MONITOR VLAAMS-NEDERLANDSE DELTA 2014 Druk op het hinterland Thierry Vanelslander, Bart Kuipers, Joost Hintjens & Martijn van der Horst
In 2040 is sprake van een robuust en duurzaam intermodaal hinterlandnetwerk gedreven door synchromodaliteit, aansluitend op TEN-T-netwerken.
In 2040 zijn de Deltahavens hecht verbonden met een logistieke schil van distributieregio s en intermodale terminals/ externe toegangspoorten waar toegevoegde waarde activiteiten plaatsvinden.
Vraag Evolutie van de vraag in het hinterland van de VND
Snelst groeiende handelspartners van de Delta (2001-2013) Procent Miljard Euro Russische federatie 389% 33,8 Tsjechië 354% 13,3 Polen 226% 16,0 Duitsland 60% 100,5 Frankrijk 43% 43,5 Verenigd Koninkrijk 29% 22,7 Bron : Exportdata van België en Nederland : Statbel en CBS
Verschuiving economisch zwaartepunt BBP Europa naar het oosten Relatieve Groei 2001-2011 Bron : Eurostat
Verschuiving economisch zwaartepunt BBP Europa naar het oosten Positieverschuiving 2001-2011 Bron : Eurostat
Verschuiving economisch zwaartepunt BBP Duitsland naar het oosten Relatieve groei 2001-2011 Bron : Destatis
Verschuiving economisch zwaartepunt BBP Duitsland naar het oosten Relatieve groei 2001-2011 1 st en 2 nd sector Bron : Destatis
Ketenmodel zeehavens Bron : Dr.E.van Hassel
Het belang van zee-, haven- en hinterlandkosten op de keten Bron : Dr.E.van Hassel
De hinterlandkostprijs van een TEU - Europa Bron : Dr.E.van Hassel
De hinterlandkostprijs van een TEU - Duitsland Bron : Dr.E.van Hassel
Afnemende bereikbaarheid hinterland Delta Kost per TEU naar het gewogen gemiddelde van EU28 tegen constante kosten 2001 2011 626 /TEU 645 /TEU 100% 103% Dit stemt ongeveer overeen met een verschuiving in Tsjechië van het centrum (Praag) naar de oostelijke rand (Stredni Morava) of in Duitsland van Braunschweig naar Chemnitz
Praag Stredni : 205 km
Braunschweig Chemnitz : 308 km
Het natuurlijke hinterland van de Delta Bron : Dr.E.van Hassel
Aanbod 1. Hoe ontwikkelt de logistieke infrastructuur zich in dit verschuivende achterland? - Groei havengerelateerde distributiecentra 2. Hoe wordt dit achterland vanuit de VND-hubs bereikt? - Ontwikkeling terminalnetwerken - Intermodale dienstverlening
Logistieke schil: distributiecentra ontvangen 20-30% containers van containerhubs Vlaams-Nederlandse Delta 100% Import/export- & doorvoerstromen: verschuiving Oost- Europa? 30% zee-zee containervervoer Logistiek vastgoed Wederuitvoer: EDC s/rdc s (voorbeeld: Ni Laakdal):
Logistieke schil: België en Nederland top in wederuitvoer (wederuitvoer als aandeel van de uitvoer van goederen, 2009) Bron: Duprez & Dresse/NBB, 2013
Logistieke schil: zwaartepunten in België en Nederland Bron: Vanoutrive, Verhetsel, Vanelslander, 2014 Bron: Stec Groep, 2013
Vlaams-Nederlandse Delta zwaartepunt logistiek vastgoed in Europa: Oost-Europa rukt op! Bron: ProLogis, 2013
Europese Logistieke clusters: relatief sterke positie Oost Europa
omzet per werknemer Omzet per persoon in opslag en logistiek in België en Nederland (licht) dalend in 2010-11; groei in Tsjechië en Slovenië 500.0 Omzet per persoon, selectie EU-landen ; duizend euro 2008-2011 450.0 400.0 350.0 300.0 250.0 200.0 150.0 100.0 50.0 0.0 2008 2009 2010 2011 Belgium Netherlands Czech Republic Germany Hungary Austria Poland Romania Slovenia Slovakia Bron: Eurostat (2014), bewerkt EUR Note: Eurostat klasse H521: warehousing and storage sector
bruto toegevoegde waarde per werknemer Toegevoegde waarde in logistiek en opslag staat onder druk in VND. Midden- en Oosteuropese landen nog niet bezig met grote inhaalslag 250.0 Bruto toegevoegde waarde per persoon, selectie EU landen 2008-2011; duizend euro 200.0 150.0 100.0 50.0 0.0-50.0 Bron: Eurostat (2014), bewerkt EUR Note: Eurostat klasse H521: warehousing and storage sector 2008 2009 2010 2011 Belgium Netherlands Czech Republic Germany Hungary Austria Poland Romania Slovenia Slovakia
Grote groei werkgelegenheid in Slowakije, Estland en Litouwen in logistiek en opslag, bovengemiddelde groei in Polen en Tjechie (2008-11) Bron: Eurostat (2014), bewerkt EUR/Note: Eurostat klasse H521: warehousing and storage sector
Containerhavens in de VND stabiel: groei in de Baltic & Oost Mediterranean m.n. Gdansk & Piraeus (overslag in miljoen teu) VND havens Noordduitse havens West Mediterr. Oost Mediterr. Baltic Frankrijk VK 2008 21.7 15.2 20.6 2.9 2.5 2.5 5.0 2009 19.3 11.6 16.9 2.8 2.2 2.2 4.6 2010 22.1 12.8 18.4 3.7 2.4 2.4 5.0 2011 22.8 14.9 18.5 4.4 2.9 2.2 4.8 2012 22.5 15.0 20.0 5.3 3.5 2.3 5.1 2013 22.2 15.1 20.3 6.0 3.8 2.5 5.3 VND havens: Rotterdam, Antwerpen en Zeebrugge Noordduitse havens: Hamburg, Bremerhaven West Meditterranean: Algeciras, Valencia, Gioia Tauro, Marsaxlokk, Genua, Barcelona, La Spezia, Las Palmas East Meditteranean: Ambarli/Istanbul, Piraeus Baltic: St. Petersburg, Gdansk Frankrijk: Le Havre UK: Felixstowe, Southampton
Strategisch voordeel Vlaams-Nederlandse Delta: - absoluut gemeten omvangrijke logistieke schil - excellente transportnetwerken - excellente dienstverlening op netwerken - logistieke innovaties
Vlaams-Nederlandse Delta verbonden met netwerk van 100 inland terminals, waarvan ruim 60% multimodaal Haven Totaal Multimodaal Belgie 14 6 Duitsland 36 34 Frankrijk 9 6 Nederland 37 14 Zwitserland 4 4 totaal 100 63 Bron: Inlandlinks.eu, containerafvaarten.be, binnenhafen.de en Railcargo, bewerkt EUR Note: geografische afbakening is Rijn-Maas-Schelde bassin
Hinterland VND bereikbaar door sterk netwerk intermodale shuttleverbindingen: binnenvaart strategisch voordeel VND Haven (2013) Aantal bestemmingen Aantal shuttles/week VN Delta 86 718 Hamburg 72 680 Le Havre 9 47 Haven (2013) Aantal bestemmingen Aantal shuttles/week VN Delta 70 279 Hamburg 13 15 Le Havre 11 40 Bron: Havenautoriteiten, Bremerhaven/overige Franse/Medit. havens niet beschikbaar
VND Havens: 279 binnenvaartshuttles naar 71 bestemmingen; 50% top bestemmingen op korte afstand VND havens Bron: Bureau Voorlichting Binnenvaart, Containerafvaarten.be, bewerkt EUR Note: Rekeninghoudend met feit dat shuttles uit Antwerpen via Rotterdam lopen Bestemming Freq/week (2013) Alphen a/d Rijn 35 Duisburg 33 Tilburg 20 Oosterhout 19 Strassbourg 17 Veghel 17 Terneuzen katoennatie 16 Bonn 15 Moerdijk CCT 15 Oss 14 Ottmarsheim 14 Waalwijk 14 Duisburg DIT 12 Gent 12 Basel 11 IJmuiden 11 Köln 11 Zaandam 11
Rail: VND-hubs sluiten aan op drie belangrijke Europese corridors.
Om strategisch voordeel te houden is aandacht voor blinde vlekken in achterlandnetwerk Vlaams-Nederlandse Delta van essentieel belang VAARWEGEN BLINDE VLEKKEN: - Seine-Schelde - Kanaal Maldegem Zeebrugge - Rhone-Rijn verbinding - Aansluiting Twente-Mittellandkanaal en lage vaardiepte Mittelland kanaal N.B.: blinde vlek is bottleneck waarvoor geen maatregelen (en financiering (EU, Nationale overheden)) zijn getroffen. Bron: Panteia, 2014 SPOORWEGEN BLINDE VLEKKEN: - Opwaarderen verbinding Antwerpen- Namen- Luxemburg- Franse grens - Enkel- naar dubbelspoor Venlo- Mönchengladbach (verbetering robuustheid Betuweroute) - Gebrek aan parkeerruimte voor treinen Rotterdam- Duisburg/ Neuss/ Germersheim/ Worth-am-Rhein. Daarnaast: - Heractivering IJzeren Rijn
Daarnaast innovatie: koppeling van deepsea-terminals, inland terminals en logistieke clusters door Extended Gateways/Extended Gates
Innovatie houdt VND op voorsprong: Extended gateways gekoppeld aan Synchromodale dienstverlening. Voorbeelden van ECT en PSA & APM Terminals Extended gate service from Zeebrugge to Antwerp
Conclusies logistieke schil en intermodale verbindingen Economisch zwaartepunt Europa/Duitsland schuift naar het oosten Op lange termijn groei in Midden-en Oost Europa in opslag en logistiek; toegevoegde waarde blijft vooralsnog stabiel en relatief laag Oriëntatie van de verbindingen VN Delta is meer zuidelijk, via de Rijn VND havens verbonden met hoogwaardige waterweginfrastructuur & spoorweginfrastructuur: prioriteit opheffen strategische bottlenecks Belang TENT-T verbindingen West-Oost en v.v. Multimodale dienstverlening groeit in omvang en aantal bestemming; evenals inland terminal netwerk Innovatie: extended gateways/gates en synchromodale dienstverlening