Training Examencommissies Dr. Elissaveta Radulova Assistant Professor (EU Public Policy) Voorzitter Examencommissie FASoS Daisy Blaauw LL.M. Policy Advisor Sciences Legal Advisor FSE (FHS) Secretaris Examencommissies FSE (FHS)
Een overzicht: o Taken en verantwoordelijkheden wettelijk kader o Samenstelling o Positionering binnen de eenheid o Taken en verantwoordelijkheden de praktijk o Praktische informatie
Deelnemers?
Deel 1 Examencommissies: het wettelijke kader
Quiz WHW Welke taken en verantwoordelijkheden heeft de Examencommissie volgens de Wet op het Hoger Onderwijs en Wetenschappelijk Onderzoek?
Uitreiken van getuigschriften WHW art. 7.11 lid 2 Vaststellen van het eindniveau WHW art. 7.12 lid 2 Zelf onderzoek doen naar kennis, inzicht, vaardigheden WHW art. 7.12 lid 2 Borgen van kwaliteit van toetsing WHW art. 7.12b lid 1a Regels en richtlijnen vaststellen binnen het kader van het OER WHW art. 7.12b lid 1b/3 Borging kwaliteit organisatie van toetsing WHW art. 7.12b lid 1e Examinatoren aanstellen WHW art. 7.12c Optreden tegen fraude WHW art. 7.12b lid 2 Verzoeken afhandelen WHW art. 7.12b lid 4 In bijzonder gevallen, bepalen dat mondelinge tentamens niet openbaar zijn Vrijstellingen verlenen WHW art. 7.13 lid2n WHW art. 7.12b lid 1d Verlenen van toestemming om een vrij onderwijsprogramma te volgen Het behandelen van een verzoek tot minnelijke schikking van een geschil WHW art. 7.12b lid 1c WHW art. 7.11 lid 2 Verslag uitbrengen WHW art. 7.12b lid 5
Uitreiken van getuigschriften Vaststellen van het eindniveau Zelf onderzoek doen naar kennis, inzicht, vaardigheden Borgen van kwaliteit van toetsing Regels en richtlijnen vaststellen binnen het kader van het OER Borging kwaliteit organisatie van toetsing Examinatoren aanstellen Optreden tegen fraude Verzoeken afhandelen In bijzonder gevallen, bepalen dat mondelinge tentamens niet openbaar zijn Vrijstellingen verlenen Verlenen van toestemming om een vrij onderwijsprogramma te volgen Het behandelen van een verzoek tot minnelijke schikking van een geschil Verslag uitbrengen
Achtergrond
Achtergrond Mei 2009: Inspectierapport Boekhouder of wakend oog Sept. 2010: Wet Versterking Besturing Jan. 2011: Nieuwe Accreditatiewet Mei 2012: Advies HBO Raad Vreemde Ogen Dwingen Dec. 2013: Wet Versterking Kwaliteitswaarborgen HO April 2014: Wet Technische Verbeteringen WHW Maart 2015 Inspectierapport Verdere Versterking Mei 2015 Handreiking examencommissies (HBO Raad) Feb. 2016: Wet Versterking Bestuurskracht Onderwijsinstellingen Maart 2016: Inspectierapport Kwaliteit van toetsing in het hoger onderwijs
Achtergrond Wet Versterking besturing 2010 - De examencommissie is het orgaan dat op objectieve en deskundige wijze vaststelt of een student voldoet aan de voorwaarden die de onderwijs- en examenregeling stelt ten aanzien van kennis, inzicht en vaardigheden die nodig zijn voor het verkrijgen van een graad. - Het instellingsbestuur draagt er zorg voor dat het onafhankelijk en deskundig functioneren van de examencommissie voldoende wordt gewaarborgd. - Het borgen van de kwaliteit van de tentamens en examens. - Het vaststellen van regels over de uitvoering van taken en bevoegdheden.
Achtergrond Wet Versterking kwaliteitsborgen HO 2013 - Het gerealiseerde eindniveau en de wijze van examinering vormen niet langer samen één standard (beoordelingscriterium), maar twee. - Personen met een managementfunctie die een financiële verantwoordelijkheid dragen binnen de instelling mogen geen zitting meer hebben in de examencommissie. - In elke examencommissie moet een extern deskundige zitting hebben.
Achtergrond Wet Technische verbeteringen WHW 2014 - Het instellingsbestuur is verantwoordelijk voor de praktische organisatie van tentamens en examens. - De examencommissie heeft als taak/bevoegdheid het borgen van de kwaliteit van de organisatie en de procedures rondom tentamens en examens.
Achtergrond Inspectierapport Verdere Versterking 2015 - Vervolgonderzoek 2009 Boekhouder of wakend oog - Examencommissies hebben zich duidelijk versterkt en professionaliseerd - Ze richten zich meer dan voorheen op het borgen van de kwaliteit van de examinering door de uitvoering van 10 kerntaken
De 10 kerntaken van examencommissies De examencommissie onderzoekt periodiek of het totale pakket van tentamens gezamenlijk de vereiste eindkwalificaties toetst (of laat dit onderzoeken) De examencommissie onderzoekt periodiek de kwaliteit van eindwerken (of laat dit onderzoeken) De examencommissie onderzoekt periodiek de kwaliteit van de tentamens (of laat dit onderzoeken) De examinatoren ontvangen richtlijnen voor de constructie van tentamens De examinatoren ontvangen richtlijnen voor de afname van tentamens De examinatoren ontvangen richtlijnen voor de beoordeling van tentamens en het vaststellen van de uitslag. De examencommissie ziet erop toe dat richtlijnen worden nageleefd De examencommissie wijst examinatoren aan voor de tentaminering van een specifiek onderdeel van de opleiding Er is een procedure vastgelegd die examinatoren dienen te hanteren bij het vermoeden van fraude De examencommissie is nagegaan (of heeft laten nagaan) of examinatoren handelen conform de richtlijnen en regelingen over fraude Bron: Inspectie van het Onderwijs, 2015
Achtergrond Inspectierapport Verdere Versterking 2015 - Vervolgonderzoek 2009 Boekhouder of wakend oog - Examencommissies hebben zich duidelijk versterkt en professionaliseerd - Ze richten zich meer dan voorheen op het borgen van de kwaliteit van de examinering door de uitvoering van 10 kerntaken - Nog steeds verbeterpunten te boeken
Achtergrond Inspectierapport Verdere Versterking 2015-4 onderwerpen - Expertise - Onafhankelijkheid - Transparant werken - Adviserende rol examencommissie
Achtergrond Inspectierapport Verdere Versterking 2015 - Expertise positieve ontwikkelingen - Samenstelling examencommissie - Aanstelling op basis van expertise - Duidelijkheid over definitie van expertise - Inspectie deelt best practices - Inspectie: facilitering onvoldoende (tijd, geld)
Achtergrond Inspectierapport Verdere Versterking 2015 - Onafhankelijkheid gematigd positief - De examencommissie opereert onafhankelijk(er) - De aanstelling van leden is een taak van het bestuur - Minder managers in de examencommissie - 40% heeft een extern lid - Inspectie: 15% van alle examencommissies worden niet gehoord bij de aanstelling van nieuwe leden
Achtergrond Inspectierapport Verdere Versterking 2015 - Transparant werken ruimte voor verbetering - 79% heeft taken vastgelegd - Examinatoren kennen hun taken en verantwoordelijkheden onvoldoende - Studenten zijn onvoldoende geïnformeerd - Er worden te veel mandaten uitgegeven - Jaarverslagen moeten beter
Achtergrond Inspectierapport Verdere Versterking 2015 - Adviserende rol examencommissies geen consensus - Het is geen wettelijke taak, maar volgt uit andere taken - De rol van de examencommissie krijgt (veel) aandacht tijdens accreditaties - Er is onvoldoende communicatie met het bestuur, het opleidingsmanagement en de OC
Aanbevelingen Positionering examencommissies moet duidelijker Definieer onafhankelijkheid en expertise Zelfanalyse van examencommissies Het bestuur moet examencommissies (beter) faciliteren Werk aan een gedeelde interpretatie van wetgeving
Achtergrond Wet Versterking Bestuurskracht Onderwijsinstellingen 2016 - Positie opleidingscommissie dichter bij examencommissie (toezicht op kwaliteit = belangrijkste taak) - De geldigheidsduur van met goed gevolg afgelegde tentamens kan alleen worden beperkt wanneer het getentamineerde aantoonbaar verouderd is.
Achtergrond Inspectierapport Kwaliteit van toetsing 2016 Definitie van kwaliteit gebaseerd op een integrale visie (de pyramide) Concrete instrumenten en processen benoemd
Trends Constante aandacht voor kwaliteitsborging Veel aandacht voor aanbevelingen in inspectierapporten Accreditaties & de examencommissie
Samenstelling Examencommissie Samenstelling
Samenstelling Examencommissie Artikel 7.12a. Benoeming en samenstelling examencommissie 1. Het instellingsbestuur stelt de examencommissie in en benoemt de leden op basis van hun deskundigheid op het terrein van de desbetreffende opleiding of groep van opleidingen. 2. Het instellingsbestuur draagt er zorg voor dat het onafhankelijk en deskundig functioneren van de examencommissie voldoende wordt gewaarborgd. 3. Bij de benoeming van de leden van de examencommissie draagt het instellingsbestuur er zorg voor dat: a. ten minste één lid als docent verbonden is aan de desbetreffende opleiding of aan een van de opleidingen die tot de groep van opleidingen behoort; b. ten minste één lid afkomstig is van buiten de desbetreffende opleiding of een van de opleidingen die tot de groep van opleidingen behoort; c. leden van het instellingsbestuur of personen die anderszins financiële verantwoordelijkheid dragen binnen de instelling niet worden benoemd. 4. Alvorens tot benoeming van een lid over te gaan, hoort het instellingsbestuur de leden van de desbetreffende examencommissie.
Samenstelling Examencommissie Samenstelling Selectie leden & voorzitter Takenpakket per positie Besluitvorming Aantal bijeenkomsten per jaar (gemiddeld)
Deel 2 Examencommissies in de praktijk
Uitreiken van getuigschriften Wat is je hbo-diploma nog waard? Vaststellen van het eindniveau Zelf onderzoek doen naar kennis, inzicht, vaardigheden Borgen van kwaliteit van toetsing Regels en richtlijnen vaststellen binnen het kader van het OER Borging kwaliteit organisatie van toetsing Examinatoren aanstellen Optreden tegen fraude Verzoeken afhandelen In bijzonder gevallen, bepalen dat mondelinge tentamens niet openbaar zijn Vrijstellingen verlenen Verlenen van toestemming om een vrij onderwijsprogramma te volgen Het behandelen van een verzoek tot minnelijke schikking van een geschil Verslag uitbrengen
Welke activiteiten horen bij borgen? May 23, 2016 30
Wat is borgen? Definitie: Geheel van geplande en systematische acties, nodig om in voldoende mate het vertrouwen te geven dat een dienst voldoet en blijft voldoen aan de gestelde kwaliteitseisen. 31
Kwaliteitsdenken: PDCA-cyclus
De 10 kerntaken van examencommissies De examencommissie onderzoekt periodiek of het totale pakket van tentamens gezamenlijk de vereiste eindkwalificaties toetst (of laat dit onderzoeken) De examencommissie onderzoekt periodiek de kwaliteit van eindwerken (of laat dit onderzoeken) De examencommissie onderzoekt periodiek de kwaliteit van de tentamens (of laat dit onderzoeken) De examinatoren ontvangen richtlijnen voor de constructie van tentamens De examinatoren ontvangen richtlijnen voor de afname van tentamens De examinatoren ontvangen richtlijnen voor de beoordeling van tentamens en het vaststellen van de uitslag. De examencommissie ziet erop toe dat richtlijnen worden nageleefd De examencommissie wijst examinatoren aan voor de tentaminering van een specifiek onderdeel van de opleiding Er is een procedure vastgelegd die examinatoren dienen te hanteren bij het vermoeden van fraude De examencommissie is nagegaan (of heeft laten nagaan) of examinatoren handelen conform de richtlijnen en regelingen over fraude Bron: Inspectie van het Onderwijs, 2015
Kerntaken 1-3: Bron: Tijdschrift EXAMENS, 01-2018
Positionering Examencommissie
The actor-responsibility matrix (RACI matrix) Responsible Accountable Consulted Informed Wie? The doer The buck stops here In the loop Keep in the picture Wat? Doen of doeners aansturen Eindverantwoor delijk en aansprakelijk Geeft advies Achteraf geïnformeerd Betrokken -heid Moet zorgen dat het gebeurt Ja/nee autoriteit Moet vooraf geïnformeerd worden Heeft informatie nodig voor vervolgstap Relatie A bepaalt mate van verantwoordelijkheid Er kan maar één A zijn Communicati e in twee richtingen Eenzijdige communicatie
Aan de slag met de RACI matrix
Bouwstenen voor kwaliteit eindniveau Criteria Onderzoek/vragen Taken en verantwoordelijkheden voor toetsorganisatie zijn in procedures vastgelegd Taken en verantwoordelijkheden voor toetsdeskundigheid zijn in procedures vastgelegd Het eindniveau van de opleiding is zichtbaar in een toetsprogramma Het toetsprogramma is samenhangend en goed doordacht - Zjin de processen helder beschreven? - Zijn de processen bekend bij betrokkenen? - Zijn taken en verantwoordelijkheden toebedeeld? - Zijn betrokkenen gefaciliteerd? - Zjin de processen helder beschreven? - Zijn de processen/kwaliteitseisen bekend bij betrokkenen? - Voldoen examinatoren aan de BKO eisen? - Is het eindniveau voldoende onderbouwd? - Sluiten de eindtermen aan bij een vervolgopleiding/het werkveld? - Functioneren alumni op het juiste niveau? - Zijn de leerdoelen correct verwerkt in het curriculum en het toetsprogramma?
Kerntaken 4-7: Bron: Tijdschrift EXAMENS, 01-2018
Kerntaken 8-10: Bron: Tijdschrift EXAMENS, 01-2018
Borging van kwaliteit van toetsing als PDCA cyclus Stap1 Maak kwaliteit van toetsing meetbaar Stap 4 Kom met verbetervoorstellen voor het management Stap 2 Breng risico s in kaart en stel prioriteiten Stap 3 Analyseer de risico s en stel een onderzoeksplan op
Praktische informatie - Het Onderwijs- en Examenreglement (OER) - De regels en richtlijnen - Toetsbeleid, -programma, -plannen - Reglement van orde bij toetsen (RvO) - Huishoudelijk reglement examencommissie - RACI-matrix - Jaarverslagen - Notulen - Overleggen op UM-niveau (CoBoE)
EdLab webpage Professionalisation of Ex-cies https://edlab.nl/educationalservices/examinationcommittees/professionalization-documentspage/
Zijn er nog vragen?
Bedankt voor jullie aandacht en graag tot ziens!