Regio Stedendriehoek 1
Energieneutrale regio Energietransitie Stedendriehoek Apeldoorn, Brummen, Deventer, Epe, Lochem, Voorst,Zutphen Netbeheer en Duurzame Gebiedsontwikkeling Pieter van der Ploeg, Alliander Strategie
Aanleiding Planbureau voor de Leefomgeving: impact van energieambities op landschap Alliander: impact van energieambities op netten onderliggende vraag: weten ze wel wat ze zeggen en menen ze het ook? 3
Aanpak Waar sta je nu Wat is technisch mogelijk Wat is gewenst Wat kost het/levert het op wat zijn de stappen 4
Waarom Stedendriehoek 5
E-Transitie S3H Totaal energieverbruik in 2010 = 100% 172.000 Huishoudens 26.000 Bedrijven 220.000 Voertuigen 6
E-Transitie S3H Totaal energieverbruik in 2010 = 100% = 37.000 TJ 172.000 Huishoudens 26.000 Bedrijven 220.000 Voertuigen 7
E-Transitie S3H Totaal energieverbruik in 2010 = 100 % Zon: 8760 ha Biomassa: 185.000 ha 175% x S3H = Zon: 8.760 ha 8% x S3H = Wind: 36.340 ha/ 1759 st 33% x S3H 8
E-Transitie S3H anno 2012 Aandeel duurzame energie in 2010 = 0,9% 148 TJ Biomassa 17 TJ Zon 43 TJ Wind 126 TJ Restwarmte
Opvallend Fossiele energie zit onder de grond, dus geen visuele impact. Duurzame energie zit boven de grond, dus wel zichtbaar. Ruimtelijke ordening en energie zijn twee werelden. 10
Is er een voorkeur 1. restwarmte 2. water 3. biogas 4. biomassa 5. zon thermisch 6. zon PV 7. wind Hoe minder je ziet. 11
Is er een voorkeur? 12
Is er een voorkeur? 13
Is er een voorkeur? 14
Is er een voorkeur? 15
Is er een voorkeur? 16
Is er een voorkeur? 17
Is er een voorkeur? 18
E-Transitie S3H Maximaal potentieel in 2040 = 216 % Terajoule 90.000 80.000 70.000 60.000 50.000 40.000 30.000 20.000 10.000 0 Stedendriehoek HH+Bedr+Mob HH+Bedr 43% HH 13% 215% BAU Transitie Maximaal Wind Zon PV Zon thermisch Biomassa Biogas Water Restwarmte 19
E-Transitie S3H Maximaal potentieel Brummen in 2040 = 408 % 20
E-Transitie S3H Maximaal potentieel Zutphen in 2040 = 90 % 21
Conclusie 1. Stedendriehoek kan energieneutraal worden 2. Stad heeft ommelanden nodig. 3. Landelijk gebied kan stedelijk gebied voorzien. 22
E-Transitie Stedendriehoek Dialoog Ontwerpatelier Lochem St. Gelders Landschap LTO Projectgroep Lochem Windenergie Staring College Vrienden van de Gorsselse Heide Landgoed Verwolde Stichting Landschapsbeheer Gelderland Stichting Natuur in de Graafschap Stoken op streekhout Marke de Gorsselse Heide Planbureau voor de Leefomgeving Vogelwerkgroep Lochem Windgroep Windenergie Energielandschap ADEL Gelderse Natuur- en Milieufederatie Agrarische natuurvereniging Onderholt Monumentencommisie Lochem Alliander
RUIMTELIJKE INVULLING 24
E-Transitie S3H Stedendriehoek 43 % Energieneutraal Dialoog Lochem: Transitie Scenario 2 Biomassa: 5256 ha Zon: 2207 ha Wind: 2865 ha/ 136 st
E-Transitie S3H Stedendriehoek 43 % Energieneutraal Ontwerpatelier Lochem: Transitie Scenario 3 Biomassa: 5256 ha Zon: 2207 ha Wind: 2865 ha/ 136 st
E-Transitie S3H Stedendriehoek < 100% Energieneutraal Alliander Atelier Lochem Groep 4 Biomassa: 0 ha Zon: 5412 ha Wind: 8600 ha/ 344 st
2 oplossingsrichtingen Stalinistische model Boer zoekt wind 3
Planmodel 4
5
Marktmodel 6
7
8
9
Molens in lijn langs infrastructuur 10
Molen als onderdeel van de boerderij 11
Molen in landschap 12
wat gaan we doen en nee tegen transitie of op zoek naar oplossingen 13
inzet zon en wind onvermijdelijk voor transitie ECONOMIE 14
Draagvlak 15
Windenergie 16
Zonne energie Kosten en baten zonnepanelen per jaar (2000 Watt ) baten kosten 0 100 200 300 400 500 600 euro's Aanschaf installatie Installatiekosten Kosten nieuwe meter Nieuwe groep Vernieuwen omvormer subsidie Zeeuwind subsidie overheid 15% van aanschaf opbrengst 1800kWh 18 februari 2013
Kosten locatie afhankelijk 1.600.000 1.400.000 1.200.000 Netwerk investeringskosten windmolens kosten (euro s) 1.000.000 800.000 600.000 400.000 200.000 Solo Park Tennet (grote parken) 0 0 5 10 15 20 25 afstand (km) Solo: enkele molens Park: 6-14 Molens Tennet: vanaf ongeveer 15/20 molens 18 februari 2013
Netwerk biedt kansen 5km 10km 18 februari 2013
Haalbaar zonder wind? Even rekenen In 2040 Is elektriciteitsgebruik gestegen Is warmte vraag gedaald Wordt slim omgegaan met energie Wordt 1.470 TJ biogas ingezet voor vrachtvervoer Wordt 908 TJ biomassa ingezet voor procesindustrie Wordt totaal 27.175 TJ elektriciteit gevraagd, 20
Verschuiving energiedrager Duizenden TJ 40 35 30 25 20 15 10 5 wind zon biofuel warmte elektriciteit gas benzine biomassa 0 2010 2040 opwek 21
Verschuiving 1. brandstof > elektriciteit 2. centraal > decentraal 3. individueel > lokaal collectief 4. gedifferentieerd > integraal Zonder wind kom je er niet! 22
Plek Onmogelijk om alles in stad op te wekken. Landschap is nodig. In landschap geen infrastructuur, vermijd hoge kosten. Zorg voor opwek dichtbij infrastructuur en energievraag. Vermijd hoge kosten door slimme oplossingen. 23
Conclusies energieneutraliteit is haalbaar stad heeft land nodig ruimtelijke inpassing decentraal of centraal kosten netwerk aanzienlijk, slimme toepassingen bieden kans maak opties inzichtelijk kies voor opties dichtbij bestaande infrastructuur zon in gebouwde omgeving is noodzakelijk gebruik restwarmte zou verplicht moeten worden windenergie hoort bij invulling ambitie, dus doen 24
HET KAN ANDERS 25
Vragen/nadere info Pieter van der Ploeg Alliander N.V. Strategie pieter.van.der.ploeg@alliander.com 26
Vervolgstappen 1. Hardheid ambities vaststellen 2. Knelpunten identificeren (waarom lukt het niet) 3. Regionale businesscase maken: Samen met provincie, gemeenten, bedrijfsleven onderwijs- en onderzoekinstellingen in SOEN met focus op knelpunten: Ruimtelijke ordening Economie 27