Burgerschapsvorming op CCZ Visie Een groot deel van alle leerlingen in het voortgezet onderwijs zit op het VMBO. Jonge mensen met verschillende achtergronden, capaciteiten, culturen en leerstijlen. Zij zijn de toekomstige pijlers van onze samenleving. Een samenleving die van jonge mensen vraagt dat ze zich betrokken voelen en zich actief willen inzetten. CCZ wil zijn leerlingen stimuleren het beste uit zichzelf te halen en ze voorbereiden op een toekomst als beroepskracht. Daarbinnen wil CCZ leerlingen laten oefenen met burgerschap, waarbij het gaat om het verbeteren van een positieve relatie tussen leerling, de school en zijn omgeving door leerlingen onderdeel te laten uitmaken van die omgeving en hen de kans te geven die omgeving actief te beïnvloeden. Het is belangrijk dat de leerling zichzelf leert kennen, zich kan zien als onderdeel van zijn omgeving en de wereld. Kunnen, kennen en (beroeps)houding staan in ons onderwijs centraal. Elke leerling krijgt de kans een vak te leren, kennis op te doen, zelfstandig te leren werken, verantwoording te dragen, te plannen, keuzes te maken, samen te werken en te reflecteren op eigen gedrag. Dit vraagt om onderwijs, dat uitdaagt en aansluit bij de belevingswereld, motivatie en competenties van leerlingen. Onze school is een duidelijke afspiegeling van een multiculturele samenleving. Leerlingen en teamleden met verschillende culturele achtergronden bezoeken onze school en werken en leren hier samen. Dat vraagt respect en betrokkenheid bij elkaar. Dit vereist een bepaalde aanpak, het opstellen en hanteren van (school)regels en het voorleven van deze regels, maar ook het bijbrengen van kennis en vaardigheden o.a. ten aanzien van kennis over de democratie en de actuele situatie in Nederland, Europa en daarbuiten. Het leren luisteren naar elkaar, informatie verzamelen, een mening vormen en kunnen discussiëren. Wij verwachten van elke leerling dat hij/zij met respect omgaat met eigendommen van een ander, maar ook respect heeft voor het feit dat ieder mens anders is. Een leerling is zich er van bewust dat hij iemand kan helpen zonder dat hij er iets voor terugkrijgt. Dit komt met name tot uitdrukking tijdens de maatschappelijke stage en de stage in de bovenbouw. Bij dit alles zoeken wij de samenwerking met onze stakeholders, ouders, de wijk en haar bewoners, het lokale bedrijfsleven, maatschappelijke partners en collega scholen.
Hoe geeft CCZ invulling aan bevordering van burgerschap Ons onderwijsaanbod: Democratie Laten zien hoe democratie in Nederland werkt Democratie 1. (spel)regels en afspraken a. in de klas, op school, thuis 2. Rechten en plichten a. in de klas, op school 3. Meerderheid/minderheid a. macht, machtmisbruik 4. Afspraken maken a. vergaderen, vergadertechnieken b. standpunt bepalen c. samen besluiten nemen 5. Kritische meningsvorming a. informatie verzamelen b. discussiëren c. volgen van actualiteit en media d. eigen mening vormen 6. Conflicthantering a. problemen benoemen en bespreekbaar maken, oplossingen aandragen, bijdragen aan een goed gespreksklimaat Schoolregels zijn ingesteld, worden gehanteerd en regelmatig met leerlingen besproken. In de onderbouwklassen wordt elke klas begeleid in het formuleren van regels in de omgang met elkaar in de klas. In de deelraad zit een leerling die de leerlingen van de school vertegenwoordigd. In de lessen (OB) en (BB) gaat het over de rechten en plichten die je als burger hebt. Kring London-express Beroepsgerichte vakken Stage Nederlands Economie Beroepsgerichte vakken Doe-dagen (OB) Stage (BB) London- express (BB) Zeepkist (BB)
Democratie Laten zien hoe democratie in Nederland werkt Democratische rechtstaat 1. Leren over democratie in Nederland a. omgaan met tegenstellingen b. wetten, grondwet, mensenrechten, rechten van het kind c. open samenleving, persvrijheid 2. Leren over politieke besluitvorming a. verkiezingen, politieke partijen b. landsbestuur Regering, Eerste en Tweede kamer, Prinsjesdag Gemeentelijk bestuur Europese Unie, Verenigde naties Democratische basiswaarden 1. vrijheid van meningsuiting 2. gelijkwaardigheid en gelijke behandeling 3. verdraagzaamheid en tolerantie 4. afwijzen en discriminatie (OB) (BB) (OB) (BB) Tijdens het project London- express richten leerlingen hun eigen politieke partij op, politieke standpunten, respecteren van elkaars mening en discussiëren staan hierin centraal. (OB) (BB)
Participatie Laten zien hoe je in een democratie kunt participeren Inspraak en medezeggenschap 1. Leren door vormen van inspraak a. in de buurt / wijk b. in de stad, gemeenteraad c. op school, bedrijf, medezeggenschap d. publiek debat en media e. belangenverenigingen 2. Inspraak uitoefenen a. in de klas, kiezen van taakjes, afspraken maken, klassenvergadering b. op school, leerlingenraad, schoolkrant c. lid worden van een club of vereniging Kring Leerlingenraad Leerling van CCZ heeft zitting in de deelraad (MR) van de school Leerlingenraad Mentorlessen London- express (Leerlingen organiseren een reis naar Londen) Onderdeel van de lessen LO is een periode van buitenschoolse (sport)activiteiten, doel: leerlingen in aanraking brengen met sporten en activiteiten die als vrijetijdsbesteding, lid van een club of vereniging uitgevoerd kunnen worden.
Participatie Laten zien hoe je in een democratie kunt participeren Verantwoordelijkheid 1. Meehelpen in klas en op school a. klasgenoten helpen, klas opruimen, schoolplein opruimen 2. Solidariteit tonen a. zieke leerlingen bijhouden, opkomen voor anderen 3. Leren over goede doelenorganisaties a. hulporganisaties 4. Meehelpen, organiseren of initiëren van een activiteit a. klassenuitje, feest b. organiseren van een schoolfeest of actie ter verbetering van de school c. activiteit met mensen of instanties in de buurt, vrijwilligerswerk, omgeving schoon houden d. goede doelen acties Samen zijn we verantwoordelijk voor een schone school alle leerlingen draaien mee in een corvee rooster. Mentorlessen Doe-dagen (DVS) Maatschappelijke stage Doe-dagen (DVS) Maatschappelijke stage Leerlingen van de leerlingenraad organiseren schoolfeesten / disco. NL Doet Zeepkist Oa. project wandelen met bewoners Heerenwegen (verzorgingshuis) Project wijk schoon houden / zwerfvuil verwijderen Deelname aan wijkfeest Kerkenbosch Deelname aan lunch / diner voor buurtbewoners / ouderen
Identiteit Laten zien hoe ieder mens anders is en dat je daar respectvol mee omgaat Identiteit Wie ben ik? 1. Ontwikkelen van zelfbeeld a. karaktereigenschappen, uiterlijk, hobby's etc. 2. Reflectie op eigen achtergrond a. familie, stamboom, culturele en religieuze achtergrond, nationaliteit Religie / levensbeschouwing 1. Geloof a. godsbeeld, gebedshuizen, symboliek b. vieringen en rituelen 2. Stromingen a. Christendom, Islam, Humanisme, Jodendom, Boeddhisme, Hindoeisme b. Godsdienstvrijheid Dreamsupport Lessen expressie Coach gesprekken met mentor Levensboek C&C Mentorlessen, godsdienstproject We vieren samen met leerlingen en teamleden Kerst, Pasen
Identiteit Laten zien hoe ieder mens anders is en dat je daar respectvol mee omgaat Multiculturele samenleving 1. Etnische groepen op school en in de samenleving a. Culturele gewoonten en feesten b. Vieren van culturele feesten 2. Integratie: allochtonen, autochtonen, inburgering 3. Opvattingen over integratie bespreken 4. Nationale identiteit, aandacht voor: a. Volkslied b. Koninginnedag c. 4/5 mei d. Nationale helden Samen leren en werken binnen en buiten onze school Deelname aan wijkfeest Kerkenbosch
Identiteit Laten zien hoe ieder mens anders is en dat je daar respectvol mee omgaat Respect voor diversiteit 1. Waarden en normen a. hoe gaan we respectvol met elkaar om? b. rekening houden met een ander c. verschillen en overeenkomsten tussen gedrag, thuis, op straat en op school 2. Ik en de ander a. verschillen en overeenkomsten, verplaatsen in de ander, betrokkenheid b. een ander ruimte geven voor eigen opvattingen en gedrag c. een ander aanspreken op ongewenst gedrag 3. Tolerantie a. Respect, vooroordeel, stereotypen, uitsluiting, discriminatie b. Samenwerken met verschillende klasgenootjes Maatschappelijke stage (onderbouw) Stage in de bovenbouw Doe-dagen London- express Zeepkist Dreamsupport
Mogelijke risico s die spelen rondom burgerschap op CCZ Door ons onderwijsconcept, leren door doen, ervaringsgericht leren en onze visie op leren en de ontwikkeling van leerlingen, gaan wij er vanuit dat we impliciet ook veel aandacht aan burgerschap besteden. Dat is ook het geval. Onze grote uitdaging echter is dit steeds weer inzichtelijk te maken en vast te leggen wat en wanneer we dit doen. Burgerschap dient onderdeel uit te maken van het gehele leerproces, geïntegreerd te zijn in alle vakken c.q. vakgebieden. We zijn ons bewust van het feit dat burgerschap niet alleen tot uitdrukking mag komen in losstaande acties. Dit vereist overleg en afstemming binnen vakgroepen (onderbouw en bovenbouw).