Slotconferentie ti Climate Proof Areas Pilot Schouwen-Duiveland 2 november 2011
Pilot Schouwen-Duiveland Ruben Akkermans 2 november 2011
EU Interreg project North Sea Programme 5 landen: België, Duitsland, Nederland, Zweden, Engeland Lead Beneficiary: Provincie Zeeland (NL) Duur: 2008 2011 Totale kosten 5.4 miljoen (ERDF: 2.7 miljoen )
Wetenschappelijke instituten Swedish Meteorological and Hydrological Institute (SE) Ghent University (BE) University of Oldenburg (DU) Swedish Geotechnical Institute (SE) Overheden Gemeente Arvika (SE) County Administrative Board of Värmland (SE) Provincie Zeeland (NL) Gemeente Schouwen-Duiveland (NL) Rijkswaterstaat Zeeland (NL) Andere partners Deltares (NL) National Trust (UK) RSPB (UK) Wildlife Trust NCPB (UK)
Vergroten van bewustwording effecten klimaat(verandering); Opleveren van praktische en inspirerende ideeën voor klimaatadaptatie in bestaande en toekomstige projecten; Opleveren van methodes en technieken voor klimaatadaptatie resulterend in een toolbox; Doen van beleidsaanbevelingen voor klimaatadaptatie op alle niveaus.
Pilot Schouwen-Duiveland
Nederlandse partners Provincie Zeeland Gemeente Schouwen Duiveland Rijkswaterstaat Zeeland Deltares Wt Waterschap Shld Scheldestromen Ministerie van VROM
Uitdagingen i klimaat Zeespiegel neemt 15 35 cm toe in 2050 tot 35 85 cm in 2100 Toename perioden met intensieve neerslag Toename perioden met neerslagtekorten Aantal warme, tropische dagen neemt toe
Nu beginnen met tklimaatadaptatie? t ti Huidige klimaatproblemen Plannen voor opvang piekafvoer in Grevelingenmeer Meeliften lopende en toekomstige projecten Koploperspositie/voorbeeldfunctie Pro actief zijn in plaats van laten sturen
Belangrijke les Door met alle partijen samen te werken en te kijken wat er speelt, kom je tot nieuwe dingen die anders niet zouden zijn gebeurd. Zo jaag je ontwikkelingen aan. Daarom: Blijf zoeken naar aanleiding om samen te werken zoals nieuwe Europese projecten
Havenplateau Bruinisse Mariëlle Schenk, gemeente Schouwen Duiveland
Havenplateau Bruinisse i Toen Toen Nu Nu Toekomst Toekomst
Havenplateau ateau Bruinisse Wat betekent klimaatverandering voor Bruinisse?
Havenplateau Bruinisse Voorzet eventuele toekomstige strategie
Zoetwatervoorziening Esther van Baaren, Deltares
Zoetwatervoorziening: een klimaatprobleem? Klimaatverandering: Waarneembaar meer weersextremen. Weinig ervaring maatregelen: droogte groot probleem Vroeg voorjaar eerder zaaien productieverhoging Bodemdaling grotere bedreiging Zoetwatertekort: 10-30% minder omzet Al droogte bij 14 dagen geen regen leidingwater en VZM voor bloemkool Lokale droogte: prijzen niet omhoog Droogte: alle producten slechtere kwaliteit Beregenen met zoet water duur en tijdrovend zoet brak huidig zout
huidige drains Zoetwatervoorziening: mogelijke maatregelen nieuw 1. Vergroten zoetwaterlens zoute akkerbouwpolders diep zout water draineren ipv ondiep zoet water 2. Duurzaam gebruik van kreekruggen: berging g winterneerslag voor gebruik in zomer vergroten infiltratie, verkleinen afvoer koppeling met blauwe slinger gemeente 3. Optimalisatie inrichting watersysteem (bergen en afvoeren) 4. Zoete kwel uit duinen opvangen in bassin 5. Zouttolerante gewassen en aquacultures voor te zoute gebieden
Zoetwatervoorziening: Een klimaatrobuust Schouwen-Duiveland! 1. Zoetwatervoorziening in strategische visie gemeente Schouwen-Duiveland 2. Volgende stap: showcases in de praktijk: Klimaatrobuuste regenwaterlenzen in zoute kwelgebieden Vergroten zoetwatervoorraad grondwater in kreekruggen Samenwerking tussen kennisinstituten, i t bedrijfsleven en overheid Meer informatie of interesse in vervolgstap? Esther.vanBaaren@Deltares.nl nl
Plompe Toren Leo Adriaanse, Rijkswaterstaat
1910/1935 Plompe Toren Win-win-win-win-. i i i 2011 1974 2011
Plompe Toren ontwerpen 1 2
1 Plompe Toren ontwerpen 2
Meerlaagsveiligheid 1. Voorkomen van overstroming (goede zeeweringen) 2. Slimme ruimtelijke ordening/bouwwijze om slachtoffers en schade te beperken bij overstroming 3. Goed crisismanagement bij overstroming 3 2 1
Overstromingsbestendiger? Analyse Snel overstromende laaggelegen gebieden Wegen laaggelegen en dus onberijdbaar Onvoldoende opvanglocaties
Overstromingsbestendig Strategieën Robuuste multifunctionele l waterkeringen (hoog en droog, hoge delen verbindend en bijdragend aan recreatie) Hooggelegen droge robuuste wegen verbinden hoge delen en dijken Genoeg bereikbare opvanglocaties Niet of waterproof bouwen in laag gebied Bevorderen bewustzijn en veerkracht bewoners (weten wat te doen) Uitwerking: Infrastructuur volgt landschapsstructuur
Buitendijkse projecten Eric van Zanten, Rijkswaterstaat
Buitendijkse pilots Oosterschelde Zandhonger Oosterschelde Door de aanleg van de Oosterscheldewerken verdwijnen de platen, slikken en Schorren onder de golven.
Oplossingen Dijkverhoging? Natuurlijk, maar alleen voor de veiligheid! Habitat voor vogels en recreanten zal verder verdrinken Herstel met zand? Voor veiligheid, natuur en recreanten Flexibel Meegroeien met zeespiegelstijging Voorzichtig met schelpdierkweek Maar nog niet beproefd!
Drie proeven Proef Galgeplaat (2008) Herstel habitat voor natuur Proef Schelphoek (nu) Herstel habitat en erosievertraging Proef Oesterrif de Val (2010) Erosievertraging
(tussen)resultaten Voorzichtig positief Aanleg in overeenstemming met de gebruikers Beperkte overlast door de aanleg Suppletie is stabiel Bodemleven hersteld in de suppletie, maar nog ondermaats Het oesterrif vangt sediment Het oesterrif vormt een habitat. Eindconclusies in 2013
Klimaatadaptatie strategie in de regio Pier Vellinga, Wageningen Universiteit