Cardiotoxiciteit van kankertherapie Wat is handig voor de huisarts om ervan te weten? Huisarts symposium Ikazia ZH 20 sept 2017 Mireille Emans, cardioloog Maatschap Rijnmond Zuid; Ikazia ZH, Maasstad ZH, Spijkenisse MC, Cardiologie centrum Hoogvliet
Disclosures (potentiële) belangenverstrengeling Nothing to disclosure Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven geen
Cardiotoxiciteit van kanker therapie 1. De cardio-oncologie? what? 2. Waarom belangrijk voor huisarts? so what? 3. Welke cardiotoxische effecten? what? 4. Monitoring en diagnose? now what? 5. Therapie?
Doel: AWARENESS
Cardio-oncologie Verbeterde kanker therapie, dus meer overlevers Mn snel delende cellen hebben last van chemotherapie Cardiale myocyten hebben zeer beperkte mogelijkheid tot regeneratie
Cardio-oncologie MAAR OOK: Steeds meer oudere ptn bij zowel oncologie als cardiologie Overlap in risicofactoren voor cardiovasculaire ziekten en kanker
Cardio-oncologie
Cardio-oncologie
Cardio-oncologie
Waarom belangrijk voor huisarts?
Belang rol huisarts Hoe eerder gediagnosticeerd, vaak nog gunstige prognose Bij late ontdekking, zeer sombere prognose (bijv. late toxiciteit v anthracyclines) Tijdige verwijzing voor verdenking hartfalen is bij ptn die chemo en/of radiotherapie in verleden hebben gehad van essentieel belang
Cardiotoxiciteit
Wat zijn de potentieel cardiotoxische effecten?
Baseline risicofactoren voor cardiotoxiciteit Cardiale voorgeschiedenis: Hartfalen (HFREF en HFPEF) Asymptomatische LV dysfunctie (LVEF < 50% of hoog NTproBNP) Coronairlijden HT met LVH Matig-ernstig kleplijden Significante arrhytmia s
Baseline risicofactoren voor cardiotoxiciteit Demografische en algemene VG: Leeftijd < 18 jr > 50 jr voor trastuzumab (herceptin) > 65 jr voor anthracyclines FA HVZ (< 50 jr) HT DM
Baseline risicofactoren voor cardiotoxiciteit Levensstijl Roken, overmatig alcoholgebruik, obesitas, weinig beweging Kanker therapie in voorgeschiedenis Anthracyclines RTx op borstkas/mediastinum
Wie zijn de potentiële boosdoeners?
Wie zijn de potentiële boosdoeners?
Anthracyclines; cardiotoxiciteit
Trastuzumab; cardiotoxiciteit
Monitoring
Monitoring; methodes ECG; standaard (QTc..) MUGA Snel en onafhankelijk beschikbaar Onafhankelijk v echogeniciteit Alleen informatie over EF straling Echocardiografie Geeft informatie over EF, kleppen, regionale wandbewegingen, pulmonaaldrukken, pericard, diastole etc. Echogeniciteit soms beperkt (bijv. na mammaca) Via cardioloog
Monitoring; methodes Echocardiografie met longitudinal strain Tijdsintensief Kennis beperkt onder laboranten en cardiologen mbt interpretatie Cardiale MRI Kosten Beschikbaarheid Onaangenaam, hoge belasting voor pte
Monitoring; methodes Biomarkers; high sensitive troponine en NTproBNP ADVIES: may be considered Niet gevalideerd Ook bij baseline afnemen voor nul meting en risicoinventarisatie - Altijd zelfde beeldvormingsmethode tijdens follow-up - Bij hoog risico ptn verwijzing cardioloog voorafgaand aan therapie; beeldvorming en biomarkers
Monitoring; methodes Nadeel van ejectiefractie: = einddiastolisch volume- eindsystolisch volume/ EDV Afhankelijk v volumestatus (ondervulde of overvulde pt?) Afhankelijk van hartfrequentie Afhankelijk van klepvitia Geeft enkel systolisch hartfalen weer Late marker; the damage is done
Therapie v anthracycline geinduceerde CM
Therapie v anthracycline geinduceerde CM
Therapie Zo vroeg mogelijk! Hartfalenmedicatie ACE remmers (evt. ARB) Betablockers Dexrazoxane bij anthracyclines Beweging/inspanning Chemotherapie Dosisreductie Manier v toediening Alternatieve chemo?
Dank voor uw aandacht VRAGEN?