BeweegKuur Algemene informatie
De BeweegKuur is met subsidie van het ministerie van VWS ontwikkeld door het Nederlands Instituut voor Sport en Bewegen, in samenwerking met veel partners in de gezondheidszorg. In samenwerking met het Partnerschap Overgewicht Nederland wordt in 2009 ook gewerkt aan een versie van de BeweegKuur voor mensen met ernstig overgewicht/obesitas. Mogelijk zal dit concept later ook voor andere chronische aandoeningen worden uitgewerkt. Minister Klink van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) heeft op 5 februari 2008 het officiële startsein gegeven voor de ontwikkeling en implementatie van de BeweegKuur. Doel is om uiterlijk per 1 januari 2012 de BeweegKuur op te nemen in het basispakket van de zorgverzekering. Vooruitlopend daarop wordt de BeweegKuur de komende jaren in een steeds groter aantal proefregio s ingevoerd (zie www.beweegkuur.nl voor de locaties). Ondersteuning bij bereiken en behouden van actievere leefstijl Actieve leefstijl belangrijk Een actieve leefstijl kan veel effect hebben op het voorkómen van complicaties en nieuwe aandoeningen. Wie diabetes type 2 heeft en/of ernstig overgewicht of obesitas, heeft kans op het ontstaan van andere ziekten, zoals hart- en vaat- Zo n 1.600 Nederlanders krijgen in 2009 van hun huisarts een beweegrecept voorgeschreven. Zij hebben (een verhoogd risico op) diabetes type 2 en kunnen ondersteuning gebruiken bij het bereiken en behouden van een gezondere leefstijl. De deelnemers aan de BeweegKuur gaan na leefstijladvies onder begeleiding of zelfstandig sporten en werken aan een gezonder voedingspatroon. De BeweegKuur van Frans Frans Stokhof: Vroeger was ik alleen maar moe, moe, moe. Ik zat alleen maar op de bank, en had de keus: óf aan de insuline óf de BeweegKuur. Ik ben blij dat ik dat laatste heb gekozen. Dat bewegen doet me zo goed: er zijn dagen dat ik wel over de daken kan springen. Inmiddels ben ik ook al aardig afgevallen en dat zien mensen om me heen. Dan roep ik: Nee, ik ben niet mager, ik doe aan de BeweegKuur! 2 3
ziekten en nierafwijkingen. Ook kunnen complicaties ontstaan bij diabetes, zoals beschadiging van de ogen en voetproblemen. In de BeweegKuur werken verschillende professionals in de eerste lijn nauw samen om deelnemers zo goed mogelijk te begeleiden richting een gezondere leefstijl. De BeweegKuur start in de huisartsenpraktijk. Mensen die in aanmerking komen voor deelname, krijgen van hun huisarts een BeweegKuur-recept voorgeschreven. Deelnemers zijn in- of semi-actief en willen graag meer bewegen. Wie niet gemotiveerd is, komt niet in aanmerking voor de BeweegKuur. Vervolgens wordt een gesprek met de leefstijladviseur gepland: dit is vaak een praktijkondersteuner. Deze leefstijladviseur begeleidt, adviseert en coacht de deelnemer gedurende het traject van de BeweegKuur, dat maximaal een jaar duurt. De leefstijladviseur bespreekt met de deelnemer het huidige beweeg- en eetgedrag, de motivatie, belemmeringen en de persoonlijke voorkeuren van de deelnemer. In het logboek wordt vervolgens samen een persoonlijk beweeg- en voedingsplan opgesteld. De BeweegKuur van leefstijladviseur Patricia Patricia Ketting: Als praktijkondersteuner zie ik de patiënten met diabetes al jaren en bevraag ik ze ook altijd al op hun leefstijl. Maar door het programma BeweegKuur gaat dit nu veel gerichter. En de oriëntatie op het lokaal beweegaanbod en het vormen van een netwerk is ook nieuw. Tot nu toe merken we al grote effecten bij de deelnemers: ze vallen af, gebruiken minder medicatie, zitten beter in hun vel en de bloeddruk daalt. We zien nu al dat ze zelf in beweegclubjes verder gaan en dat is precies de bedoeling. Logboek Start uw BeweegKuur op doktersadvies! Beweegplan Het beweegplan is bedoeld voor een maximaal gezondheidseffect, dat past bij het niveau en de motivatie van de deelnemer. In het beweegplan kan staan dat de deelnemer zelfstandig bij een sportvereniging of wandelclub aan de gang gaat en in het dagelijks leven meer beweegt. Tussentijds is er regelmatig contact met de leefstijladviseur, om na te gaan wat de vorderingen zijn. Als de leefstijladviseur beoordeelt dat intensievere begeleiding nodig is, dan wordt de deelnemer doorverwezen naar een fysiotherapeut. Ook dan zijn er terugkerende afspraken met de leefstijladviseur, die de vinger aan de pols houdt. In het logboek van de BeweegKuur houdt de deelnemer bij hoeveel hij of zij bewogen heeft. Naar aanleiding hiervan kijken de leefstijladviseur en de deelnemer of er aanpassingen nodig zijn. Moet de begeleiding intensiever, of kan het minder? Is er een activiteit die de deelnemer niet leuk vindt, of juist wel? Zo ontstaat een zo effectief mogelijk beweegprogramma op maat. 4 5
Dit traject van bewegen onder begeleiding loopt maximaal een jaar. Deelnemers betalen een beperkte eigen bijdrage voor het begeleide sportaanbod. Na de BeweegKuur kan de deelnemer in principe zelf zijn nieuwe actieve leefstijl voortzetten. Wel zal er nog regelmatig contact zijn tussen de deelnemer en de leefstijladviseur. Voedingsplan Uiteraard moeten aandacht voor bewegen en een gezonder eetpatroon hand in hand gaan. Deelnemers worden bij deelname aan de BeweegKuur standaard doorverwezen naar de diëtist. Daarnaast pakt de leefstijladviseur in overleg met de diëtist de voedingsadvisering en het coachingtraject op. Het voedingsplan van de deelnemer wordt opgenomen in het logboek. Verder worden meerdere groepsbijeenkomsten rond het thema voeding georganiseerd. Deze bijeenkomsten geven de deelnemers ook de gelegenheid andere BeweegKuurders te leren kennen en elkaar te ondersteunen. Lokaal beweegaanbod Het doel van de BeweegKuur is dat de deelnemer een blijvend actievere leefstijl ontwikkelt. Leefstijladviseurs en fysiotherapeuten zullen de deelnemers in de meeste gevallen doorverwijzen naar geschikte laagdrempelige beweegactiviteiten in de wijk. Het is daarom van belang dat leefstijladviseurs en fysiotherapeuten op de hoogte zijn van de aanbieders in de wijk, hun aanbod en de kwaliteit van het aanbod. Hierbij is het ook belangrijk dat er goede contacten zijn tussen leefstijladviseurs, fysiotherapeuten en lokale aanbieders. Veel aandacht voor gezonder eetpatroon De BeweegKuur van Gauri Gauri Dewnarain: Ik werkte aan de Erasmusbrug in Rotterdam en daar kwam ik erachter dat ik diabetes had. Bungelend aan mijn veiligheidsgordel werd ik na mijn eerste hypo binnengehaald. Ik bleek zwaar diabetespatiënt. Daardoor kwam ik in de wao en werd ik steeds zwaarder door een leven van televisiekijken en vissen. Tot de huisarts me de BeweegKuur voorschreef. Sporten is nu eigenlijk mijn werk geworden én het is nu mijn leefstijl. Ik zou het niet meer willen missen. Ik ben flink afgevallen en het geeft me een goed gevoel. Er mogen nog wel wat kilo s af, maar dat gaat zeker lukken. Achtergrondinformatie NISB heeft een projectgroep van negen organisaties uit de (eerstelijns-)gezondheidszorg samengebracht bij de ontwikkeling en het uitrollen van de BeweegKuur: Nederlands Huisartsen Genootschap, Landelijke Vereniging Georganiseerde eerstelijn, Nederlandse Vereniging voor Doktersassistenten, Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie, Landelijke Huisartsen Vereniging, Diabetes Vereniging Nederland, Nederlandse Diabetes Federatie, Vereniging Sportgeneeskunde en Nederlandse Vereniging voor Diëtisten. Het is voor het eerst dat deze organisaties in een dergelijk samenwerkingsverband actief zijn. Vanuit deze organisaties zijn een stuurgroep en verschillende werkgroepen opgericht. Het kabinet heeft de BeweegKuur genoemd in de beleidsagenda 2009 en de Nota Overgewicht als preventieprogramma dat opstoomt naar het verzekerd pakket. 6 7
NISB ontwikkelt de BeweegKuur met subsidie van het ministerie van VWS en in samenwerking met NHG, LVG, NVDA, KNGF, LHV, DVN, NDF, NVD en VSG NISB is het Nederlands kennis- en innovatie-instituut dat aanzet tot sport en bewegen om participatie, leefbaarheid en gezondheid te bevorderen Heelsumseweg 50, 6721 GT Bennekom P Postbus 64, 6720 AB Bennekom T (0318) 49 09 00 E info@nisb.nl W www.nisb.nl