CBR JAARBOEK 2014-2015 Centrum voor Beroepsvervolmaking in de Rechten (ed.) Antwerpen Cambridge
CBR Jaarboek 2014-2015 Centrum voor Beroepsvervolmaking in de Rechten (ed.) 2015 Antwerpen Cambridge www.intersentia.be ISBN 978-94-000-0566-2 D/2015/7849/114 NUR 820 Alle rechten voorbehouden. Behoudens uitdrukkelijk bij wet bepaalde uitzonderingen mag niets uit deze uitgave worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt, op welke wijze ook, zonder de uitdrukkelijke voorafgaande toestemming van de uitgever.
WOORD VOORAF 2015 is een jubileumjaar! Precies dertig jaar geleden (1985) werd het Centrum voor Beroepsvervolmaking in de Rechten (CBR) opgericht als een uniek samenwerkingsverband tussen de Raad van de Orde van Advocaten bij de balie te Antwerpen en de Faculteit Rechten van de Universiteit Antwerpen. Doorheen al die jaren is het CBR zijn opzet en concept trouw gebleven. Van bij de aanvang tracht het CBR in te spelen op de behoefte aan permanente vorming bij praktijkjuristen die actief zijn in de verschillende juridische beroepen. Het CBR doet dit met een formule die nog steeds op succes kan rekenen, met name een aanbod van zes vaste studieavonden, afgewisseld met minstens drie workshops over thema s die de meest diverse rechtsdomeinen bestrijken. Voor de keuze van de thema s kunnen we terugvallen op een goed werkende stuurgroep, die elk jaar kort na de jaarwisseling de koppen bij elkaar steekt om met zorg een evenwichtig en uitdagend programma te kunnen aanbieden. Traditiegetrouw staan hierbij twee krijtlijnen centraal. Vooreerst trachten we steeds zowel nieuwe wetgeving als recente ontwikkelingen in de rechtspraak en de rechtsleer aan bod te laten komen. Daarnaast wordt ook een evenwichtige spreiding van de behandelde thema s over de verschillende vakgebieden nagestreefd. De neerslag van de uiteenzettingen tijdens de zes studieavonden vindt u in het negentiende jaarboek dat thans voorligt. Dit jaar werd ingezoomd op de actuele ontwikkelingen in het algemeen huurrecht en het woninghuurrecht, het familiaal vermogensrecht evenals het recht van de intellectuele eigendom, met bijzondere aandacht voor het merkenrecht en het Europees octrooirecht. Ook het 50-jarige bestaan van de Jeugdbeschermingswet van 8 april 1965 ontsnapte niet aan onze aandacht. Deze regelgeving werd vooral bekeken vanuit zijn strafrechtelijke perspectieven. Met genoegen stelden we vast dat ook het sociaalrechtelijk thema over het eenheidsstatuut op een ruime belangstelling mocht rekenen. De talrijke onduidelijkheden die de wet betreffende het eenheidsstatuut deed ontstaan, zijn hier zeker niet vreemd aan. De voorliggende tekst biedt alvast een proeve van antwoord. Een mooie afsluiter vormt de bijdrage over het Europese Hof voor de Rechten van de Mens, waarin de activistische rol van dit rechtscollege kritisch onder de loep wordt genomen. De ruime bekendheid die het vaste CBR-programma geniet, mag niet doen vergeten dat het CBR daarnaast ook tal van andere initiatieven ontwikkelt en ondersteunt. Er zijn vooreerst de initiatieven die via een structureel samenwerkingsverband met Gandaius, zijnde het Instituut voor Permanente Vorming van v
Woord vooraf de Faculteit Rechtsgeleerdheid van de Universiteit Gent, worden ontplooid. Deze initiatieven zijn drieërlei. Vooreerst worden de zes vaste studieavonden sinds 2001 ook in Gent aangeboden. Daarnaast levert het CBR ook inhoudelijke suggesties en logistieke ondersteuning voor de postuniversitaire cyclus Willy Delva. Tot slot wordt ook samen met Gandaius een postacademische opleiding bemiddeling georganiseerd, die een basismodule evenals twee uitstroommodules, met name familiezaken enerzijds en burgerlijke en handelszaken anderzijds, omvat. Vanuit de bekommernis tot permanente vorming worden in het kader van deze cyclus ook jaarlijks een aantal nascholingsdagen aangeboden. De toekomst van deze opleiding oogt erg hoopvol, temeer nu ook in het recente justitieplan van minister Koen Geens aan deze alternatieve vorm van geschillenoplossing bijzondere aandacht wordt besteed. Tot slot is er ook een stijgende vraag van de diverse onderzoeksgroepen om hen bij hun studiedagen verder te ondersteunen. Wij zien dit graag als een bewijs van de kwaliteitsvolle ondersteuning die we telkens trachten te garanderen. We kunnen dit jaarboek enkel aanbieden dankzij de inzet van alle betrokken actoren. Vooreerst dank aan de sprekers en de auteurs die er wederom en niettegenstaande de toenemende werkdruk in slaagden tegen de vooropgestelde deadlines gedegen wetenschappelijk onderbouwde analyses aan te bieden zonder hierbij het belang voor de rechtspraktijk uit het oog te verliezen. Dat de deadlines worden gehaald, is ongetwijfeld ook de verdienste van mevrouw Pascale Buyck, die in haar hoedanigheid van celcoördinator en met het enthousiasme en de krachtdadigheid die haar eigen is, op gezette tijdstippen de auteurs tot schrijven aanmaant. Samen met haar dossierbeheerders, mevrouw Sigrid Heyninck en mevrouw Reinhilde Tulkens, waarborgen ze elk jaar opnieuw een kwaliteitsvolle dienstverlening en een vlotte gang van zaken. Dank ook aan de leden van de stuurgroep en de raad van bestuur die hun taak zeer ter harte te nemen en wier inbreng garant staat voor een evenwichtig opleidingsaanbod. Tot slot ook dank aan Kris Moeremans van. De jarenlange samenwerking is het beste bewijs van onze goede verstandhouding en het wederzijdse vertrouwen dat tussen ons bestaat. Anne Van Regenmortel Covoorzitter CBR vi
INHOUD Woord vooraf......................................................... v Actualia algemeen huurrecht en woninghuurrecht (2007-2014) Aloïs Van Oevelen............................................... 1 Hoofdstuk I. Inleiding.................................................. 3 Hoofdstuk II. De gevolgen van de tweede fase van de zesde staatshervorming voor het huurrecht................................................ 3 Hoofdstuk III. Actualia algemeen huurrecht............................. 13 Hoofdstuk IV. Actualia woninghuurrecht................................ 28 Actualia familiaal vermogensrecht Renate Barbaix.................................................. 63 Hoofdstuk I. Huwelijksvermogensrecht.................................. 66 Hoofdstuk II. Samenwoningsvermogensrecht............................ 96 Hoofdstuk III. Erfrecht............................................... 101 Hoofdstuk IV. Giften................................................. 112 Recente ontwikkelingen in het merkenrecht Gert Straetmans............................................... 117 Hoofdstuk I. Inleiding................................................ 119 Hoofdstuk II. Voorstel voor wijzigingen aan de Merkenrichtlijn en aan de Verordening inzake het Gemeenschapsmerk / Europees merk............. 121 Hoofdstuk III. Varia................................................. 187 Hoofdstuk IV. Besluit................................................ 198 Het patent package : stand van zaken en kritische kanttekeningen Esther van Zimmeren........................................... 201 Hoofdstuk I. Inleiding................................................ 203 Hoofdstuk II. De huidige stand van zaken.............................. 205 Hoofdstuk III. Voorgeschiedenis patent package......................... 207 Hoofdstuk IV. De verschillende onderdelen en de implementatie van het patent package...................................................... 217 vii
Inhoud Hoofdstuk V. Kritische kanttekeningen................................. 233 Hoofdstuk VI. Afsluitende opmerkingen............................... 235 De gevolgen voor het recht van de intellectuele eigendom van de invoering van het Wetboek van economisch recht en recente rechtspraak van het Hof van Justitie inzake auteursrecht en tekeningen- en modellenrecht Hendrik Vanhees............................................... 239 Hoofdstuk I. Inleiding................................................ 241 Hoofdstuk II. De gevolgen van de invoering van het WER voor het recht van de intellectuele eigendom......................................... 241 Hoofdstuk III. Recente rechtspraak van het Hof van Justitie inzake auteursrecht........................................................ 253 Hoofdstuk IV. Recente rechtspraak van het Hof van Justitie inzake het tekeningen- en modellenrecht......................................... 256 Vijftig jaar jeugdbescherming: strafrechtelijke perspectieven Bart De Smet................................................... 267 Hoofdstuk I. Voorgeschiedenis........................................ 271 Hoofdstuk II. Principes van jeugdbescherming.......................... 278 Hoofdstuk III. Uitzonderingen op jeugdbescherming.................... 316 Hoofdstuk IV. Kanttekeningen........................................ 336 Hoofdstuk V. Perspectieven........................................... 349 De gedeeltelijke eenmaking van het statuut van arbeiders en bedienden door de wet van 26 december 2013 Herman van Hoogenbemt...................................... 369 Hoofdstuk I. Inleiding................................................ 373 Hoofdstuk II. De opzegtermijnen voor nieuwe overeenkomsten........... 375 Hoofdstuk III. De opzegtermijnen voor reeds bestaande overeenkomsten... 391 Hoofdstuk IV. Afschaffing van de proeftijd en wijzigingen voor de arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd.............................. 408 Hoofdstuk V. Wijzigingen inzake ziekte en schorsing.................... 413 Hoofdstuk VI. De motivering van het ontslag en het kennelijk onredelijk ontslag............................................................. 415 Hoofdstuk VII. Outplacement en verbetering van de inzetbaarheid........ 430 Hoofdstuk VIII. De compenserende bijdrage voor het Sluitingsfonds....... 435 viii
Inhoud De rol en de rechtspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens Marc Bossuyt.................................................. 437 Hoofdstuk I. Uitingen van rechterlijk activisme......................... 440 Hoofdstuk II. Activistische technieken en argumenten ter verantwoording............................................................... 453 Hoofdstuk III. Gevaren van rechterlijk activisme........................ 456 Hoofdstuk IV. Besluit................................................ 461 ix