Postbus 9657 5602 LR Eindhoven www.vanabbestichting.nl info@vanabbestichting.nl
Situatie in Eindhoven Hanevoet/Ooievaarsnest ligt in het uiterste zuid-westen van Eindhoven. Het is een uitbreidingplan uit de periode rond 1970. Hanevoet is een wijk met vooral complexgewijze bouw, terwijl Ooievaarsnest met name vrije sectorbouw is in de vorm van individuele bouw. Het gebied dat Hanevoet/Ooievaarsnest heet was een moerassig gebied met redelijk veel groen. Bij de ontwikkeling van de wijken is het bestaande groen, het bomenbestand m.n. populieren, als gegeven opgelegd, hetgeen betekende dat de ontwerpers daarmee rekening moesten houden.
Stedenbouw Het ontwerp van de wijk is van het bureau De Bever Eindhoven. De groenstructuur vormt een belangrijk aspect van de wijk. De ligging aan de waterpartij, leemputten, was daarbij bepalend. Vandaar strekt zich in het deel Hanevoet een groene zone uit in noordelijke richting. De gemeente heeft het groenplan uitgewerkt en gedetailleerd van grootschalig groen (de centrale groene zone), naar kleinschalig groen tussen de huizenblokken. In Hanevoet is bij de opzet van de bebouwing uitgegaan van woonhofjes, waardoor een sterk prive-domein ontstaat. De toegankelijkheid voor de auto is daardoor beperkt en van belang om te handhaven. HANEVOET OOIEVAARSNEST
Groen Het ontwerp van de wijk typeert begin jaren 70. De discussie over wonen en milieu ligt daarbij aan de basis en vormt een waardevolle karakteristiek. De overgang van de woonbebouwing naar de vijver speelt zich af via de privetuinen en enigszins hellend terrein. Men moet voorkomen dat hier schuttingen worden geplaatst, beplanting vormt de scheiding. De centrale groene zone dient zoveel mogelijk open te blijven, met fors groen. Tussen de bebouwing horen eveneens bomen, afgestemd echter op de nabijheid van de woningen en rekening houdend met zon en lichttoetreding. Momenteel vraagt dit onderhoud snoeiwerk en mogelijk vervanging.
Groen
Openbaar: Wegenstructuur Een getrapte verkeersstructuur is karakteristiek voor de wijk. Toegankelijkheid voor de auto is beperkt, veilige fiets en wandelroutes zijn essentieel te handhaven. De inwoners zullen met elkaar de beheersing van het verkeersgebruik moeten opbrengen. Het is een belangrijke kwaliteit van het wonen in Hanevoet. Het onderhoud van de fiets en wandelpaden vraagt aandacht, vaak komen boomwortels door het wegdek.
Openbaar
Hofjes Bij het ontwerp van het plan is destijds uitvoerig gediscussieerd over de inrichting daarvan. Belangrijk is dat het prive/besloten karakter gehandhaafd wordt en dat aanwonenden daarover beslissen. De hofjes zijn een soort buitenruimte van de woningen. Het is belangrijk dat dit bij de inrichting tot uiting komt. Dit versterkt met privékarakter en kan daardoor voorkomen dat vreemden inbreuk maken. Zicht vanuit de woningen op het hofje moet men handhaven.
Bouwjaar Het grootste gedeelte van de wijk is gebouwd tussen 1970-1975. De bebouwing aan de zuidrand vormt een aantrekkelijk geheel met blokvormige woningen geschilderd in pastelkleuren. De overgang naar de vijver wordt gevormd door de tuinen van de woningen, beplanting vormt de grens. Men moet voorkomen dat hier schuttingen verschijnen. In de centrale groenstrook is in de jaren 90 gebouwd. Dat is jammer, het is een groene wandelstrook die toegang geeft tot het Kastelenplein. In het noorden van de wijk is in de jaren 80 een klein woongebied ontstaan met woningen voor ouderen. De architectuur hiervan past niet bij de overige bebouwing van de wijk.
Eigendom De woningen van Hanevoet zijn deels particulier en deels van de Corporatie. A: Woningen van Woonbedrijf: gebouwd door voormalig H.H. van Lotharingen B: Woningen van Woonbedrijf: gebouwd door voormalig Sociale Woning Stichting C: Woningen van particulieren: gebouwd door voormalig H.H. van Lotharingen. D: Woningen van Woonbedrijf: gebouwd door voormalig Sociale Woning Stichting E: Individuele particuliere woningen
Deel A: Architectuur Woningen van Woonbedrijf: gebouwd door voormalig H.H. van Lotharingen Architect: AIB Philips Aannemer: Van Grootel Eindhoven. Dit deel munt uit in een zeer evenwichtige ordening met hofjes en privetuinen die een belangrijk element zijn van beeld van het buurtje. Het geheel toont een sterk besloten karakter. Belangrijk is dat de maat van het groen niet domineert over de bebouwing. Het geheel vraagt om een beheerst gebruik van de openbare ruimte, men moet zich houden aan de plaats van de auto. Het buurtje is een voorbeeld van evenwichtige samenhang. De corporatie moet hierop toezien, het bepaalt de waarde van deze buurt.
Deel B: Architectuur Woningen van Woonbedrijf: gebouwd door voormalig Sociale Woning Stichting Architect: De Bever Eindhoven Aannemer: Relou BV Eindhoven. Een bijzonder fraai geheel met een sterk open karakter, dat mede ontstaat door de heldere pastelkleuren kleuren. Begin jaren 90 is door het arch.bureau De Bever, i.s.m. Zwart-Spierings het kleuren patroon bepaald. Het is van belang dat het kleurenschema in zijn geheel wordt gehandhaafd. Ook is het belangrijk dat de huidige vormgeving van de bouwblokken gehandhaafd wordt. Verbouwingen of opbouw zijn snel een inbreuk op het geheel. De corporatie moet zich realiseren dat de eenheid in vorm samenhangt met de waardering van deze buurt.
Deel C: Architectuur Woningen van Woonbedrijf: gebouwd door voormalig H.H. van Lotharingen Architect: AIB Philips Aannemer: Van Grootel Eindhoven. Deze buurt onderscheidt zich als een minder sterke eenheid. Een stedenbouwkundige opzet met een hofjesstructuur vraagt om een sterk samenhangende bebouwing. In vorm maat en detaillering. Bij particuliere bouw is dit moeilijker te handhaven. De beplanting toont ook minder eenheid. Het reinigen van de beton borstweringplaten geeft een verbetering van het beeld van de buurt.
Deel D: Architectuur Woningen van Woonbedrijf: gebouwd door voormalig H.H. van Lotharingen Architect: Aannemer: Wilma Weert Dit buurtje sluit niet goed aan bij de overige bebouwing. De afwijkende architectuur en de aanvullingen door bewoners hierop laten echter wel zien dat men hier met plezier woont. Punt van zorg is de afwerking van de openbare ruimte. Begrenzing van tuinen, plaats van de auto en beplanting kunnen beter.
Deel E: Architectuur De bebouwing van de strook E met openbare voorzieningen heeft het terrein jammer vrijwel volgebouwd. Met een parkaanleg over het geheel, wordt de bebouwing opgenomen in een geheel.
Kwaliteiten Algemeen De ontwerpvoorwaarden: de aanwezige bomen moesten worden gehandhaafd. een willekeurige lijn werd getrokken in het kader van de verdeling van de grond. Stedenbouw Bijzonder voorbeeld van woningbouw i.s.m. natuur en sociale samenhang,wat tot uitdrukking komt in de opzet van de wijk met woonhofjes Architectuur De wijk is opgezet in een viertal buurten met ieder een eigen karakteristieke architectuur. Waardoor een sterke samenhang ontstaat. Het groen is daarop afgestemd en vult de ruimte zonder dominant te zijn. Monumentwaardigheid. De wijk past zeker in de reeks van bijzondere woonwijken, het toont een karakteristiek van de jaren 70.
Aanbevelingen. Opzet handhaven Hofjes Groene long Parkeerpleintjes Handhaven en onderhouden van de openbare ruimte zoals het groen en de bestrating ed van het samenhangende beeld van de woningen: voorgevels, platte daken, schuine daken Variatie Enige variatie is mogelijk als het past in het beeld van de woonomgeving De corporatie dient een strenger beleid te voeren, zodat de particulieren zich daaraan kunnen optrekken.