NOTITIE GEDRAGSAFSPRAKEN Ingangsdatum: 1 juni 2009. Tot die tijd: praat erover in de kernteams, met collega s en tijdens de coachingsuren Inleiding Het praktijkonderwijs is een onderwijsvoorziening in Leiden voor leerlingen in de leeftijd van 12 tot 18 jaar. Een deel van de leerlingen stroomt uit naar de arbeidsmarkt en een deel gaat met een AKA-diploma op zak naar een ROC. Wij zijn een school met een sterke maatschappelijke binding en voor onze leerlingen, vormt het stage lopen een centrale activiteit. Na interne stage in het tweede jaar, volgen externe stages in het 3 e, 4 e en 5 e jaar. Hoe ouder de leerling, des te minder vaak is hij op school. Het gedrag en behoeften van een leerling van 12 die net de overstap heeft gemaakt van de (speciale) basisschool is anders dan een 18-jarige die nog twee dagen per week naar school komt. Wij moeten met verschillen kunnen omgaan. Dat neemt niet weg dat iedereen zich zou moeten gedragen volgens de afspraken die we opstellen. Het stellen van grenzen, het blijven communiceren met leerlingen over afspraken, het hanteren van consequenties bij negatief gedrag, en het kunnen reflecteren op je eigen gedrag, zijn aspecten van professioneel en deskundig werken met jongeren. De invoering en handhaving van afspraken blijven alleen overeind staan wanneer iedereen er actief mee werkt en geen uitzonderingen maakt voor, bijvoorbeeld, zijn eigen groep. Goed voorbeeld, doet goed volgen. Uiteraard zal het onderwerp schoolregels regelmatig op de agenda moeten staan van KTO s. Ons onderwijsmodel is gestoeld maatwerk, kleinschaligheid, individuele ontwikkelingsplannen en gestructureerd werken aan (sociale) competenties. Onze focus is de ontwikkeling van elke leerling en daarbij hanteren wij een rechtvaardig systeem van belonen en straffen. Dat neemt niet weg dat (bijna) elke leerling recht heeft op herstel oftewel een tweede of derde kans, maar er zijn grenzen. Met vier boodschappen willen we op een positieve manier onze grenzen aangeven. Daarnaast vind je een overzicht van een aantal regels. Zaken die je niet terugvindt, zou je moeten kunnen afleiden van de basisafspraken. Uiteraard is dit een onderwerp om tijdens coaching regelmatig met leerlingen te bespreken. Veel van de uitgangspunten zijn gebaseerd op onze kernwaarden. Deze kernwaarden zullen steeds duidelijker zichtbaar gaan worden zodra wij er actief mee gaan werken, in de aansturing van elkaar maar ook en vooral met leerlingen en hun ouders. Kernvisie (waarden) 1. Iedereen heeft talenten die door opvoeding én onderwijs ontwikkeld en zichtbaar kunnen worden gemaakt. 1
2. Iedere dag opnieuw beginnen, iedere dag een nieuwe kans 3. Actief aanwezig zijn (er werkelijk zijn) 4. Maak van elk moment een leermoment 5. Onderwijs met liefde, hart en ziel 6. Opkomen voor de mens die hulp nodig heeft, en handel naar wat nodig is 7. Interactie met een glimlach Onze uitgangspunten iedereen is een voorbeeld (model) voor de ander de basisregels worden zo positief mogelijk verwoord en gehanteerd zorg en aandacht voor elkaar staan centraal er is altijd een verschil tussen hier werken en op school zitten stem je gedrag en woordkeuze af op de leerlingen: blijf altijd respectvol en fatsoenlijk jouw normen en waarden moeten binnen de kaders vallen die wij hanteren probeer vriendelijk en duidelijk te communiceren zonder te veroordelen: denk aan taalgebruik en non-verbale communicatie leer elkaar collegiaal aanspreken op inconsequent handelen. Doe dat op een rustige constructieve manier op een veilig moment. Dat kan bv tijdens een intervisiemoment van je kernteam. Vraag eerst naar iemands motieven: Probeer eerst te begrijpen, dan begrepen te worden (empatische communicatie, Stephen Covey) de coördinatoren zullen extra alert zijn op het naleven van de afspraken het is onze school, dat wil zeggen van elke medewerker en elke leerling Grensoverschrijdend gedrag van leerlingen wordt niet getolereerd en geregistreerd Grensoverschrijdend gedrag van medewerkers wordt niet getolereerd en geregistreerd Op de hiernavolgende pagina staan de vier basisregels met enkele aanwijzingen wat zo n regel kan betekenen. Houd de regels levend door er regelmatig over te praten tijdens de coachingsuren maar bespreek ze ook individueel. De kop RESPECT, RUST, RUIMTE zijn woorden die leerlingen uit de leerlingenraad hebben ingebracht. 2
RESPECT - RUST RUIMTE ZORG VOOR JEZELF, DE ANDER ÉN JE OMGEVING Verzorg jezelf, eet voldoende, kleed je netjes Gedraag je altijd respectvol en fatsoenlijk Neem voldoende rust Hou het netjes en schoon, maak niks stuk ZORG VOOR VEILIGHEID Volg altijd alle veiligheidsvoorschriften Breng jezelf en anderen nooit in gevaar Veiligheid is ook een gevoel Blijf van andermans spullen Blijf zoveel mogelijk van elkaar af GEHOORZAMEN HOORT ERBIJ Luister gewoon, dan komt het goed Kom op tijd en neem je spullen mee Gedraag je netjes in contact met anderen op school, in de buurt of tijdens je stage VOORKOM PROBLEMEN Je bent zelf verantwoordelijk voor je eigen gedrag Hou je aan de afspraken Geef elkaar de ruimte Respecteer de keuzes van een ander Je hoeft niet mee te lopen met anderen Discrimineer niet Pest niet Blijf vriendelijk, voorkom geweld, ook in woorden Gebruik geen alcohol of verdovende middelen Draag nooit wapens Gebruik geen mobiele telefoons of MP3-spelers in school Rook niet in school Beschadig niets, anders betaal jij de kosten Draag geen kleding die aanstootgevend is Gooi niets op de grond, ook geen kauwgom Spuug niet op de grond Accepteer je straf als je de afspraken niet nakomt. Denk na over hoe je iets een volgende keer anders kunt aanpakken Je kunt elke dag opnieuw beginnen 3
DE GEVOLGEN Gedragsregels zijn er om jouw leven en dat van de rest school aangenamer te maken. Veel van deze regels zal je terugvinden bij het aanleren van sociale vaardigheden (competenties) in de omgang met anderen. Je kunt er dus ook mee scoren (!) en het zijn belangrijke zaken bij de beoordeling van stages. Sommige leerlingen vinden de regels moeilijk en soms vervelend. Het overtreden van een regel heeft altijd consequenties. Hieronder een overzicht van de overtreding en de gevolgen. Elke overtreding heeft een consequentie. Wel moet er altijd een gesprek(je) plaatsvinden waarin eventueel afspraken worden gemaakt. Uiteraard blijft het maatwerk. Het algemene afspraken. Hieronder volgt een lijstje van algemene afspraken, de lijst is niet volledig: je kunt altijd overleggen met een collega of de coördinator Niet luisteren Spijbelen Te laat komen GSM / MP3 Kauwgom Vervuilen van school Fietsen op het schoolplein Foute kleding Pet af in het gebouw Roken buiten de rookzone Verwijdering uit les Na waarschuwing, een time-out 15 minuten: tijd dubbel inhalen na school. Vanaf 3 time-outs in de week: uur nablijven met strafwerk, ouders informeren Coördinator belt naar huis + brief + leerplicht informeren: tijd Inhalen i.o.m. met de coach Zie afspraken 3-6-9-regel. De gemiste tijd dubbel inhalen In locker > anders inleveren en na school ophalen. Verwijderen van kauwgom op schoolplein/straat Buiten opruimen- klas poetsen op einde van de dag Een kwartier nablijven Naar de coördinator: thuis omkleden + gemiste tijd inhalen Einde van de dag terughalen bij de balie Na school half uur blijven Naar coördinator. Sanctie in overleg met docent, coach Drugs Discrimineren/pesten Schelden, intimideren Vechten/agressie Vernielen Schorsing + politie HALT, dealen = verwijdering Naar coördinator, gesprek, nablijven, schade betalen en herstellen (evt. HALT bij grote schade) Na een flinke escalatie bijv een vechtpartij, pesten, discrimineren, vernielen volgt altijd een herstelgesprek met betrokkenen (dader, coach/coördinator, ouders en evt slachtoffer). Incidenten vastleggen in Dotcom (coach) en IRIS (coördinator). Bij herhaling contractafspraak maken en laten tekenen door leerling en ouders. 4
Opdracht met de groep: Een van de onderstaande boodschappen op A3 zetten, eventueel creatief bewerken en ophangen: Kies met de groep één van de onderstaande boodschappen voor in de klas en één voor in het gebouw. Of bedenk er zelf één. Maak samen met de groep twee A3-posters. In een later stadium laten we professionele posters maken. Respect! Goed gedrag mag Een glimlach is cooler, toch? Aarrrdig zijn is beterrr Help elkaar gewoon Ik geef jou een tien! Maak het gezelliger Hé jûh, hou het netjes Een compliment is gratis Samen werken is geinig Dit is onze school en onze buurt Rook alleen in de rookzone Eten en drinken: in het restaurant 5