Energie uit afvalwater 15 november 2011 Giel Geraeds en Ad de Man Waterschapsbedrijf Limburg is een samenwerkingsverband van Waterschap Peel en Maasvallei en Waterschap Roer en Overmaas
Onderwerpen Introductie Waterschapsbedrijf Limburg (WBL) Energie en maatregelen in de waterketen t Energie en maatregelen bij WBL Toekomstige ontwikkelingen Project: Slibhydrolyse en vergisting rwzi Venlo
Waterschapsbedrijf Limburg 24 Waterschappen in NL Waterschapsbedrijf Limburg: Uitvoeringsorganisatie van: Waterschap Peel en Maasvallei Waterschap Roer en Overmaas KerntakenK t k Transporteren afvalwater Zuiveren afvalwater Verwerken van slib
Waar komt het afvalwater vandaan? Drinkwater Bronwater Oppervlaktewater Regenwater Huishoudens Industrie Verhard oppervlak Overnamepunt WBL
142 rioolgemalen Installaties WBL 532 km 18 afvalwaterzuiveringen transportriool 2 slibdrogers 9 slibontwateringsinstallaties
Zuiveren afvalwater
Kengetallen WBL 1,8 miljoen inwoner equivalenten 145 miljoen m 3 afvalwater/jaar 28.000 ton slib/jaar (drogestof) WBL-uitgaven: 67 miljoen euro/jaar 20 10 14 23 transporteren afvalwater zuiveren afvalwater energie slibverwerking
Energie in de waterketen 3% van totaal energieverbruik in NL Thermisch (65 PJ) aardgasverbruik van 2.900.000 inwoners Industrie 25% Huishoudens 75% (Douche 58%) 25-30 C Afkoeling transport 58% Effluent 36% 10-20 C Overig 6% Chemisch (16 PJ) Organische stoffen Zuiveringsproces 52% Slibverwerking 15% Slibeindverw 23% Bron: Installaties Operationeel (7,5PJ) Rwzi 70% Drinkwater 30%
Energiebesparing in de waterketen (1) Energiezorg (in de waterketen) Minder water en warmte gebruiken Hergebruik regenwater Afkoppelen regenwater
Energiebesparing in de waterketen (2) Terugwinnen restwarmte douchewarmtewisselaar/ warmtepompen p Nieuwe sanitatie Van verdund naar geconcentreerd en apart behandelen. Urine/zwart water, grijs water en hemelwater)
Energiebesparing g in de waterketen-3 Terugwinnen chemische energie uit afvalwater (vergisten slib /eindverwerking) Warmtekrachtkoppeling
Huidig energieverbruik WBL Energieverbruik = 10.000 huishoudens = 2% van alle huishoudens in Limburg 190 Cementindustrie Slibdroging in de keten energieneutraal Energieverbruik in TerraJoules (TJ) waarbij: 1.000.000 kwh elektriciteit = 9 TJ 12 1.000.000 m3 aardgas = 31,65 TJ 1.000.000 m3 biogas = 23,3 TJ
Energiebeleid WBL: Strategische doelen Verminderen verbruik van fossiele energie en grondstoffen Beperken van belasting van het milieu tegen lagere kosten en met behoud van kwaliteit
Energie WBL: Convenanten Afspraken Unie van Waterschappen: Klimaatakkoord MJA Concreet: 30% energie-efficiënter efficiënter (zuiniger) 2005-20202020 40% duurzame energieopwekking in 2020 30% minder broeikasgassen 1990-2020 100% duurzame inkoop in 2015
Maatregelen voor reductie en verduurzaming energieverbruik Energiezorg Technische maatregelen Toekomstige ontwikkelingen
Energiezorg Energiezorgsysteem Energie efficiency Plan 2009- Energie efficiency Plan 2009-2012
Technische maatregelen Optimalisatie Seizoensbedrijf afvalwaterzuivering Optimalisatie warmtekrachtkoppelingen Energiezuinige regelingen Vervangen Energiezuinige beluchtingsystemen Energiezuinige i i i mengers Nieuwbouw Warmtekrachtkoppeling Hydrolyse en vergisting
5: Effect van de maatregelen Afname EEI = 24% van 2005 2013 Voor op planning klimaatakkoord (30% energie efficiënter in 2020) 18
6: Aandeel duurzaam opgewekte energie uit afvalwater 40% eigen duurzame energieopwekking voor 2020 Voor op planning pa klimaatakkoord 19
Toekomstige ontwikkelingen Opwekking duurzame energie Hydrolyse/vergisten van andere afvalstromen (mest, fruitafval) Biogas opwaarderen tot aardgaskwaliteit of transportbrandstof Zon, wind, waterkracht en warmtepompen Strategie slibeindverwerking B.v. slibdroging met restwarmte Onderzoeken synergiekansen met bedrijven, gemeenten en agrarische sector Verwerking van reststromen Uitwisseling van warmte Terugwinning van nutriënten
Project hydrolyse en vergisting van slib rwzi Venlo EOS Demo project AgNL
50% uitgegist slib 50% aëroob gestabiliseerd Venlo
RWZI Venlo Thermische h drukhydrolyse d met vergisting i en warmtekrachtkoppeling rwzi Venlo Locatie: Venlo Slib Venlo, Gennep en Venray Capaciteit: ca. 400.000 inwonerequivalenten Totaal te verwerken: 7.000 ton drogestof
Waarom TDH? WBL: Rendementsverbetering slibgisting Rendementsverbetering slibontwatering Slibgisting : eenvoudiger Financiële haalbaarheid Bijkomende kansen: Terugwinning stikstof en fosfor Verwerking andere stromen Kansrijk: Venlo (+ Venray en Gennep) Hoensbroek (+ Rimburg, Kaffeberg en Bosscherveld)
P il t b i Proeven pilot businesscase aanbesteding full-scale - gunning
Spuislib Venlo Extern slib : Venray en Gennep Nieuwe onderdelen Bestaande onderdelen Na- Indikker 2 x zeef Mechanische indikker 3% ds 11 % ds TDH Vergisting 2 x Decanters (2 x) Silo Ontwaterd slib 6,5 % ds Ca. 34% ds WKK
Verwacht resultaat Referentie TDH + Gisting Slibafvoer 7.000 4.200 Ton droge stof/j 30.000 14.000 Ton ontwaterd slib/j E-productie - 4.000.000 4.500.000 kwh/j Investering - 5,5 Miljoen euro terugverdientijd 8 jaar
Planning Inbedrijfname : medio 2012