Pensioenactualiteiten Medezeggenschap Waterbedrijven, Waterschappen, Netwerkbedrijven 16-05-2013 Agenda Dekkingsgraad en financiële positie fonds Wijzigingen in 2012 Ontwikkelingen en gevolgen voor ABP regeling 2013, 2014 en 2015 Pensioen als arbeidsvoorwaarde (evt.) 1
Pensioenfondsen in heftig vaarwater! Pensioenfondsen moeten langer uitkeren door de stijgende levensverwachting. Bovendien speelt.. Pensioenen zijn onvoldoende bestand tegen schokken op de financiële markten. beleggingsresultaten rentestand Dekkingsgraad wisselt sterk door huidig waarderingssysteem van de financiële positie van pensioenfonds. Financiële positie ABP Dekkingsgraad 96% (eind december 2012) vereist was: 98.3% Eind april 2013: 101% Vermogen 281 miljard euro Eind april 2013: 292 miljard euro Pensioenverplichting 292 miljard euro Eind april 2013: 289 miljard euro Gemiddeld rekenrente ABP 2,4% (4 e kwartaal 2012) Eind april 2013: 2,5% 2
Ultimate Forward Rate (onderdeel septemberpakket) 1 Pensioenfonds gebruiken nu de marktrentes om hun toekomstige verplichtingen te berekenen De Ultimate Forward Rate maakt de dekkingsgraad minder gevoelig voor schommelingen UFR wordt onderdeel van de nieuwe pensioenwet Rente voor een zeer lange looptijd convergeert naar een afgesproken niveau (Eurozone 4,2%) 3
Ultimate Forward Rate (onderdeel septemberpakket) 2 Met toepassing van de UFR komt na 60 jaar de rente uit op 3,3% (stand september 2012) De langste looptijd waarin de markt nog volledig functioneert is 20 jaar Naarmate de looptijd langer wordt gaat de UFR een grote rol spelen Ultimate Forward Rate (onderdeel septemberpakket) 3 4
Wat is de dekkingsgraad Dekkingsgraad = Pensioenvermogen Pensioenverplichtingen is de financiële thermometer van een pensioenfonds. >125% is gezond. (ABP hanteert 135%) <105% is te laag. 100%: voldoende vermogen om alle toekomstige uitkeringen te kunnen voldoen Pensioenvermogen wordt beïnvloed door rendementen, premiebetalingen en uitkeringen. Pensioenverplichtingen worden beïnvloed door opbouw van pensioenaanspraken, levensverwachting en rekenrente. Ontwikkeling dekkingsgraad ABP Eind Vermogen en Rendement Verplichtingen Rente Dekkings- Graad 2008 173 miljard - 20% 193 miljard 3,6% 90% 2009 208 miljard + 20,2% 201 miljard 3,9% 104% 2010 237 miljard + 13,5% 225 miljard 3,5% 105% 2011 246 miljard + 3,3% 261 miljard 2,7% 94% 2012 281 miljard + 13,7% 292 miljard 2,4% 96% 5
Verplichtingen: Effect rekenrente Stel u moet over 30 jaar 100.000 euro betalen. Wat moet u vandaag wegzetten? Bij 3,4% (dag)rente: 36.676 Bij 4,0% vaste rente: 30.832 Bij 5,0% AA-rente: 23.138 Bij 6,5% rendement: 15.119 Nederlander wordt steeds ouder 6
En we leven gelukkig langer Levensverwachting Mannen Vrouwen 2004 Actueel 76 80 Verwachting 2030 79 82 2012 Actueel 79,5 83 Verwachting 2030 82 84,5 Verlaging pensioen ABP 0,5% per 1-4-2013 Betreft pensioenuitkeringen en opgebouwde aanspraken 31-12-2012 Verlaging is noodmaatregel Indien eind 2013 de dekkingsgraad niet 104,3% is, wordt in 2014 nieuwe verlaging doorgevoerd (1,6%?) 7
Gevolgen van de verlaging voor deelnemers Pensioenuitkering: Gemiddeld ABP-pensioen 700,00 netto p.m. Maandelijkse verlaging v.a. 1-4-2013 3,50 netto p.m. Pensioenopbouw: komt tot uitdrukking In het UPO 2013 Niet voor ABP Extra Pensioen Invloed premieverhoging op dekkingsgraad 1%-punt extra premie gedurende één jaar levert slechts een verbetering van de dekkingsgraad op van 0,1%-punt Invloed verlaging op dekkingsgraad Verlaging pensioenen werkt één op één door in dekkingsgraad Als alle opgebouwde pensioenaanspraken met 1% verlaagd worden, daalt de VPV met 1% en stijgt de dekkingsgraad dus met 1% 8
Agenda Dekkingsgraad en Financiële positie fonds Wijzigingen in 2012 Ontwikkelingen en gevolgen voor ABP regeling 2013, 2014 en 2015 Pensioen als arbeidsvoorwaarde 2012 Wijziging in 2012: verschuiving AOW naar verjaardag per 1 april 2012 9
2012 verschuiving AOW naar verjaardag Gevolgen voor ABP AOW overbrugging in het ABP Keuzepensioen FPU regeling loopt tot de eerste dag van de maand volgend op 65 jaar worden 2012 Verschuiving AOW naar verjaardag ABP Keuzepensioen Tot 1-4-2012 Pensioenuitkering Pensioenuitkering Pensioenuitkering AOW overbrugging AOW 65.0 65.1 AOW Vanaf 1-4-2012 Pensioenuitkering Pensioenuitkering Pensioenuitkering AOW overbrugging 65.0 65.1 AOW 10
2012 Tot 1-4-2012 Verschuiving AOW naar verjaardag FPU AOW FPU-uitkering FPU-uitkering 65.0 65.1 Pensioenuitkering AOW Vanaf 1-4-2012 FPU-uitkering FPU-uitkering AOW 65.0 65.1 Pensioenuitkering AOW 2012 Doorwerken en pensioen Besluit van de fiscus op 30 augustus 2011 Pensioen hoeft niet langer inkomensvervangend te zijn bij uittreding voor de pensioendatum Fiscaal besluit geldt zowel voor ouderdomspensioen en prepensioen/ VUT Fondsen hoeven geen intentieverklaring meer te vragen Vertaling naar de ABP regeling 11
2012 Doorwerken en pensioen Tot 1 april 2012: pensioen voor het gedeelte dat wordt uitgetreden Vanaf 1 april 2012: uittreding is niet langer een voorwaarde om pensioen aan te vragen Verruiming geldt alleen voor werknemers Verruiming geldt voor ouderdomspensioen en niet voor FPU FPU kent een anticumulatieregeling en betreft een omslaggefinancierde regeling Agenda Dekkingsgraad en Financiële positie fonds Wijzigingen in 2012 Ontwikkelingen en gevolgen voor ABP regeling 2013, 2014 en 2015 Pensioen als arbeidsvoorwaarde 12
2013 Ontwikkelingen en gevolgen voor 2013 en later Verhoging AOW leeftijd per 1 januari 2013 Verlaging pensioen per 1 april 2013 Verhoging pensioenrichtleeftijd per 1 januari 2014 Aanpassing financieel toetsingskaderhoofdlijnennotitie van SZW per 1-1-2015 Voorstel regeerakkoord: aftopping pensioengevend inkomen en verlaging opbouwpercentage Verhoging AOW- en pensioenleeftijd 2013 Uitwerking plannen lente akkoord Aanpassing ten opzichte van eerdere wetsvoorstellen Andere uitwerking dan voorstellen pensioenakkoord 13
2013 Verhoging AOW leeftijd AOW in 2019 naar 66 jaar en in 2023 naar 67 jaar Stapjes van minimaal 1 maand per jaar vanaf 1 januari 2013 AOW stijgt in de toekomst mee met de levensverwachting Opbouwperiode AOW rechten blijft 50 jaar VOORSTEL: Overbruggingsregeling AOW (voor lage inkomens) tot 2018 NU: Voorschotregeling voor de jaren 2013, 2014 en 2015 Partnertoeslag voor partner jonger dan 65 jaar, blijft behouden voor mensen geboren voor 1950 2013 Wijzigingen in de AOW Opschuiven ingangsdatum vanaf 1-1-2013 Tabel ingangsdatum AOW-leeftijd 14
2013 Overbruggingsregeling AOW Wordt momenteel nader uitgewerkt door Ministerie van SZW. Totale (pensioen-)inkomen is maximaal 200% / 300% bruto wettelijk minimumloon (2.939 / 4.408 euro bruto p.m. exclusief vakantiegeld). Voldoen aan partner- en vermogenstoets (exclusief eigen woning en pensioenvermogen) Naar verwachting in najaar 2013 inwerking met TWK Overbruggings- en Voorschotregeling worden uitgevoerd door de SVB 2013 Wijzigingen PR 2013: AOW-overbrugging AOW overbrugging in het ABP Keuzepensioen tot nieuwe AOW leeftijd FPU-ers krijgen te maken met een AOW gat van maximaal anderhalve maand -> terugval op regeling SVB? Pensioenkamer: vanaf 1-7-2013 FPU-ers ook AOWoverbrugging in ABP Ouderdomspensioen AOW overbrugging default toegepast tenzij. Mogelijk knelpunt met Overbruggingsregeling SVB. MijnABP tijdelijk geen AOW bedragen opgenomen. 15
2013 Wijzigingen in de AOW Per 1-1-2013 gevolgen voor FPU X=inkomensgat. Op te vullen door: Voorschotregeling SVB Spaargeld Andere inkomsten Ouderdomspensioen (vanaf 1-7-2013) Salaris FPU X Ouderdomspensioen AOW 63 jaar 65 jaar 1e van de volgende maand 2013 Wijzigingen in de AOW Per 1-1-2013 gevolgen voor FPU Ingangsdatum AOW vanaf 1-1-2013 16
2013 Wijzigingen in de AOW Per 1-1-2013 gevolgen voor FPU Werknemer geboren op 15-12-1949 Gaat op 1-12-2013 (63 jaar) met FPU Hoe ziet zijn plaatje eruit? AOW ingang was 15-12-2014 AOW ingang wordt 15-3-2015 2013 Wijzigingen in de AOW Per 1-4-2012 gevolgen voor AKP ABP Keuzepensioen kent een AOW-overbrugging bij ingangsdatum pensioen voor 65 jaar Deze AOW-overbrugging wordt door de deelnemer betaald door verlaging van het pensioen Vanaf 1-4-2012 loopt de compensatie door totdat de AOW ingaat 17
2013 Wijzigingen in de AOW Per 1-1-2013 gevolgen voor AKP 1 e van de maand 65 jaar worden Salaris ABP Keuzepensioen 63 jaar AKP AOW overbrugging 65 jaar AOW Ingang afhankelijk van leeftijd 2013 Wijzigingen in de AOW Geen wijziging in einddatum IP/AAOP -> eindigt met 65 jaar (65.0). WIA / WAO tot nieuwe AOW ingangsdatum WW -> AKP vanaf 65 jaar (65.0); WW uitkering maximaal tot nieuwe ingangsdatum AOW 18
2014 Wijziging Witteveenkader per 1-1-2014 Fiscale pensioenrichtleeftijd naar 67 jaar Lagere pensioenrichtleeftijd blijft mogelijk (met lagere opbouwpercentages) Maximale opbouwpercentages worden verlaagd per 2014 Middelloonregeling wordt 2,15% max. Eindloonregeling wordt 1,9% max. Leeftijd Opbouw% (ml) Franchise* Huidige regeling 65 2,25 13.062 2014 67 2,15 13.062 Franchise blijft op hetzelfde niveau * *Stand per 1-1-2013 2014 Wijziging Witteveenkader per 1-1-2014 Pensioenresultaat ongeveer 5% lager maar opbouwperiode 2 jaar langer. Verhoging fiscale pensioenrichtleeftijd + langer doorwerken -> langere opbouwperiode. Gelijk pensioenresultaat mogelijk op latere pensioenleeftijd. Huidige regeling is vanaf 2014 niet langer fiscaal zuiver Sociale partners in Pensioenkamer aan zet!!! 38 19
Fiscale parameters voor ABP 2014 Noodzakelijke wijzigingen ABP-regeling? Huidige regeling is vanaf 2014 niet langer fiscaal gefaciliteerd Noodzakelijke wijzigingen om een fiscaal zuivere pensioenregeling te behouden? Kaders ouderdomspensioen moeten worden aangepast Partnerpensioen is afgeleide van ouderdomspensioen bij verlaging ouderdomspensioen automatisch verlaging partnerpensioen Wezenpensioen is afgeleide van ouderdomspensioen bij verlaging ouderdomspensioen automatisch verlaging wezenpensioen 40 20
2014 Noodzakelijke wijzigingen ouderdomspensioen Opgebouwde aanspraken tot 2014 blijven ongewijzigd Mogelijkheid tot (actuarieel neutrale) collectieve (?) / individuele omzetting naar nieuwe pensioenleeftijd Voor aanspraken vanaf 2014 een keuze maken: Verlagen opbouwpercentage met behoud pensioenleeftijd 65 Wijzigen pensioenleeftijd met behoud opbouwpercentage (en aanpassing huidige franchise) Wijzigen pensioenleeftijd in combinatie met opbouwpercentage 41 2015 Witteveenkader 2015 (nog voorstel) Verlaging opbouwpercentage: 0,4%: Gevolg middelloonpensioen: jaarlijkse opbouw maximaal 1,75% fiscaal gefaciliteerd. 40 jaar opbouw: 70% van hun gemiddelde loon Derde pijler (individuele lijfrenteopbouw) wordt op overeenkomstige wijze aangepast Aftoppen 100.000 euro: aftrekbaarheid van pensioenpremies vervalt voor loon boven 100.000 euro (3x modaal); óók in derde pijler Overheid haalt door het beperken van de pensioenopbouw belasting naar voren. 21
2015 Nieuw FTK Aangepast nominaal contract Reëel contract Pensioenfondsen moeten keuze maken Opgenomen in voorstel kabinet. VRAGEN? 22