2015/ 16 KNVB EXPERTISE

Vergelijkbare documenten
PROGRAMMA BETAALD VOETBAL EREDIVISIE SEIZOEN 2013/'14

dins. 29 / woensdag 30 juli 2014 Feyenoord donderdag 31 juli 2014 PSV / FC Groningen JCS zondag 3 augustus 2014 PEC Zwolle Ajax 18:00

Zeist, KNVB wedstrijdorganisatie BV, pagina 1 van 15

VERVOLG PROGRAMMA BETAALD VOETBAL SEIZOEN 2012/'13

PROGRAMMA BETAALD VOETBAL SEIZOEN 2015/'16 EREDIVISIE / JUPILER LEAGUE

CONCEPT PROGRAMMA BETAALD VOETBAL SEIZOEN 2013/'14 EREDIVISIE / JUPILER LEAGUE. Zeist, KNVB wedstrijdorganisatie BV, pagina 1 van 14

CONCEPT PROGRAMMA BETAALD VOETBAL SEIZOEN 2015/'16 EREDIVISIE / JUPILER LEAGUE

CONCEPT PROGRAMMA BETAALD VOETBAL SEIZOEN 2014/'15

CONCEPT PROGRAMMA BETAALD VOETBAL SEIZOEN 2014/'15

Benchmark Betaald Voetbal

Benchmark Betaald Voetbal

FAN ONDERZOEK EREDIVISIE

JCS zondag 31 juli 2016 Feyenoord PSV 18:00

Competitie 1e elftallen, programma t/m Eredivisie

Algemeen Het sportieve seizoen 2013/ 14.

Perspresentatie Financiële Benchmark Eredivisie. Seizoen 06/07

KNVB EXPERTISE 2014/ 15. KNVB Expertise is een gezamenlijk initiatief van:

PROGRAMMA EREDIVISIE / JUPILER LEAGUE SEIZOEN 2012/'13

CONCEPT PROGRAMMA EREDIVISIE / JUPILER LEAGUE SEIZOEN 2012/'13

Speelronde 1. Speelronde 2. Speelronde 3. Vrijdag 6 augustus 2010 Roda JC FC Twente

Programma Eredivisie

Programma Eredivisie

CONTACT QUESTIONNAIRE

EST FAN ONDERZOEK EREDIVISIE 2014/ 15

EST FAN ONDERZOEK EREDIVISIE 2014/ 15

Algemeen Het sportieve seizoen 2012/ 13

Helmond Sport Potentieelschatting en scenarioanalyse. juni 2017 Eindrapport

Programma Eredivisie

Concept programma Eredivisie

INHOUDSOPGAVE. Voorwoord 3 Jaarverslag 4 Jaarcijfers 6

Programma Eredivisie

Programma Eredivisie

Gemiddeld % THUISWEDSTRIJDEN op kunstgras voor alle jeugdopleidingen in de EREDIVISIE TOTAAL 62,8 % 38,5 % 46,1 % 54,7 % 77,3 % 78,1 % 74,1 % 70,8 %

Het seizoen in cijfers 2011/ 12

EREDIVISIE. = herfstkampioen

ECLI:NL:GHAMS:2011:674 Gerechtshof Amsterdam Datum uitspraak Datum publicatie Zaaknummer

RAPPORTAGE SUPPORTERS ENQUETE. November 2016

Feyenoord City 1 9 J A N U A R I ( O P E N B A A R )

ECLI:NL:RBGEL:2017:2637

WEBER WOONWERELD JO-13 TOERNOOI

Nacompetitie VVV v FC Den Bosch MVV v FC Den Bosch Cambuur v FC Den Bosch

Learnings presentatie 1 MVO als integraal onderdeel van de club Samir Singh (Arsenal FC)

FAN ONDERZOEK JUPILER LEAGUE KNVB EXPERTISE, BLAUW RESEARCH EN COÖPERATIE EERSTE DIVISIE

EREDIVISIE. = herfstkampioen

Roadmap Institute for Positive Health. April 2016 Stichting IPH

Katalysator voor netwerkend ICT

PSV BUSINESS WEDSTRIJDARRANGEMENTEN

Meer rendement uit sponsoring!

KENNISPLATFORM voor communicatieprofessionals in het voortgezet onderwijs. Editie

VOETBAL QUIZ 2015 WIE IS DE VOETBALKENNER VAN VV BRUCHTERVELD?

Sportweetje. Het Katwijkse. sportieve toekomst! naar een. Nieuws, trends en tips voor een gezond en sportief verenigingsleven

ONTWIKKELEN SPEELWIJZE

FAN ONDERZOEK JUPILER LEAGUE

EREDIVISIE. = winterkampioen

Jaarverslag 2014/2015

Jong FCDen FC Den Bosch Bosch Datum:

KNVB LICENTIESYSTEEM AMATEUR VOETBAL

FAN ONDERZOEK J U P I L E R L E A G U E 2014/ 15 RE C I B F T B A L L C LU

Mededelingen. Nummer 31 Maandag 25 februari t/m zaterdag 17 maart Seizoen Uitslagen. Verjaardagen

YOUNG BUSINESS CLUB ACHILLES 29 UITNODIGING

Plan van aanpak Twente, verenigt!

INHOUD. Culinair genieten en topvoetbal 4. Eetcafé De Verlenging 6. De Blauwe Lotus 8

Wie heeft de meeste fans? Onderzoek naar de social media netwerken van de eredivisieclubs seizoen

LEIDERS VAN MORGEN MD NETWERK VOOR HR EN MD PROFESSIONALS

Jaarverslag 2009 / 2010 VVV-VENLO B.V. Jaarrapport 2014/2015. ALLES HEEJ IS VVV! Pagina 1

G o o g l e. Hoe maak je een eerlijke tabel voor de eredivisie? Bernd Souvignier Radboud Universiteit Nijmegen

Beloftencompetitie seizoen 2013/'14 Poule A

KNVB en UNIT4 helpen amateurvoetbal met het bepalen van ambities

Het gaf mij veel energie om een eigen evenement te organiseren.

Mededelingen. Nummer 18 Maandag 12 november t/m zaterdag 2 december Seizoen Uitslagen. Verjaardagen

JAARPLAN JONGE SOCIALISTEN ARNHEM- NIJMEGEN

EREDIVISIE. = winterkampioen

KNVB Schoolvoetbal. Stappenplan KNVB Schoolvoetbal is er voor iedereen

EST ONDERZOEK EREDIVISIE

WEDSTRIJDARRANGEMENTEN

3D Design Academy S4C Programma Amsterdam Oost, 2014

Radio 538 SPELVOORWAARDEN. Algemeen

SEGMENTATIE VOETBALFANS WELKE TYPEN VOETBALFANS ZIJN ER IN DE BETAALD VOETBAL COMPETITIES

PEC Zwolle WAT GOED IS, MOET BETER

2012/'13 EREDIVISIE FAN ONDERZOEK

9 oktober 2006 Toestemming voor een commercieel televisieprogramma voor bijzondere omroep. Uw kenmerk Ons Kenmerk Contactpersoon Doorkiesnummer

Dames en heren, Working on a dream

Joost Verberk, Business Consultant en oud-trainee

Transcriptie:

2015/ 16 J A A R P R O G R A A KNVB EXPERTISE

INHOUD VOORWOORD Voorwoord 3 KNVB Expertise 4 Het team 4 Onderzoek 6 Kennisdeling 8 Opleiding 9 Advies 12 De kracht van voetbal 13 Overige activiteiten 13 Contact 14 Jaarplanning en belangrijke data 15 Legenda iconen van pagina pagina 8 t/m 11: Inspiratie Kennisdelen Netwerken Individuele ontwikkeling Beste collega, Het seizoen 2015/ 16 is reeds afgetrapt. Deze zomer vonden zich naast de transfers op het voetbalveld, ook enkele transfers binnen het team van KNVB Expertise plaats. Op pagina 3 worden de drie nieuwe spelers van het KNVB Expertise team geïntroduceerd. Afgelopen seizoen hebben meer dan 700 vertegenwoordigers van Nederlandse clubs deelgenomen aan activiteiten van KNVB Expertise. Ook voor dit seizoen hebben we een uitgebreid aanbod aan onderzoeken, workshops, kennisbijeenkomsten en opleidingsactiviteiten ontwikkeld. Deze activiteiten lichten we toe in dit jaarprogramma. ocht je daar vragen of ideeën over hebben, horen we het graag. We wensen je een mooi en leerzaam jaar toe en kijken er naar uit je te ontmoeten! et sportieve groet, Ron Francis Giel Kirkels Inge van Bogerijen Robbert Nuytinck Aukje Geubbels arijke Onwezen WEBSITE EN NIEUWSBRIEF In het Online Kenniscentrum op www.knvbexpertise.nl vind je alle beschikbare informatie over jouw club. Nog geen inlogcode? Vraag deze dan aan via expertise@knvb.nl Iedere maand verschijnt er een KNVB Expertise nieuwsbrief met daarin een algemene update van al onze producten, diensten en activiteiten. Aanmelden kan via www.knvbexpertise.nl/aanmeldennieuwsbrief 2 JAARPROGRAA KNVB EXPERTISE - 2015/ 16 3

KNVB EXPERTISE KNVB Expertise is een gezamenlijk initiatief van de KNVB, ECV, CED en FBO en werd in 2008 opgericht als kennis- en onderzoekscentrum voor het betaald voetbal in Nederland. KNVB Expertise heeft als doel betaaldvoetbalorganisaties (BVO s) te ondersteunen in hun ontwikkeling door middel van informatievoorziening, kennisdeling, opleiding en advies. De projecten die binnen KNVB Expertise worden uitgevoerd hebben als doel de Nederlandse betaaldvoetbalorganisaties, en daarmee de bedrijfstak, te professionaliseren en ontwikkelen. Dit doen we door het vraaggestuurd aanbieden van hoogwaardige kennisproducten, het faciliteren van kennisdeling, het aanbieden van opleidingsmogelijkheden voor professionals in de bedrijfstak en het vertalen van kennisproducten naar de operationele context van de organisatie. In dit jaarprogramma lees je over de verschillende activiteiten en projecten die dit seizoen bijdragen ons doel te bereiken. ocht je hier vragen over hebben, mail of bel ons gerust. KNVB Expertise is een gezamenlijk initiatief van: HET TEA Per ingang van het seizoen 2015/ 16 zijn er naast Ron, Giel en arijke drie nieuwe werknemers bij KNVB Expertise. Hiernaast een korte introductie van Inge van Bogerijen, Robbert Nuytinck en Aukje Geubbels. Graag maken we nader kennis op een van onze aankomende activiteiten. Voor vragen kun je altijd contact met ons opnemen via expertise@knvb.nl. Voor meer informatie over projecten, onze agenda en KNVB Expertise in het algemeen verwijzen we graag naar onze website www.knvbexpertise.nl Inge van Bogerijen Hallo! ijn naam is Inge van Bogerijen (1985) en per 1 oktober 2015 start ik als coördinator van KNVB Expertise. Een stap waar ik erg naar uitkijk en die mooi aansluit bij mijn droom om in de sport te gaan werken. De afgelopen 5 jaar heb ik bij Kirkman Company gewerkt als organisatieadviseur in het bedrijfsleven. Hier heb ik diverse bedrijven begeleid bij verandertrajecten en vraagstukken op het gebied van organisatie-inrichting, sourcing en optimalisatie. et veel plezier, ambitie en energie maak ik nu de overstap naar het voetbal. Ik heb erg veel zin om de komende periode samen met de clubs te ontdekken hoe de dienstverlening van KNVB Expertise nog beter kan aansluiten op ieders behoefte. Ik hoop jullie dan ook snel te ontmoeten en kijk uit naar een prettige samenwerking! Robbert Nuytinck ijn naam is Robbert Nuytinck, 28 jaar en woonachtig in Nijmegen. Na mijn studie Bedrijfskunde aan de Radboud Universiteit in Nijmegen, ben ik in januari 2011 begonnen in het commerciële team van N.E.C. Nijmegen. Daar heb ik uiteindelijk de functie van Businessclub anager vervuld. In deze periode heb ik de dynamiek van de voetballerij goed leren kennen, heb ik de degradatie van de club meegemaakt, maar ook een geweldig seizoen beleefd met een kampioenschap en de terugkeer naar de Eredivisie. Na ruim 4,5 jaar voor N.E.C. gewerkt te hebben, heb ik enorm veel zin in de nieuwe uitdaging om als Clubadviseur aan de slag te gaan voor KNVB Expertise. Ik hoop samen met mijn nieuwe collega s van toegevoegde waarde te zijn voor alle medewerkers binnen het betaald voetbal in Nederland! Aukje Geubbels Hallo allemaal! ijn naam is Aukje Geubbels, 24 jaar en sinds augustus werkzaam bij KNVB Expertise. Hier volg ik Joris de Boer op als trainee. De komende twee jaar werk ik aan diverse projecten en activiteiten, bijvoorbeeld het Fan Onderzoek, verschillende kennisbijeenkomsten en het kenniscongres. Even kort iets over mezelf: Ik ben in juni afgestudeerd aan de Universiteit Utrecht, waar ik de master Sportbeleid & Sportmanagement heb gevolgd. Daarvoor heb ik de bachelor Bestuurskunde aan de Universiteit van Tilburg afgerond. Als sportliefhebber is deze (eerste) baan als trainee bij KNVB Expertise een echt droomdebuut. Ik heb erg veel zin in deze nieuwe uitdaging en ik kijk er naar uit om een ieder van jullie te ontmoeten. Tot snel! 4 JAARPROGRAA KNVB EXPERTISE - 2015/ 16 5

O N D E R Z O E K K E N N I S D E L I N G O P L E I D I N G A D V I E S BENCHARKING & INFORATIEVOORZIENING K E N N I S D E L I N G O P L E I D I N G A D V I E S FAN ONDERZOEK Een van de belangrijkste taken van KNVB Expertise is het verzamelen, behouden en verwerken van informatie uit de bedrijfstak. We gebruiken de financiële informatie uit het licentiesysteem, commerciële informatie, sportieve gegevens en toeschouwersaantallen. Al deze informatie wordt opgeslagen in een database die beschikbaar is voor vragen vanuit de club. Daarnaast gaan we aankomend seizoen wederom proactief enkele publicaties versturen, zoals: Benchmark Betaald Voetbal 2014/ 15 Trendanalyses op basis van jaarcijfers, prognoses en begrotingen Seizoen in Cijfers Ieder jaar publiceren KNVB Expertise, ECV, CED en KNVB het Seizoen in Cijfers. In deze openbare publicatie wordt verslag gedaan van de financiële ontwikkelingen in de Eredivisie en Jupiler League. Dit jaar zullen we deze publicatie uitbreiden met sportieve gegevens, fan informatie en een maatschappelijke component. B E N C H A R K B E TA A L D V O E T B A L 2 0 1 3 / 1 4 BENCHARK B E TA A L D V O E T B A L O N D E R Z O E K aarten van Seggelen - anager arketingcommunicatie Vitesse Het Fan Onderzoek voorziet ons ieder seizoen van uitgebreide en gedetailleerde informatie over het stadionbezoek en beleving. Het bezoek van KNVB Expertise en de supportersworkshop heeft het onderzoek meer tot leven gebracht binnen Vitesse. Dit heeft tot constructieve vervolgstappen geleid. Aankomend seizoen wordt het Fan Onderzoek voor de zevende keer uitgevoerd. Ieder jaar doen er meer dan 50.000 fans mee aan het onderzoek. Zij geven zo waardevolle informatie over fanbeleving en stadionbezoek. Door de meerjarige en collectieve aanpak te waarborgen blijft het voor clubs mogelijk resultaten van de club te vergelijken met eerdere jaren en andere clubs. Ook dit seizoen zullen we weer clubspecifieke rapporten en tabellenboeken opleveren. Daarnaast blijven we investeren in clubworkshops en kennisdeling tussen clubs. We proberen een zo compleet mogelijk aanbod te creëren om tot concrete verbeterpunten voor de clubs te komen. 2013 2014 Afgelopen seizoen zijn we gestart met een menukaart met opties voor vervolgonderzoek. Iedere club kon kiezen uit een supportersworkshop, vervolgonderzoek, mystery guest bezoek of een uitgebreide analyse op de database. In totaal hebben 8 clubs gebruik gemaakt van één van de opties. Aankomend jaar willen we dit aantal uitbreiden en nog meer clubs helpen verdere stappen te maken en achterliggende gedachten en behoeften van fans te achterhalen. AHEAD EAGLES GO D EVENTE R Daarna volgen Dit analyses rondom personeelskostenratio het gemiddelde weergegeven. resultaat komtdevoort uit de netto omzet en (paragraaf 2.2) minus salaris per speler,(2.3) waarbij salariskosten de contractspelers de bedrijfslasten vanwe de de club. Het verschilvan tussen het bedrijfsresultaat en vergelijken metontstaat de sportieve prestaties de club. Na deze staan nettoresultaat grotendeels op van de transfermarkt; hetanalyses saldo resultaat de kosten voor de jeugdopleiding centraal, en tot slot de kosten voor Deze vergoedingssommen minus de afschrijvingen vergoedingssommen. 3.1A PERSONEELSKOSTEN EREDIVISIE Club (Tabellenbijlage pag. 10-11) Totale personeelskosten Ajax 51.877 PSV Club 8.154 Roda JC Kerkrade 7.509 28.315 ADO Den Haag 7.508 AZ 23.937 NAC Breda 6.643 Feyenoord 23.146 Heracles Almelo 6.057 Vitesse 19.698 PEC Zwolle 5.064 sc Heerenveen 10.676 FC Groningen Go Ahead Eagles 10.365 FC Utrecht V Totale personeelskosten N.E.C. Nijmegen 32.455 FC Twente 3.689 sc Cambuur 3.646 Gemiddeld 15.211 9.842 Totaal divisie 258.581 (Bedragen x 1.000) huisvestingkomen en veiligheid. gegevens in paragraaf 2.4 aan bod. Het uiteindelijke netto resultaat 39% 4 3 2 21% 1 1 1 1 1 1 2 1 1% 1% 1 19% 1 1 1 1 11% 1 1 1 1 1 1 1 51% 5 5 5 9% 11% 1% 1 61% 6 6 5 1 kosten aan directie/management en commercie/marketing & ticketing. Contractspelers en administratie/ secretariaat-personeel leveren salaris in. 5 1 7 6 6 Per gemeente is eerst het aantal supporters per club bepaald. Dit is gedaan door het aantal seizoenkaarthouders in de gemeente te verhogen met een factor die de ratio aangeeft tussen de gemiddelde bezoekersaantallen in dit seizoen en het totaal aantal seizoenkaarthouders van de club. Dit is gedaan omdat elke club een andere verhouding seizoenkaarthouders en losse kaarten heeft. Omdat niet te traceren is waar de losse kaarverkopers wonen wordt zo een reëel aantal fans per gemeente gecreëerd. Als dit gedaan is wordt bepaald aan welke club(s) de gemeente toegewezen wordt, hier zijn vier opties: 1. Club A is minimaal twee keer zo groot als club B in de gemeente. De gemeente wordt toegewezen aan club A. 2. Club A is niet minimaal twee keer zo groot als club B, maar beide clubs zijn wel twee keer zo groot als club C. De gemeente wordt nu toegewezen aan clubs A en B door een gestreept weergegeven van de twee kleuren van de clubs. STADIONBEZOEK 4. De penetratie (het totaal aantal supporters gedeeld door het aantal inwoners) is kleiner dan 1% en het absolute aantal supporters is kleiner dan 500. De gemeente wordt aan geen enkele club toegewezen en is wit gekleurd. De belangrijkste aspecten bij het stadionbezoek zijn: E OO Catering Faciliteiten 1 1 Sfeer RE C I T B A L L C LU AHEAD EAGLES GO 3 D EVENTE R Contractspelers 4 h Clubs betaalden relatief meer personeels- 2 Directie & anagement van de fans is (zeer) tevreden over het bezoek van uitwedstrijden Bij een bezoek aan het stadion spelen verschillende zaken een rol. In het Fan Onderzoek zijn alle fans gevraagd 100 punten te verdelen over verschillende aspecten; sfeer, aantrekkelijkheid van de wedstrijd, veiligheid, faciliteiten en catering. Almelo (ruim ) sneden het meest in de personeelskosten. 2 5 van de clubcardhouders is van plan komend seizoen evenveel of meer wedstrijden te bezoeken h sc Heerenveen (met ruim 1) en Heracles 1 1 edische staf 11% van de seizoenkaarthouders is van plan deze volgend seizoen te verlengen 3. Club A, B en C zijn vergelijkbaar in grootte. De gemeente wordt toegewezen aan club A, B en C en gestreept weergegeven met de drie kleuren van de clubs kosten. eest opvallende stijgers zijn AZ (38,), Ajax (ruim 1) en Feyenoord (23,). 2 1 Technische staf 6 F 1 9 TY Commercieel/marketing & Ticketing De fankaart laat zien hoe de fans in Nederland geografisch verspreid zijn. De verschillende kleuren geven aan in welke gemeenten welke clubs dominant zijn. Dit wordt op de volgende manier bepaald: 8 h Bij twaalf clubs stegen de personeels- 1 FANKAART J U P I L E R L E A G U E 2014/ 15 seizoen 258 miljoen, een stijging van 8, in vergelijking met de vorig seizoen opgegeven personeelskosten. 9 FAN ONDERZOEK WEDSTRIJDBEZOEK E R E D I V I S I E 2014/ 15 h De totale personeelskosten bedragen dit 1 Administratie/secretariaat 2 8 FAN ONDERZOEK 1 Facilitair & Veiligheid De personeelskosten omvatten de salarissen, inclusief de sociale- en pensioenlasten, van alle clubmedewerkers. De personeelskosten zijn gesplitst in negen categorieën medewerkers: contractspelers A-selectie, directie & management, technische staf A-selectie, technische staf jeugd, medische staf, commercieel/marketing & ticketing, administratie/secretariaat, facilitair & veiligheid en overig. De laatste categorie bevat onder andere de personeelskosten voor vrouwenvoetbal, overige technische staf, contractspelers jeugd, communicatie en scouting. Om een goede vergelijking mogelijk te maken, zijn commercieel/marketing en ticketing samengevoegd. De afzonderlijke cijfers van deze categorieën staan in het tabellenboek op pagina's 10 en 11. Alle gegevens in deze paragraaf zijn aangeleverd door de clubs zelf, via de additionele vragenlijsten. Cijfers in deze paragraaf kunnen zodoende afwijken van paragrafen gebaseerd op de modelstaten. Overige volgt in paragraaf 2.5. 3.1 PERSONEELSKOSTEN AL het de teken van de resultaten organisatievan en het personeel. Hoofdstuk 32 staat gaat in op financiële de clubs: bedrijfsresultaat, Allereerst komen de de orde,2.1ook in relatie tot de fte s. transferresultaat en personeelskosten nettoresultaat. In aan paragraaf staat het bedrijfsresultaat B 23.. PERSONEEL F I N A N C I E E L& RORGANISATIE E S U LTA AT 5 5 6 51% 6 6 5 2 1 Divisie gemiddelde 4 3 Leeswijzer bij grafiek: Overig bestaat onder andere uit vrouwenvoetbal, contractspelers jeugd en overige elftallen, overige technische staf, scouting en communicatie. Bij de kolom overig geven de getallen in de rijen Totaal divisie en Gemiddeld een vertekend beeld. Vanwege niet gesplitste categorieën bij PSV en Ajax (de spelers van Ajax Cape Town vallen feitelijk niet onder de A-selectie van die in Amsterdam), lijken de aantallen hoger dan daadwerkelijk het geval is. De overige categorieën/kolommen kennen hierdoor een lager getal bij Totaal divisie. RKC Waalwijk: geen gegevens ontvangen. Feyenoord: kosten voor facilitair & veiligheid inbegrepen bij overig. PSV heeft niet gesplitst naar categorieën. Veiligheid 1 Aantrekkelijkheid wedstrijd 2 Hypercube Business Innovation AHEAD EAGLES GO D EVENTE R! Deze gegevens zijn gebaseerd op aangeleverde vragenlijsten, kunnen afwijken van de modelstaatcijfers en zijn niet gecontroleerd door een accountant. B E N C H A R K B E T A A L D V O E T B A L 2 0 1 3 / 1 4 JAARPROGRAA KNVB EXPERTISE - 2015/ 16 AL 151437_Fan_Eredivisie_2014-15.indd 1 6 RE C I T B A L L C LU B 21 E OO F 20 10 D EVENTE R TY AHEAD EAGLES GO 08-05-15 17:15 151437_Fan_Jupiler_League_2014-15.indd 1 12-05-15 11:45 7

O N D E R Z O E K K E N N I S D E L I N G O P L E I D I N G A D V I E S O N D E R Z O E K K E N N I S D E L I N G O P L E I D I N G A D V I E S KENNISCONGRES BETAALD VOETBAL KENNISAKINGSPROGRAA DIRECTIELEDEN Op woensdag 23 maart 2016 vindt voor de vijfde keer het Kenniscongres Betaald Voetbal plaats. Het kenniscongres brengt alle professionals binnen het betaald voetbal bijeen om inspiratie op te doen, elkaar te ontmoeten en kennis en ervaringen te delen. Net als de afgelopen jaren zorgen we ook dit jaar weer voor een inspirerend programma, kennisdeling en voldoende gelegenheid om je collega s beter te leren kennen. Vanzelfsprekend organiseren we het kenniscongres in nauwe samenwerking met ECV, CED en FBO. De locatie en het programma worden de komende maanden bekend gemaakt. Houd hiervoor de website en nieuwsbrief in de gaten. Ieder jaar organiseert KNVB Expertise kennismakingsbijeenkomsten voor nieuwe directieleden, bestuurders en toezichthouders. Inmiddels hebben meer dan 60 clubvertegenwoordigers een van deze bijeenkomsten bijgewoond. In deze kennismakingsbijeenkomst maken nieuwe directieleden, bestuurders en toezichthouders in korte tijd kennis met een aantal belangrijke onderwerpen, mensen en organisaties in de bedrijfstak Betaald Voetbal. Zo wordt kennis gemaakt met de KNVB, de FBO, de ECV en de CED en wordt gekeken hoe deze organisaties zich tot elkaar en tot de clubs verhouden. Verder wordt de werking van een aantal belangrijke zaken en besluitvormingsprocessen in het voetbal, zoals het licentiesysteem, de verdeling van mediagelden en de totstandkoming van de CAO s voor contractspelers en trainers besproken. Een ander belangrijk aspect van de bijeenkomst is persoonlijke kennismaking. Niet alleen met nieuwe collega s van andere clubs, maar ook met directieleden en specialisten van de genoemde partijen. Johnny de Vries - Accountmanager RKC Waalwijk Het Kenniscongres Betaald Voetbal is voor mij de dag dat alle collega s van andere clubs samenkomen, een mooi moment om even informeel bij te praten. Daarnaast biedt het programma altijd inspirerende sprekers en interessante workshops waar onderling goede voorbeelden worden gedeeld. Robert Eenhoorn - Algemeen directeur AZ Deze kennismakingsbijeenkomst heeft me geholpen om direct een aantal collega s te leren kennen, en me snel te verdiepen in enkele belangrijke onderwerpen. Een aanrader voor iedere nieuwe directeur! KENNISBIJEENKOSTEN KNVB Expertise biedt structureel kennisbijeenkomsten aan voor vakspecialisten in het betaald voetbal. Dit om het netwerk in deze vakgebieden te versterken en kennisdeling te stimuleren. Ook in het seizoen 2015/ 16 organiseren we bijeenkomsten op verschillende gebieden. Een overzicht van de bijeenkomsten staat hieronder. Het programma van de bijeenkomsten wordt later bekend gemaakt via de nieuwsbrief en de website. Data: 14 oktober 2015 6 april 2016 Doelgroep: Nieuwe en zittende directieleden, bestuursleden en toezichthouders KENNISBIJEENKOSTEN NAJAAR* (2015) KENNISBIJEENKOSTEN VOORJAAR* (2016) Commercie 29 september Office management 21 januari Communicatie 11 november Bijeenkomst promotie-degradatie 11 februari Fan arketing 1 december Commercie 17 februari Fan arketing 27 april Communicatie 10 mei * De data van kennisbijeenkomsten zijn onder voorbehoud. Gezien de hoeveelheid bijeenkomsten i.c.m. de Leergang en Kenniscongres, zullen we nader bepalen hoeveel bijeenkomsten per thema worden georganiseerd. 8 JAARPROGRAA KNVB EXPERTISE - 2015/ 16 9

O N D E R Z O E K K E N N I S D E L I N G O P L E I D I N G A D V I E S O N D E R Z O E K K E N N I S D E L I N G O P L E I D I N G A D V I E S LEERGANG ANAGEENT BETAALD VOETBAL PROGRAA In september 2015 start een nieuwe editie van de Leergang anagement Betaald Voetbal, het opleidingsprogramma voor professionals in het Betaald Voetbal. Deelnemers aan deze opleiding werken op strategisch niveau aan de ontwikkeling van zichzelf en hun club en krijgen inzicht in de verschillende onderdelen van een betaaldvoetbalorganisatie (BVO). Tot nu toe namen meer dan 250 clubmedewerkers deel aan één of meerdere opleidingsprogramma s van KNVB Expertise. Naast het volledige programma zijn de verschillende modules ook los te volgen. De kosten hiervan bedragen 295 euro per persoon excl. BTW. Hiernaast staat een overzicht van de verschillende modules. eer informatie over de modules en aanmeldingen via expertise@knvb.nl. Sjoerd van der eij - anager algemene zaken SC Cambuur Leeuwarden et de nieuwe theorie en praktische voorbeelden die voorbij kwamen in de opleiding kon ik direct aan de slag. Dat heeft geholpen in de ontwikkeling die SC Cambuur de afgelopen jaren heeft doorgemaakt. Club en positionering 6 oktober 2015 Waar staat jouw club voor? Wat zijn de belangrijkste kernwaarden en hoe herkennen fans jouw club? Wat is de signature van jouw club? Waar gaat jouw club voor? Wat zijn de belangrijkste ontwikkelingen in het huidige voetballandschap en in jouw specifieke clubomgeving? Aandachtsgebieden: missie, visie, rol in de maatschappij en clubliefde Club en strategie 10 november 2015 Hoe gaat jouw club komend seizoen invulling geven aan de geformuleerde visie? Welke markten en welke doelgroepen kan jouw club hiervoor het beste benaderen? Waar liggen de kansen als het gaat om sponsoring uit het bedrijfsleven? En wat kunnen we daarbij leren van andere sporten? Aandachtsgebieden: strategie, analyse, bedrijfsleven en sponsoring Club en techniek 8 december 2015 Welke zijn de kritische succesfactoren waarmee het technisch management optimaal kan functioneren? In deze module gaan we dieper in op het vakgebied van technisch management en de kernfunctie van de club: het organiseren van betaald voetbal. Aandachtsgebieden: technisch beleid, transfers en arbeidscontracten Club en stabiliteit 15 maart 2016 Voetbal brengt veel regels met zich mee. Regels die vragen om discipline, plannen en organiseren. We gaan dieper in op de structuur die een voetbalseizoen kent en staan stil bij financiële en juridische zaken. Aandachtsgebieden: financiën, licentiezaken, juridisch, governance, jaarplanning Club en stakeholders 26 april 2016 Als club moet je voortdurend in dialoog zijn met de belangrijkste stakeholders om samen te werken aan de vraagstukken en doelstellingen van jouw club. Hoe creëer je draagvlak en betrokkenheid? Welke communicatiemiddelen zet je daarbij in? En hoe bouw je een team? Aandachtsgebieden: stakeholdermanagement, politiek, vrijwilligers, (media-)communicatie Opgeven voor een losse module kan tot uiterlijk één week van tevoren via expertise@knvb.nl 10 JAARPROGRAA KNVB EXPERTISE - 2015/ 16 11

GO AHEAD EAGLES DEVENTER GO AHEAD EAGLES DEVENTER B E N C H A R K B E T A A L D V O E T B A L 2 0 1 3 / 1 4 O N D E R Z O E K K E N N I S D E L I N G O P L E I D I N G A D V I E S CLUBSPECIFIEKE WORKSHOPS EN CLUBBEZOEKEN DE KRACHT VAN VOETBAL eer dan in andere jaren zal KNVB Expertise dit seizoen op pad gaan om collega s van BVO s te ontmoeten. Het nieuwe team van KNVB Expertise wil graag met zoveel mogelijk mensen kennismaken en heeft zichzelf ten doel gesteld zoveel mogelijk aankomend seizoen te bezoeken. Reden voor een bezoek kan pure introductie en kennismaking zijn maar liever nog koppelen wij ons bezoek aan een inhoudelijk project of vraag vanuit de club. Net als afgelopen seizoen bieden we clubs aan een workshop te organiseren n.a.v. het Fan Onderzoek of een ander project. Bij een dergelijk bezoek presenteert KNVB Expertise een analyse van de huidige situatie van de club, inclusief trendanalyses en vergelijkingen met andere clubs. Doel van de workshop is om inzicht te krijgen in de beschikbare informatie, een discussie op gang te brengen en gezamenlijk te komen tot actiepunten die de club verder kunnen helpen. Tijdens het Kenniscongres Betaald Voetbal van 22 januari jl. van dit jaar werd het project De Kracht van Voetbal gepresenteerd. Het doel van dit onderzoek was om de bijdrage van het voetbal aan de samenleving te onderzoeken. De conclusie was dat voetbal een wezenlijke bijdrage levert op het gebied van gezondheid, verbinding, vorming en economie. Op basis van het onderzoek is i.s.m. PwC een simulator ontwikkeld die inzicht geeft in de specifieke waarde van een BVO voor zijn directe omgeving. et deze tool kunnen we voor iedere club een dergelijke analyse maken. Wil je meer informatie over de beschikbare informatie over De Kracht van Voetbal bij jouw club? Neem dan contact op met KNVB Expertise via expertise@knvb.nl. ANAGEENT TRENDS EN AD HOC VERZOEKEN OVERIGE ACTIVITEITEN Gedurende het seizoen zal KNVB Expertise medewerkers van BVO s op gezette tijden informeren over 3.3.1A SALARISKOSTEN VS. ECI ANALYSE EREDIVISIE divisiebrede en clubspecifieke ontwikkelingen. Onderwerpen zijn uiteenlopend van bijvoorbeeld 3.000 Europese vergelijkingen, analyse over ticketprijzen of toeschouwersaantallen. KNVB Expertise kan op verzoek van clubs ondersteuning 2.250 bieden met behulp van analyses op basis van cijfers en ervaringen bij andere BVO s of entiteiten. Te denken 2.000 valt aan een nadere analyse van de 1.750 fanwaardering van de catering per vak in het stadion of het op een rij zetten van de huisvestingskosten 1.500 0 2.500 5.000 7.500 10.000 12.500 15.000 17.500 20.000 22.500 van BVO s met een vergelijkbaar stadion. Voor deze en andere verzoeken zijn we het hele jaar bereikbaar. 3.3.1A SALARISKOSTEN VS. ECI ANALYSE EREDIVISIE 3.3.1B SALARISKOSTEN VS. ECI ANALYSE JUPILER LEAGUE ECI Eredivisie 2013/'14 2.750 2.500 Totale salariskosten contractspelers (x 1.000) aandelijkse nieuwsbrief Iedere maand versturen we een nieuwsbrief met daarin een algemene update van al onze producten, diensten en activiteiten. Aanmelden kan via www.knvbexpertise.nl/aanmeldennieuwsbrief Fiscale Nieuwsbrief Op regelmatige basis komt er een update van fiscale ontwikkelingen die het betaald voetbal raken. De frequentie is afhankelijk van de fiscale actualiteit. Aanmelden kan door een e-mail te sturen naar expertise@knvb.nl ECI Eredivisie 2013/'14 3.000 2.750 2.500 2.250 2.000 1.750 1.500 0 2.500 5.000 7.500 10.000 12.500 15.000 17.500 20.000 22.500 Totale salariskosten contractspelers (x 1.000) ECI Jupiler League 2013/'14 1.600 1.400 1.200 1.00 800 600 200 400 600 800 1.000 1.200 1.400 1.600 1.800 2.000 Totale salariskosten contractspelers (x 1.000) Handboeken Bestuurders Betaald Voetbal Deze publicatie is bedoeld om bestuurders van BVO s een helder overzicht te geven van de relevante organisaties en de belangrijkste reglementen, procedures en financiële stromen in en rond het betaald voetbal. Het handboek is daarbij een startpunt en bevat verwijzingen naar de relevante documenten, organisaties en personen. De publicatie is te downloaden van de website van KNVB Expertise en wordt ieder jaar geüpdate. 3.3.1B SALARISKOSTEN VS. ECI ANALYSE JUPILER LEAGUE 1.600 29 1.400 1.200 1.00 ECI Jupiler League 2013/'14 12 JAARPROGRAA 800 KNVB EXPERTISE - 2015/ 16 13 600 200 400 600 800 1.000 1.200 1.400 1.600 1.800 2.000 Totale salariskosten contractspelers (x 1.000)

OVERIGE ACTIVITEITEN JAARPLANNING EN BELANGRIJKE DATA Handboek Promotie & Degradatie Dit handboek is gepubliceerd om BVO s te begeleiden en informeren over het proces van promotie of degradatie. Hierbij zijn de belangrijkste aandachtspunten opgenomen en ervaringen van clubs gedeeld. ede op basis van ervaringen van de clubs die het proces hebben doorlopen wordt het handboek bijgewerkt. 2015 September 21 ma Leergang management BV > Startbijeenkomst 29 di Kennisbijeenkomst Commercie Oktober 06 di Leergang management BV > odule Club en positionering 14 woe Kennismakingsbijeenkomst directieleden Onderzoeken door stagiairs Iedere seizoen wordt het team van KNVB Expertise versterkt met meerdere stagiairs. Veel van deze studenten doen naast het meewerken in het team een onderzoek voor hun studie. Onderzoeken of scripties die interessant zijn voor medewerkers in het betaald voetbal worden via de nieuwsbrief en website gedeeld. Online Kenniscentrum Het Online Kenniscentrum van KNVB Expertise wordt op dit moment vernieuwd. Tot de lancering kunt u terecht op de oude gesloten omgeving. Deze omgeving is uitsluitend toegankelijk voor medewerkers van BVO s met een inlogcode. De link naar Online kenniscentrum is ebv.knvb.nl/home/expertise Heb je nog geen code? Stuur een mail naar expertise@knvb.nl. Social edia We zijn ook actief op social media. Volg ons Twitter account om op de hoogte te blijven van openbare publicaties en activiteiten. Op LinkedIn hebben we een gesloten groep waarin we berichten plaatsen en waar plaats is voor interactie en discussie. Contact KNVB Expertise Woudenbergseweg 56-58 3707 HX Zeist 0343 499 349 www.knvbexpertise.nl expertise@knvb.nl @KNVBExpertise KNVB Expertise 2016 November 10 di Leergang management BV > odule Club en strategie 11 woe Kennisbijeenkomst Communicatie December 01 di Kennisbijeenkomst Fan arketing 08 di Leergang management BV > odule Club en techniek Januari 21 do Kennisbijeenkomst Office management Februari 11 do Kennisbijeenkomst promotie-degradatie 17 wo Kennisbijeenkomst Commercie aart 15 di Leergang management BV > odule Club en stabiliteit 23 woe Kenniscongres Betaald Voetbal April 06 woe Kennismakingsbijeenkomst directieleden 26 di Leergang management BV > odule Club en stakeholders 27 wo Kennisbijeenkomst Fan arketing ei 10 di Kennisbijeenkomst Communicatie 24 di Leergang management BV > Slotbijeenkomst * De data van kennisbijeenkomsten zijn onder voorbehoud. Gezien de hoeveelheid bijeenkomsten i.c.m. de Leergang en Kenniscongres, zullen we nader bepalen hoeveel bijeenkomsten per thema worden georganiseerd. 14 JAARPROGRAA KNVB EXPERTISE - 2015/ 16 15

KNVB Expertise is een gezamenlijk initiatief van: