Urologie Kromstand van de penis
Urologie U bezocht ons spreekuur omdat uw penis in erectie een kromstand vertoont. Door de afwijking kunnen problemen ontstaan bij het hebben van geslachtsgemeenschap. Ook kan het pijn geven bij uw partner tijdens de geslachtsgemeenschap. In deze brochure beschrijven we welke oorzaken kunnen leiden tot kromstand en welke behandelmogelijkheden er zijn. Kromstand door een ontsteking (de ziekte van Peyronie) Door een ontsteking komt er littekenweefsel (fibrosering) op de wand van het zwellichaam, waardoor op de aangedane plaats de rek uit het zwellichaam verdwijnt. Er treedt een kromstand op, meestal naar de buik, soms met een afwijking naar links of rechts. De penis kan ook korter worden. In geval van pijnklachten kort na het ontstaan van de afwijking biedt een behandeling met medicijnen soms verlichting. Hard wetenschappelijk bewijs dat de behandeling ook echt iets doet op het verdere verloop van het ziekteproces zelf, is er echter niet. Als na verloop van tijd het ontstekingsproces voorbij is, meestal na een jaar, valt te overwegen om bij aanhoudende klachten tot een operatieve correctie van de kromstand over te gaan. Aangeboren kromstand Als de kromstand het gevolg is van een aangeboren afwijking, komt dit door een te korte plasbuis of niet-symmetrische zwellichamen. Mannen met deze afwijking komen meestal op 16 à 20 jarige leeftijd naar een arts, als zij voor het eerst een vaste relatie willen aangaan. Schaamtegevoelens vormen meestal de belangrijkste reden om naar een arts te gaan. In tegenstelling tot de ziekte van Peyronie buigt de penis bij deze afwijking vrijwel altijd richting voeten. Bij een kromstand die aanleiding geeft tot problemen bij geslachtsgemeenschap is er reden om tot een operatieve correctie over te gaan. 1
Kromstand van de penis Vastleggen van de kromstand Om te kunnen beslissen over wel of niet opereren, is het verstandig om de mate van kromstand fotografisch vast te leggen. Dat kunt u het beste doen door de stijve penis van boven, van de zijkant en van voren te fotograferen. U kunt daarbij eventueel een spiegel gebruiken, of uw partner de foto s te laten maken. Het is het handigst als u een usb-stick met daarop de foto s meeneemt naar de uroloog. De operatie Er zijn twee soorten operaties. In het UMCG vindt meestal de operatie volgens Nesbit plaats. Hierbij wordt de aangedane plaats met rust gelaten. Op de tegenoverliggende plaats worden ovaalvormige stukjes zwellichaamwand verwijderd. Het ontstane gat wordt gesloten, waarmee de penis in het gelid wordt getrokken: de kromstand wordt opgeheven. Om te beoordelen of het gewenste resultaat al is bereikt, wordt de penis tijdens de operatie enkele malen kunstmatig in erectie gebracht. Meestal worden hier foto s van gemaakt. De arts probeert oplosbare hechtingen te gebruiken. Soms lukt dit niet en worden in de penis niet-oplosbare hechtingen gebruikt. Dat betekent dat u de knoopjes onder de penishuid altijd zult blijven voelen. Bij de operatie is het verstandig om een besnijdenis uit te voeren omdat anders de voorhuid te nauw wordt. Een nadeel van de Nesbit-operatie is dat uw penis daardoor (nog) korter wordt. Een andere mogelijke operatie is het in- of uitsnijden van de plaats waar de littekens zitten. Bij uitsnijding bestaat echter het risico op beschadiging van de zenuwen en bloedvaten, met als mogelijk gevolg gevoelsstoornissen en definitieve stijfheidsproblemen. Dit komt bij ongeveer 25 % van de geopereerde mannen voor. 2
Urologie Complicaties Complicaties zijn bij deze operatie zeldzaam. Een enkele keer treedt een wondinfectie op. Voorbereiding op de operatie Bloedverdunners De uroloog heeft u op de polikliniek al gevraagd welke medicijnen u gebruikt. Als u bloedverdunners gebruikt stopt u, in overleg met de uroloog, een aantal dagen voor de operatie hiermee. Meestal staat in de opnamebrief hoeveel dagen u van tevoren moet stoppen met de bloedverdunners. Als u hierover vragen heeft, neem dan contact op met een medewerker van het Opnamebureau, telefoonnummer (050) 361 05 17. Op werkdagen te bereiken tussen 09.30-10.30 uur. Narcose of ruggenprik U krijgt een afspraak thuisgestuurd voor het preoperatieve spreekuur (POPA). Tijdens dit spreekuur bespreekt u met de anesthesioloog uw gezondheid en de eventuele medicijnen die u gebruikt. De anesthesioloog onderzoekt u en bespreekt de vorm van verdoving met u (narcose of ruggenprik). Verpleegafdeling Aansluitend op het preoperatieve spreekuur, ervoor of erna, heeft u een afspraak op de verpleegafdeling. Per post heeft u een vragenlijst (anamneseformulier) gekregen. Wilt u deze ingevuld meenemen naar de verpleegafdeling? Op de verpleegafdeling neemt de verpleegkundige de vragenlijst met u door. Ook vertelt de verpleegkundige u welke voorbereidingen nodig zijn voor de operatie. Een zaalarts of coassistent gaat u lichamelijk onderzoeken. Soms worden er een longfoto en een hartfilmpje (ECG) gemaakt en wordt er bloed geprikt. 3
Kromstand van de penis Houdt u er rekening mee dat u voor de voorbereiding een dagdeel in het ziekenhuis bent. Opname De definitieve opnamedatum krijgt u thuis gestuurd. Meestal wordt u op de ochtend voor de operatie opgenomen, soms een dag van tevoren. U meldt zich op het afgesproken tijdstip bij de opnamebalie in de Centrale Hal. Een gastvrouw brengt u dan naar de verpleegafdeling. Voorbereiding op de operatie Zes uur voor de operatie mag u niets meer eten en alleen nog helder vloeibaar drinken. Dat betekent alleen water, thee zonder suiker, gezeefde bouillon of appelsap. Vanaf twee uur voor de operatie mag u ook niets meer drinken. De verpleegkundige geeft u operatiekleding die u kunt aantrekken. Als u sieraden draagt of een (gebits)prothese heeft, verwijdert u deze. Ter voorbereiding op de narcose krijgt u mogelijk medicijnen die de anesthesioloog heeft voorgeschreven. Dat kunnen pijnstillers zijn of rustgevende medicijnen. Een verpleegkundige brengt u op uw bed naar de voorbereidingsruimte van de operatiekamer. Daar krijgt u een infuus. Vervolgens gaat u naar de operatiekamer waar het operatieteam naar uw naam vraagt en een aantal gegevens over de operatie met u doorneemt. Soms wordt uw schaamstreek geschoren. De operatie De operatie vindt plaats zoals beschreven staat op pagina 2. 4
Urologie Na de operatie Na de operatie gaat u naar de uitslaapkamer (recovery). Uw bloeddruk, hartslag, temperatuur en urineproductie worden regelmatig gecontroleerd. Als u goed wakker bent, gaat u terug naar de verpleegafdeling. Pijn Pijn na een operatie is normaal. Met de voorgeschreven pijnmedicatie moet u de pijn goed kunnen verdragen. U krijgt op vaste tijden pijnstillers en zo nodig aanvullende pijnstillers. Een aantal keren per dag neemt de verpleegkundige een pijnscore af. Dit betekent dat u aangeeft hoeveel pijn u heeft, hierop wordt de pijnstilling afgestemd. Over de pijnscore krijgt u op de verpleegafdeling meer uitleg. Een goede pijnbestrijding zorgt voor een beter herstel. Ook als u misselijk bent, kunt u medicijnen krijgen. De urinekatheter kan de blaaswand irriteren. Dat kan een sterke aandrang tot plassen geven. Ook voor deze pijn kan de verpleegkundige u medicijnen geven. Infuus, katheter en drukverband U heeft een infuus om voldoende vocht binnen te krijgen. Als u voldoende drinkt wordt het infuus de volgende dag verwijderd. Ook heeft u een blaaskatheter. Deze wordt meestal na twee dagen verwijderd, samen met het drukverband rond de penis. U gaat naar huis als het plassen goed gaat. Poliklinische controle Als u naar huis gaat, krijgt u een afspraak mee voor controle op de polikliniek Urologie. Deze controle vindt meestal zes weken na de operatie plaats. 5
Kromstand van de penis Weer thuis De hechtingen in de huid rondom de eikel lossen vanzelf op. U kunt gewoon douchen. Wij adviseren u niet te baden en te zwemmen totdat de hechtingen zijn opgelost. Dit duurt twee tot drie weken. De eerste weken na de operatie zijn vooral de nachtelijke erecties soms pijnlijk. Er zijn helaas geen medicijnen om deze erecties tegen te gaan. Geslachtsgemeenschap moet u gedurende zes weken vermijden. Samenvatting De belangrijkste gegevens over de operatieve behandeling van de kromstand van de penis zijn: - Het is verstandig een besnijdenis uit te voeren. - De penis wordt iets korter, afhankelijk van de ernst van de kromstand. - De penis in erectie wordt nooit een lineaal. - Vanwege het drukverband rond de penis heeft u gedurende twee dagen een blaaskatheter. - De eikel wordt soms wat minder gevoelig. - Tot ongeveer zes weken na de operatie is seksuele gemeenschap af te raden. - Een enkele keer treedt een wondinfectie op. Als er, als u weer thuis bent, problemen zijn, dan kunt u het beste contact opnemen met uw huisarts. De huisarts neemt zo nodig contact op met de uroloog. Vragen Heeft u na het lezen van deze brochure nog vragen, stel ze dan bij het eerstvolgende bezoek aan de uroloog. U kunt ook telefonisch contact opnemen met een medewerker van de polikliniek Urologie. Bereikbaar op werkdagen van 8.30 12.00 uur, telefoonnummer (050) 361 21 67. 6
Urologie www.urologie.umcg.nl De website voor informatie over de afdeling Urologie van het UMCG. 7
Kromstand van de penis Aantekeningen 8
Patiënteninformatie vlc 039/1307