd doorstromen vindt alleen plaats naar het hoogste team van de desbetreffende categorie en niet naar een tweede of derde team en heeft verder als enige uitgangspunt de ontwikkeling van de desbetreffende speler. Na de jaarwisseling gaan tweedejaars selectie spelers bij toerbeurt meetrainen met een hogere (leeftijden)groep, dan waarin zij spelen. Dit werkt niet alleen stimulerend op de technische ontwikkeling van de voetballer, maar ook op de mentale en fysieke ontwikkeling. De mogelijkheden zijn: A-sel. senioren B-sel. A-sel. C-sel. B-sel. D-sel. C-sel. E-sel. D-sel. 2e j. F E-sel. A- of B-sel. A-ov. A-sel. B-ov. B-sel. C-ov. C-sel. D-ov. D-sel. E-ov. E-sel. Met een frequentie van 1x per week of 1x in de 2-3 weken afhankelijk van de mogelijkheden. 4.1.1 Overgang A-junioren ZCFC wil haar jeugdspelers/talenten de mogelijkheid bieden om op zijn eigen niveau naar de senioren door te stromen. Hierbij zullen de HJO bovenbouw, de hoofdtrainer A-junioren, de coördinator Senioren en de hoofdtrainer senioren, gezamenlijk afspraken maken welke jeugdspelers gaan doorstromen naar de selectieteams en welke naar de overige seniorenteams. 4.2 Selectiebeleid (uitgangspunt) Bij ZCFC is gekozen om jeugdspelers zoveel mogelijk op zijn/haar eigen niveau te laten spelen. Dit uitgangspunt is de basis van het selectiebeleid, waarbij in eerste instantie gekeken wordt naar de ontwikkeling van de individuele jeugdspeler. In principe spelen de spelers op het niveau van hun leeftijdscategorie. De samenstelling van alle teams voor het nieuwe seizoen vindt in de voorbereidingsperiode plaats door training en oefenwedstrijden. Hierbij geldt de volgende leidraad: - De voorbereidingsperiode duurt 4 tot 5 weken, en start circa 5 weken voor de start van het nieuwe voetbalseizoen; - Alle spelers van een leeftijdsgroep starten gelijktijdig met de training. Deze eerste trainingen staan onder leiding van de hoofdtrainer, die wordt bijgestaan door de assistent trainers; - Door onderling overleg tussen de trainers wordt na 3 weken de voorlopige selectie samengesteld; 17
- Na het spelen van enkele oefenwedstrijden in de 4 e week, worden de definitieve teamindelingen gemaakt. De HJO is hiervoor verantwoordelijk. Hij wordt bijgestaan door de hoofdtrainer en assistent trainers en kan bij twijfel navraag doen bij de trainers die het vorige jaar de spelers opgeleid hebben; - De teamindelingen worden ter informatie voorgelegd aan het Jeugdbestuur (JB) alvorens de spelers worden geïnformeerd en de indelingen worden gepubliceerd op de website van ZCFC. Dit vindt plaats in de 5 e week van de voorbereidingsperiode; - Bij voorkeur wordt na bekendmaking van de teamindeling bij de prestatieteams niet meer geschoven met spelers tussen teams. Mits met goede redenen toegelicht, kan dit wel bij recreatieteams. Dit moet dan wel met de HJO in samenspraak met het JB besproken worden; - Indien het echt noodzakelijk is voor de ontwikkeling van de jeugdspeler kan er na de winterstop 1x in de week meegetraind worden met een hogere leeftijdscategorie. Medio december/januari zal er door de HJO in samenspraak met de hoofdtrainers bekeken worden welke jeugdspelers hiervoor in aanmerking komen; - Ten behoeve van een vloeiende doorstroming naar een volgende leeftijdscategorie, zullen trainers in de laatste fase van het seizoen tweedejaars spelers uit een jongere leeftijdscategorie uitnodigen om ervaring op te doen in de nieuwe leeftijdscategorie. Denk hierbij aan oefenwedstrijden en toernooien, en indien mogelijk voor competitiewedstrijden. Dit gaat uiteraard in overleg met de trainer van deze jongere categorie. In principe komen in elke leeftijdscategorie alle tweedejaars spelers hiervoor in aanmerking. 4.2.1 Scouting De interne scouting vindt plaats door het volgen van de individuele verrichtingen van de jeugdspelers op de trainingen en in de wedstrijden. Het is daarom logisch dat de scouting verricht wordt door de hoofdtrainers in samenwerking met de HJO. In de periode maart/ juni worden de voorlopige groepsgrootte en aantal teams voor het nieuwe seizoen bekeken. Onder het agendapunt inventarisatie spelersbestand wordt hierover vergaderd in het trainersoverleg en het leidersoverleg. - Interne Scouting Het doel van de interne scouting is het in beeld brengen én houden van de voetbalkwaliteiten en ontwikkelingen. Interne scouting, omdat informatie wordt verkregen over: Hoe de voetbalontwikkeling van de speler is? Of iedereen traint bij de juiste trainingsgroep? Of de teamindeling (nog steeds) goed is? Of er redenen zijn om de samenstelling van de teams tussentijds te veranderen? De samenstelling / indeling teams voor het nieuwe seizoen. - Externe Scouting ZCFC houdt zich niet bezig met fysieke externe scouting. Dat wil zeggen rondkijken bij andere clubs om spelers over te halen voor ZCFC te komen spelen. Het extern werven gaat ten koste van de doorstroming van spelers uit de eigen jeugdopleiding en is niet goed voor het krachtsevenwicht in het Zaanse jeugdvoetbal. Bovendien komt het de onderlinge verstandhouding van clubs niet ten goede. Wel zou via de media ZCFC zich kunnen promoten tijdens kampioenschappen of evenementen, om zo talentrijke voetballers te binden met de club. Naast dat ZCFC de eigen talenten koestert, staat ZCFC ook open voor goede voetballers buiten de club. Zo kan ZCFC naast een club waar gezelligheid en plezier voorop staan, ook doorgroeien met 18
prestatiegericht voetbal, naar een hoger niveau. Waardoor de club ook voor deze doelgroep interessant wordt en zo mede hierdoor kan groeien. 4.3 Dispensatie In deze paragraaf is beleid opgenomen ten aanzien dispensatie in het jeugd-, en seniorenvoetbal. Dit is van toepassing voor het veldvoetbal op elftallen / teams uitkomend in de categorie B. Artikel 1 - Leeftijdsklassen 1. Het desbetreffende bestuur kan aan jeugdspelers alsmede aan eerstejaars senioren dispensatie verlenen om in een leeftijdsklasse lager uit te komen; 2. Voor de leeftijdscategorie van de F-pupillen wordt geen dispensatie verleend; 3. a. Per leeftijdsklasse zijn bij elftallen maximaal drie dispensatiespelers toegestaan en bij zeventallen twee dispensatiespelers; b. Meisjes pupillen, junioren en eerstejaars senioren in de categorie A en B die uitkomen in gemengde teams (J/M) of als meisjesteam in een gemengde klasse (J/M) mogen standaard één jaar ouder zijn dan de leeftijdscategorie waarin zij uitkomen. * Dit betekent voor meisjes in categorie A en B: - Eerstejaars D-pupil mag uitkomen in E-pupillen; - Eerstejaars C-junior mag uitkomen in D-pupillen; - Eerstejaars B-junior mag uitkomen in C-junioren; - Eerstejaars A-junior mag uitkomen in B-junioren; - Eerstejaars senior mag uitkomen in A-junioren. Hiervoor is geen extra dispensatieaanvraag nodig. Als zodanig vallen deze meisjes ook niet onder de regeling zoals genoemd in artikel 1 lid 3a. Meisjes die twee jaar ouder zijn komen in principe niet in aanmerking voor dispensatie om een leeftijdscategorie lager uit te komen; 4. Wanneer een vereniging binnen de criteria van lid 3 geen teams kan samenstellen, dan kan het desbetreffende bestuur aan de hand van de hierna onder a tot en met d opgenomen aanknopingspunten de dispensatiemogelijkheden als volgt uitbreiden: a. Indien verzocht wordt om twee respectievelijk drie dispensaties of om een dispensatie die buiten de leeftijdsregeling valt, wordt per geval bekeken of er sprake moet zijn van een aanvullende regeling. b. Indien een aanvullende regeling wenselijk is, wordt een uitdraai gemaakt van de bij die vereniging beschikbare leden per leeftijdsgroep. c. Uitgangspunt voor de aanvullende regeling is het onderbrengen van spelers in een team in een hogere leeftijdsgroep. Dit team zal dan worden ingedeeld in een lage(re) klasse. d. Is de onder c genoemde regeling niet mogelijk, dan kunnen extra dispensatiespelers (bovenop de drie/twee) worden toegestaan met de restrictie dat er nooit meer dan drie/twee dispensatiespelers gelijktijdig in een wedstrijd in het veld mogen staan. 5. Wanneer een elftal met dispensatiespeler(s) uitkomt in een competitieklasse waarop een promotie- /degradatieregeling van toepassing is, dan verliest dit elftal het recht op promotie. (Metuitzondering van de juniorenteams in de categorie A en B waarin meisjes uitkomen die maximaal één jaar ouder zijn, zoals genoemd in artikel 1 lid 3b); 6. Dispensatiespelers mogen maximaal een jaar ouder zijn en ingezet worden in alle teams van de desbetreffende leeftijdsklasse (voor meisjes junioren betreft dit teams in de categorie A en B); 7. In alle seniorenklassen mannen in de categorie B kunnen elftallen met een gemengde samenstelling (M/V) uitkomen. 19
DISPENSATIE IS NIET MOGELIJK IN (Categorie A) : A) Landelijke jeugdcompetities A-, B- en C-junioren en D-pupillen; B) De Hoofdklassen van de districtscompetities voor A-, B-, C-junioren en D- pupillen; C) De 1e klassen van districtscompetities voor A-, B- en C-junioren; D) Bij de F-pupillen; E) Bij de 4:4 F-pupillen; F) De O.14, O.12, O.10 en de hoofdklasse E pupillen 9 tegen 9. 20