Rapportage Huisbezoek 75+ Windmolenbroek

Rapportage Huisbezoek 75+ Windmolenbroek De meeste mensen waarderen het feit dat er aandacht voor ze is, hun mening doet er toe, ook al begrijpen ze best dat zaken niet direct zullen veranderen (vrijwillige ouderenbezoeker over het Huisbezoek 75+) Ik heb zo n mooie ochtend gehad. Ik hoop dat als jullie over vijf jaar weer in deze wijk zijn, ik er nog ben en weer bezocht zal worden. (oudere over het Huisbezoek 75+) Juli 2011

Inhoudsopgave Pagina 1 Inleiding 3 2 Resultaten Windmolenbroek 5 3 Conclusies 9 4 Aanbevelingen 14 Bijlagen I Gemeentelijk beleid 16 II Doel en werkwijze van Huisbezoek 75+ 18 III Cijfermatig overzicht van de resultaten Windmolenbroek 20 IV Toelichting hulpmiddelen 32 Scoop rapportage Windmolenbroek juli 2011 pagina 2 van 33

1. Inleiding Deze rapportage verschijnt in de reeks van huisbezoeken aan 75-plussers in de gemeente Almelo. Deze rapportage heeft betrekking op wijk 19, Windmolenbroek. Deze wijk bestaat uit de buurten: Groeneveld, Kanaalzijde, Leemslagen noord, Leemslagen zuid, Zeven Bosjes, Leemslagen oost, Huttenveld, Maardijk, De Grens, Nijrees en de verspreide huizen Windmolenbroek. De bezoeken zijn afgelegd van september 2010 tot en met april 2011. Huisbezoek 75+ in het kader van gemeentelijk beleid Scoop Ouderen heeft het Huisbezoek 75+ ontwikkeld als een van de producten die aansluit op de maatschappelijke vraag Individuele ondersteuning van kwetsbare ouderen die door de gemeente is gesteld. Tevens sluit Huisbezoek 75+ nauw aan op enkele hoofdlijnen die leidend zijn voor de Wet Maatschappelijke Ondersteuning. Hierbij valt te denken aan het behouden van de regie, het belang van welzijn, het bevorderen van de maatschappelijke participatie, ondersteuning van mantelzorgers en vrijwilligerswerk, vraagsturing, wijkgericht werken en het bevorderen van de toegankelijkheid van voorzieningen (voor meer informatie zie bijlage I). Huisbezoek 75+ als onderdeel van de Ouderen Informatie en Advies Functie Het doel van de Ouderen Informatie en Advies Functie is ouderen en/of hun cliëntsysteem dié ondersteuning te geven die nodig is om zelfstandig te kunnen (blijven) functioneren en ervoor te zorgen dat ze keuzes kunnen maken die zoveel mogelijk overeenstemmen met hun wensen en behoeften. Het is niet de bedoeling dat de taken van ouderen worden overgenomen. Het gaat erom dat de ouderen zo veel mogelijk de regie in eigen handen houden, zichzelf kunnen aansturen en hun kwaliteit van leven daarmee verbeteren of in stand houden. Doel Huisbezoek 75+ De doelstelling van de Ouderen Informatie en Advies Functie laat zich voor het Huisbezoek 75+ vertalen in de volgende nevendoelstellingen: - Het actief benaderen van 75-plussers in Almelo; - Het geven van informatie en advies over de vele mogelijkheden die 75- plussers kunnen helpen zo lang mogelijk zelfstandig te blijven; - Bij complexe vragen of problemen de ouderen, indien gewenst, doorverwijzen naar andere organisaties, het Senioren Advies Team of de ouderenadviseur; - Het vroegtijdig signaleren van behoeften en knelpunten die 75-plussers ervaren op het gebied van wonen, zorg, welzijn en financiën; - Per wijk in een verslag aangeven hoe 75-plussers hun woon- en leefomstandigheden beleven. De doelgroep voor het Huisbezoek 75+ zijn alle zelfstandig wonende ouderen in de gemeente Almelo van 75 jaar en ouder. Scoop rapportage Windmolenbroek juli 2011 pagina 3 van 33

Werkwijze van het Huisbezoek 75+ Huisbezoek 75+ is een project waarin vrijwilligers die zijn opgeleid tot ouderenbezoeker wijk voor wijk de 75-plussers benaderen voor een huisbezoek. Tijdens de huisbezoeken geven de vrijwilligers informatie en advies op het gebied van wonen, zorg, welzijn en financiën. Tevens vult de ouderenbezoeker een checklist in. Per wijk worden de checklisten verwerkt tot een rapportage, waardoor inzicht wordt verkregen in de situatie van ouderen in de betreffende wijk. Voor meer informatie over de werkwijze van het Huisbezoek 75+ zie bijlage II. De werkzaamheden voor het Huisbezoek 75+ worden grotendeels verricht door vrijwilligers. Dankzij hun inzet en enthousiasme en natuurlijk de medewerking van de 75-plussers kan dit project uitgevoerd worden en zijn deze gegevens beschikbaar gekomen. Opzet rapportage In hoofdstuk 2 worden de resultaten beschreven. De conclusies en aanbevelingen worden weergegeven in respectievelijk hoofdstuk 3 en hoofdstuk 4. In Bijlage I wordt het Huisbezoek 75+ geplaatst in het kader van het beleid van de gemeente Almelo. De werkwijze van het project wordt nader uitgewerkt in Bijlage II. In Bijlagen III volgt een cijfermatig overzicht van de onderzoeksresultaten. Bijlage IV bevat een toelichting van de hulpmiddelen. Scoop rapportage Windmolenbroek juli 2011 pagina 4 van 33

2. Resultaten Windmolenbroek Van de 330 75-plussers in de Windmolenbroek die voor een huisbezoek in aanmerking kwamen, werd 90% bereikt. Bij 67% van de bereikte ouderen kwam een bezoek tot stand, dit betekent dat 199 ouderen werden bezocht. De resultaten die nu verder worden weergegeven hebben betrekking op deze 199 ouderen die aan het huisbezoek hebben deelgenomen. Voor een cijfermatig overzicht van alle resultaten zie bijlage III. Persoonsgegevens Aan het Huisbezoek 75+ hebben meer vrouwen dan mannen deelgenomen. Ruim de helft woont samen. 91% van de ouderen heeft kinderen. De meeste ouderen die zijn bezocht waren van Nederlandse herkomst, vier waren afkomstig uit Nederlands Indië, twee uit Duitsland, één uit Italië en één uit Armenië. Wonen en woonomgeving De meeste ouderen (51%) wonen in een eengezinswoning. 42% van de ouderen woont in een koopwoning, 57% huurt de woning. Ze wonen graag in de huidige woning, al geeft 25% van de ouderen aan dat bepaalde voorzieningen het wonen in de woning zouden verbeteren. Daarbij worden voornamelijk genoemd: toilet boven, traplift, aangepast/verhoogd toilet en speciale handgrepen en steunen. 15% heeft concrete verhuisplannen, 21% staat ingeschreven voor een andere woning. Men heeft de voorkeur voor een (huur)appartement of seniorenwoning, de meesten willen graag een woning in een andere wijk of gemeente. 95% van de ouderen in de Windmolenbroek ervaren hun wijk als een fijne plek om te wonen. De volgende pluspunten worden genoemd: veel groen, rustige buurt, voorzieningen zoals winkels in de buurt, fijne buren, veilige wijk, dichtbij openbaar vervoer en veel onderling contact. De verbeterpunten die men noemt betreffen voornamelijk ongelijk liggende stoeptegels, onderhoud van groenvoorziening, hondenpoep, kattenoverlast, verkeersonveiligheid en te weinig parkeerplaatsen. Concrete knelpunten Enkele concrete aandachtspunten die genoemd werden zijn: - veel klachten van de Nijreesweg. Er is daar nog maar één uitgang open. Dit geeft veel onrust bij de bewoners. - Regelmatig geven ouderen aan dat ze behoeften hebben aan activiteiten in de wijk. Het aanbod in het Möllnwiek blijkt niet zo bekend, beperkt en degenen die daar komen merken op dat het een ongezellige ruimte is. - Enkele mannen gaven aan graag te willen biljarten. - Velen storen zich aan de troep bij het winkelcentrum. De container voor het plastic afval is zodanig geplaatst dat ouderen met een scootmobiel Scoop rapportage Windmolenbroek juli 2011 pagina 5 van 33

of rollator er moeilijk langs kunnen. Vooral omdat er vaak veel rommel omheen ligt. - Er is zorg over het verdwijnen/verplaatsen van het winkelcentrum. - De Jachtvalk is een drukke weg. Langs deze weg zijn parkeerplaatsen, smal stoepje, groenstrook en vervolgens een breed trottoir. Voor mensen met een rollator of kinderwagen is het smalle stoepje te smal. Toch moeten ze dit stoepje gebruiken om bij de auto te komen of in de taxi te stappen. Is het mogelijk om een stukje van de groenstrook in te leveren en dit stoepje iets breder te maken? - Bij de Bonte Specht is een brede strook groen met bomen, maar er zijn te weinig parkeerplaatsen. Kan van een deel van deze strook niet een aantal parkeerplaatsen worden gemaakt? - Bij de Fuut en de Condor is de doorgang van de hofjes afgescheiden door een rood/wit paaltje dat neergeklapt kan worden. Vaak worden deze paaltjes geblokkeerd door geparkeerde auto s. Hierdoor kunnen de hulpdiensten niet bij de achterliggende huizen komen. Wat betreft voorzieningen die men graag in de buurt heeft worden met name genoemd: de winkels voor de dagelijkse boodschappen, brievenbus, postkantoor, apotheek, huisarts, bank, bushalte, zitmogelijkheid in wijk en/of winkels, buurthuis en eetpunt. Vooral de bank, zitmogelijkheid in wijk en/of winkels, winkels voor de dagelijkse boodschappen en het postkantoor worden in de Windmolenbroek gemist. Gezondheid Veel ouderen (91%) hebben lichamelijke klachten. De ouderen beoordelen hun gezondheid over het algemeen positief. 80% zegt dat zijn/haar gezondheid redelijk tot goed is. 41% van de ouderen geeft aan zich weleens zorgen te maken, met name over de kinderen/kleinkinderen, gezondheid, toekomst, maatschappelijke ontwikkelingen en de partner. Sociaal netwerk De meeste ouderen hebben zeer regelmatig contact met kinderen, kleinkinderen, vrienden en kennissen, buren, broers, zussen en andere familieleden. Van de bezochte ouderen geeft 81% aan dat dit contact voldoende is. De 18% die het onvoldoende vindt, mist vooral het regelmatig onder de mensen te zijn, aanloop, heeft moeite met alleen zijn, mist iemand om er samen op uit te gaan en/of een vertrouwenspersoon. Oorzaak voor de onvoldoende contacten is vooral mobiliteit, vervoer en het moeilijk vinden om ergens op af te stappen. 95% van de ouderen heeft een hobby. De meest voorkomende hobby s zijn: lezen, tv/radio, puzzelen/denksport/bridgen, handwerken/kaarten maken/- bloemschikken, muziek luisteren/maken, tuinieren, fietsen, wandelen, huisdier, computer/internet, reizen en schilderen/aquarelleren/boetseren e.d. Ongeveer de helft van de ouderen neemt deel aan activiteiten. Kerkelijke activiteiten en Scoop rapportage Windmolenbroek juli 2011 pagina 6 van 33

gymnastiek/sport scoren daarbij het hoogst. 9% geeft aan een activiteit in de wijk te missen. Een kwart van de ouderen is als vrijwilliger of mantelzorger actief. Van de bezochte ouderen heeft 66% een abonnement op een krant en 50% op een tijdschrift. 34% van de ouderen maakt gebruik van de computer. De computer wordt vooral gebruikt voor het onderhouden van contacten en het zoeken van informatie. Van de ouderen die geen gebruik maken van de computer wil 13% dit leren. Mobiliteit Als men op pad gaat verplaatst men zich vooral met de auto, waarbij vaker iemand anders rijdt dan zij zelf. Na de auto wordt de benenwagen, de (elektrische) fiets, de regiotaxi en het openbaar vervoer veel gebruikt. Op de vraag of men vaker op pad zou willen antwoordt 17% bevestigend. Hiervoor is met name iemand nodig die meegaat en financiële middelen. Persoonlijke en huishoudelijke verzorging Met de huishoudelijke verzorging ondervinden ouderen (71%) regelmatig problemen. Deze problemen worden meestal door professionals opgelost, maar ook familieleden, partner en/of vrienden en buren bieden hulp bij de huishoudelijke taken. Met de persoonlijke verzorging heeft 37% van de ouderen problemen. Dit wordt met name opgelost door professionals. Diversen Werkzaamheden als belastingaangifte, klusjes in en om huis, administratie/invullen van formulieren en het onderhoud van tuin of balkon leveren vaak problemen op. Men ontvangt hiervoor hulp door familie, professionals en vrijwilligers. Financiën 76% van de ouderen geeft aan dat men zich financieel goed kan redden. Als men moeite heeft om rond te komen lost men dit op door niet op vakantie te gaan, gebruik te maken van regelingen, te bezuinigen op kleding, krant, eten, grote aanschaffingen en cadeautjes, het spaargeld/vermogen te gebruiken en niet meer uit te gaan. Zorgtoeslag is de regeling waar het meest gebruik van wordt gemaakt. Gevolgd door jaarlijkse teruggave belastingen, huurtoeslag en WMO. Gebruik van hulp of voorzieningen 93% van de ouderen maakt gebruik van hulp of voorzieningen. Deels door familie, buren en vrienden. Deels door georganiseerde hulp. De top drie bestaat uit regelmatig controle door huisarts/praktijkondersteuner, ziekenhuis/specialist en de pedicure. Gevolgd door huishoudelijke hulp van de thuiszorg, belastingaangifte door een vrijwilliger en de Regiotaxi/Valys. Daarnaast maakt men zeer regelmatig gebruik van belastingaangifte professional, particuliere huishoudelijke hulp, ontspanning/creatieve activiteiten, personenalarmering/- Scoop rapportage Windmolenbroek juli 2011 pagina 7 van 33

telefooncirkel, gemeente, fysiotherapeut, huismeester, hulp bij administratie/invullen formulieren vrijwillig, thuiszorg persoonlijke verzorging en sport en bewegingsactiviteiten. Ouderenadviseur en Infowijzer Ongeveer een tiende van de ouderen wist van het bestaan van de Ouderenadviseur. Ongeveer een derde van de ouderen kent de Infowijzer. Eetgroep Wooncentrum Windmolenbroek Tijdens de huisbezoeken bleek dat een eetgroep in Wooncentrum Windmolenbroek per 1 januari 2011 zou gaan stoppen. Door onenigheid binnen de bewonerscommissie als gevolg van een andere werkwijze van de maaltijdleverancier. Twee dagen in de week genoten een kleine 20 personen van een gezamenlijke maaltijd. Velen gaven aan het erg te zullen gaan missen. Scoop heeft dit direct opgepakt, waardoor het gelukt is om na een paar maanden weer met de eetgroep te starten. Onrust OV-chipkaart Niet gebonden aan de Windmolenbroek maar wel aan de periode dat de huisbezoeken plaatsvonden is de onrust over de OV-chipkaart. Veel ouderen weten niet hoe ze aan een OV-chipkaart moeten komen en zien er tegen op om ermee te gaan reizen. Diverse ouderen hebben al aangegeven dat straks voor hen het reizen met de bus niet meer mogelijk is, omdat ze het gebruik van de OV-chipkaart te ingewikkeld vinden. Verbeteringen ziekenhuis Bij het ziekenhuis ontbreken bankjes voor mensen die wachten op de auto die hen ophaalt. Ook de ruimte voor de rolstoelen is te klein. Als er veel rolstoelen staan, staat een deel buiten de overkapping en wordt nat in de regen. Evaluatie van het bezoek Veel ouderen geven aan dat het prettig is om met een ouderenbezoeker van gedachten te wisselen over hun situatie en de toekomst. De gesprekken duurden gemiddeld 79 minuten. Door de ouderenbezoekers werd over 525 onderwerpen informatie gegeven. Vooral over: Ouderenadviseur, Infowijzer, Scoop, vervoersmogelijkheden, Publiekszaken/Zorgloket, financiële regelingen en het Senioren Advies Team. Soms wordt hulp geboden bij het tot stand brengen van een contact met bijvoorbeeld een hulpverlenende instantie of de ouderenadviseur. Er vonden 64 doorverwijzingen plaats voornamelijk richting Ouderenadviseur, Publiekszaken/Zorgloket, SIZA en Senioren Advies Team, maar ook naar thuiszorg, woningbouwvereniging, Dienstencentrum De Riet, Trefpunt Elisabeth, wijkcentrum, huisarts, Juridisch Loket, Scoop en Connexxion. Scoop rapportage Windmolenbroek juli 2011 pagina 8 van 33

3. Conclusies Als we de resultaten van deze wijk overzien springen de volgende zaken eruit. Huisbezoek 75+ voorziet in informatiebehoefte Het blijkt dat de methodiek van Huisbezoek 75+ goed werkt. Het is een zeer laagdrempelige manier om mensen te spreken, te informeren, adviseren en door te verwijzen. Veel ouderen geven aan dat het prettig en zinvol is om met een ouderenbezoeker van gedachte te wisselen over hun situatie en de toekomst. In totaal werden 199 ouderen bezocht. Over 525 onderwerpen werd informatie gegeven. Er vonden 64 concrete doorverwijzingen plaats. Huisbezoek 75+ heeft signalerende functie Tijdens de gesprekken bleek dat de eetgroep in Wooncentrum Windmolenbroek per 1 januari 2011 zou gaan stoppen. Een consulent van Scoop ouderen is hierop ingesprongen en heeft het voor elkaar gekregen dat de eetgroep na een paar maanden toch weer kon starten. Bevolkingssamenstelling wijkt iets af van het gemiddelde De bevolkingssamenstelling van deze wijk wijkt iets af van de gemiddelde samenstelling in de andere wijken. Er wonen relatief meer mannen, 45% ten opzichte van meestal 35 tot 40% en relatief minder alleenstaanden (43%), meestal is dat ongeveer de helft. Verhouding huurwoningen ten opzichte van koopwoningen gemiddeld De verdeling huur- en koopwoning is per wijk erg verschillend. In de Windmolenbroek woont 57% in een huurwoning. Daarmee scoort deze wijk gemiddeld. In de Binnenstad (81%), Nieuwstraatkwartier (76%), De Riet (71%), Schelfhorst (71%) en de Hofkamp (79%) ligt dit percentage hoger. Terwijl in Ossenkoppelerhoek (56%), Sluitersveld (53%), Noorderkwartier (41%), Aadorp (40%) en Bornerbroek (30%) minder ouderen in een huurwoning wonen. Verdeling gelijkvloerse woningen en eengezinswoningen gelijk De verdeling eengezinswoning t.o.v. gelijkvloerse woningen is per wijk erg verschillend. In de binnenstad woont 12 % in een eengezinswoning, in Aadorp 92%. In de Windmolenbroek is de verdeling gelijk. Ongeveer de helft woont in een eengezinswoning en de andere helft in een appartement of andere gelijkvloerse woning. De ouderen geven aan dat het plezierig wonen is in hun huis. De minpunten hangen veelal samen met het type woning. De woning is te duur, te groot, moeilijk warm te stoken, verkeerd in een slechte staat van onderhoud, niet aangepast, te veel trappen of heeft geen toilet boven. De belangrijkste voorzieningen die men noemt om het woongenot te verbeteren hangen samen met de aanwezigheid van de trap (toilet boven en traplift) en met aanpassingen bij het toilet en/of badkamer. Scoop rapportage Windmolenbroek juli 2011 pagina 9 van 33

Concrete verhuisplannen gemiddeld Ouderen in de Windmolenbroek scoren gemiddeld wat betreft het aantal dat verhuisplannen heeft. Als ze willen verhuizen is dat naar een appartement, woonzorgcentrum of verzorgingshuis. De ouderen zijn bij het zoeken naar een andere woning niet sterk gebonden aan de wijk. Groene en rustige woonomgeving De ouderen wonen graag in de Windmolenbroek. 95% geeft aan hier prettig te wonen, dit is een hoog percentage en toch ook het laagst tot nu toe. Andere wijken scoorden hier tussen de 97% en 100%. De woonomgeving heeft veel pluspunten zoals een veel groen, rustige buurt, voorzieningen, fijne buren, veilige wijk, dichtbij openbaar vervoer en veel onderling contact. Grootste ergernis: ongelijk liggende stoeptegels en verwilderde groenvoorzieningen In de Windmolenbroek zijn ongelijk liggende stoeptegels en verwilderde groenvoorzieningen ergernis nummer één. Andere punten die verbeterd zouden kunnen worden zijn hondenpoep, kattenoverlast, verkeersveiligheid en te weinig parkeerplaatsen. Er zijn diverse concrete knelpunten genoemd met name op gebied van verkeersonveiligheid en toegankelijkheid, wat bij calamiteiten gevaar kan opleveren (bijv. Nijreesweg, Fuut en Condor). In de Windmolenbroek voelt men zich in het algemeen redelijk veilig. Ten opzichte van de andere wijken scoort angst voor inbraken vrij hoog. Belangrijkste punt van onveiligheid is het verkeer. Dit is in veel wijken een verbeterpunt. Veiligheid woonomgeving Percentages 18 16 14 12 10 8 6 4 2 0 s Avonds niet op straat durven Verkeersonveiligheid Onvoldoende straatverlichting Vandalisme Geluidsoverlast Burenoverlast Inbraken Sluitersveld De Riet Ossenkoppelerhoek Schelfhorst Binnenstad Aadorp Bornerbroek Noorderkwartier Nieuwstraatkwartier Hofkamp Windmolenbroek Scoop rapportage Windmolenbroek juli 2011 pagina 10 van 33

Windmolenbroek redelijk goed voorzien De belangrijkste voorziening die ouderen graag in hun buurt willen hebben, zijn de winkels voor de dagelijkse boodschappen. Voor de meeste ouderen zijn de winkels voldoende aanwezig en goed bereikbaar. Wel werd regelmatig aangegeven dat bij glad weer in de wijk onvoldoende wordt gestrooid en het doen van boodschappen problemen oplevert. Een deel van de ouderen vindt het jammer dat het winkelcentrum mogelijk verplaatst wordt. Voor hen wordt de afstand groter. Wat men in de wijk het meest mist zijn een bankfiliaal en zitmogelijkheden in wijk en/of winkels. Gezondheid regelmatig beoordeeld als goed Bijna alle ouderen hebben last van lichamelijke klachten. 44% beoordeelt zijn gezondheid als goed, dit is hoog en ligt meestal tussen de 35 en 40%. 20% beoordeelt zijn gezondheid als matig tot slecht en dat is weer gemiddeld. Dit betekent dat een relatief kleiner deel zijn gezondheid als redelijk benoemd. 41% geeft aan zich weleens zorgen te maken. Dit percentage zit aan de hoge kant. Sociale contacten regelmatig onvoldoende, wel meestal voldoende bezigheden Van de bezochte ouderen geeft ongeveer 81% aan dat ze voldoende sociale contacten heeft. 18% geeft aan dat de huidige contacten voor hen onvoldoende zijn. In verhouding tot de andere wijken is het percentage hoog, meestal ligt dit rond de 10%. Men mist vooral het onder de mensen te zijn, aanloop, de partner of een maatje om samen mee uit te gaan. Opvallend is dat het burencontact in deze wijk wat lager scoort. Meestal bestaat de top drie van de mensen met wie men regelmatig contact heeft uit kinderen, kleinkinderen en buren. In de Windmolenbroek bestaat de top drie uit kinderen, kleinkinderen en vrienden/kennissen. Bijna iedereen heeft hobby s (95%). Deelname aan activiteiten is gemiddeld, 52% neemt deel aan activiteiten. Dit betreft vooral activiteiten vanuit de kerk of die te maken hebben met sport en beweging. 8% mist activiteiten in de buurt. Dit percentage ligt een stuk lager dan de 18% die aangeeft dat de contacten onvoldoende zijn. Blijkbaar voorziet het bezoeken van activiteiten niet altijd in de behoefte die men ervaart aan contact. Ongeveer tweederde van de ouderen heeft een abonnement op een krant en de helft op een tijdschrift. De belangrijkste reden om geen abonnement te hebben, is dat men dit te duur vindt. Na ruim vijf jaar huisbezoeken te hebben afgelegd in Almelo, zien we het percentage ouderen dat gebruikt maakt van de computer toenemen. In Windmolenbroek was dit 34 %. Een kwart van de ouderen is vrijwilliger of als mantelzorger actief. Scoop rapportage Windmolenbroek juli 2011 pagina 11 van 33

Mobiliteit kan beter 81% geeft aan dat men geen behoefte heeft om vaker op pad te gaan. 17% zou wel graag vaker weg willen. Enkele belangrijke voorwaarden om dit te realiseren zijn financiële middelen, iemand die meegaat, betere gezondheid en vervoer of hulpmiddel. Vervoer wordt soms ook genoemd als oorzaak voor het hebben van onvoldoende contacten. Voor het vervoer is men vaak afhankelijk van anderen. Net als in de andere wijken wordt de auto, die door een ander wordt bestuurd, het meest gebruikt als vervoermiddel. Alleen Aadorp vormt hierop een uitzondering, daar rijdt men meestal zelf. Zelfredzaamheid bij persoonlijke verzorging gemiddeld Met de persoonlijke verzorging kan 62% zich goed redden. Dit is een gemiddelde score, zie ook onderstaande grafiek. Hulp bij de persoonlijke verzorging wordt bijna altijd door professionals geboden, 30% van de ouderen krijgt professionele hulp bij de persoonlijke verzorging. 5% gebruikt een hulpmiddel, 4% krijgt hulp van familie, 3% krijgt hulp van de partner en 1% hulp van een vrijwilliger, buren of vrienden. Zelfredzaamheid Percentage dat zichzelf redt 80 70 60 50 40 30 20 10 0 Persoonlijke verzorging Huishoudelijke verzorging Administratie, tuin, e.d. Sluitersveld De Riet Ossenkoppelerhoek Schelfhorst Binnenstad Aadorp Bornerbroek Noorderkwartier Nieuwstraatkwartier Hofkamp Windmolenbroek Huishoudelijke taken leveren redelijk wat problemen op De zelfredzaamheid bij huishoudelijke taken is lager dan bij de persoonlijke verzorging. De ouderen in de Windmolenbroek geven aan dat ze regelmatig problemen ondervinden met het huishoudelijk werk. 71% van de ouderen geeft aan moeite te hebben met het uitvoeren van huishoudelijke taken. Een vergelijking met de andere wijken laat zien dat de zelfredzaamheid met huishoudelijk werk in deze wijk ongeveer op het gemiddelde ligt. Bijna driekwart Scoop rapportage Windmolenbroek juli 2011 pagina 12 van 33

van de ouderen ontvangt hulp bij het huishoudelijk werk. Meestal betreft dit professionele hulp, gevolgd door familie, partner, buren/vrienden, hulpmiddel en vrijwilligers. Veel behoefte aan hulp bij belastingaangifte en onderhoud van huis en/of tuin In de Windmolenbroek is veel behoefte aan hulp bij het doen van belastingaangifte. 73% van de ouderen ontvangt hulp bij de belastingaangifte. Ongeveer 40% ontvangt ook hulp bij klusjes in en om huis, de administratie, het invullen van formulieren en/of het onderhoud van tuin of balkon. 85% van de ouderen geeft aan dat ze hulp krijgen bij het uitvoeren van een van deze taken. Deze hulp wordt vooral geboden door familie, professionals, vrijwilligers en buren/vrienden. Financiën meestal voldoende In de Hofkamp geeft 76% aan zich financieel te kunnen redden. 19% geeft aan dat het net gaat en 4% ervaart het inkomen dat men vrij te besteden heeft als (on)voldoende. Dit is een gemiddelde score. Wanneer het moeilijk is om financieel rond te komen, zijn de vier meeste genoemde oplossingen niet op vakantie te gaan, te bezuinigen op kleding en/of krant en gebruik te maken van regelingen. Deze vier categorieën worden door bewoners in de andere wijken ook het meest genoemd. Veel formele en informele hulp 93% van de ouderen maakt gebruik van hulp of voorzieningen. Deels door familie, buren en vrienden en deels georganiseerde hulp. Dit keer staat niet de pedicure op één, maar de regelmatige controle door huisarts/praktijkondersteuner gevolgd door ziekenhuis/specialist. Invoering OV-chipkaart vol onduidelijkheden De invoering van de OV-chipkaart verloopt/verliep alles behalve goed. Inwoners van Almelo (niet alleen ouderen) kunnen/konden fysiek nergens terecht met hun vragen, voor een aanmeldformulier of voor uitleg over hun kaart. Veel ouderen geven aan dat ze niet weten hoe ze straks met de bus moeten reizen. Scoop rapportage Windmolenbroek juli 2011 pagina 13 van 33

4. Aanbevelingen Huisbezoek 75+ handhaven Het blijkt dat de methodiek van het Huisbezoek 75+ goed werkt. Zowel de ouderen als de vrijwilligers ervaren de huisbezoeken als zinvol en prettig. Het is een laagdrempelige manier om ouderen te spreken, informeren, adviseren en eventueel door te verwijzen. Door de wijkgerichte aanpak leveren de huisbezoeken signalen op die, indien nodig, gelijk kunnen worden opgepakt. Zoals in dit geval de eetgroep in Wooncentrum Windmolenbroek. Enkele aanpassingen die het woongenot vergroten Enkele concrete punten betreffen: - de ontsluiting van de Nijreesweg. Het feit dat nog één uitgang open is, geeft veel onrust bij de bewoners. Het zou goed zijn om te bekijken of een andere oplossing mogelijk is. - Bekijken of bij de Jachtvalk het stoepje tussen de parkeerplaatsen en de groenstrook verbreed kan worden, zodat mensen met rollator en kinderwagen hiervan gebruik kunnen maken. - De Bonte Specht heeft een strook groen met bomen, maar er zijn ook te weinig parkeerplaatsen. Onderzoeken in hoeverre het mogelijk is om van een deel van deze strook extra parkeerplaatsen te maken. - Bij de Fuut en de Condor is de doorgang van de hofjes afgescheiden door een rood/wit paaltje dat neergeklapt kan worden. Vaak worden deze paaltjes geblokkeerd door geparkeerde auto s, wat in noodsituaties gevaar kan opleveren. Het is raadzaam om naar een oplossing te zoeken, die ertoe leidt dat deze doorgang vrij blijft. - Verplaatsen van de container voor plastic afval en zorgen dat het eromheen opgeruimd blijft. De stoep is smal geworden en als er veel rommel ligt kan men er slecht/niet langs. Activiteiten en sfeer in Möllnwiek/Windmolenbroek versterken Regelmatig gaven ouderen aan dat ze behoeften hebben aan activiteiten in de wijk. Het aanbod in het Möllnwiek is onbekend, beperkt en degenen die daar komen merken op dat het niet zo gezellig is. Enkele mannen gaven aan graag te willen biljarten. Het zou goed zijn om te onderzoeken waar precies behoeftes liggen in deze wijk en om ouderen te betrekken bij de invulling van het programma en wellicht ook de aankleding van het Möllnwiek. Winkel(s) voor dagelijkse boodschappen goed bereikbaar houden Er zijn plannen om het huidige winkelcentrum te verplaatsen. Voor inwoners van bijvoorbeeld Wooncentrum Windmolenbroek (dat nu direct naast het winkelcentrum ligt) wordt de afstand dan groter. Deze bezoeken vonden plaats tijdens een winter met veel kou en gladdigheid. Het blijkt dat voor ouderen het doen van boodschappen bij glad weer een groot probleem is. Dit geldt overigens niet alleen voor ouderen in de Windmolenbroek. Veel winkeliers bieden al een oplossing door een bezorgservice aan te bieden. Ook een Scoop rapportage Windmolenbroek juli 2011 pagina 14 van 33

boodschappenbus, waarmee de oudere zelf naar de winkel wordt gebracht zou een goede aanvulling in deze wijk kunnen zijn. Scoop rapportage Windmolenbroek juli 2011 pagina 15 van 33

Bijlage I Gemeentelijk beleid De gemeente Almelo heeft in een maatschappelijke vraag beschreven welke producten en prestaties de gemeente van Scoop Ouderen verwacht. De beschreven activiteiten en prestaties hebben betrekking op de volgende werksoorten: - preventieve wijkaanpak kwetsbare ouderen - individuele ondersteuning kwetsbare ouderen Het Huisbezoek 75+ valt onder de maatschappelijke vraag Individuele ondersteuning kwetsbare ouderen. Scoop Ouderen heeft als belangrijkste doelgroepen: de 75-plussers, de 65-plussers met een laag inkomen en de allochtone ouderen van de eerste generatie vanaf 60 jaar. Doelstelling is het bevorderen van de zelfstandigheid en zelfredzaamheid van deze doelgroepen. Met ingang van 1 januari 2007 is de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) van start gegaan. Het Huisbezoek 75+ sluit nauw aan op enkele hoofdlijnen die leidend zijn voor de WMO. Zo wil men met de WMO bevorderen dat burgers de regie over hun leven in eigen handen houden en deel kunnen blijven nemen aan de maatschappij. De Ouderen Informatie en Advies Functie, met als een van de onderdelen het Huisbezoek 75+, is er juist op gericht om ouderen en hun cliëntsysteem die ondersteuning te geven die nodig is om als ouderen zelfstandig te kunnen (blijven) functioneren en ervoor te zorgen dat ouderen keuzes maken die zoveel mogelijk overeenstemmen met hun wensen en behoeften. Als hoofdlijn voor de WMO wordt ook genoemd het belang van welzijn. Welzijn kan een preventieve werking hebben op zorg. De gemeente vindt behoud van gezondheid en het voorkomen van zorgafhankelijkheid belangrijk. Tijdens de Huisbezoeken en andere gesprekken in het kader van de Ouderen Informatie en Advies Functie, wordt heel breed gekeken en het facet welzijn neemt daar een prominente plaats in. Het primaire doel van de WMO is het bevorderen van de maatschappelijke participatie van burgers. Vrijwilligerswerk en mantelzorg zijn hierbij belangrijke elementen. Overbelasting van mantelzorgers en vrijwilligers moet worden voorkomen. Tijdens de huisbezoeken wordt gekeken naar de zorg die men vanuit het sociale netwerk ontvangt. Mocht naar voren komen dat het sociale netwerk zwaar is belast, kan informatie worden verstrekt over aanvullende mogelijkheden en over begeleiding door de ouderenadviseur of het Steunpunt Informele Zorg Almelo (SIZA). Bewust is gekozen om de Huisbezoeken uit te laten voeren door vrijwilligers. Vrijwilligers komen vaak makkelijk bij de ouderen binnen en hebben meer tijd dan professionele krachten. Het is van groot belang dat deze vrijwilligers zich ondersteund weten door deskundige, professionele krachten. In geval van complexe cliëntsituaties kunnen ze terug vallen op de projectleider of de ouderenadviseur. Scoop rapportage Windmolenbroek juli 2011 pagina 16 van 33

Een ander onderwerp binnen de WMO is vraagsturing. Onder vraagsturing wordt verstaan dat het aanbod aan gemeentelijke voorzieningen binnen de WMO zoveel mogelijk afgestemd dient te worden op de behoeften van burgers. Voorzieningen dienen aanvullend te zijn op wat burgers zelf kunnen en burgers hebben keuzemogelijkheden. Door middel van de Huisbezoeken verkrijgen we informatie over wat ouderen nodig hebben en welke knelpunten ze ervaren. Met de WMO wil men de toegankelijkheid van voorzieningen bevorderen. Voor burgers moet helder zijn welke voorzieningen er zijn en waar ze te krijgen zijn. De vrijwilligers van het Huisbezoek 75+ kunnen ouderen, naar aanleiding van de onderwerpen en vragen die aan de orde komen tijdens het gesprek, informeren. Tevens verwijzen de vrijwilligers naar Publiekszaken, Scoop en andere organisaties voor het geval men meer informatie wil. De Infowijzer is een uitstekend middel om de informatie over en de toegankelijkheid van voorzieningen te bevorderen. Scoop rapportage Windmolenbroek juli 2011 pagina 17 van 33

Bijlage II Doel en werkwijze van Huisbezoek 75+ Ouderen Informatie en Advies Functie De laatste jaren groeit de behoefte aan ouderenadvisering. Het blijkt dat veel ouderen moeite hebben met het houden van overzicht met betrekking tot hun eigen situatie en dat zij onvoldoende zicht hebben op de mogelijkheden aan dienst- en hulpverlening die aansluit bij hun situatie. Het doel van de Ouderen Informatie en Advies Functie is cliënten en/of hun cliëntsysteem dié ondersteuning te geven die nodig is om als oudere zelfstandig te kunnen (blijven) functioneren en ervoor te zorgen dat ouderen keuzes kunnen maken die zoveel mogelijk overeenstemmen met hun wensen en behoeften. Het gaat erom dat de ouderen zo veel mogelijk de regie in eigen handen houden, zichzelf kunnen aansturen en hun kwaliteit van leven daarmee verbeteren of in stand houden. De Ouderen Informatie en Advies Functie bestaat uit diverse activiteiten die elkaar aanvullen en met elkaar een samenhangend geheel vormen, zoals Huisbezoek 75+, Ouderenadviseur, Senioren Advies Team, radioprogramma Seniorentijd, Huisbezoek Allochtone Ouderen 60+, de Infowijzer en informatieve bijeenkomsten. Doel en doelgroep De doelstelling van de Ouderen Informatie en Advies Functie laat zich voor het Huisbezoek 75+ vertalen in de volgende nevendoelstellingen: - Het actief benaderen van 75-plussers in Almelo; - Het geven van informatie en advies over de vele mogelijkheden die 75- plussers kunnen helpen zo lang mogelijk zelfstandig te blijven; - Bij complexe vragen of problemen de ouderen, indien gewenst, doorverwijzen naar andere organisaties, het Senioren Advies Team of de ouderenadviseur; - Het vroegtijdig signaleren van behoeften en knelpunten die 75-plussers ervaren op het gebied van wonen, zorg, welzijn en financiën; - Per wijk in een verslag aangeven hoe 75-plussers hun woon- en leefomstandigheden beleven. De doelgroep voor het Huisbezoek 75+ zijn alle zelfstandig wonende ouderen in de gemeente Almelo van 75 jaar en ouder. Voorwaarden voor deelname zijn dat men zelfstandig woont, dus niet in een verpleeghuis of verzorgingshuis, inwoner is van de gemeente Almelo en de leeftijd heeft van 75 jaar of ouder. Voor heel Almelo bestaat de doelgroep uit ongeveer 4.000 personen. Per jaar worden ouderen in twee tot drie wijken aangeschreven. Zo worden eens in de vijf jaar alle 75-plussers in Almelo bezocht. Scoop rapportage Windmolenbroek juli 2011 pagina 18 van 33

Werkwijze Het Huisbezoek 75+ is in eerste instantie een preventief huisbezoek. Het gesprek met de oudere, het signaleren van eventuele knelpunten en het geven van informatie en advies zijn de belangrijkste doelstellingen. Tevens wordt door de ouderenbezoeker een checklist ingevuld. Aan de hand van deze checklisten wordt per wijk een rapportage gemaakt. Dit geeft in grote lijnen een beeld van de situatie waarin de 75-plussers zich in die wijk bevinden. Indien over bepaalde onderwerpen meer informatie is gewenst, is het mogelijk dit bijvoorbeeld in de vorm van panelgesprekken nader te onderzoeken. Uitgangspunten Het Huisbezoek 75+ is in eerste instantie een preventief huisbezoek. Dit betekent dat het gesprek zich richt op hoe het met de oudere gaat of de oudere zich redt en of men vragen of knelpunten heeft. Het gesprek is belangrijker dan het invullen van de checklist. Er zijn omstandigheden waarbij het invullen van de checklist niet lukt en het luisterende oor belangrijker is. Het gesprek bepaalt de volgorde, dat hoeft niet gelijk te zijn aan de checklist De checklist wordt ingevuld vanuit het gezichtspunt van de oudere waarmee het gesprek wordt gevoerd. Het gaat erom dat genoteerd wordt wat de oudere zelf aangeeft. Als iemand zegt zelf te koken dan wordt dat ingevuld, ook al twijfelt de ouderenbezoeker daaraan. Iedere 75-plusser wordt individueel benaderd. Een (echt)paar waarvan de partners beiden 75 jaar of ouder zijn, ontvangen allebei een uitnodiging voor het gesprek. Het gesprek kan wel gelijktijdig worden gevoerd. Er worden twee checklisten ingevuld. Op sommige vragen is maar één antwoord mogelijk, bijvoorbeeld op de vraag hoe vaak gaat u het huis uit?. Bij andere vragen zijn meerdere antwoorden mogelijk, bijvoorbeeld van welke hulp of voorzieningen maakt u gebruik?. Scoop rapportage Windmolenbroek juli 2011 pagina 19 van 33

Bijlage III Cijfermatig overzicht van de resultaten Windmolenbroek 1 Persoonsgegevens Respons Aantal 75-plussers 330 Bereikte ouderen 297 Van de 297 bereikte ouderen werden de meeste ouderen bezocht. Bezocht 199 67 Stond afwijzend tegenover het bezoek 29 10 Vindt het niet nodig 56 19 Geen contact mogelijk 3 1 Opname/ziekte 5 2 Rouw/ingrijpende gebeurtenis 3 1 Anders 2 1 De resultaten die nu verder worden aangegeven hebben betrekking op de 199 ouderen die zijn bereikt en aan het huisbezoek hebben deelgenomen. Geslacht Man 89 45 Vrouw 109 55 Geen antwoord 1 1 Burgerlijke staat Gehuwd 94 47 Samenwonend 3 2 Gescheiden 18 9 Weduwe/Weduwnaar 77 39 Ongehuwd 7 4 Samenstelling huishouding Alleen wonend 86 43 Samenwonend met partner 98 49 Samenwonend met partner en (klein) kind(eren) 2 1 Samenwonend met (klein)kind(eren) 5 3 Samenwonend met broer, zus of ander familielid 1 1 LAT relatie 1 1 Geen antwoord 6 3 Scoop rapportage Windmolenbroek juli 2011 pagina 20 van 33

Kinderen Ja 181 91 Nee 18 9 Land van herkomst Nederland 186 93 Indonesië/Nederlands Indië 7 4 Duitsland 4 2 Italië 1 1 Armenië 1 1 2 Wonen en woonomgeving Soort woning Koopwoning 84 42 Huurwoning 114 57 Geen antwoord 1 1 Type woning Eengezinswoning 102 51 Appartement (met lift) 35 18 Appartement (zonder lift) 0 0 Gelijkvloerse benedenwoning 59 30 Geen antwoord 3 2 Verhuisplannen Op de vraag of men de komende jaren wil verhuizen geeft 15% aan concrete verhuisplannen te hebben, 83% heeft op dit moment geen verhuisplannen. Van de ouderen die de komende jaren willen verhuizen, willen 8 personen dit op de zeer korte termijn, namelijk binnen een jaar, zes willen dit over 1 tot 2 jaar en tien willen dit over 3 jaar of later. Van zes personen is onduidelijk op welke termijn ze willen verhuizen. Als men wil verhuizen heeft men de volgende wensen wat betreft het type woning waar men naar toe wil (meerdere antwoorden mogelijk): Aantal Eengezinswoning 2 Appartement niet speciaal voor ouderen 6 Appartement in wooncomplex voor ouderen 16 Woonzorgcentrum/verzorgingshuis 5 Scoop rapportage Windmolenbroek juli 2011 pagina 21 van 33

Bij twintig personen gaat de voorkeur uit naar een huurwoning. Twee personen zoeken een andere koopwoning. Wat betreft de gewenste locatie heeft men de volgende voorkeur: Aantal In de huidige wijk/buurt 7 In andere wijk/buurt 13 Andere gemeente 6 Geen voorkeur 4 De ouderen die naar een andere wijk of gemeente willen verhuizen hebben een voorkeur voor: Centrum (4), Beeklust (2), Ossenkoppelerhoek (3), Aalderinkshoek (1), De Riet (1), Albergen of Bornerbroek (1), Haaksbergen (1), Tubbergen (1) en Winterswijk (1). Van de 199 ouderen staat 21 % ingeschreven voor een andere woning. Woongenot en voorzieningen Woont graag in deze woning 194 97 Woont niet graag in deze woning 2 1 Geen antwoord 3 2 Pluspunten aan de woning zijn: mooie ligging (138), juiste grootte (118), gelijkvloers (92), vertrouwd/herinneringen (74), aanwezigheid van tuin (76), goed onderhouden (69), aangepast (60), juiste prijsklasse (42), groot balkon (11), sauna (1) en garage (1). Minpunten aan de woning zijn: te duur (16), te groot (13), moeilijk warm te stoken (9), verkeerd in slechte staat van onderhoud (9), niet aangepast (8), te veel trappen (6), geen toilet boven (6), te gehorig (4), grote tuin (4), te klein (3), niet of onvoldoende beveiligd (3), te weinig bergruimte (3), vlizotrap (2), vochtige schuur (2), douche te klein (1), geen cv (1), geen afzuigkap in keuken (1), keuken te klein (1), keuken donker (1), woning donker (1), hal te klein (1), vochtige woning (1), koude vloer (1) en te weinig slaapkamers (1). Op de vraag of bepaalde voorzieningen het wonen in deze woning zouden verbeteren antwoord 72% nee en 25% ja. De volgende voorzieningen zouden het woongenot verhogen: toilet boven (10), traplift (9), aangepast/verhoogd toilet (9), speciale handgrepen en steunen (7), speciale kranen (4), opbergruimte voor scootmobiel (4), slaapkamer beneden (4), apart toilet (3), vloerverwarming (3), verlaagde drempels (2), zitmogelijkheid in de douche (2), meer bergruimte (2), groter toilet (2), vaste trap naar vliering (2), centrale verwarming (1), hellingbaan bij de stoep/toegang tot de woning (1), camera bij de buitenbel (1) en keukenkastjes lager (1). Scoop rapportage Windmolenbroek juli 2011 pagina 22 van 33

Woont graag in deze omgeving 190 95 Woont niet graag in deze omgeving 2 1 Geen antwoord 7 4 De woonomgeving heeft de volgende pluspunten: veel groen (137), rustige buurt (123), voorzieningen zoals winkels in de buurt (105), fijne buren (92), veilige wijk (72), dichtbij openbaar vervoer (72), veel onderling contact (52) en anders (6). Als minpunten van de woonomgeving wordt genoemd: ongelijk liggende stoeptegels (24), slecht onderhoud groenvoorziening (22), hondenpoep (16), kattenoverlast (15), verkeersonveiligheid (14), te weinig parkeerplaatsen (12), s avonds niet op straat durven (7), met gladheid slecht gestrooid (7), vandalisme (6), onvoldoende verlichting (5), veel inbraken in de buurt (5), geluidsoverlast (4), veel blad op straat (4), burenoverlast (3), zwerfvuil (2) en geen contact met de buren (2). De volgende voorzieningen zijn belangrijk om dichtbij te hebben: winkels voor dagelijkse boodschappen (147), brievenbus (82), postkantoor (82), apotheek (78), huisarts (74), bank (67), bushalte (64), zitmogelijkheid in wijk en/of winkels (53), buurthuis, sociëteit of ontmoetingsruimte (26), eetpunt (19), ziekenhuis (3), kerk (1) en therapeut (1). De volgende voorzieningen ontbreken in deze wijk: bank (32), zitmogelijkheid in wijk en/of winkels (32), winkels voor dagelijkse boodschappen (25), postkantoor (16), brievenbus (9), bushalte (9), eetpunt (8), huisarts (7), buurthuis, sociëteit, ontmoetingsruimte (7), apotheek (5), brievenbus (7), eetpunt (3), binnen kunnen pinnen (2), weekendarts (1), wijkmarkt (1), bakken om hondenpoep in te doen (1) en kerk (1). 3 Gezondheid Heeft lichamelijke klachten 181 91 Heeft geen lichamelijke klachten 17 9 Geen antwoord 1 1 Deze lichamelijke klachten hebben meestal te maken met het gebruik van benen/voeten (84), bloeddruk (77), hartklachten (74), gehoor (49), diabetes (48), nek/rugklachten (47), gezichtsvermogen (42), cholesterol (41), gebruik armen/handen (37), slaapproblemen (34), ademhaling/longen (31), vermoeidheid (27), pijn (24), evenwichtproblemen (22), nier/blaasklachten (15), geheugen (14), buik/darmklachten (14), schildklier (7), artrose (7), huid (5), borstkanker (3), bloedvaten (2) en spraak (1). Scoop rapportage Windmolenbroek juli 2011 pagina 23 van 33

Maakt zich weleens zorgen 81 41 Maakt zich geen zorgen 115 58 Geen antwoord 3 2 De zaken waar de ouderen zich zorgen over maken betreffen: de kinderen/kleinkinderen (48), de gezondheid (26), de toekomst (17), maatschappelijke ontwikkelingen (13), de partner (12), anderen (5), komende verhuizing (1) en waar haal ik hulp vandaan (1). In het algemeen beoordelen de ouderen hun gezondheid redelijk positief. Mijn gezondheid is goed 88 44 Mijn gezondheid is redelijk 71 36 Mijn gezondheid is matig 32 16 Mijn gezondheid is slecht 7 4 Geen antwoord 1 1 4 Sociaal netwerk Met de volgende mensen heeft men regelmatig contact: Aantal Kinderen 168 Kleinkinderen 135 Vrienden en kennissen 131 Buren 128 Broers en zussen 109 Andere familie 71 Anders 7 Van de bezochte ouderen geeft 81% aan dat dit contact voor hen voldoende is. 18% vindt het onvoldoende. Zij missen vooral het regelmatig onder de mensen te zijn (14), aanloop (13), heeft moeite met alleen zijn (9), iemand om er samen op uit te gaan (8), een vertrouwenspersoon bij wie men zijn verhaal kwijt kan (4), mist contact met familie (1) en mist contact met buren (1). Als oorzaken voor onvoldoende sociale contacten worden genoemd: Aantal Mobiliteit/vervoer probleem 6 Vindt het moeilijk om ergens op af te stappen 5 Heeft onvoldoende energie/zin 1 Te zwaar belast met de zorg voor partner 1 Financiële zorgen 1 Geen contact meer met kinderen 1 Rijbewijs kwijt, mist autorijden 1 Vrienden kwijtgeraakt door verhuizing 1 Zoekt vrienden met wie het klikt 1 Scoop rapportage Windmolenbroek juli 2011 pagina 24 van 33

5 Hobby s en activiteiten Hobby s Ja, ik heb hobby s 190 95 Nee, ik heb geen hobby s 8 4 Geen antwoord 1 1 De volgende hobby s werden genoemd: lezen (86), Tv/radio (75), puzzelen/denksport/bridgen e.d. (67), handwerken/kaarten maken/bloemschikken e.d. (41), muziek maken/luisteren (40), tuinieren (40), fietsen (39), wandelen (32), huisdier (32), computer/internet (24), reizen (21), schilderen/aquarelleren/boetseren e.d. (19), zwemmen (11), kaarten/bridgen (10), houtbewerken e.d. (9), film/theater bezoeken (7), biljarten (3), fotograferen (3), autorijden (2), foto s verzamelen (2), modelspoorbaan (2), postzegels (2), vissen (2), genealogie (2) en diversen (15). Deelname aan activiteiten Neemt deel aan activiteiten 103 52 Neemt geen deel aan activiteiten 95 48 Geen antwoord 1 1 Aan de volgende activiteiten neemt men deel: kerkactiviteiten (29), gymnastiek/sport (29), koffiedrinken/soos (14), buurtactiviteiten (13), kaarten/dammen/schaken/bordspelen/sjoelen (12), eettafel (11), koersbal/jeu de boules (9), handwerken/kaarten maken/bloemschikken in groepsverband (9), zingen in koor (5), zwemmen in groepsverband (5), kunstclub/culturele reizen (4), bingo (4), filmclub (3), activiteiten in woonvorm (3), schilderen/aquarelleren in groepsverband (3), fietsen in groepsverband (3), biljarten (3), wandelen in groepsverband (2), lezen in groepsverband (2), Zonnebloem (2), yoga (1), dansen (1), computercursus (1) en diversen (10). Van de bezochte ouderen heeft 66% een abonnement op een krant en 50% op een tijdschrift. 22% geeft aan op geen van beide een abonnement te hebben, met als redenen: te duur (22), heeft moeite met lezen (3), krijgt de krant van iemand anders (2) en heeft voldoende aan de huis-aan-huis bladen (1). Een kwart van de ouderen is vrijwilliger of is op andere manier actief. Meestal betreft dit vrijwilligerswerk de zorg voor familie/buren of een kennis (16), mar ook vanuit de kerk (12), maar ook via andere vrijwilligersorganisaties (9), actief in eigen wooncomplex (4), bloemen verzorgen in ziekenhuis (2), tuinclub (2) en nivon (2). Scoop rapportage Windmolenbroek juli 2011 pagina 25 van 33

Computergebruik 34% van de ouderen (67 personen) maakt gebruik van de computer. De computer wordt voor de volgende activiteiten gebruikt: Aantal Email/contacten onderhouden 51 Zoeken van informatie 49 Internetbankieren 32 Spelletjes/kaarten/bridgen 24 Verwerken van foto s 21 Maken van teksten 18 Van de ouderen die nog geen gebruik maken van de computer wil 13% het leren, 88% wil dit niet. De ouderen die het willen leren zijn er nog niet aan toe gekomen omdat ze er tegen op zien om te beginnen (9), aanschaf van de computer te duur vinden (5), weet niet hoe het moet/heeft geen hulp (5), gezondheidsproblemen (2), computer is rijk van de man (1) en cursus is vol (1). Activiteiten in de buurt Mist activiteiten in de buurt 17 9 Mist geen activiteiten in de buurt 178 89 Geen antwoord 4 2 De volgende activiteiten worden in de buurt gemist: koffiedrinken/soos (2), eettafel (2), gymnastiek/sport (2), zingen in een koor (2), biljarten (2), kaarten (2), handwerken (2), kunstclub/culturele reizen (1), computercursus (1), bloemschikken (1), sjoelen (1), buurtbijeenkomsten (1), countryclub (1) en samen koken (1). 6 Verplaatsen Als men op pad gaat verplaatst men zich als volgt: Aantal Auto, anderen rijden 113 Lopend 89 Fiets (ook elektrisch) 88 Auto, rijdt zelf 86 Regiotaxi 66 Openbaar vervoer 53 Valys 22 Scootmobiel 20 Taxi 7 Brommer 1 Scoop rapportage Windmolenbroek juli 2011 pagina 26 van 33

Op de vraag of men vaker op pad zou willen kregen we de volgende antwoorden. Ja, ik zou vaker op pad willen 34 17 Nee, het is goed zo 162 81 Geen antwoord 3 2 Aan de mensen die vaker op pad willen is gevraagd wat er nodig is om dit mogelijk te maken. Daarop werden de volgende zaken genoemd: financiële middelen (7), iemand die meegaat (7), vervoer (6), betere gezondheid (5), hulpmiddel (scootmobiel, rollator, rolstoel) (4), bestemming/reden om ergens naar toe te gaan (2) en opfrissen rijvaardigheid (1). 7 Persoonlijke verzorging Redt zich goed met de persoonlijke verzorging 124 62 Redt zich niet goed met de persoonlijke verzorging 73 37 Geen antwoord 2 1 Men heeft hulp nodig bij: nagel/voetverzorging (63), baden/douchen/wassen (27), aankleden/uitkleden/kousen aantrekken (18), dagelijkse haarverzorging (3), toiletbezoek (3), in en uit bed stappen (3), wondverzorging (3), eten en drinken (1), huidverzorging (1), stoma (1) en oog druppelen (1). 69 ouderen (35%) geven aan dat ze bij de persoonlijke verzorging hulp krijgen of een hulpmiddel gebruiken. Men krijgt hulp van: betaalde kracht (61), hulpmiddel (10), familie (8), partner (6), vrijwilliger (1) en buren/vrienden (1). 8 Huishoudelijke verzorging Redt zich goed met de huishoudelijke taken 57 29 Redt zich niet goed met huishoudelijke taken 141 71 Geen antwoord 1 1 Men heeft hulp nodig bij: huishoudelijk werk (stoffen, zuigen, zemen, wassen, strijken) (137), boodschappen doen (44), koken (39), vuilnis buiten zetten (28) en koffie/thee zetten, brood klaarmaken (9). 145 (73%) ouderen geven aan dat ze bij de huishoudelijke taken hulp krijgen of een hulpmiddel gebruiken. Men krijgt hulp van: professionals (119), familie (29), partner (27), buren/vrienden (12), hulpmiddel (7) en vrijwilliger (6). Scoop rapportage Windmolenbroek juli 2011 pagina 27 van 33

9 Overige werkzaamheden/activiteiten Redt zich goed met overige werkzaamheden 29 15 Redt zich niet goed met overige werkzaamheden 168 84 Geen antwoord 2 1 Men heeft hulp nodig bij: belastingaangifte (143), administratie/invullen van formulieren (83), tuin/balkon onderhoud (79) en klusjes in en om huis (69). 169 (85%) ouderen geven aan dat ze bij de overige taken hulp krijgen of een hulpmiddel gebruiken. Men krijgt hulp van: familie (82), betaalde kracht (76), vrijwilliger (48), partner (39), buren/vrienden (23) en hulpmiddel (1). 10 Financiën Op de vraag wat men vindt van het inkomen dat men vrij te besteden heeft, wordt het volgende geantwoord: Ruim voldoende 42 21 Voldoende 110 55 t gaat net 37 19 Onvoldoende 5 3 Zeer onvoldoende 2 1 Geen mening 0 0 Geen antwoord 3 2 Als men zich met moeite kan redden hoe lost men dat dan op? Aantal Geen vakantie 10 Bezuinigen op kleding 10 Bezuinigen op krant 10 Gebruik maken van regelingen 9 Bezuinigen op eten 7 Bezuinigen op grote aanschaffingen 6 Bezuinigen op cadeautjes 6 Gebruik spaargeld/vermogen 4 Niet meer uitgaan 3 Bezuinigen op onderhoud huis 2 Bezuinigen op vervoer 1 Bezuinigen op telefoon 1 Scoop rapportage Windmolenbroek juli 2011 pagina 28 van 33

Van de volgende regelingen worden gebruik gemaakt: Aantal Zorgtoeslag 129 Jaarlijkse teruggave belastingen 100 Huurtoeslag 69 WMO 47 Kwijtschelding gemeentelijke belastingen 9 Maatschappelijke participatie 4 Bijzondere bijstand 6 11 Gebruik van hulp of voorzieningen 93 % van de ouderen (185) maakt gebruik van hulp of voorzieningen. Deels door familie (91), buren (25) en vrienden (17). Deels door georganiseerde hulp. De ouderen krijgen hulp van of maken gebruik van: Aantal Regelmatige controle huisarts/praktijkondersteuner 83 Ziekenhuis/specialist 81 Pedicure 79 Thuiszorg huishoudelijke hulp 77 Belastingaangifte vrijwilliger 71 Regiotaxi/Valys 59 Belastingaangifte professional 42 Particuliere huishoudelijke hulp 39 Ontspanning/creatieve activiteiten 38 Personenalarmering/telefooncirkel 37 Gemeente 37 Fysiotherapeut 36 Huismeester 32 Hulp bij administratie/invullen formulieren vrijwillig 30 Thuiszorg persoonlijke verzorging 30 Sport en bewegingsactiviteiten 29 Maaltijden aan huis 17 Eetpunt 14 Vervoermiddel via de gemeente 14 PGB 13 Vervoer door vrijwilligers 10 Sociëteit 8 Hulp bij administratie/invullen formulier professioneel 7 Klussendienst 7 Dagopvang 6 Woningaanpassing door de gemeente 6 Hulp door ouderenbonden 6 Hulp vanuit kerk 3 Vakbond 3 Scoop rapportage Windmolenbroek juli 2011 pagina 29 van 33

Aantal Dagbehandeling 3 Bezoekdienst 2 Cursussen 1 Verpleeghuis 1 Dimence 1 Zorgboerderij 1 Welzijnsmakelaar 1 Tuinman 1 Ongeveer een tiende van de ouderen wist van het bestaan van de ouderenadviseur. 30% van de ouderen kent de Infowijzer. 12 Evaluatie van het bezoek Veel ouderen geven aan dat het prettig en zinvol is om met een ouderenbezoeker van gedachte te wisselen over hun situatie en de toekomst. De bezochte ouderen geven het volgende oordeel over het gesprek: Aantal Prettig 109 Zinvol 102 Informatief 34 Niet veel nieuws 6 Anders 2 De vrijwillige huisbezoekers geven aan dat de gesprekken waren: prettig/aangenaam (187), moeizaam (8), heftig (1) en onplezierig (1). Een bezoek duurde gemiddeld 79 minuten. Over 525 onderwerpen werd door de ouderenbezoekers informatie verstrekt. Deze onderwerpen waren verdeeld over de volgende onderwerpen: Aantal Scoop ouderenadviseur 123 Scoop Infowijzer 123 Scoop algemeen 72 Vervoersmogelijkheden 32 Publiekszaken/Zorgloket 24 Financiële regelingen 21 Scoop Senioren Advies Team 21 Thuiszorg 13 PGB 11 Scoop Dienstencentrum/Trefpunt 11 Activiteiten 11 Woningaanpassingen 10 Klussendienst 9 Personenalarmering/Telefooncirkel 8 Scoop rapportage Windmolenbroek juli 2011 pagina 30 van 33

Aantal Cursussen 7 Inschrijving woningen 6 Hulpmiddelen 6 Maatjes/Scoop Samen Actief 5 Maaltijdvoorzieningen 4 Bezoekmogelijkheden 3 Dagopvang/dagverzorging 2 Maatschappelijk werk 2 Er vonden 64 doorverwijzen plaats. Naar de volgende organisaties: Aantal Ouderenadviseur 18 Publiekszaken/Zorgloket 13 SIZA 11 Scoop Senioren Advies Team 7 Thuiszorg 4 Woningbouwvereniging 3 Scoop Dienstencentrum/Trefpunt 2 Wijkcentrum 2 Huisarts 1 Juridisch Loket 1 Scoop algemeen 1 Connexxion 1 Scoop rapportage Windmolenbroek juli 2011 pagina 31 van 33

Bijlage IV Toelichting hulpmiddelen Bij verschillende onderdelen wordt de vraag gesteld of men hulp krijgt en zo ja wat. Het is dan mogelijk om ook een hulpmiddel te noemen. De volgende hulpmiddelen worden bedoeld. Persoonlijke verzorging Onder hulpmiddel wordt bijvoorbeeld verstaan: Bij eten en drinken: aangepast servies, magnetron om kant en klare maaltijden op te warmen Bij baden/douchen/wassen: aangepast sanitair, handgrepen enz. Bij aan en uitkleden en kousen aantrekken: hulpmiddelen van de thuiszorg, b.v. kousen aantrekkers Bij nagel/voetverzorging: aangepast materiaal specifiek voor voetverzorging Bij toiletbezoek: toiletverhoging, handgrepen, po-stoel enz. Bij in en uit bed stappen: hijstoestel Bij zitten/opstaan: speciale stoel Huishoudelijke verzorging Onder hulpmiddel wordt bijvoorbeeld verstaan: Bij boodschappen doen: rollator, boodschappentas op wielen Bij koffie/thee zetten, brood klaarmaken: aangepast bestek of servies Bij koken: aangepaste keuken, stoelen, pannen en servies. Bij huishoudelijk werk: aangepast materiaal, aangepaste stoel of strijkplank Scoop rapportage Windmolenbroek juli 2011 pagina 32 van 33

Colofon Deze rapportage is tot stand gekomen op basis van de huisbezoeken aan 75- plussers in de wijk Windmolenbroek. Consulent: M. van Baalen-Wolf E-mail: m.vanbaalen@scoopwelzijn.nl Scoop rapportage Windmolenbroek juli 2011 pagina 33 van 33