Blessurepreventie zwemmen AZ&PC 6 december 2014
Master of Science Physiotherapy Orthopedisch manueel therapeut Werkzaam en mede eigenaar bij Geeresteingroep (www.geeresteingroep.nl) Fysio- en manueel therapeut nationale senioren zwemploeg sinds 2002-2010 (EK, WK, OS) Trivio Longdistance triatlon team
Epidemiologie 11% van de bevolking zwemt Nederland: 12.000 minioren, 10.000 junioren, 2500 jeugdzwemmers, 4000 senioren, 2000 masters 02-03: zwemmen 15e incidentiedichtheid (19.000 blessures/jaar) 70-80% zwemblessures: schouderpathologie Incidenties 3-67% 10-30 % knie (schoolslagknie), rug, elleboog 10-26% moet trainingsprogramma onderbreken
Zwemblessures Overbelastingsblessures (surmenage) Traumatische blessures Botsingen in het water van zwemmers Verkeerd finishen met hand/voet op de kant Uitglijden in het zwembad
Overbelastingsblessure Eenzijdig herhaaldelijke maken van veel dezelfde beweging Extreem zware belasting (hoge intensiteit) Verminderde belastbaarheid van structuren Bindweefsel (pezen, spierpees-aanhechtingen, gewrichtskapsel)
Schoolslagknie Overbelasting binnenkant van de knie (binnenband van de knie) Analyse beweeglijkheid versus stabiliteit: heup, bekken en onderrug
Elleboogklachten Pijn aan de binnen en/of buitenzijde van de elleboog Mobiliteit en stabiliteit bewegingsketen schouder, onderarm, pols, wervelkolom
Wervelkolom klachten Pijnklachten van CWK, TWK en/of LWK Stabiliteit versus flexibiliteit/mobiliteit Houding in algemeen dagelijks leven Techniekfouten krachttraining Stress
Houding Ingezakte houding Opgestrekte houding
Zwemmersschouder Definitie: Pijnklachten van de schouder welke zijn ontstaan door het zwemmen. Het is een blessure die valt in de categorie overbelastingsblessures.
Zwemmersschouder
Zwemmersschouder Topzwemmer: Zwemt gemiddeld 10 km per dag 6 dagen per week 80% borstcrawl 25 m. in 20 slagen (10 per arm) 4000 circumducties per dag 1.2 miljoen circumducties per jaar
Onderzoek Incidentie-cijfers: amerikaans onderzoek 1993 Totaal 1262 zwemmers National age group (13-14 jaar): 993 Senior elite development (15-16 jaar): 198 National swimming team USA 1988: 71
Onderzoek Schouderpijn nu Schouderpijn geschiedenis -------------------------------------------------------------------------- NAG 10% 47% SED 13% 66% NAT 26% 73% -------------------------------------------------------------------------- Bron: McMaster WC, Troup J: A survey of interfering shoulder pain in United States competitive swimmers. Am J of Sport Med (21) 1993 no. 1, 67-70
Klachten Pijn tijdens de zwembeweging: -Insteek -Overgang trek- naar de duwfase -Einde duwfase -Overhaal
Klachten Pijn die ontstaat na het zwemmen (nazeuren van de arm) Geen controle over de schouder tijdens het zwemmen. (ander of slecht watergevoel)
Ontstaansmechanismen Zwemmersschouder Impingement Instabiliteit Musculaire dysbalans Bewegingsbeperkingen schoudergordel
Impingement
Impingement Impingement = inklemming Er ontstaat pijn door inklemming van structuren in het schoudergewricht. Spierpezen en slijmbeurs
Instabiliteit Lenigheid = Flexibiliteit Laxiteit = extreme flexibiliteit in het kapselband-apparaat van een gewricht. Aanwezig in meerdere gewrichten.
Instabiliteit Instabiliteit = verlies aan vermogen om de extreme beweeglijkheid met spieren te corrigeren. Stabiliseren met spieren heeft als doel de kop in het centrum van het gewricht te houden. (kop in kom)
Musculaire dysbalans Balansverschuiving tussen spiergroepen die de stabilisatie verzorgen van het schoudergewricht Balansverstoring van de spieren tussen wervelkolom en schouderblad Coördinatie verstoring Verminderde rompstabiliteit
Bewegingsbeperkingen schoudergordel Bewegingsbeperking = verminderde beweeglijkheid Schoudergewricht Wervelkolom
Risicofactoren Eenzijdig trainen Trainingsopbouw (warming-up, intensiteit, periodisering) Techniekfouten Peddels Verminderde kracht schoudergordel- en rotator cuff spieren
Risicofactoren Slechte houding Schouderpathologie Krachttraining Verminderde flexibiliteit schouderstructuren Zwemmers op hoger niveau Middellange afstands zwemmers en sprinters
Risicofactoren zwemtraining Te weinig afwisseling in slagen Te snel inzwemmen Te veel meters zwemmen in korte tijd met relatief hoge intensiteit Peddels geven meer druk op de schouder, daardoor grotere krachten op het gewrichtsspier-apparaat van de schouder maar ook elleboog Lange benensets met daarna nog intensieve slagspecifieke sets
Zwemtechniekfouten Slechte doorhaal Foute uitvoering hoge elleboog (coördinatie) Te weinig of teveel bodyroll Te weinig body-lift
Zwemtechniekfouten Het naar voren kijken met de ogen bij de borstcrawl i.p.v. naar de bodem Slechte rompspanning m.a.g. verminderde ligging Unilaterale ademhaling Optillen van het hoofd voor de ademhaling i.p.v. te roteren met de romp bij de borstcrawl (bodyroll)
Risicofactoren krachttraining Eenzijdige spiergroepen welke ook in het zwemmen veel worden gebruikt Te zware gewichten Slechte houding Slechte coördinatie Slechte rompspanning Combinatie zwemtraining
Blessurevrij zwemmen Voorkomen is beter dan genezen Preventiebeleid geeft geen 100% succes maar is een stap in de juiste richting! Riscovermindering
Blessurevrij zwemmen Inschakelen professional om een grondige analyse te maken van het individuele blessure risicoprofiel (sport)fysiotherapeut en/of manueel therapeut (bij voorkeur iemand die de zwemsport begrijpt) Algemene gezondheid sportarts, sportkeuring SMA
Belasting-belastbaarheids analyse Belastbaarheid accu van het lijf Belasting -werk -sport -stress -emotie Blessure
Voorwaardes opstellen preventie Kennis van zwemblessures Kennis van menselijk lichaam Kennis van zwemtrainingscultuur Kennis van zwemtechniek Kennis van verschil bewegen in het water versus op het land
Preventie Bepalen van het risico-profiel binnen een zwemclub of per zwemmer Bij elke zwemmer is er weer een andere mix van risico-factoren aanwezig. Bij elke club c.q. zwemmer dient een specifiek preventief plan te worden gemaakt.
Preventie: Algemeen Doorbreken eenzijdig bewegen Zwemtechniek analyse Krachttraining ter voorkoming van musculaire dysbalans Versterken rompspieren Extreme belasting spier-pezen minimaliseren Beweeglijkheid onderhouden van wervelkolom en schoudergewricht
Voorwaardes technisch zwemmen van een hoge elleboog Voldoende beweeglijkheid wervelkolom Voldoende beweeglijkheid schouderkapsel achterkant Stabiliteit schouderblad Kracht/coördinatie Zwemligging (rompstabiliteit)
Voorwaardes schoolslagbeenslag Voldoende lengte m.iliopsoas (voor het drukken van de heupen) Zoveel mogelijk symmetrie beweeglijkheid lagerug-bekken-heupen Stabiliteit wervelkolom Stabiliteit knie Controle spierspanning benen
Doelen landtraining Verbeteren rompstabiliteit Bewustzijn lichaamsbewegingen en houding Schouderstabiliteit, coördinatie en kracht Mobiliteit wervelkolom Lenigheid musculatuur Blessurepreventie Verbeteren houding, gevoel voor zwemligging en fijne motoriek
Foamrollen TWK
Mobilisatie strekking TWK
Rutschen
Foamrollen laterale scapularand
Sleepers stretch
Retractie unilateraal
Depressie bilateraal
Depressie geïntegreerd in de zwembeweging
Depressie geïntegreerd in de zwembeweging (bovenaanzicht)
Rompstabiliteit
Rompstabiliteit
Rompstabiliteit + Schouderspecifiek
Vragen?
Succes en bedankt voor jullie aandacht!