Antistolling: Oh FAQ!

Vergelijkbare documenten
NOAC s. Bossche Samenscholingsdagen 2014 N. Péquériaux Laboratoriumarts/Medisch leider trombosedienst M. Jacobs Cardioloog

Antistolling bij de oudere patiënt met atriumfibrilleren. Dr Robert G Tieleman Martini Ziekenhuis UMCG

Regionale Richtlijn Antistolling Haaglanden

Antistolling Oh FAQ. Ze prikken mij lek. Pt, een man van 58 komt bij huisarts, VG PAF sinds 2009, 3 x cardioversie RR, TIA, normaal echo cor

NOAC en coronairlijden. Drs. N. Bennaghmouch, arts-onderzoeker Cardiologie NICE Congres 7 oktober 2016

Atriumfibrilleren in de 2e lijn

Atriumfibrilleren & NOAC s. Dionne van Kessel

NOAC s: Antistolling bij atriumfibrilleren

Bloedingen onder antitrombotische medicatie

(N)OAC s bij atriumfibrilleren. Samenwerking huisarts en specialist, het transmurale protocol

HF & AF: Antistolling

Zorgpad Atriumfibrilleren (AF)

Regionale, Transmurale Afspraken ten behoeve van de implementatie van de NOAC s bij patiënten met atriumfibrilleren (RTA AF-NOAC s)

Voortgezette behandeling van longembolie in 2016 visie van de 1.5 lijn Menno Huisman. Afdeling Trombose en Hemostase LUMC Leiden

NOAC s: New Oral Anticoagulants

Preventie en behandeling trombo-embolische aandoeningen. FTO Paul van Buuren

NOAC BEHANDELING EN BEGELEIDING. Stappenplan (uitgebreide versie) Stap Verantwoordelijk Opmerkingen. HA / Specialist

Chronisch Atriumfibrilleren

PRO. De afwachtende houding t.o.v. NOACs in Nederland schaadt patiënten

Atriumfibrilleren, je zou er hartkloppingen van krijgen!

Gender differences in heart disease. Dr Danny Schoors

Atriumfibrilleren anno Drs LJ Gerhards Martinin Ziekenhuis Groningen

Antistollingstherapie. Boezemfibrilleren. Charles Kirchhof Rijnland Ziekenhuis, Leiderdorp

Boezemfibrilleren bij ouderen

Content. AF & Nierfalen: Epidemiologie. AF & Nierfalen: Epidemiologie. Disclosures: Epidemiologie: AF en Nierfalen. AF en Nierfalen: kip of ei?

Praktische handvaten voor het gebruik van Antistolling in de eerste lijn

Voorkamerfibrillatie: ontstolling anno Frank Provenier

Bloeddrukstreefwaarden bij diabetes mellitus: lager of toch niet? Erik Serné Internist- vasculair geneeskundige

Stolling en antistolling. Esther Kragten, arts trombose en trombofilie

Programma. Atriumfibrilleren (AF) Ketenzorg. Welkom en inleiding NHG standaard AF. Hoofdbehandelaar 1 e en 2 e lijn 2014

Combinatietherapie van TARs en NOACs

Stand van zaken antistolling 2017

NOACs: de dagelijkse praktijk binnen de cardiologie

VRM Spiegelbijeenkomst transmurale casuïstiek 7 februari 2019

CVRM kwetsbare ouderen. Rotterdam maart 2015 AJ Arends, klinisch geriater en klinisch farmacoloog io

Nieuwe Orale Anticoagulantia (NOACs)

Atriumfibrilleren. Ineke Baas-Arends Verpleegkundig Specialist Cardiologie Poli Atriumfibrilleren en Hartfalen Martini Ziekenhuis

Praktische handvatten voor het gebruik van Antistolling in de eerste lijn

NOACs: PERI-OPERATIEVE AANDACHTSPUNTEN: EEN UPDATE. prof. dr. Erik Vandermeulen Anesthesiologie UZ Leuven

NOAC S E N D E H U I S A R T S.

casuistiek: bloedingscomplicaties bij het gebruik van de nieuwe generaties antistollingsmiddelen

Vernieuwingen in stroke preventie in atrium fibrilleren. Joep Hufman, Medical Scientific Liason

Landelijk Diabetes Congres Diabetes en hart- en vaatziekten

DOACs in 15 dia s Transmuraal Trombose Expertise Centrum Groningen

Atriumfibrilleren. Programma. Atriumfibrilleren UFO 1 november 2012 Tom Schalekamp

NOACs in de dagelijkse praktijk. Menno Huisman Afdeling Trombose en Hemostase LUMC Leiden

Wat is nieuw in Antistollingswereld?

Geneesmiddelen die de stolling beïnvloeden bij atrium fibrilleren

Connect AF: wat meten we, wie is verantwoordelijk?

Boezemfibrilleren in de dagelijkse praktijk. Refik Kaplan Cardioloog SXB

Directe orale antistollingsmiddelen. Pieter Willem Kamphuisen Internist vasculair geneeskundige Hoogleraar vasculaire geneeskunde

TAR s: Combinaties, Do s & Don ts

FTO: het gebruik van (N)OAC s in de eerste lijn

Symposium Antistolling: oh FAQ! Workshop coumarines. Vragen uit het veld

Bloeding: wat nu? Workshop Antistolling: oh FAQ! Take home:

NOAC s versus klassieke OAC s. Is het pleit beslecht?! Dr. Geert Valgaeren Cardiologie. NOAC s versus klassieke OAC s 1

Cardio Vasculair Risico Management 29 januari 2014

Lipiden behandelen bij de oudere patiënt: starten, stoppen of doorgaan?

Regionale, Transmurale Afspraken ten behoeve van de implementatie van de NOAC s bij patiënten met atriumfibrilleren (RTA AF-NOAC s)

Atriumfibrilleren en het ischemisch CVA. Hands on!!! Dr Robert G Tieleman Martini Ziekenhuis Groningen

Preventie van CVA: Zijn NOACS altijd superieur. Stand van zaken klinische trials met NOACS bij VKF

DR SELLESLAGH ST JOZEF KLINIEK BORNEM 29/09/2016

Perioperatief antistollingsbeleid UMCG. Samenvatting

Antistolling: stand van zaken. R.F.J. Schop, internist-hematoloog P.P.P.H. van den Homberg, huisarts, GC Krimpen

Mini symposium. VHL 18 juni 2013 An Stroobants

LTA Hartfalen, perspectief vanuit de huisarts

Polikliniek atriumfibrilleren

FRAIL-AF studie Switchen van anticoagulatietherapie bij kwetsbare ouderen met atriumfibrilleren

Transmurale zorg: hoe organiseer je dat? Dr. A.G. Lieverse - internist Máxima Medisch Centrum, Eindhoven

BF: Eerstelijns Samenwerkingsafspraak (LESA) Tandartsen en Trombosedienst SKB Winterswijk

Stichting Transmurale Zorg Den Haag en omstreken

Antistolling bij ouderen met atriumfibrilleren: Een verstandige keus?

Chronische Nierschade in Nederland

Prof. Dr. Hein Heidbuchel. Bouwen aan een gestructureerd netwerk voor VKF-patiënten

Cardiovasculaire medicatie en kwetsbaarheid

ESC richtlijn boezemfibrilleren 2016

Workshop hypertensie op jonge leeftijd

De oudere patiënt met comorbiditeit

Behandeling van hypertensie

PROGRAMMA KEUZEMODULE THERAPIETROUW OPDRACHT. Invullen 0-meting: Vragenlijst Kennis huisarts-apotheker over therapietrouw

Boezemfibrilleren en antistolling: consequenties voor de kwetsbare bejaarde

Vragen/ Antwoorden n.a.v. Boezemfibrilleren-bijeenkomst in het Martini Ziekenhuis te Groningen

Antistolling. in de dagelijkse praktijk van de poliklinische apotheek. Inhoud In de media. Voorschrijfgedrag

Boezemfibrillerenbijeenkomst in het Martini Ziekenhuis. Vragen en antwoorden

Aanpak van CVA. Robin Lemmens

Chronische antitrombotische medicatie: van incompliantie naar optimaal gebruik

P2Y12-remmer + salicylaat antitrombotisch OF P2Y12-remmer + cumarine/doac OF P2Y12-remmer + salicylaat antitrombotisch + cumarine/doac

Programma Doelmatigheid Cardiovasculair Risicomanagement. Welke rol speelt u bij de preventie en behandeling van hart- en vaatziekten?

Bloeddruk: hoe lager hoe beter?

Transcriptie:

Antistolling: Oh FAQ! FTTO 5 februari 2014 Sponsoren www.astrazeneca.nl www.bayer.nl www.boehringer-ingelheim.nl www.pfizer.nl 1

Programma 17.30 uur Ontvangst met broodjes en gelegenheid om stands te bezoeken 18.00 uur Opening en introductie door Mia van Leeuwen, directeur Stichting Transmurale Zorg Den Haag e.o. 18.15 uur Presentatie van de Richtlijn Antistolling door Eelko Ronner, cardioloog Reinier de Graaf Gasthuis 18.45 uur Pauze met gelegenheid om stands te bezoeken 19.15 uur Workshop ronde 1 20.15 uur Workshop ronde 2 21.00 uur Accreditatie en afsluiting met een drankje Stichting Transmurale Zorg Den Haag e.o. Missie: bevorderen van samenhang in de zorg Deelnemers: ziekenhuizen, V&Vsector, GGZ, huisartsen en apothekers Financiering: door deelnemers en projectmatig www.transmuralezorg.nl 2

Noodzaak van denken in ketens en netwerken Zorgbehoefte als uitgangspunt Zorg door verschillende zorgverleners uit verschillende instellingen Aspecten: inhoud, organisatie, financiën en ICT Farmaco Therapeutisch Transmuraal Overleg - regionale transmurale afspraken - tussen specialisten, huisartsen en (ziekenhuis) apothekers - over de grenzen van instellingen heen - werkwijze FMCC 3

Resultaten FTTO Antistolling met NOAC s Cardio-vasculair risicomanagement (CVRM) Chronische Nierschade Dermatologie Vitamine D deficiëntie (binnenkort) ANTISTOLLING, Oh FAQ! Werkgroep Regionale Richtlijn Antistolling Dr E Ronner, cardioloog RdGG Congressponsoren: AstraZeneca, Bayer, BoehringerIngelheim, Pfizer/BMS 4

Disclosures Spreker voor Bayer, BMS, Pfizer, AstraZeneca, Boehringer Ingelheim Investigator klinische studies diverse firma s CVAs voorkomen 1/4 mensen >55 jaar ontwikkelt ooit AF Bij Coronarialijden: risico op CVA x 2 Bij Hypertensie: risico op CVA x 3 Bij Hartfalen: risico op CVA x 4 Bij AF: risico op CVA x 5 5

Letter C H A D S V A Sc Stroke Risk Assessment: CHA 2 DS 2 -VASc score Risk factor - Congestive heart failure/lv dysfunction - Hypertension - Age >75 - Diabetes mellitus - Stroke/TIA/thrombo-embolism - Vascular disease - Age 65 74 - Sex-category (i.e. female sex) Points awarded 1 1 2 1 2 1 1 1 Maximum score 9 Camm, et al., ESC 2010 Guidelines for the management of Atrial Fibrillation; European Heart Journal doi:10.1093/eurheartj/ehq278 ESC RICHTLIJNEN 2012: ANTISTOLLING BIJ AF Camm AJ et al. Eur Heart J. ; Epub 2012 Aug 24. 12 6

Frequently Asked Questions Oh FAQ 7

FAQ 8

Absolute risicoreductie 31 830 NOAC 186 hcva 0,58% 25 661 OAC 317 hcva 1,24% 29 312 NOAC 911 icva 3.1% 29 229 OAC 1107 icva 3.8% Dr Ruff, TheHeart.org dec 2013 met Lancet meta analyse NOACS dec 2013 Comparison of the efficacy and safety of new oral anticoagulants with warfarin in patients with atrial fibrillation: a meta-analysis of randomised trials. LANCET dec 2013 en JAMA neurology issue 2012 9

BLOEDINSRISICO ABSOLUUT DABI 2X150 MG RIVAROXAB AN 1X20MG N 6067 7131 9088 Major GE bloeding 223 224 105 Percentage/jr 1,85 2,00 0,76 Hazord ratio tov OAC APIXABAN 2X5 MG 1,49 (1,21-1,84) 1,61 (1,3-1,99) 0,89 (0,7-1,15) Rely, Rocket AF, Aristotle trial resp. Real life data Dabi 150 mg Rely able Dabi Real Life Danish exp dabi 2x150 OAC icva 1,46 3,5 3,0 Major bleeding 3,74 2,9 2,2 hcva 0,33 0,1 0,7 GE bloeding 1,54 1,5 1,5 Sterfte 3,02 3,0 4,7 n 2937 2239 3996 10

Conclusie Geringe maar consistente verbetering tov OACs op icva, hcva en overlijden Iets meer grote GE bloedingen Nog geen antidotum Er is een uitgebreide ervaring en er zijn lokale afspraken rond gebruik Wat mij betreft meer drempelvrees dan nodig.. Standaard Procedure bij nieuwe patiënten die worden geïndiceerd met NOACs. Processtappen Uitvoering Opmerkingen 1 indicatiestelling specialist nieuwe patient 2 1e voorschrift en specialist duur voorschrift 1 jaar artsenverklaring Informeren huisarts specialist huisarts is op de hoogte van 3 nieuwe situatie en kan ook monitoren 4 1e afgifte voor 15 APO check artsenverklaring dagen check lijst combinaties check EUB uit AIS 5 2e afgifte voor 2,5 apo check TUB uit AIS maand 6 47 controle na 3 mnd specialist (optioneel) 3e afgifte voor 3 mnd apo controle of patient NOACs verdraagt en gemotiveerd is 8 9 4e afgifte voor 3 mnd apo 5e afgifte voor 3 mnd apo 10 controle na 1 jaar specialist check nierfunctie verwijzing huisarts voor overname medicatie 11

Richtlijn Huisartsenposten en tandartsen bij calamiteiten Lichte tot milde bloeding - geen spoed: 1.lokale hemostase maatregel toepassen 2.hechten indien nodig 3.patiënt gaat pas weg als bloeding gestopt is 4.overleg met ziekenhuis en patiënt insturen als bloeding niet stopt 5.goede afspraken maken in geval van nabloeding 6.indien bloedingsrisico geweken: normale dosis NOAC en thrombocytenaggregatie hervatten 7.vit K antagonist eventueel op geleide INR hervatten Ernstige bloedingen/spoed (alle zichtbare bloedingen gepaard gaande met een systolische bloeddruk 90 mmhg): 1.overleg met ziekenhuis 2.patiënt insturen Tandartsen Voor tandartsen gelden veelal dezelfde afspraken Bij lichte tot milde bloedingen, zie boven Bij ernstige bloedingen dezelfde als voor de Huisartsenposten. 12

Praktische tips bij eerste uitgifte Voor maximaal 15 dagen mee Maak, indien aanwezig, gebruik van de spreekkamer Zorg voor een open communicatie Benadruk het belang van het correct gebruik Leg uit dat de omgeving op de hoogte dient te zijn van gebruik van de NOAC Benadruk de therapietrouw en overleg bij geen gebruik van de NOAC Conclusie Bij NOACs diverse handvatten voor veilige start en veilig gebruik Uniek voorbeeld van transmurale farmacotherapie Goed overleg binnen en tussen de zorggeledingen Genoeg Frequently Asked Questions over om bij de workshops aan uw trekken te komen 13

Bedankt voor de aandacht! Voor vragen verwijs ik naar de betreffende workshops Eelko Ronner, cardioloog RdGG 14

Verspreiding Richtlijn Antistolling Presentaties en Richtlijn Antistolling te downloaden via www.transmuralezorg.nl/activiteiten Neem vandaag de Richtlijn al mee voor uw collega s Richtlijn te bestellen via info@transmuralezorg.nl 15

Overhandiging 1 e exemplaar Workshop NOACs door Eelko Ronner, cardioloog Reinier de Graaf Gasthuis, Paul Smits, kaderhuisarts i.o., Harry de Jong, apotheker Workshop Coumarine door Ronne Mairuhu, vaatarts HagaZiekenhuis, Talip Tumkaya, kaderhuisarts, apotheker Workshop Bloeding: wat nu? door Monique Tjon-A-Tsien, kaderhuisarts, Paula Ypma, hematoloog. Nakisa Khorsand, AHZ Workshop Welke combinaties? door Aris Prins, apotheker, Ravee Ramdharose, kaderhuisarts, Rolf Veldkamp, cardioloog MCH Meer informatie Mia van Leeuwen, arts Directeur Stichting Transmurale Zorg Den Haag e.o. Directeur RSO Haaglanden E-mail mia.vanleeuwen@transmuralezorg.nl Loosduinseweg 55 2571 AA Den Haag T: 070-7000077 www.transmuralezorg.nl www.rsohaaglanden.nl 16