Goedgekeurd door: PVE Pagina 1 van 7 Deel 3 Persoonlijke hygiëne
Goedgekeurd door: PVE Pagina 2 van 7 Inhoudsopgave deel 3 Persoonlijke hygiëne Pagina 1. DEFINITIE... 3 2. DOEL... 3 3. RICHTLIJNEN... 3 3.1 Handen en onderarmen...3 3.2 Sloven... 3 3.3 Kleding en hoofddeksel... 3 3.4 Schoeisel... 4 3.5 Sieraden... 4 3.6 Wondjes... 4 3.7 Toiletbezoek... 4 3.8 Training... 4 3.9 Bezoekers... 4 3.10 Sociale ruimten... 4 4. CONTROLE OP PERSOONLIJKE HYGIËNE... 5 5. INTERPRETATIE VAN DE RESULTATEN... 5 BIJLAGE 1 CONTROLELIJST VOOR PERSOONLIJKE HYGIËNE...6
Goedgekeurd door: PVE Pagina 3 van 7 1. Definitie Onder persoonlijke hygiëne wordt verstaan, die hygiëne die betrekking heeft op de persoonlijke verzorging van de werker in de slachterij. 2. Doel Het doel van de persoonlijke hygiëne is: te voorkomen dat de werker zelf (direct of indirect) als besmettingsbron gaat fungeren; te voorkomen dat de werker besmet wordt met voor de werker pathogene micro-organismen; het imago en uitstraling van kwaliteitszorg in de slachterij te verhogen. 3. Richtlijnen 3.1 Handen en onderarmen Veel werkzaamheden in de slachtlijn gebeuren nog handmatig. Er bestaat een vrij intensief contact tussen de handen van de werkers en het karkas/vlees. Om besmetting van het product via de handen te voorkomen is het noodzakelijk dat de handen zo rein mogelijk worden gehouden. Door het wassen met desinfecterende zeep en warm water is het mogelijk om Enterobacteriaceae (maagdarm bacteriën) effectief te verwijderen. Deze handeling dient dan ook routinematig vóór en na de werkzaamheden en toiletbezoek te worden uitgevoerd. Tijdens de werkzaamheden (na bezoedeling of na ieder karkas) zal het moeilijk zijn om de handen (voortdurend) met zeep te wassen. Het verdient dan ook aanbeveling de handen (en zo nodig de onderarmen) met warm water af te spoelen. Op een aantal plaatsen in de stallen en de slachtlijn dient de mogelijkheid aanwezig te zijn om na ernstige bezoedeling met feces en abcessen de handen met desinfecterende zeep te wassen. Naast het voorkomen van besmetting van het karkas of vlees, is handen wassen belangrijk om de risico's van besmetting van de werkers met pathogenen tegen te gaan. Wordt er gewerkt met ontblote onderarmen dan dienen deze eveneens te worden gewassen. 3.2 Sloven Sloven vormen een bescherming voor de kleding en zijn goed afwasbaar. Om besmetting van het karkas/vlees te voorkomen dienen sloven zo rein mogelijk te zijn. Na de werkzaamheden dienen ze te worden gereinigd en gedesinfecteerd of weggeworpen te worden. Tijdens de werkzaamheden dienen sloven na bezoedeling te worden gereinigd met water. Hierbij moet worden voorkomen dat indirect het karkas/vlees wordt gecontamineerd. Sloven altijd uit doen bij het verlaten van de werkplek. Doelstelling: geen vuile sloven mee van de werkplek naar de sociale ruimten en geen vuile sloven mee van de sociale ruimten naar de werkplek 3.3 Kleding en hoofddeksel Vuile kleding en hoofddeksel kunnen een bron van besmetting voor het vlees vormen. Tevens beschermt schone kledij de werker voor infectie met pathogene micro-organismen. Schone bedrijfskleding en hoofddeksels dienen iedere dag te worden uitgereikt. Na sterke bezoedeling tijdens de werkzaamheden moet eveneens schone kleding worden aangedaan. In de sociale ruimten mag geen sterk bezoedelde kleding gedragen worden. De belangrijkste bronnen van pathogene micro-organismen kunnen de stal en de vuile slachtlijn zijn. Werkers in dit gedeelte van de slachterij mogen daarom niet in het schone gedeelte van de slachterij komen. Medewerkers in het vuile gedeelte moeten dan ook een andere kleur kleding te dragen dan mensen in het schone gedeelte. Bij het betreden van sociale ruimten (toilet, kantine, etcetera) mag geen vuile kleding gedragen worden. Dit voorkomt dat deze ruimte wordt bevuild, waardoor de werkers risico voor besmetting van handen of voedsel lopen, maar ook dat schone kleding juist in deze ruimte gecontamineerd wordt. Het uitdoen van vuile kleding is verplicht. Handen komen zeer vaak in aanraking met het product en kunnen daarom een
Goedgekeurd door: PVE Pagina 4 van 7 belangrijke bron van kruisbesmetting zijn. Als handschoenen worden gedragen moeten deze frequent worden gewassen of voor nieuwe worden gewisseld. 3.4 Schoeisel Voorkomen moet worden dat pathogene micro-organismen door het bedrijf worden verspreid. Om dit te bereiken moet schoeisel gereinigd en gedesinfecteerd worden bij het verlaten van de stallen en het vuile gedeelte van de slachtlijn. Bij het betreden van ruimten met een aangegeven schone status van het bedrijf moet schoeisel worden gereinigd. Schoeisel moet van een kwaliteit zijn, dat goed te reinigen en te desinfecteren is. 3.5 Sieraden Voorkomen moet worden dat sieraden, zoals horloges en (trouw)ringen etcetera als bron van (kruis)besmetting gaan fungeren. Voor aanvang van de werkzaamheden moeten deze worden afgedaan. Ook in verband met de veiligheid moeten sieraden worden afgedaan. Een gladde ring kan in uitzonderingsgevallen worden toegestaan. Hierbij moet het bedrijf aantoonbaar actief werken aan vermindering van het dragen van gladde ringen. 3.6 Wondjes Wegens risico van besmetting van vlees met pathogene micro-organismen is het niet verantwoord met vlees te werken, indien een wond aanwezig is op de hand of onderarm, tenzij latex handschoenen worden gedragen. In functies waarbij de werker geen direct contact heeft met vlees mag worden gewerkt met een waterdicht verband. 3.7 Toiletbezoek Toilet en feces zijn bronnen van enteropathogene bacteriën. Het wassen van de handen met water en desinfecterende zeep na toiletbezoek is daarom noodzakelijk. Ook moet worden voorkomen dat de werker zichzelf kan besmetten (bijvoorbeeld via de handen). Om deze reden is wassen van de handen vóór toiletbezoek ook noodzakelijk. 3.8 Training Bovenstaande regels voor persoonlijke hygiëne dienen door alle medewerkers en bezoekers te worden nageleefd. Dit moet via voorlichting en training worden geregeld - niet alleen bij het in dienst treden maar ook daarna. Iedere medewerk(st)er moet de hygiëneregels (net als de slachtprocedures en taakomschrijving) voor gezien tekenen. 3.9 Bezoekers Bezoekers aan het bedrijf dienen eveneens aan de hygiëneregels te voldoen. Er moet een procedure aanwezig zijn, die kan borgen dat de hygiëne gehandhaafd blijft. 3.10 Sociale ruimten De kantine en toiletten moeten schoon zijn en voldoende verlicht, zodat de gebruikers gemotiveerd zijn om hygiënisch te handelen en te werken. Bij de kantine en toiletten moet er voldoende hangruimte zijn voor de bedrijfskleding van de gebruikers. De huis- en bedrijfskleding moet gescheiden opgeslagen worden.
Goedgekeurd door: PVE Pagina 5 van 7 4. Controle van persoonlijke hygiëne Minimum frequentie: Iedere week Uitvoering: Visueel wordt waargenomen of de regels voor persoonlijke hygiëne worden nageleefd. Een kopie van de uitslag (zie bijlage 1) moet aan de verantwoordelijke manager worden gegeven. 5. Interpretatie van de resultaten Tekortkomingen moeten indien mogelijk direct worden hersteld. In ieder geval moet een actieplan worden opgesteld dat binnen één maand tot resultaat moet leiden. Tegelijkertijd moet het toezicht worden verscherpt of de procedures worden aangepast. Wanneer drie keer achtereen geen afwijkingen (score = 0) worden gevonden kan de frequentie van de beoordeling worden verlaagd naar eenmaal per twee weken. Blijft de beoordeling op dit niveau dan kan de frequentie van de beoordeling verder worden verlaagd naar eenmaal per vier weken.
Goedgekeurd door: PVE Pagina 6 van 7 Bijlage 1: Controlelijst voor persoonlijke hygiëne Controlelijst voor persoonlijke hygiëne Datum: Uitgevoerd door: Weeknummer: Onderwerp Beoordeling Handen en onderarmen 1. Worden de handen en onderarmen met desinfecterende zeep gewassen voor en na de werkzaamheden? 2. Worden handen en onderarmen met desinfecterende zeep gewassen voor en na elke pauze? 3. Worden handen en onderarmen met water en desinfecterende zeep gewassen na iedere ernstige bezoedeling met feces en abcessen? 4. Worden de handen en onderarmen na ieder karkas met water gespoeld in de slachtlijn? Sloven 5. Worden sloven gereinigd en gedesinfecteerd of weggeworpen na de werkzaamheden? 6. Worden sloven gereinigd of weggeworpen bij bezoedeling met mest of vuil tijdens de werkzaamheden? 7. Wordt bij reinigen van sloven tijdens de werkzaamheden voorkomen dat karkas(sen) en/of vlees bezoedeld wordt? Kleding 8. Wordt iedere dag schone kleding aangedaan? 9. Wordt na bezoedeling van de kleding schone kleding aangedaan? 10. Wordt vuile werkkleding uitgedaan bij het betreden van sociale ruimten (kantine, etcetera) en bij het verlaten van het bedrijf? Hoofddeksels 11. Wordt iedere dag een schoon hoofddeksel opgezet? 12. Bedekt het hoofddeksel het hoofdhaar volledig? 13. Wordt een hoofddeksel, bezoedeld met mest of vuil, tijdens de werkzaamheden direct vervangen? Schoeisel 14. Wordt goed reinig- en desinfecteerbaar schoeisel gedragen? 15. Wordt het schoeisel gereinigd bij het betreden van ruimten met een aangegeven schone status van het bedrijf? 16. Wordt het schoeisel gereinigd na bezoedeling met mest of vuil tijdens de werkzaamheden? 17. Wordt schoeisel gereinigd en gedesinfecteerd bij verlaten van het vuile gedeelte van de slachterij of stallen? Ja Nee Sieraden 18. Werkt het personeel zonder sieraden of wordt er in uitzonderingsgevallen een
Goedgekeurd door: PVE Pagina 7 van 7 Onderwerp Beoordeling gladde ring toegestaan waarbij aantoonbaar actief gewerkt wordt aan vermindering hiervan? Wondjes 19. Wordt voorkomen dat de handen van medewerkers met huidwondjes op hand of onderarm in contact komen met vlees door hen: een taak te geven waarbij zij géén contact hebben met vlees, of latex handschoenen te laten dragen? Toiletbezoek 20. Worden handen gewassen met water en desinfecterende zeep voor en na toiletbezoek? Training 21. Ontvangt het personeel bij het in dienst treden een training over de relevante procedures? 22. Ontvangt het personeel een hygiënetraining bij het in dienst treden? 23. Wordt het personeel op het vakgebied bijgeschoold? 24. Wordt het personeel op het gebied van hygiëne bijgeschoold (bijvoorbeeld tijdens werkoverleg)? Bezoekers 25. Is geborgd dat bezoekers voldoen aan de geldende hygiëneregels? Sociale ruimten 26. Wordt huis- en bedrijfskleding gescheiden opgeslagen voor alle personeelsleden? Totaal Score (Maximum score = 26) Totaal score nee Score overbrengen naar de verzamelstaat Corrigerende actie nodig? Ja / Neen Omschrijving actie: Ja Nee Actie ondernomen? Ja / Neen Actie ondernomen door: Paraaf: