Effectieve opvoed- en opgroeihulp Jo Hermanns
Met de doorsneejeugd in Nederland gaat het erg goed Het hoogste welbevinden ter wereld Tevreden met thuis en school Jeugd eet steeds minder ongezond Jongere jeugd drinkt steeds minder Geen toename jeugdcriminaliteit Weinig psychische en gedragsproblemen in vgl. met andere landen
Maar paradoxaal: steeds meer kinderen in zorg In 2008: in vier jaar tijd : 60% meer kinderen in de GGZ Vraag naar Jeugdzorg stijgt al jaren met 10% per jaar Speciaal onderwijs in 2009 opnieuw gegroeid (tot 9% in po en 19,6% in vo) Sterke stijging politiecontacten jeugd Oorzaken?
Wat is er aan de hand met de jeugd? Problematisering jeugd in combinatie met exportmodel Kinderen en ouders snel zien als potentiële probleemgevallen. Voorbeeld: mantelzorg Exporteren problemen naar professionele instituties Voor iedere diagnose, beperking of doelgroep een gespecialiseerde aanpak
Het dominante model Signaleren Verwijzen Diagnostiseren Behandelen
En als je X problemen hebt, gebeurt dat X maal
Waar leiden deze uitgangspunten toe?
Het doosjessyndroom
Of, iets minder confronterend
Basis: Een heilig geloof in professionals die kinderen (en soms ouders) onder hun hoede nemen, repareren en vervolgens verwachten dat het leven van die mensen veranderd is En: problemen zijn er altijd We zijn het opvoeden verleerd
En de hulp aan kinderen en gezinnen die het echt moeilijk hebben, komt maar niet goed van de grond
Als de jeugd 18 wordt: Wajong is in 7 jaar met 80% gestegen; UWV voorspelt 300.000 burgers met Wajonguitkering; 6,9% van alle 18-jarigen komt op dit moment in de Wajong
Is vraaggestuurd werken in gezin, school en buurt een alternatief?
Internationale databases van effectieve interventies laten zien dat community-based care veel meer rendement heeft dan institutionele zorg (ook voor de zware doelgroepen) Zie www.colorado.edu/cspv/blueprints/
In veel van deze effectieve interventies spelen professionals in reguliere instellingen en ook vrijwilligers een belangrijke rol
Kenmerken effectieve programma s Partnership ondersteuner en cliënt Combinatie van ondersteuning en coördinatie Eén persoon belangrijkste instrument Continuïteit Gericht op concrete smart doelen Multisystemisch A-sectoraal In de eigen leefsituatie
In Nederland begint een structuur te groeien waarin deze aanpak wortel kan schieten
OKC ZBO Jongerenwerk
Het wraparound care model Kinderopvang Sportvereniging Cliënt en generalist L IPT g Subsidies Positief opvoeden
Het wraparound care model Sociale netwerk Respite care Maatschappelijke randvoorwaarden Jeugdzorgmodulen Cliënt en generalist L IPT Jeugdbescherming Diagnostiek POD Lokale voorzieningen GGZ-modulen Onderwijs
Wat zou u morgen willen veranderen? Wat moet er veranderen? Hoe wilt u dat aanpakken? Hoe kan ik u daarbij helpen? Wie hebben we nog meer nodig?
Doel: Het herstel van het gewone leven thuis, in school en op straat
Samenwerking lokale en geïndiceerde voorzieningen in het wraparound care model Eén coördinator; expert van het gewone leven Eén cliënt(systeem), één plan Specialisten dienstbaar en oproepbaar Ad hoc netwerk Eén regie op basis van doelen cliënt(systeem) Verblijf in instelling/pleegzorg is een optionele functie
Wie is deze generalist? Generalist= expert van het gewone leven
Ouder Vrijwilligers IB er SMW er Jeugdhulpverlener Gezinsvoogd Sociaal psychiatrisch verpleegkundige GGZ-behandelaar
Van doosje naar bloempje Gaat het lukken?
Home-Start als voorbeeld Onderzoek UvA geeft goede gronden om aan te nemen dat: welbevinden ouders toeneemt opvoedingsgedrag verbetert gedragsproblemen kinderen uiteindelijk minder worden
En het Centrum voor Jeugd en Gezin? Naast alle andere belangrijke taken van het CJG is voor de gezinnen met vragen en problemen van belang a.dat er iemand (een academisch opgeleide pedagoog die naast de jeugdarts) het juiste antwoord aan de vraag van gezinnen weet te koppelen b.dat er voldoende generalisten zijn die kunnen helpen bij het herstel van het gewone leven als dat nodig is
Tot slot Werken aan opvoedhulp en opgroeihulp wordt weer interessant, belangrijk en effectief