Ultimate Frisbee Het spel

Ultimate Frisbee Het spel Ultimate Frisbee is een teamsport voor jongens en meisjes. Ultimate Frisbee wordt zowel binnen (indoor) als buiten (outdoor) gespeeld. Een outdoor veld is 110 meter lang en 37 meter breed. Hierin is het eigenlijke speelveld 64m lang en heb je aan beide zijden van het veld een doelgebied van 23 meter lang. Outdoor wordt er 7 tegen 7 gespeeld. Indoor wordt er 5 tegen 5 gespeeld op de afmetingen van een handbalveld. De eindzones zijn dan slechts 5 meter lang. Het doel van het spel is punten te scoren. Het team dat als eerste 15 punten scoort wint de wedstrijd. Punten scoren doe je door de frisbee te vangen in een bepaald doelgebied: de eindzone. Het spel wordt gestart met een opworp (pull). De 2 teams staan elk op de lijn van hun eindzone. Het verdedigende team werpt de frisbee zo ver mogelijk naar de tegenoverliggende eindzone en spurt onmiddellijk de disc achterna. Het aanvallende team probeert de frisbee in de eindzone van de tegenstander te krijgen door middel van passen te geven naar vrijlopende ploeggenoten. Als je de frisbee hebt gevangen mag je er niet mee lopen. Je teammaten proberen vrij te komen van hun rechtstreekse verdediger en zo een pas van de persoon met de schijf te ontvangen. Indien de pas buiten het speelveld wordt gevangen, indien de pas op de grond valt of tegen een object buiten het speelveld botst of indien de verdediger de pas kan onderscheppen (vangen of op de grond slaan) vindt er een turn-over plaats. Dit wil zeggen dat de verdedigende ploeg de frisbee mag oprapen waar deze op de grond ligt of terug in het spel mag brengen waar de frisbee is buitengegaan. Zo wordt de, oorspronkelijk verdedigende ploeg, nu de aanvallende ploeg en tracht ze te scoren in de eindzone van de tegenstander. De disc mag ook nooit worden doorgegeven. Indien dit toch gebeurd vindt er een turnover plaats. Lichaamscontact is niet toegestaan dus de verdedigende ploeg kan enkel proberen om te schijf te onderscheppen en het de werper zo moeilijk mogelijk te maken om een pas te geven. De aanvaller heeft slechts 10 tellen (indoor 8 tellen) de tijd om een pas te geven. De verdediger die op de man met de schijf staat (binnen een straal van 3 meter) moet de aanvaller proberen uit te tellen. De verdediger doet dit door eerst het woord stalling te zeggen en dan per seconde te tellen: stalling: one...two...three... als de aanvaller de schijf nog vast heeft bij de t van ten dan is hij uitgeteld en vindt er een turnover plaats Als er een punt gescoord is blijft het team dat het punt scoorde in die zone staan, het andere team begeeft zich naar de andere zone. Het spel wordt opnieuw op gang gebracht door een pull. Het team dat net gescoord had en de pull deed begint als verdedigend team. Het team dat de schijf ontvangt begint als aanvallend team totdat er een punt wordt gemaakt of er een turnover plaats vindt. Na elk punt mogen er zoveel spelers gewisseld worden als men wilt. Tijdens het spel mag een speler enkel gewisseld worden als hij/zij geblesseerd is Cursus Ultimate Frisbee - 2012 - Sigi Bodson Diabolic Heaven Hasselt 1

Fair-play Het element dat Ultimate Frisbee zo uniek maakt en onderscheidt van andere sporten is het feit dat er zonder scheidsrechter gespeeld wordt. Fair play is het basis principe van Ultimate Frisbee. Indien er per ongeluk toch een fout gemaakt wordt, wordt dit aangegeven door Fout te roepen. Iedereen blijft dan staan totdat de personen die bij de fout betrokken waren, de aard van de fout besproken hebben. Dit duurt maximaal enkele seconden. Nadien gaat het spel gewoon verder alsof de fout niet gebeurd was. Dit lijkt moeilijk te geloven voor mensen die uit andere sporten komen maar iedereen in het frisbee milieu houdt zich aan deze Spirit of the game en doordat iedereen er zich aan houdt werkt het ook. Na de wedstrijd vormen de 2 teams een cirkel waarbij de spelers om en om staan (één speler van team A, dan een speler van team B, dan weer een speler van team A,...) in deze kring bespreken ze de wedstrijd en bedanken ze mekaar voor het spel. Bij elke Ultimate competitie, bij elk Ultimate toernooi is er naast de winnaarsprijs ook een prijs voor de fairste ploeg: de spirit of the game. Deze prijs is zeker zo belangrijk, misschien zelfs belangrijker als het behalen van de eerste plaats. Het is deze fairplay die frisbee zo uniek maakt. Tijdens het aanleren van Ultimate Frisbee moet er dus altijd ruime aandacht besteed worden aan dit aspect Voor meer info zie links op het einde van het doc. Cursus Ultimate Frisbee - 2012 - Sigi Bodson Diabolic Heaven Hasselt 2

Werptechnieken. Er zijn 3 basis worpen bij Ultimate Frisbee: De backhand, de side-arm en de upside down. In het begin zal het het moeilijkste zijn om deze worpen recht en strak te gooien. De aandacht moet dan ook liggen op het aanleren van deze worpen. Elke worp zal worden uitgelegd voor rechtshandigen. Bij linkshandigen wordt alles simpelweg omgedraaid. De backhand Pivot voet: linkervoet, deze blijft altijd contact houden met de grond, je mag deze voet niet verslepen Greep: Duim op de schijf Wijsvinger: voorste vingerkootje onder de rand, rest van de vinger naast de rand 3 overige vingers: liggen gespreid tegen de onderkant van de schijf Lichaam: We stappen met ons rechterbeen over de pivot voet zodat onze Schouder wijst naar waar we willen gooien We buigen lichtjes door de rechterknie en houden onze Romp recht. De disc wordt opgespannen tegen de onderarm De arm wordt naar achter gestrekt Arm maakt rechtlijnige voorwaartse beweging evenwijdig met de grond. De elleboog wordt eerst naar voor geduwd waarna de arm zich naar voor uitstrekt. Explosieve extensie van de pols richting werpdoel de schijf horizontaal houden. Cursus Ultimate Frisbee - 2012 - Sigi Bodson Diabolic Heaven Hasselt 3

Trouble shooting backhand Disc wobbelt ipv een strakke vlucht Mogelijke oorzaken: Te weinig polsslag bij het loslaten van de disc Disc volgt geen vlakke baan Mogelijke oorzaken: Schijf is niet horizontaal bij het loslaten Werparm maakt geen rechtlijnige beweging evenwijdig met de grond Romp roteert tijdens het werpen Disc wordt te lang/niet lang genoeg vastgehouden Oplossing: Schijf volledig horizontaal houden bij de release Werparm een rechtlijnige beweging evenwijdig met de grond laten maken Romp stil en recht houden Disc loslaten op het punt dat men zou wijzen naar het werpdoel. Disc gaat niet snel genoeg Mogelijke oorzaken: Te weinig rotatie in de disc Te trage voorwaartse beweging van de werparm Oplossingen Snellere polsbeweging Werparm krachtiger voorwaarts brengen Cursus Ultimate Frisbee - 2012 - Sigi Bodson Diabolic Heaven Hasselt 4

Side-arm Pivot voet: linkervoet, deze blijft altijd contact houden met de grond, je mag deze voet niet verslepen Greep: Duim: op de schijf Middenvinger onder de disc stevig in de rand geklemd Wijsvinger onder de disc, wijst naar het middelpunt van de schijf Lichaam We stappen met ons rechterbeen uit naar rechtsvoor Romp blijft recht naar voor We buigen lichtjes door de rechterknie Bovenarm hangt langs het lichaam, elleboog wijst naar beneden De onderarm is evenwijdig met de grond Knik in de pols waardoor de holle kant van de schijf naar het lichaam wijst en De schijf recht naar beneden hangt. We brengen de arm naar achter, onderarm nog steeds evenwijdig met de grond Arm maakt voorwaartse beweging tot elleboog gelijk is aan de romp Arm strekt zich verder uit Stevige polsslag Cursus Ultimate Frisbee - 2012 - Sigi Bodson Diabolic Heaven Hasselt 5

Cursus Ultimate Frisbee - 2012 - Sigi Bodson Diabolic Heaven Hasselt 6

Trouble shooting side-arm Disc wobbelt ipv een strakke vlucht Mogelijke oorzaken: Te weinig polsslag bij het loslaten van de disc Disc volgt geen vlakke baan Mogelijke oorzaken: De disc wordt niet afgeworpen met de buitenrand naar beneden gericht. Romp is niet recht. Werparm maakt geen rechtlijnige beweging evenwijdig met de grond Oplossingen. Schijf goed laten afhangen bij de release Romp rechthouden Werparm geen draaibeweging laten maken maar een rechtlijnige voorwaartse beweging evenwijdig met de grond Disc gaat niet snel genoeg Mogelijke oorzaken: Te weinig rotatie in de disc Te trage voorwaartse beweging van de werparm Oplossingen Snellere polsbeweging Werparm krachtiger voorwaarts brengen Cursus Ultimate Frisbee - 2012 - Sigi Bodson Diabolic Heaven Hasselt 7

Upside-down Pivot voet: linkervoet, deze blijft altijd contact houden met de grond, je mag deze voet niet verslepen Greep: Idem als side-arm Lichaam: We zetten onze rechtervoet een stap achteruit Romp buigt naar achter Schijf boven het hoofd, niet plat op het hoofd en niet loodrecht maar in een hoek van 45 Arm achterwaarts opspannen (zoals speerwerpen) Werparm maakt voorwaartse beweging in een boog waarbij de schijf over het hoofd gaat Binnenkant elleboog raakt bijna het rechteroor Schijf wordt op zijn hoogste punt losgelaten met een Polsslag Cursus Ultimate Frisbee - 2012 - Sigi Bodson Diabolic Heaven Hasselt 8

Trouble-shooting upside-down Disc wobbelt ipv een strakke vlucht Mogelijke oorzaken: Te weinig polsslag bij het loslaten van de disc Disc valt na enkele meters al op de grond Mogelijke oorzaken Disc wordt na de opwaartse beweging losgelaten Oplossing: Disc loslaten op het hoogste punt van de armbeweging net voordat de arm aan de neerwaartse beweging begint Cursus Ultimate Frisbee - 2012 - Sigi Bodson Diabolic Heaven Hasselt 9

Oefeningen Ultimate frisbee kan niet gespeeld worden zonder een minimum basis techniek. Zonder passen is er geen spel mogelijk. In eerste instantie dienen dus de drie basis worpen uitgelegd en aangeleerd te worden. Werpoefeningen - Per 2 lln, één disc. Lln staan +- 15 meter uit elkaar Lln geven backand passen Na 10 minuten wordt de side-arm uitgelegd Lln geven side-arm passen Na 10 minuten wordt de upside-down uitgelegd Lln geven upside-down passen - In latere lessen kan de moeilijkheidsgraad verhoogd worden: Bij een goede pas gaat de werper een stap naar achter... Of De ontvanger mag maar één pas zetten om de disc te vangen... Of De ontvanger geeft aan waar de werper de schijf moet gooien: rechterhand hoog boven het hoofd, laag bij de grond, langs het lichaam,... Of De werper moet zich met zijn rug naar de ontvanger draaien, pivoteren naar de ontvanger en werpen... Of De werper pivoteert eerst naar de backhand zijde, pivoteert terug naar side-arm zijde en geeft dan de pas. Of Per 3 lln, één disc. 2 lln staan tegenover mekaar, op de persoon met de schijf staat een verdediger die probeert de schijf te blokken - Per 2 lln één disc Persoon met de schijf staat stil, andere persoon beweegt zich over het veld. Loopt de persoon naar de rechterkant dan moet er side-arm gegooid worden (voor rechtshandigen, linkshandigen gooien backhand). Loopt de persoon naar de linkerkant dan moet er backhand gegooid worden (voor rechtshandigen, linkshandigen gooien dan side-arm) - Per 8 lln één disc De lln staan in 2 rijen tegenover mekaar, 4 personen aan elke kant, achter mekaar opgesteld. Tussen de 2 rijen is er een afstand van +-20meter. De eerste lln in rij 1 past de schijf naar de eerste lln van rij 2 die naar richting rij 1 komt gelopen. De persoon die de pas heeft gegeven sluit aan achter rij 2. De persoon die de pas heeft gevangen past naar de 2 e persoon uit rij 1 (die vooruit in de richting van rij 2 komt gelopen) en sluit zelf aan achter rij 1 Duel Eén werper Op 15 à 20 meter staan 2 lln Werper gooit schijf naar lln Lln proberen disc te vangen Werper doet dit 10 x dan wisselen posities Cursus Ultimate Frisbee - 2012 - Sigi Bodson Diabolic Heaven Hasselt 10

5 disc lln worden in 2 groepen ingedeeld Bedoeling is 5 passen met de frisbee te geven binnen een team zonder dat de frisbee op de grond valt, zonder dat de frisbee buiten het speelveld (zelf te kiezen) valt en zonder dat de frisbee door de verdedigende partij onderschept of op de grond geslagen kan worden. Er mag niet gelopen worden met de frisbee. 5 geslaagde passen = één punt Hot-box Lln worden in 2 groepen opgedeeld Het speelveld bestaat uit een groot vierkant met daarin, centraal, een klein vierkantje (+- 1,5m op 1,5m) De aanvallende ploeg probeert de disc te vangen in het kleine vierkantje. Als dit lukt scoren ze een punt. De aanvallende ploeg blijft in schijf bezit maar moet de disc tot buiten het grote vierkant passen alvorens ze opnieuw mogen proberen om de disc in het kleine vierkant te vangen. Er mag niet stilgestaan worden in het kleine vierkant en verdedigers mogen niet in het kleine vierkant komen. Indien de pas de grond raakt, onderschept of op de grond geslagen wordt door een verdediger is het turnover. De verdedigende ploeg krijgt de disc waar deze op de grond ligt maar moet door middel van passenspel eerst de disc tot buiten het grote vierkant passen alvorens ze mogen trachten te scoren in het kleine vierkant. Vierkantje 8 lln, één disc 4 kegels worden in een vierkant van +- 15 op 15 meter gezet. Aan elke kegel staan 2 personen. Eén persoon start het spel door met de disc tussen 2 kegels te gaan staan. Hij kijkt naar de binnenkant van het vierkant. De persoon die aan de rechtse kegel van de persoon met de schijf staat loopt in tegenwijzerzin naar de volgende kegel. Net voor de kegel zal hij de backhand pas van de werper ontvangen. Nu loopt de volgende persoon aan de volgende kegel in tegenwijzerzin naar de volgende kegel en krijgt de pas van de persoon die net de disc gevangen had enz... Na een tijdje wordt er van richting gewisseld waardoor er side-arm gegooid moet worden. Cursus Ultimate Frisbee - 2012 - Sigi Bodson Diabolic Heaven Hasselt 11

Diabolic Heaven Het Hasseltse frisbee team Diabolic Heaven werd opgericht in 2002. De voorbije jaren werd er hard gewerkt aan de sportieve groei van de club. Momenteel telt Diabolic Heaven een 60- tal leden die op verschillende niveau s Ultimate spelen. Dit gaat van junioren- en beginnersploegen tot een eerste ploeg die reeds Belgisch mixed indoor kampioen, Belgisch Beach kampioen en Nederlands Beach kampioen is geworden. Er wordt 2 à 3x per week getraind. De Hasseltse club doet mee aan de Belgische competities en aan heel wat binnenlandse en buitenlandse toernooien. Een 10-tal spelers spelen ook in de verschillende Belgische nationale teams. Van waar de naam Diabolic Heaven? Ultimate spelen is voor elk van ons een passie, één van de dingen die we het liefste doen, zo zalig dat het de hemel op aarde lijkt. Ultimate is echter een zware sport, we blijven springen, lopen en duiken tot we erbij neervallen, onze hemel op aarde kan dus best zwaar zijn, vandaar: Diabolic Heaven Ultimate Frisbee in België De laatste jaren is er een enorme groei van het aantal clubs en spelers in België. Momenteel zijn er 17 steden of gemeentes waar er één of meerdere frisbee clubs zijn. De grootste club van het land is in Gent met een 150-tal leden. Dit jaar nemen er 27 clubs (+- 350 spelers) deel aan het Belgisch Outdoor kampioenschap. In België is er een outdoor -, indoor en een beach competitie die op verschillende periodes in het jaar gespeeld worden. Geschiedenis Frisbee De naam "frisbee" komt van William Russel Frisbie, hij was de eigenaar van de Frisbie Pie Company. De plaatselijke banketbakker van Bridgeport opende zijn bakkerij waar hij ondermeer taarten verkocht. Deze taarten werden op blikken bodems geleverd afkomstig van Frisbie Pie Company. De naam van het bedrijf stond er groot, in reliëf ingeperst. De New-Havencampus van de universiteit van Yale was vlakbij deze bakkerij, en in de jaren veertig begonnen studenten zich over de middag te amuseren door met deze taartenbodems te gooien! Ze merkten dat deze dingen goed door de lucht vlogen. Om omstaanders te waarschuwen riepen ze frisbie als ze met zo n taartbodem gooiden. Ze riepen frisbie omdat dit in de tartbodem gedrukt stond. Gelukkig dat Walter Frederick Morrison opdook, of misschien was die rage wel uitgestorven! Walter Frederick Morrison die een grote interesse had voor UFO's ontwierp een metalen speelgoedschijf, een imitatie van de vliegende schotels die toen op het witte doek te zien waren. De firma Wham-O Company, uit San Gabriel-Californië, werd de producent van deze "speelgoedschijf". Deze zorgde ervoor dat op 13 januari 1957 de eerste schijven, intussen in plastic, op de markt kwamen aan de westkust! Binnen het jaar werd er op de stranden van Californië gespeeld met deze schijfjes. Om de verkoop te stimuleren werd er op de campussen van oostelijke universiteiten een promotietour gehouden door Richard Knerr, de directeur van Wham-O. Hij ontdekte daar tot grote verbazing dat er in Yale en Harvard sport met dit schijfje werd bedreven. De studenten noemden de schijven "frisbies" en daardoor liet Knerr, zonder dat hij wist dat Frisbie Pie Company bestond, de naam frisbee in 1959 patenteren. Momenteel is discraft de belangrijkste producent van frisbee schijven. Voor Ultimate gebruikt men de Discraft's 175 gram Ultra-Star Sportdisc, ze werd voor het eerst gebruikt in 1981 en is nu nog steeds de officieële disc voor kampioenschappen en toernooien. Zoals de naam al doet vermoeden weegt de disc 175gr en meet ze 27,3 cm in doorsnede Cursus Ultimate Frisbee - 2012 - Sigi Bodson Diabolic Heaven Hasselt 12

Andere frisbee disciplines Freestyle Al dan niet op muziek truckjes met de disc doen. Zeer spectaculaire, acrobatische nummers. Bekend van de Nike commercials Guts Guts or guts disc (sometimes guts Frisbee in reference to the trademarked brand name) is a disc game inspired by dodgeball, involving teams throwing a flying disc (rather than balls) at members of the opposing team. One to five team members stand in a line facing the opposing team across the court, with the two teams lined up parallel to each other. Which team begins play is determined "flipping the disc", an action similar to a coin toss, but using the disc itself. One member of the team is then selected to start play. That member then raises an arm to indicate readiness to throw, at which point the members of the opposing team freeze in position. The thrower then throws the disc as hard as possible at someone on the opposing team. If the thrower misses the "scoring area" (a demarcated area a bit larger than the space occupied by the opposing team), or if a member of the receiving team, catches the disc, the receiving team scores a point. If the throw is within the scoring area and the receiving team fails to catch, or catches but drops, the disc, the throwing team gets a point. The receiving team then picks up the disc and becomes the throwing team. The receiving team must catch the disc cleanly, in one hand, and may not move from position until after the disc leaves the hand of the thrower. The disc may not be trapped between the hand and any other part of the body, including the other hand. This frequently results in a challenging sequence of "tips", rebounds of the disc off of receivers' hands to slow the disc down, often involving multiple players on the receiving team. Play continues until at least 21 points have been scored by one of the teams and there is a difference in score of at least 2 points. Double Disc Court Dit wordt gespeeld door twee teams van elk twee spelers. Bij het spel, dat met twee schijven gespeeld wordt, moet een team voorkomen om tegelijkertijd met twee schijven in hun vak opgescheept te zitten. Je scoort een punt wanneer de tegenpartij beide schijven tegelijk in handen heeft. Disc Golf Dit spel lijkt sterk op klassiek golf. Er moet een bepaald traject overbrucht worden in zo weinig mogelijk worpen. Net zoals men bij golf kan kiezen uit verschillende clubs kan men bij disc golf kiezen uit verschillende schijven elk met hun bepaalde eigenschappen. Zo zijn er schijven speciaal om grote afstanden af te leggen en schijven om bijvoorbeeld in een grote boog om een boom heen te werpen. Het einddoel is een polehole. Dit is een soort metalen mandje waarin de frisbee moet landen. Distance Natuurlijk wordt er ook om het verst gegooid met een frisbeeschijf. Hiervoor wordt een vrij kleine en zware schijf gebruikt. Het wereld- record is 211 meter. Disc Games: Accuracy, Maximum Time Aloft, Throw, run and catch Accuracy Hierbij is het de bedoeling zo nauwkeurig mogelijk te gooien. Vanaf zeven verschillende posities moet je van een aanzienlijke afstand steeds vier schijven door een raamwerk van 1,5 bij 1,5 m gooien. Maximum Time Aloft Bij dit onderdeel is het de bedoeling de schijf zo lang mogelijk te laten zweven en vervolgens met een hand weer te vangen. De tijd dat de schijf in de lucht is wordt gemeten. Het wereldrecord is 16.72 s. Throw, run and catch Dit onderdeel lijkt veel op MTA. Nu wordt niet de tijd maar de afgelegd afstand tussen het afwerppunt en de plaats waar de schijf gevangen is gemeten. Het wereldrecord is 92,64 m Cursus Ultimate Frisbee - 2012 - Sigi Bodson Diabolic Heaven Hasselt 13

Ultimate Frisbee in tien regels. De opzet van het spel. Ultimate wordt gespeeld door twee teams van elk zeven spelers en speelsters. Het speelveld heeft een afmeting van 100 bij 37 m. Indoor wordt meestal een handbalveld gebruikt en zitten er vijf spelers in een team. Aan beide zijden is er een doelgebied van 18 m (outdoor) of 6 m (indoor). De beginworp. Aan het begin van de wedstrijd en na elk gescoord punt gaan beide teams op de voorste lijn van hun Doelgebied staan. Het team dat het laatste punt gescoord heeft werpt de schijf uit. Het andere team krijgt nu schijfbezit en mag gaan aanvallen. Scoren. Een punt wordt gescoord wanneer het aanvallende team de schijf vangt binnen het doelgebied van het verdedigende team. Om te scoren moet de schijf door iemand van het eigen team worden aangespeeld. In en uit. Een schijf is in, als hij binnen het veld wordt gevangen. De zijlijnen en achterlijnen zijn uit. Evenzo moet een aanvaller de schijf binnen het doelgebied vangen om te scoren. Het spelen van de schijf. Een aanvaller mag de schijf in alle richtingen weer afspelen. Dit moet binnen tien seconden; een verdediger gaat bij de schijfbezitter staan en telt hardop tot tien. Er mag niet met de schijf worden gelopen. Wisseling van schijfbezit. Het verdedigende team krijgt schijfbezit en mag gaan aanvallen wanneer een aanval wordt onderbroken. Dit is bijvoorbeeld het geval wanneer de schijf op de grond komt, onderschept wordt, of buiten de lijnen wordt gevangen. Wisselspelers. Na ieder gescoord punt mogen beide teams zoveel spelers wisselen als ze willen. Non-contact sport. Ultimate is een non-contact sport. Lichamelijk contact is niet toegestaan. Overtredingen. Wanneer er een overtreding wordt gemaakt, roept een van de spelers FOUT. Alle spelers staan meteen stil en het spel wordt onderbroken. Het uitgangspunt van de spelregels is dat het spel zo verder gaat, als was gebeurd wanneer de overtreding niet was gemaakt. Als de spelers het niet eens worden, gaat de schijf terug naar de vorige werper en wordt vanuit die spelsituatie verder gespeeld. Geen scheidsrechter. Sportiviteit en fair play zijn belangrijke elementen in de frisbee sport, Het begrip scheidsrechter bestaat niet. De spelers zijn zelf verantwoordelijk voor het verloop van de wedstrijd. Meer info www.diabolicheaven.be site van het Hasseltse Ultimate Frisbee team Diabolic Heaven http://www.frisbeesport.nl/web/images/stories/flyers/ultimate.pdf korte uitleg spelregels via de Nederlandse Frisbee Bond http://www.frisbeesport.nl/web/images/stories/flyers/ult_short.pdf Ultimate Frisbee in 10 regels via de Nederlandse Frisbee Bond http://www.frisbeesport.nl/web/images/stories/spelregels/ultimate_regels_2006.pdf Officiële spelregels Ultimate Frisbee via de NFB http://www.ultimatehandbook.com/wordpress/home/ een Engelstalige site met veel info en tips voor alle niveau s http://www.menalto.com/ultimate/play_list.php site met ultimate oefeningen en tips http://www.upa.org/ultimate Amerikaanse site van de United Players Association http://www.wfdf.org/ World flying disc association Cursus Ultimate Frisbee - 2012 - Sigi Bodson Diabolic Heaven Hasselt 14