Publicatiedatum: 06-08-205 Sociaal netwerkadvies Rapportage: 6 A Meting: KiVa Oktobermeting 204 In opdracht van: Contactgegevens: School ABC KiVa Grote Rozenstraat 3 972 TG Groningen 050 3639354 info@kivaschool.nl Netwerkadvies vakgroep sociologie V E R T R O U W E L I J K pagina
Inhoudsopgave Welbevinden en veiligheidsgevoelens op school 3 2 Sociale positie van leerlingen in de klas 5 3 Populariteit en leiderschap 7 4 Pesten: Wat leerlingen over zichzelf zeggen 9 5 Pesten: Wat leerlingen over klasgenoten zeggen Aantal leerlingen in deze klas: 23 Aantal leerlingen in de klas die de vragenlijst hebben ingevuld: 23 Gijs Huitsing/Rijksuniversiteit Groningen, Groningen, Nederland, 205. Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of op enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteur. pagina 2
Welbevinden en veiligheidsgevoelens op school. Leeswijzer figuur Figuur laat zien hoe de leerlingen op welbevinden op school scoren. Hoe hoger de leerlingen hierop scoren, hoe beter zij het naar hun zin hebben op school. figuur : Welbevinden op school 2 0 Aantal leerlingen 9 8 7 6 5 4 3 2 0 8 2 Zeer laag Laag Matig Redelijk Hoog Zeer Hoog Welbevinden op school.2 Deze klas In deze klas zijn er 3 leerlingen (3%) die een zeer laag tot laag welbevinden op school hebben. Dit zijn: René, Sander, Yehudi. In deze klas is er leerling (4%) die een matig tot redelijk welbevinden op school hebben. Dit is: Sergy..3 Toelichting De leerlingen kregen zeven stellingen voorgelegd over het welbevinden op school. Deze stellingen zijn onder te verdelen in twee thema s: - Algemene indruk van school (bijv. Op school vind ik het leuk ) - Indruk van de sfeer in de klas en op school (bijv. Ik voel me op mijn gemak in de klas ) De leerlingen konden daarbij kiezen uit () nooit, (2) soms, (3) vaak en (4) altijd. Vervolgens zijn deze twee thema s samengevoegd tot één gemiddelde, namelijk welbevinden op school. De schaal van welbevinden op school loopt van zeer laag tot zeer hoog. pagina 3
.4 Veiligheidsgevoelens op school Een onderdeel van welbevinden is hoe veilig kinderen zich voelen op school. Aan de leerlingen werd de stelling voorgelegd: Ik voel me veilig op school. 9 leerlingen (83%) zijn het hiermee eens (0 altijd, 9 vaak), terwijl 4 leerlingen (7%) zich niet altijd veilig voelen ( soms, 3 nooit). pagina 4
2 Sociale positie van leerlingen in de klas 2. Leeswijzer figuur 2 Figuur 2 (volgende pagina) laat zien door hoeveel klasgenoten een leerling als beste vriend, leuk en niet leuk wordt genoemd. - Kolom (beste vriend) laat zien door hoeveel klasgenoten deze leerling als beste vriend wordt genoemd. - Kolom 2 (leuk) laat zien door hoeveel klasgenoten deze leerling leuk wordt gevonden. - In kolom 3 en 4 wordt daarin onderscheid gemaakt tussen meisjes en jongens. - Kolom 5 (niet leuk) laat zien door hoeveel klasgenoten deze leerling niet leuk wordt gevonden. - In kolom 6 en 7 wordt daarin onderscheid gemaakt tussen meisjes en jongens. Bijvoorbeeld Marieke wordt door 6 klasgenoten beste vriend genoemd. Bram wordt door 5 klasgenoten beste vriend genoemd. Yehudi wordt door 4 klasgenoten niet leuk genoemd ( 7 meisjes en 7 jongens). Sander wordt door 9 klasgenoten niet leuk genoemd ( 2 meisjes en 7 jongens). 2.2 Deze klas Welke klasgenoten zijn je beste vrienden/vriendinnen? (kolom ) Leerlingen hebben gemiddeld 3.9 beste vrienden in de klas. Jessien, Sander worden door geen enkele klasgenoot genoemd als beste vriend. Welke klasgenoten vind je leuk? (kolom 2, 3 en 4) Armando, Hannah, Jan, Marieke, Hamza worden door veel leerlingen leuk gevonden. René, Sander, Yehudi, Jessien, Sergy worden door weinig leerlingen leuk gevonden. Welke klasgenoten vind je niet leuk? (kolom 5, 6 en 7) René, Sander, Yehudi worden door meer dan 20% van de klasgenoten niet leuk gevonden. 2.3 Toelichting De leerlingen kregen zes vragen voorgelegd over het gedrag en de eigenschappen van hun klasgenoten. In figuur 2 zijn de resultaten van de vragen over vriendschappen, leuke en niet leuke klasgenoten weergegeven. De scores staan voor het aantal klasgenoten dat een leerling heeft genoemd als beste vriend, leuk en niet leuk. De kinderen mochten bij elke vraag zo veel klasgenoten noemen als ze zelf wilden. Beste vriend is gemeten met de vraag: Welke klasgenoten zijn je beste vrienden/vriendinnen? Leuk is gemeten met de vraag: Welke klasgenoten vind je leuk? Niet leuk is gemeten met de vraag: Welke klasgenoten vind je niet leuk? pagina 5
figuur 2: Aantal keren genoemd door klasgenoten als beste vriend, leuk en niet leuk () Beste vriend (2) Leuk (3) Leuk (aantal meisjes) (4) Leuk (aantal jongens) (5) Niet leuk (6) Niet leuk (aantal meisjes) (7) Niet leuk (aantal jongens) Gemiddelde 3.9 0.2 6.4 3.8 2.6.4. Meisjes Fatima 3 8 3 Hannah 5 4 0 4 Jessien 8 5 3 Maria 4 3 9 4 2 Marieke 6 4 9 5 Michelle 3 3 9 4 Miran 6 2 8 4 Naomi 5 3 0 3 Nassira 4 3 9 4 2 Nia 4 9 6 3 2 Sanne 6 9 6 3 Sarah 4 0 8 2 Yehudi 2 4 3 4 7 7 Jongens Armando 4 4 7 7 Bram 5 0 4 6 Elise 5 0 9 Hamza 3 3 0 3 Jan 5 4 5 9 Menno 5 5 6 2 2 René 4 9 5 Sander 9 2 7 Sergy 4 8 3 5 Youssef 5 0 4 6 3 2 pagina 6
3 Populariteit en leiderschap 3. Leeswijzer figuur 3 Figuur 3 (volgende pagina) laat zien welke leerlingen populair en goede leiders zijn. - Kolom (populaire leerlingen) laat zien door hoeveel klasgenoten deze leerling populair wordt genoemd. - In kolom 2 en 3 wordt daarin onderscheid gemaakt tussen meisjes en jongens. - Kolom 4 (goede leider) laat zien door hoeveel klasgenoten deze leerling als goede leider wordt genoemd. - In kolom 5 en 6 wordt daarin onderscheid gemaakt tussen meisjes en jongens. Bijvoorbeeld Fatima wordt door 2 klasgenoten populair genoemd ( 2 meisjes en 9 jongens). Jan wordt door 22 klasgenoten goede leider genoemd ( 3 meisjes en 9 jongens). 3.2 Deze klas Welke kinderen in jouw klas zijn populair? (kolom, 2 en 3) Armando, Elise, Bram, Fatima, Hamza worden door klasgenoten als populair genoemd. Welke klasgenoten zijn goede leiders of aanvoerders? (kolom 4, 5 en 6) Jan, Hamza, Nassira, Sarah, Maria worden door klasgenoten als goede leiders genoemd. 3.3 Toelichting De leerlingen kregen twee vragen voorgelegd over populariteit en leiderschap. In figuur 3 zijn de resultaten daarvan weergegeven. De scores staan voor het aantal klasgenoten dat een leerling heeft genoemd als populair en goede leider. Populair is gemeten met de vraag: Welke kinderen in jouw klas zijn populair? Populaire kinderen zijn leerlingen waar anderen graag bij willen horen en mee om willen gaan. Populaire leerlingen hoeven echter niet perse geliefd te zijn bij hun klasgenoten. Leerlingen die populair worden genoemd zijn vaak nadrukkelijk aanwezig, doordat zij bijvoorbeeld iets heel goed kunnen, ad rem zijn of. Goede leider is gemeten met de vraag: Welke klasgenoten zijn goede leiders? Goede leiders zijn vaak leerlingen die betrokken kunnen worden bij het stimuleren van een positieve sfeer in de klas. Goede leiders zijn leerlingen die het voortouw nemen in de pauze, ruzies oplossen en klasgenoten kunnen coachen en stimuleren. pagina 7
figuur 3: Aantal keren genoemd door klasgenoten als populair en goede leider () Populaire leerlingen (2) Populaire leerlingen (aantal meisjes) (3) Populaire leerlingen (aantal jongens) (4) Goede leiders (5) (6) Goede leiders Goede leiders (aantal (aantal meisjes) jongens) Gemiddelde 4.8 2.9.9 2..3 0.9 Meisjes Fatima 2 2 9 Hannah Jessien Maria Marieke Michelle Miran Naomi Nassira 2 Nia Sanne Sarah 2 Yehudi Jongens Armando 22 3 9 Bram 2 3 8 Elise 22 3 9 Hamza 9 8 2 3 8 Jan 22 3 9 Menno René Sander Sergy Youssef 3 2 pagina 8
4 Pesten: Wat leerlingen over zichzelf zeggen 4. Leeswijzer figuur 4a en figuur 4b Figuur 4a (volgende pagina) laat zien hoeveel leerlingen aangeven de afgelopen maanden het slachtoffer van te zijn geweest. Figuur 4b (volgende pagina) laat zien hoeveel leerlingen zelf aangeven de afgelopen maanden anderen te hebben gepest. 4.2 Deze klas 20 leerlingen zeggen dat ze de afgelopen maanden niet zijn gepest. 0 leerlingen zeggen dat ze de afgelopen maanden één of twee keer zijn gepest. 3 leerlingen zeggen dat ze de afgelopen maanden twee of drie keer per maand of vaker zijn gepest. Dit zijn: René, Sander, Yehudi Over het algemeen worden leerlingen die twee tot drie keer per maand of vaker worden gepest, beschouwd als slachtoffer. Dit betekent dat 3% van de leerlingen als slachtoffer van kan worden beschouwd. 8 leerlingen zeggen dat ze de afgelopen maanden zelf niet hebben gepest. 0 leerlingen zeggen dat ze de afgelopen maanden één of twee keer hebben gepest. 5 leerlingen zeggen dat ze de afgelopen maanden een aantal keren of vaker hebben gepest. Dit zijn: Maria, Menno, Nassira, Nia, Youssef. 4.3 Toelichting Aan het begin van de vragenlijst kregen de leerlingen een definitie van. Daarbij werd benadrukt dat iets is dat steeds opnieuw gebeurt en dat slachtoffers zich moeilijk kunnen verdedigen. Daarnaast werden er verschillende voorbeelden gegeven van (fysiek, verbaal, relationeel, materieel en digitaal), waarbij werd benadrukt dat ook via het internet of de telefoon kan gebeuren. Ook werden voorbeelden gegeven van wat niet is, zoals een ruzie tussen twee of meer kinderen die even sterk zijn of plagen om een geintje. Of leerlingen de afgelopen maanden het slachtoffer zijn geweest van is gemeten met de vraag: Hoe vaak ben je de afgelopen maanden gepest? Of leerlingen de afgelopen maanden andere kinderen hebben gepest is gemeten met de vraag: Hoe vaak heb je de afgelopen maanden andere kinderen gepest? pagina 9
figuur 4a: Hoe vaak ben je de afgelopen maanden gepest? Aantal leerlingen 25 24 23 22 2 20 9 8 7 6 5 4 3 2 0 9 8 7 6 5 4 3 2 0 20 2 Ik ben niet gepest Een of twee keer Twee of drie keer Een keer per week Meerdere keren figuur 4b: Hoe vaak heb je de afgelopen maanden gepest? Aantal leerlingen 20 9 8 7 6 5 4 3 2 0 9 8 7 6 5 4 3 2 0 8 2 2 Ik heb niet gepest Een of twee keer Twee of drie keer Een keer per week Meerdere keren pagina 0
5 Pesten: Wat leerlingen over klasgenoten zeggen 5. Leeswijzer figuur 5 Figuur 5 (volgende pagina) laat zien welke leerlingen de afgelopen maanden andere kinderen hebben gepest. Het getal achter hun naam staat voor het aantal klasgenoten dat zij hebben gepest. - Kolom (totaal aantal leerlingen) laat zien hoeveel klasgenoten deze leerling de afgelopen maanden heeft gepest. - In kolom 2 tot en met 7 wordt daarin onderscheid gemaakt tussen vormen van : materieel, verbaal, fysiek, relationeel en digitaal. - Kolom 8 (drie keer of meer genoemd door) laat de naam van de klasgenoten zien die op meerdere manieren door deze pester worden gepest. De leerlingen in deze kolom zijn dus het slachtoffer van. Hier volgt een voorbeeldtabel. De eerste drie leerlingen van deze voorbeeldklas zijn te zien. () Totaal aantal leerlingen (2) Beginnen met (3) Materieel (4) Verbaal (5) Fysiek (6) Relationeel (7) Digitaal Gemiddelde 0. 0.5 0. 0 Anna (8) Drie keer of meer genoemd door Eva 3 2 3 Nina (4) Nina 2 2 - Anna wordt door niemand genoemd als pester - Eva pest drie verschillende klasgenoten (er zijn drie klasgenoten die Eva noemen als pester). - Nina geeft aan dat Eva haar op vier verschillende manieren pest. - Er zijn twee klasgenoten die Nina noemen als pester. Ze noemen haar voor twee verschillende vormen van (of minder). Daarom staan Nina s slachtoffers niet in kolom 8 genoemd. - In deze voorbeeldklas wordt niemand genoemd voor digitaal (het gemiddelde is nul). Alle andere vormen van komen wel voor. 5.2 Deze klas Relationeel komt gemiddeld het meest voor in deze klas. Digitaal komt in deze klas niet voor. 5.3 Toelichting Leerlingen die zeiden dat ze de afgelopen maanden tenminste één of twee keer gepest zijn, kregen zes vervolgvragen voorgelegd. Daarbij konden zij de klasgenoten noemen door wie zij zijn gepest. De vragen zijn:. Wie begint met jou te? (kolom 2: beginnen met ) Door welke klasgenoten word jij gepest doordat ze... 2. jouw spullen afpakken of kapot maken? (kolom 3: materieel ) 3. jou beledigen, uitschelden of uitlachen? (kolom 4: verbaal ) 4. jou spugen, slaan, schoppen of knijpen? (kolom 5: fysiek ) 5. jou ergens niet aan mee laten doen, jou negeren of over jou roddelen? (kolom 6: relationeel ) 6. jou via internet of telefoon lastig vallen? (kolom 7: digitaal ) pagina
figuur 5: Aantal keren genoemd door klasgenoten () Totaal aantal leerlingen (2) Beginnen met (3) Materieel (4) Verbaal (5) Fysiek (6) Relationeel (7) Digitaal Gemiddelde 0.3 0. 0.3 0. 0.4 0.0 Meisjes Fatima Hannah Jessien (8) Drie keer of meer genoemd door Maria 4 3 2 2 2 Sander (3) Yehudi (4) Marieke Michelle Miran Naomi Nassira 2 2 2 Nia 3 3 Sanne Sarah Yehudi Jongens Armando Bram Elise Hamza Jan Menno René Sander Sergy Youssef 3 3 2 Sander (4) pagina 2